مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفت مذاکرهکنندگان ایالات متحده پیشنهادی مبنی بر رفع تحریمها در ازای بازگشایی تنگه هرمز به حکومت ایران ارائه نکرده است. او در حضور نمایندگان سنای آمریکا بار دیگر تاکید کرد که هرگونه رفع تحریم منوط به کنار گذاشتن برنامه هستهای تهران است.
روبیو سهشنبه ۱۲ خرداد در جلسه با نمایندگان سنای آمریکا گفت: در حال حاضر، آنچه در گفتوگو با ایران مطرح شده این است که هرگونه رفع تحریم مشروط خواهد بود؛ یعنی باید در ازای اقدامی باشد که علت اصلی اعمال این تحریمها را برطرف کند، و آن برنامه هستهای ایران است.»
او که برای نخستین بار از آغاز جنگ ایران در یک جلسه علنی در کنگره آمریکا حاضر شده بود، گفت رفع تحریمها تنها زمانی در نظر گرفته خواهد شد که حکومت ایران بپذیرد فعالیتهای هستهای خود را کنار بگذارد.
او گفت: «ایران به دلیل برنامه هستهای و غنیسازی اورانیوم را تا سطح بالا تحریم شده است. اگر آنها بپذیرند این موارد را کنار بگذارند، رفع تحریمهایی در ارتباط با تعهد و پایبندی آنها به چنین توافقی وجود خواهد داشت.»
وزیر خارجه آمریکا در بخش دیگری از گفتوگو با نمایندگان، بازگشایی تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی را «شرط شماره یک در مذاکرات» خواند.
روبیو صبح سهشنبه به وقت شرق آمریکا در ارتباط با درخواست دولت از کنگره برای تصویب تغییرات در بودجه، شامل کاهش ۳۰ درصدی بودجه امور خارجی آمریکا و افزایش ۵۰ درصدی هزینههای نظامی در کمیته روابط خارجی سنا حاضر شد و به پرسشهای نمایندگان درباره جنگ ایران پاسخ داد. جمهوریخواهان همحزبی او در این جلسه نشانههایی از نگرانی درباره جنگ ایران بروز دادند و همزمان ابراز امیدواری کردند همکار سابقشان که پیشتر سناتور ایالت فلوریدا بود، راهبردی برای پایان دادن به مناقشه ایران تشریح کند.
«گفتوگوها همچنان ادامه دارد»
روبیو در بخشی از صحبتهایش به وضعیت نیروی هوایی جمهوری اسلامی پرداخت و گفت: «آنها همچنان تعداد زیادی پهپاد در اختیار دارند اما توان بازدارندگی متعارفشان بهطور قابل توجهی تضعیف شده است.»
او همچنین تاکید کرد که مذاکرات میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده همچنان ادامه دارد.
پیشتر خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه، به نقل از یک منبع آگاه نوشت که تبادل پیام بین جمهوری اسلامی و آمریکا برای آنچه دستیابی به یادداشت تفاهم اولیه بین تهران و واشینگتن خوانده میشود، دستکم چند روز است که متوقف شده است.
وزیر خارجه آمریکا گفت: «این احتمال وجود دارد که ایران پذیرفته باشد درباره بخشهایی از برنامه هستهای خود که پیشتر از طرح کردن آنها در مذاکرات خودداری میکرد، وارد گفتوگو شود.»
میزان مشارکت مجتبی خامنهای در امور کشوری
بخشی از صحبتهای روبیو به وضعیت مجتبی خامنهای، رهبر کنونی جمهوری اسلامی، اختصاص داشت. او گفت نشانههایی وجود دارد مبنی بر اینکه خامنهای پس از زخمی شدن در آغاز جنگ، «بهطور فزایندهای تا حدی درگیر امور است».
او گفت: «ما او را در انظار عمومی ندیدهایم و فکر میکنم با توجه به اتفاقی که برای چند مقام ارشد نظام افتاده، احتمالا به آنها توصیه نمیشود حضور علنی گسترده داشته باشند.»
روبیو گفت: «با این حال، فکر میکنم نشانههایی وجود دارد که او بهتدریج، دستکم تا حدی، در امور دخیل میشود، هرچند همه تماسهای او مکتوب و از طریق واسطهها بوده است.»
«رایدهندگان آمریکایی خواهان تغییر رژیم نیستند»
سناتور جین شاهین، یکی از سناتورهای ارشد از حزب دموکرات در کمیته روابط خارجی سنا، روبیو را بهدلیل خودداری از ارائه اطلاعات به کنگره درباره برنامههای دولت بهشدت مورد انتقاد قرار داد.
