وزارت دفاع آمریکا در اقدامی کمسابقه، محل استقرار یک زیردریایی هستهای مسلح به موشکهای بالستیک آمریکا را فاش کرد. این اقدام یک روز پس از رد پیشنهاد جدید جمهوری اسلامی از سوی رییسجمهوری آمریکا انجام شد.
ناوگان ششم نیروی دریایی آمریکا دوشنبه ۲۱ اردیبهشت در بیانیهای کوتاه اعلام کرد یک زیردریایی کلاس «اوهایو» یکشنبه وارد جبلالطارق، قلمرو بریتانیا در جنوب اسپانیا، شده است.
بیانیه ناوگان ششم ایالات متحده پهلو گرفتن این زیردریایی را نشاندهنده توانمندی، انعطافپذیری و تعهد مستمر آمریکا به متحدان خود در ناتو خوانده است.
در ادامه این بیانیه آمده است: «زیردریاییهای موشک بالستیک کلاس اوهایو، سکوهایی پنهان و شناساییناپذیر برای پرتاب موشکهای بالستیک از زیر دریا هستند و بخشی از سهگانه هستهای آمریکا به شمار میروند که در برابر حمله دشمن بیشترین امکان بقا و پاسخدهی را دارد.»
پنتاگون نام این زیردریایی را اعلام نکرد.
به نوشته رسانه آمریکایی هیل، محل استقرار زیردریاییهای هستهای آمریکا معمولا از محرمانهترین اطلاعات نظامی این کشور به شمار میرود و انتشار عمومی آن اقدامی نادر محسوب میشود.
این خبر در حالی منتشر شد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دوشنبه گفت آتشبس میان آمریکا و جمهوری اسلامی در وضعیت شکنندهای قرار دارد و آن را چون بیماری در حال احتضار توصیف کرد که احتمال زنده ماندنش، به گفته او، کمتر از یک درصد است.
بر اساس این گزارش، جمهوری اسلامی در پیشنهاد متقابل خود خواستار دریافت غرامت جنگی، به رسمیت شناختن حاکمیت جمهوری اسلامی بر تنگه هرمز و پایان تحریمهای آمریکا شده بود.
ترامپ یکشنبه این پیشنهاد را «کاملا غیرقابل قبول» خوانده بود.
کلاس اوهایو شامل ۱۴ زیردریایی حامل موشکهای بالستیک و چهار زیردریایی مجهز به موشکهای هدایتشونده است.
این زیردریاییها قابلیت حمل موشکهای بالستیک «ترایدنت ۲» را دارند و برای ماموریتهای بازدارندگی طولانیمدت طراحی شدهاند.
زیردریاییهای هدایتشونده این کلاس همچنین میتوانند بیش از ۱۵۰ موشک کروز «تاماهاک» حمل کنند.
در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی، یک زیردریایی آمریکایی ۱۳ اسفند در نزدیکی سریلانکا یک ناو جنگی ایرانی به نام «دنا» را هدف قرار داد که در نتیجه آن دستکم ۸۷ نفر کشته شدند.
این ناو پس از شرکت در یک رزمایش دریایی چندجانبه به میزبانی هند در حال بازگشت به ایران بود؛ رزمایشی که ۱۸ کشتی از کشورهای مختلف در آن حضور داشتند.
این نخستین بار پس از جنگ جهانی دوم بود که یک زیردریایی آمریکایی با شلیک اژدر یک کشتی جنگی را هدف قرار میدهد.
ترامپ دوشنبه ۲۱ اردیبهشت، در گفتوگوهای جداگانهای با رسانههای فاکسنیوز و سیبیاِس و پس از آن در حاشیه مراسمی در کاخ سفید، به موضوع مذاکرات با جمهوری اسلامی پرداخت و نارضایتی خود از پاسخ ارائه شده از سوی تهران را ابراز کرد.
او در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «وضعیت آتشبس شبیه به وقتی است که پزشک میگوید احتمال زنده ماندن عزیزتان در اغما تقریبا یک درصد است.»
ترامپ پاسخ جمهوری اسلامی به پیشنهاد آمریکا را با عبارتهایی کمتر مرسوم در ادبیات سیاسی آمریکا توصیف کرد و گفت: «یک متن آشغال خواندم که آن را ضعیفترین مینامم. حتی خواندنش را هم تمام نکردم، گفتم: آیا قرار است وقتم را برای خواندن این تلف کنم؟ متنی که فرستادهاند یکی از ضعیفترینهاست.»
در روزهای گذشته آتشبس میان آمریکا و جمهوری اسلامی با تبادل آتش میان طرفین و شلیک موشک و پهپاد از سوی ایران به قطر، کویت و امارات با چالش روبهرو شده است. در تازهترین تحول، انفجار یک پهپاد در سواحل قطر در بیستم اردیبهشت به آتشسوزی در دستکم یک کشتی منجر شد. همان روز، و ورود پهپادهایی به حریم هوایی امارات متحده عربی آتشبس را با چالشی تازه روبهرو کرد.