او گفت: «وقتی با رایدهندگان از حوزه انتخابیه خود صحبت میکنم، میبینم که خواهان گشایش اقتصادی در کشور هستند، نه تغییر رژیم در هاوانا، کاراکاس یا تهران.»
شاهین افزود: «در عوض، شما اطلاعیهای درباره اختیارات جنگی به کنگره فرستادید که در آن گفته شده ما درگیر مخاصمه فعال با ایران نیستیم؛ در حالی که آمریکا حملاتی را علیه ایران انجام میداد و ایران سفارتخانهها و پایگاههای آمریکا در سراسر خاورمیانه را بمباران میکرد. این مشورت نبود؛ تلاشی بود برای طفره رفتن از پاسخگویی به این کمیته و این کنگره درباره این جنگ.»
آمریکاییها در هفتههای گذشته نارضایتی فزایندهای از افزایش قیمت مواد خوراکی و بنزین ابراز کردهاند و جمهوریخواهان همحزبی ترامپ امیدوارند او بتواند پیش از انتخابات نوامبر، که تعیین خواهد کرد آیا این حزب اکثریت شکننده خود را در کنگره حفظ میکند یا نه، تنگه هرمز را بازگشایی کند و قیمت بنزین در آمریکا را پایین بیاورد.
ترامپ همچنین باید با چهرههای تندرو ضد جمهوری اسلامی در حزب خود روبهرو شود که با هرگونه امتیازدهی به تهران مخالفاند.
آیا توافقی برای پایان جنگ حاصل خواهد شد؟
ترامپ و حامیانش تاکید دارند که اگر این جنگ مانع دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای شود، ارزشش را داشته است. ترامپ همچنین تاکید دارد که قیمت بنزین در آمریکا کاهش خواهد یافت و این مناقشه با رسیدن به یک توافق خوب پایان خواهد یافت.
جمهوری اسلامی در هفتههای اخیر بر تحقق توافق موقتی اصرار دارد که به رفع تحریمها، آزادسازی میلیاردها دلار درآمد نفتی مسدود شده و پایان یافتن حملات اسرائیل به جنوب لبنان منجر شود، اما واشینگتن همزمان با ادامه مذاکرات، تحریمها را تشدید و بر ضرورت پایان یافتن برنامه هستهای و قطع دسترسی جمهوری اسلامی به اورانیوم با غنای بالا تاکید کرده است.
یکی از پرسشهای نمایندگان در جلسه با روبیو، جدول زمانی حصول توافق بود، اما وزیر خارجه مشخص نکرد چه زمانی ممکن است چنین توافقی حاصل شود. او گفت حکومت ایران قصد داشت توانمندیهای تسلیحات متعارف خود را بهعنوان «سپر»ی برای برنامه هستهایاش تقویت کند.
او همچنین در توضیح اینکه چرا ترامپ آغاز جنگ را ضروری میدانست، گفت: «کاری که آنها میخواستند انجام دهند تلاش برای ساختن یک سپر نظامی متعارف و پنهان شدن پشت آن بود.»
قانونگذاران، از جمله برخی جمهوریخواهان همحزب ترامپ، با ورود مناقشه ایران به چهارمین ماه خود، بیش از پیش درباره این درگیریها پرسشهایی مطرح کردهاند.
ماه گذشته، سنا به پیشبرد قطعنامهای درباره اختیارات جنگی رای داد که بر اساس آن، مناقشه ایران پایان مییابد مگر آنکه ترامپ مجوز کنگره را دریافت کند. چند روز بعد، رهبران مجلس نمایندگان هنگامی که به نظر میرسید قطعنامهای مشابه احتمالا تصویب خواهد شد، رایگیری درباره آن را ناگهان به تعویق انداختند.
تیراندازی نیروهای آمریکایی به قایقها در سواحل ونزوئلا که به کشته شدن بیش از ۲۰۰ نفر انجامیده است، موضوع مرگ صدها هزار کودک از زمان پایان ناگهانی برنامههای کمک خارجی آمریکا در سال گذشته و نیز شدت شیوع ابولا در آفریقا در پی کاهش شدید کمکهای خارجی آمریکا از دیگر موضوعات مورد بررسی در این جلسه بود.
روبیو گفت آمریکا همکاری خود را با ائتلاف جهانی واکسن، از سر خواهد گرفت. او گفت تصمیم برای ازسرگیری این همکاری چند هفته پیش گرفته شد. دولت ترامپ سال گذشته تامین مالی این ائتلاف جهانی را قطع کرد.
این روزنامه در گزارشی که عصر سهشنبه ۱۲ خرداد منتشر شد، نوشت که این رویکرد آمریکا پس از انتشار یک ارزیابی اطلاعاتی تازه به اطلاع مقامهای عمان رسید و بخشی از آن عمومی شد. این ارزیابی اطلاعاتی نتیجه گرفته است که مسقط قصد دارد در دریافت عوارض از کشتیها در تنگه هرمز، با تهران همراه شود.
این رسانه نوشت که وزارت اطلاعرسانی عمان از اظهارنظر درباره فشار آمریکا برای قطع ارتباط با جمهوری اسلامی خودداری کرد. عبدالله الحراصی، وزیر اطلاعرسانی عمان، نیز به والاستریت ژورنال گفت: «عمان آماده است با ایالات متحده و همه شرکای مسئول برای تقویت ثبات، پیشگیری از اختلال و محافظت از منافع راهبردی مشترک همکاری کند.»
به گفته مقامهای عرب، مقامهای عمان از خصومت ناگهانی آمریکا شوکه شدهاند و در تلاشاند دریابند چگونه باید به آن پاسخ دهند.
این مقامها گفتند یکی از رویکردها، آغاز یک کارزار رسانهای است تا نشان داده شود عمان فعالانه برای حمایت از افزایش تردد دریایی از طریق تنگه هرمز تلاش میکند. به گفته یک مقام، این تلاش شامل همکاری با سازمان ملل برای متقاعد کردن ایران است تا به کشتیهای حامل مواد اولیه کود شیمیایی اجازه دهد بهعنوان اقدامی در قبال کشورهای آفریقایی درگیر بحران غذایی، با ایمنی عبور کنند.
نیویورکتایمز یکم خرداد، به نقل از مقامهای ایرانی و افراد آگاه، گزارش داده بود که جمهوری اسلامی در حال رایزنی با عمان برای مشارکت در ایجاد سامانهای است که دریافت عوارض از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز را ممکن کند.
این مقامها گفتند عمان به جمهوری اسلامی اعلام کرده حاضر است از نفوذ خود نزد همسایگان در خلیج فارس، از جمله بحرین، کویت، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی، و نیز نزد آمریکا استفاده کند تا این طرح را پیش ببرد، زیرا به مزایای اقتصادی بالقوه نظام دریافت هزینه پی برده است.
شبکه کان اسرائیل نیز هشتم خرداد گزارش داد که تلاشهای عمان و ایران برای ایجاد سازوکار مشترک مدیریت و دریافت عوارض در تنگه هرمز، باعث خشم آمریکا و کشورهای خلیج فارس شده است.
بیطرفیِ دردسرساز
والاستریت ژورنال نوشت که در آغاز جنگ ایران، مقامهای عمانی با شتاب کوشیدند یک کانال ارتباطی پشتپرده با تهران برقرار کنند؛ کانالی که به گفته مقامهای عرب، به کشورهای خلیج فارس کمک کرد مسیرهای پروازی را دوباره باز کنند.
اما اکنون با پایان جنگ و در حالی که آتشبسی شکننده میان طرفهای جنگ برقرار است، واشینگتن بهطور فزایندهای رویکرد عمان در قبال تهران را علیه خود خصمانه تلقی میکند و مقامهای این کشور را تحت فشار گذاشته است تا یک طرف را انتخاب کنند.
عمان که از آغاز جمهوری اسلامی در بزنگاههایی چون جنگ عراق و مساله هستهای نقش میانجی را میان تهران و غرب ایفا کرده است، پس از حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی به کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس و محدود کردن تردد در تنگه هرمز، اقدامات تهران را بهطور مستقیم و با نام بردن از ایران محکوم نکرد.
یک فرد آگاه از موضوع به والاستریت ژورنال گفت که خودداری از تقبیح حملات با سنت دیپلماتیک عمان همخوان است.
هنگامی که جنگ آغاز شد، بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، به رسانههای عمانی گفته بود این درگیری منطقه را تضعیف میکند و پیشنهاد کرد کشورهای عربی خلیج فارس در روابط امنیتی خود با آمریکا بازنگری کنند.
به گفته مقامهای عرب و آمریکایی، از خاک عمان در آغاز جنگ برای تامین برخی پشتیبانیهای لجستیکی ارتش آمریکا استفاده شد. اما مقام آمریکایی گفت این کمک نظامی محدود بود.
خبرگزاری رسمی عمان ۱۴ اردیبهشت، ۵ روز پیش از آغاز آتشبس میان آمریکا و جمهوری اسلامی گزارش داد که یک ساختمان مسکونی در شمال این کشور هدف حمله هوایی قرار گرفت. در این خبر منشاء حمله روشن نشده بود.
افزون بر این، وزارت خارجه عمان، ۹ فروردین، یک روز پس از حمله به تاسیسات بندر صلاله در این کشور، اعلام کرد که هیچ طرفی مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفته و تحقیقات برای روشن شدن منشاء و انگیزه این حملات ادامه دارد. نیمه اول اسفند نیز حملاتی به عمان گزارش شده بود.
چهارشنبه گذشته، ترامپ در اظهارنظری که ظاهرا فیالبداهه بود، گفت اگر عمان با طرح ایران برای دریافت عوارض از کشتیرانی همراه شود، ممکن است دستور حملات هوایی به عمان را صادر کند. مسقط همواره هرگونه چنین قصدی را تکذیب کرده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، نیز هفتم خرداد در شبکههای اجتماعی این سلطاننشین را تهدید کرد که اگر از کشتیها برای عبور از تنگه عوارض بگیرد، با تحریم روبهرو خواهد شد. او روز بعد به خبرنگاران گفت طلال الرحبی، سفیر عمان در واشینگتن، به او اطمینان داده است که این کشور خلیج فارس «هیچ برنامهای برای دریافت عوارض» ندارد.
این سخنان بسنت درست یک روز پس از سفر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، به مسقط و دیدار او با سلطان عمان بیان شد.
آیا آمریکا نسبت به عمان بیاعتماد شده است؟
مقامهای آمریکایی به والاستریت ژورنال گفتند که ریشه بیاعتمادی دولت ترامپ به مسقط به یک روز پیش از نخستین حملات هوایی آمریکا و اسرائیل بازمیگردد. در آن روز وزیر خارجه عمان در تلویزیون آمریکا ظاهر شد و گفت توافقی درباره مسائل هستهای برای جلوگیری از درگیری «در دسترس ماست، فقط اگر به دیپلماسی مجال لازم را بدهیم تا به آن برسد».
این مقامها گفتند هیچ توافقی تا آن اندازه نزدیک نبود و خاطرنشان کردند که ایران پیشنهاد جدیای برای محدود کردن فعالیت هستهای خود ارائه نکرده بود.
والاستریت ژورنال افزود از آن زمان، دولت ترامپ تلاش کرده است عمان را در هر روند دیپلماتیکی به حاشیه براند. هرچند به گفته مقامهای آمریکایی، با وجود اظهارنظر ترامپ در جلسه کابینه هفته گذشته، یک برنامه واقعی برای حمله به این کشور به دلیل حمایت آن از ایران وجود ندارد.
نگاه کشورهای عربی به روابط تهران-مسقط
به نقل از والاستریت ژورنال تعامل عمان با ایران نهتنها آمریکا، بلکه متحدان آمریکایی در منطقه، بهویژه امارات متحده عربی و عربستان سعودی، را نیز آزرده است. این کشورها همسایه خود را بیش از حد با جمهوری اسلامی همسو میدانند.
به گفته مقامهای عرب، مسقط با خودداری نظاممند از پیوستن به بیانیههای مشترک آمریکا و کشورهای منطقه در محکومیت حملات ایران، امارات متحده عربی و عربستان سعودی را خشمگین کرده است. وقتی پهپادهای ایرانی به بندرهای عمان اصابت کردند، عمان وقوع این رویداد را تایید کرد اما تهران را مسئول آن ندانست.
به گفته مقامهای عرب عمانیها استدلال کردهاند که خودداری این کشور از محکوم کردن مستقیم جمهوری اسلامی، از جمله در ارتباط با محاصره هرمز، و تبریک گفتن به مجتبی خامنهای به مناسبت انتصابش بهعنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی، با هدف کمک به پایان دادن به جنگ به سود همگان انجام شده است.
رویترز نوشت حریم هوایی سوریه در ماه می (از ۱۱ اردیبهشت تا ۱۰ خرداد) شاهد رشد قابل توجه ترافیک هوایی بوده است و نزدیک به ۱۲ هزار پرواز از آسمان این کشور عبور کردهاند.
این تحول در پی تغییر مسیر پرواز شرکتهای هواپیمایی بهمنظور پرهیز از مناطق درگیر و حریمهای هوایی ناامن در خاورمیانه رخ داده است.
بر اساس دادههای سازمان هوانوردی غیرنظامی سوریه، تعداد پروازهای عبوری در ماه می به ۱۱ هزار و ۸۰۱ مورد رسید که نسبت به چهار هزار و ۲۶۷ پرواز ثبتشده در ماه فوریه (۱۲ بهمن تا ۹ اسفند)، حدود ۱۷۷ درصد رشد داشته است.
جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی که از ۹ اسفند آغاز شد، پس از حدود ۴۰ روز سرانجام در ۱۹ فروردین با برقراری آتشبس موقت میان طرفهای درگیر متوقف شد.
با این حال، تنشها میان تهران و واشینگتن بهطور کامل فروکش نکرده و درگیریهای پراکنده میان دو طرف ادامه دارد.
لبنان نیز همچنان صحنه رویارویی حزبالله و اسرائیل است.
حدود شش میلیون دلار درآمد تنها در یک ماه
بر اساس گزارش رویترز، آمار نشان میدهد شمار پروازهای عبوری از حریم هوایی سوریه در ماه می، نسبت به مدت مشابه سال گذشته، حدود ۳۷۵ درصد افزایش یافته است.
این رشد چشمگیر بیانگر بازگشت تدریجی سوریه به جایگاه خود در شبکه مسیرهای هوایی منطقهای است و این در حالی است که بسیاری از شرکتهای هواپیمایی طی بیش از یک دهه گذشته، از عبور از حریم هوایی این کشور اجتناب میکردند.
حریم هوایی سوریه در طول جنگ داخلی ۱۴ ساله این کشور که سرانجام با سرنگونی حکومت بشار اسد در اواخر سال ۲۰۲۴ پایان یافت، منطقه پرواز ممنوع به شمار میرفت.
بازگشت پروازها به آسمان سوریه میتواند منبع درآمد قابل توجهی برای این کشور باشد؛ بهویژه آن که دمشق از اوایل سال جاری میلادی، تعرفه استفاده شرکتهای هواپیمایی از حریم هوایی خود را افزایش داده و هزینه ثابت عبور هر پرواز را ۴۹۹ دلار تعیین کرده است.
بر اساس محاسبات رویترز، حجم ترافیک هوایی ثبتشده در ماه می احتمالا حدود ۵.۹ میلیون دلار درآمد از محل حق عبور پروازها برای دمشق به همراه داشته است.
با این حال، سازمان کل هوانوردی غیرنظامی سوریه از اظهار نظر درباره میزان درآمدهای احتمالی و جزییات تعرفههای جدید خودداری کرده است.
جنگ ایران به سود سوریه
رویترز در ادامه نوشت شرکتهای هواپیمایی پس از آغاز جنگ ایران، ناچار به بازنگری در مسیرهای پروازی خود شدند.
بسته شدن حریم هوایی عراق و منطقه خلیج فارس در ماه مارس (۱۰ اسفند تا ۱۱ فروردین)، بسیاری از شرکتها را به استفاده از مسیرهای جایگزین از جمله آسمان سوریه سوق داد.
علیرغم بازگشایی حریمهای هوایی پس از برقراری آتشبس موقت در جنگ ایران، دادههای سامانههای رصد پرواز «فلایترادار ۲۴» و «ایرناو» حاکی از آن است که اکثر پروازهای اروپا از مبدا دبی و دوحه، دو مرکز بزرگ هوانوردی جهان، همچنان مسیر خود را بهجای عراق، از آسمان سوریه انتخاب میکنند.
رویترز افزود عبور از حریم هوایی سوریه زمان سفر و هزینه سوخت را کاهش میدهد. موضوعی که برای شرکتهای هواپیمایی اهمیت ویژهای دارد، زیرا آنها میکوشند پیامدهای افزایش بهای جهانی نفت را به حداقل برسانند.
بهدنبال آغاز جنگ با جمهوری اسلامی و حملات سپاه پاسداران به شناورها در منطقه، تردد کشتیها در تنگه هرمز با اختلال روبهرو شده است. این تحولات نگرانیها را درباره امنیت مسیرهای کشتیرانی افزایش داده و به رشد قیمت انرژی در بازارهای جهانی انجامیده است.
آیا حریم هوایی سوریه امن است؟
به گفته عبدالقادر اورالاوغلو، وزیر حملونقل ترکیه، سوریه پس از دریافت سامانههای پیشرفته راداری و ناوبری از آنکارا در اواخر سال گذشته میلادی، اقدام به ارتقای زیرساختهای فرودگاه بینالمللی دمشق کرده است.
با این حال، سازمان «اوپیاس گروپ» که در زمینه پایش خطرات هوانوردی فعالیت میکند، هشدار داده آسمان سوریه همچنان در زمره مناطق «پرریسک» قرار دارد.
به گفته این سازمان، مدیریت ترافیک هوایی در سوریه تنها بر پایه «کنترل رویهای» انجام میگیرد. روشی که ابتداییترین سطح کنترل ترافیک هوایی به شمار میرود و در آن از پوشش کامل راداری و سامانههای پیشرفته نظارتی استفاده نمیشود.
نتانیاهو شامگاه دوشنبه ۱۱ خرداد در این مراسم گفت: «هر کسی که بدخواهی علیه اسرائیل را در سر میپروراند، بداند که توطئههایش شکست خواهد خورد. بهایی که او میپردازد، بسیار سنگین خواهد بود. بهایی که ایران تا همین مقطع پرداخته است، بسیار سنگین است.»
او افزود: «پایههای رژیم وحشت در ایران ترک خورده است. این رژیم دیگر به آنچه بود، باز نخواهد گشت و من به شما میگویم که سرانجام آن سقوط خواهد بود.»
این اظهارات در حالی مطرح شد که چشمانداز مذاکرات تهران و واشینگتن برای پایان دادن به جنگ، بهدلیل تداوم اختلافات بر سر پرونده هستهای جمهوری اسلامی، بحران تنگه هرمز و مناقشه لبنان، همچنان با ابهامهای جدی روبهروست.
همزمان با تاکید مقامهای حکومت ایران بر لزوم توقف درگیریها در لبنان بهعنوان بخشی از هرگونه توافق احتمالی، پایگاه خبری آکسیوس ۱۱ خرداد از گفتوگوی تلفنی پرتنش میان نتانیاهو و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، درباره عملیات نظامی اسرائیل در لبنان خبر داد.
قدردانی نتانیاهو از دستاوردهای موساد
نخستوزیر اسرائیل در ادامه سخنان خود در مراسم تودیع رییس موساد، از عملکرد این سازمان قدردانی کرد و گفت از نگاه بسیاری، موساد بهعنوان سازمان اطلاعاتی و ضدتروریستی پیشرو در عرصه بینالمللی شناخته میشود.
او موساد را در کنار برندهای موفق این کشور در حوزههای فناوری، صنایع دفاعی، پزشکی و کشاورزی، «یک ابربرند اسرائیلی» خواند و تاکید کرد: «هیچ سازمان اطلاعاتی و ضدتروریستیای بهتر از موساد وجود ندارد.»
نتانیاهو دوره پنج ساله ریاست بارنئا بر موساد را از «سرنوشتسازترین» مقاطع تاریخ اسرائیل دانست و افزود بارنئا طی سالهای اخیر با کسب «موفقیتها و دستاوردهای چشمگیر»، نقش مهمی در تقویت امنیت اسرائیل ایفا کرد.
بارنئا نیز در این مراسم، خواستار تداوم تلاشها برای سرنگونی جمهوری اسلامی پس از جنگ اخیر شد و گفت: «وعده داده بودم جمهوری اسلامی هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند. اکنون که حکومت ایران در ضعیفترین و آسیبدیدهترین وضعیت خود قرار دارد، زمان آن است که کار را کامل کنیم.»
او افزود: «همچنان معتقدم تغییر واقعیت در ایران از طریق سرنگونی حکومت هدفی ممکن و دستیافتنی است، اما تحقق آن به پایداری، خونسردی و تعهد نیاز دارد.»
رومن گافمن، فرمانده پیشین ارتش اسرائیل و دبیر نظامی پیشین نتانیاهو، از ۱۲ خرداد بهطور رسمی ریاست موساد را بر عهده میگیرد و جایگزین بارنئا میشود.
طبق گفته دو منبع آگاه، دونالد ترامپ در این تماس بنیامین نتانیاهو را «دیوانه» توصیف کرد و او را به ناسپاسی متهم ساخت و همچنین، مانع اجرای طرح اسرائیل برای حمله به بیروت شد.
یکی از مقامهای آمریکایی به آکسیوس گفت ترامپ به نتانیاهو هشدار داد که عملی کردن تهدید حمله به پایتخت لبنان، اسرائیل را بیش از پیش در سطح جهانی منزوی خواهد کرد.
دو منبع آگاه که نام آنها اعلام نشده همچنین گفتند ترامپ با اشاره به حمایتهایش از نتانیاهو در پروند فساد مالی مدعی شد که او بوده که نخستوزیر اسرائیل را از زندان نجات داده است.
یک مقام آمریکایی که آکسیوس نام او را نیز اعلام نکرده، در خلاصهکردن سخنان ترامپ به نتانیاهو گفت: «تو دیوانهای لعنتی. اگر من نبودم الان توی زندان بودی. دارم نجاتت میدهم. حالا همه از تو متنفرند. همه بهخاطر این وضعیت از اسرائیل متنفر شدهاند.»
منبع دیگری که بهنوشته آکسیوس از جزییات تماس مطلع بوده، گفت ترامپ «به شدت عصبانی» بود و در بخشی از مکالمه فریاد زد: «لعنتی، داری چه کار میکنی؟»
تهدید تهران به قطع مذاکره و حمله به اسرائیل
ساعاتی پیش از این تماس تلفنی، جمهوری اسلامی تهدید کرده بود که بهدلیل حملات اسرائیل در لبنان، انتقال پیام با واشینگتن را قطع خواهد کرد
رسانههای حکومتی در ایران نیز از «هشدار قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا» به اسرائیل درباره حمله به ضاحیه بیروت خبر دادند.
در این هشدار به نقل از علی عبداللهی، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا و با اشاره به دستور بنیامین نتانیاهو برای حمله ارتش اسرائیل به مواضع حزبالله در بیروت آمده که «در صورت عملی شدن این تهدید» به ساکنان بخشهای شمالی و شهرکهای نظامی در اسرائیل هشدار داده میشود «اگر نمیخواهند آسیب ببینند منطقه را ترک کنند.»
همزمان حساب منتسب به سازمان اطلاعات سپاه در ایکس نوشت که جمهوری اسلامی عبور از خط قرمزها در لبنان و غزه را به معنای جنگ مستقیم و تحمیل هزینه بر امنیت ملی خود و مقاومت اسلامی فرض کرده و متقابلا عزم خود را برای عملیات دفاعی با گشودن جبهه های جدید به علاوه حفظ معادله تنگه هرمز قرار میدهد.
محمد باقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی و رییس تیم مذاکرهکننده با آمریکا، نیز در پستی در شبکه اجتماعی ایکس از گفتوگوی تلفنی خود با رییس مجلس لبنان خبر داد و نوشت: «در گفتگو با برادرم آقای نبیه بری تاکید کردم که اگر جنایتهای رژیم صهیونیستی در لبنان ادامه پیدا کند نه تنها روند گفتگوها را متوقف میکنیم بلکه در مقابل آنها خواهیم ایستاد.»
آکسیوس در گزارش خود بهنقل از یک مقام آمریکایی نوشت ترامپ میدانست که حزبالله به سوی اسرائیل شلیک میکند و اسرائیل حق دفاع از خود را دارد، اما در روزهای اخیر به این نتیجه رسیده بود که نتانیاهو به شکلی نامتناسب در حال تشدید درگیریها است.
علاوه بر تهدید حمله به بیروت، اسرائیل عملیات زمینی خود را در جنوب لبنان گسترش داده است و نتانیاهو دستور حمله به بیروت را صادر کرده بود اما پس از تماس تلفنی با ترامپ عملیات حمله به پایتخت لبنان را متوقف کرد.
یک مقام دیگر آمریکایی نیز به آکسیوس گفت ترامپ از تعداد بالای غیرنظامیان کشتهشده در لبنان نگران شده بود و با رویکرد اسرائیل که برای هدف قرار دادن یک فرمانده حزبالله ساختمانهای کامل را تخریب میکند، مخالفت کرد.
یک مقام اسرائیلی نیز به آکسیوس گفت که این کشور در حال حاضر دیگر برنامهای برای حمله به اهداف حزبالله در بیروت ندارد.
ترامپ و نتانیاهو پیشتر نیز تماسهایی پرتنش داشتهاند، اما با وجود اختلافات، در موضوع ایران و سایر مسائل همچنان همکاری نزدیکی را حفظ کردهاند.
یکی از مقامها گفت این تماس «یکی از بدترین مکالمات ترامپ با نتانیاهو» از زمان بازگشت او به کاخ سفید بوده است.
آکسیوس نوشت به نظر میرسد خشم ترامپ از آنجا ناشی شده که تشدید تنشها در لبنان از سوی نتانیاهو، مذاکرات او با جمهوری اسلامی را در معرض فروپاشی قرار داده است.
با این حال، ترامپ پس از پایان تماس در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «مذاکرات با جمهوری اسلامی با سرعت زیادی ادامه دارد.»
روایت اسرائیل
بنیامین نتانیاهو پس از تماس تلفنی دوشنبه با ترامپ بیانیهای منتشر کرد و گفت به رییسجمهوری آمریکا اطلاع داده است که اگر حزبالله حملات خود را متوقف نکند، اسرائیل اهدافی را در بیروت هدف قرار خواهد داد.
او تاکید کرد: «موضع ما تغییری نکرده است.»
اما یک مقام آمریکایی دیگر به آکسیوس گفت که در واقع ترامپ در این تماس کاملا بر نتانیاهو مسلط شده بود.
به گفته او، نتانیاهو در نهایت گفت: «باشه، باشه، فقط مطمئن شوید که همه چیز حلوفصل میشود.»
دفتر نخستوزیری اسرائیل به درخواست رسانهها برای اظهار نظر در این مورد پاسخی نداده است.
او که روابط نزدیکی با قاسم سلیمانی، فرمانده سابق نیروی قدس سپاه داشت، به دست داشتن در چند حمله علیه منافع آمریکا در اروپا متهم شده است.
الساعدی که در دادگاه فدرال منهتن نیویورک محاکمه میشود، پس از آن سخن گفت که وکیلش، اندرو دالاک، از طرف او نسبت به هشت فقره اتهام از جمله «توطئه برای ارائه حمایت مادی به کتائب حزبالله» اعلام بیگناهی کرد.
الساعدی از طریق مترجم عربیزبان گفت:«من جنایتکار نیستم. من بیگناهم و ما در شرایط جنگی قرار داریم.»
او افزود: «کودکان با موشکهای شما کشته میشوند.»
الساعدی هنگام بیان این جملات به سمت جایگاه قاضی کالین مکماهون و دادستانهای دفتر دادستانی فدرال منهتن اشاره کرد اما توضیح نداد که منظورش کدام حادثه بوده است.
در حملهای که ۹ اسفند به یک مدرسه دخترانه در میناب در جنوب ایران صورت گرفت، بنا بر اعلام مقامهای جمهوری اسلامی، بیش از ۱۷۵ دانشآموز و معلم کشته شدند.
رویترز پیشتر گزارش داده بود که نتایج اولیه یک تحقیق داخلی ارتش آمریکا نشان میدهد احتمالا نیروهای آمریکایی مسئول آن حمله بودهاند. این گزارش به نقل از دو مقام آمریکایی منتشر شده بود.
با این حال، وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) تاکنون هیچ یافته اولیهای را تایید نکرده است.
سخنگوی پنتاگون دوشنبه ۱۱ خرداد گفت که تحقیقات در این زمینه همچنان ادامه دارد.
تنش در دادگاه
بهگزارش رویترز، الساعدی در جلسه دادگاه لباس زندان به رنگ بژ بر تن داشت و پاهایش با زنجیر بسته شده بود.
هنگامی که او شروع به صحبت کرد، قاضی مکماهون با صدای بلند از او خواست بنشیند.
دو مامور مارشال آمریکا که پشت سر او نشسته بودند، به سمت میز دفاع حرکت کردند و الساعدی نیز با رسیدن آنها روی صندلی نشست.
بازداشت در ترکیه
بهنوشته رویترز، الساعدی ماه گذشته در ترکیه بازداشت و سپس به آمریکا منتقل شد.
این بازداشت در شرایطی صورت گرفت که واشینگتن نظارت و فشار بر گروههای شبهنظامی مورد حمایت جمهوری اسلامی را افزایش داده است؛ گروههایی که از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی متهم به هدف قرار دادن نیروها و منافع آمریکا و متحدانش در مناطق مختلف شدهاند.
دادستانهای آمریکایی میگویند کتائب حزبالله تحت هدایت مستقیم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی فعالیت میکند.
اتهام برنامهریزی برای حملات در اروپا و آمریکا
به گفته دادستانی، الساعدی در برنامهریزی حدود ۱۸ حمله در اروپا طی ماههای اخیر نقش داشته است؛ هرچند همه این حملات عملی نشدهاند.
دادستانها همچنین مدعیاند که او در ماههای مارس و آوریل در طراحی حملاتی در خاک آمریکا مشارکت داشته است.
یکی از اهداف ادعایی این طرحها، یک کنیسه یهودیان در نیویورک عنوان شده است.
رسیدگی به این پرونده همچنان ادامه دارد.