با این حال، پیشتر ترامپ تاکید کرده بود که آتشبس همچنان برقرار است.
جمهوری اسلامی موضع خود را تغییر داد
رییسجمهوری آمریکا همچنین در اظهار نظرهای خود در روز دوشنبه ۲۱ اردیبهشت گفت که تهران با انتقال اورانیوم غنیشده خود به ایالات متحده موافقت کرده بود، اما بعدا موضع خود را تغییر داد و این تعهد را در پاسخ مکتوبی که پس از چهار روز ارسال کردند، نگنجاند.
ترامپ گفت: «آنها به ما گفتند که شما باید آن [اورانیوم با غنای ۶۰ درصد] را تحویل بگیرید. ما قرار بود همراه آنها پیش برویم، اما نظرشان را عوض کردند چون آن را در متن ننوشتند.»
او افزود: «آنها با ما توافق میکنند و بعد حرفشان را پس میگیرند.»
ترامپ همچنین بار دیگر بر اراده آمریکا برای جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح اتمی تاکید کرد.
همزمان با این اظهارات، سیبیاس نیوز به نقل از ترامپ گزارش داد آخرین پیشنهاد صلح ارائه شده از سوی حکومت ایران «بد» است. در این گزارش به نقل از رییسجمهوری آمریکا تاکید شده بود که تهران در مورد برنامه هستهای خود برخی امتیازها داده، اما «بههیچوجه کافی نیست.»
ترامپ در پاسخ به این پرسشِ سیبیاس که چه چیزی را در پاسخ تهران غیرقابل قبول میداند، گفت: «این فقط یک پیشنهاد بد بود، در واقع یک پیشنهاد احمقانه بود.»
رییسجمهوری آمریکا ساعاتی پس از اعلام خبر ارائه پاسخ تهران به پیشنهاد یکصفحهای آمریکا از طریق میانجی پاکستانی، این پاسخ را «کاملا غیرقابل قبول» خوانده بود.
احتمال حمله دوباره آمریکا به جمهوری اسلامی
رییسجمهوری آمریکا همچنین تاکید کرد ایالات متحده میتواند بهسرعت اهداف نظامی باقیمانده ایران را هدف قرار دهد و افزود که تهران از نظر نظامی تا حد زیادی شکست خورده است.
ترامپ به خبرنگاران گفت: «ایران از نظر نظامی کاملا شکست خورده و چیز کمی برایشان باقی مانده است. ما ظرف حدود یک روز آن را هم از بین خواهیم برد.»
ترامپ همچنین در گفتوگو با فاکسنیوز گفت که در حال بررسی احیای «پروژه آزادی» برای بازگشایی تنگه هرمز است. او افزود این بار هدایت کشتیها از طریق این تنگه تنها بخش کوچکی از یک عملیات نظامی گستردهتر علیه جمهوری اسلامی خواهد بود.
کاربرد واژه «غرامت» در پاسخ تهران
خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از دو دیپلمات منطقهای گزارش داد که درخواست جمهوری اسلامی برای دریافت غرامت جنگی، از جمله مسائلی بود که به کلافگی ترامپ و ناامیدی او از گفتوگوهای جاری با تهران برای توافق احتمالی منجر شد.
این گزارش به نقل از دیپلماتها میگوید ترامپ نسبت به استفاده از واژه «غرامت» در پیشنهادهای تهران محتاط بوده، زیرا موافقت با آن میتواند بهمنزله پذیرش شکست تلقی شود.
سال گذشته نیز، پس از جنگ ۱۲روزه، وزارت خارجه آمریکا تقاضای جمهوری اسلامی برای دریافت غرامت از آمریکا در ازای از سرگیری مذاکرات را «مضحک» خواند.
یکی از دیپلماتها گفت پاکستان در حال تلاش برای میانجیگری با هدف تدوین یک یادداشت تفاهم میان ایالات متحده و ایران است که به جنگ پایان دهد و امکان ادامه گفتوگوهای گستردهتر برای حل مسائل حلنشده را فراهم آورد.
این دیپلمات افزود پاکستان از حمایت دیگر کشورهای منطقه برخوردار است و رهبران این کشور، با هر دو طرف و همچنین دولتهای منطقه در تماساند تا به حفظ آتشبس، پایان جنگ و توافق طرفها برای برگزاری مذاکرات حضوری در هفته آینده کمک کنند.
استارمر دوشنبه ۲۱ اردیبهشت در جریان سخنرانی در یک مرکز اجتماعی در لندن اعلام کرد که از زمان پیروزیش در سال ۲۰۲۴ در برخورد با انبوه مشکلاتی که بریتانیا با آنها روبهرو بوده، بیش از حد محتاط عمل کرده است.
او گفت مسئولیتِ یکی از بدترین شکستهای حزب کارگر در انتخابات محلی هفته گذشته را میپذیرد.
استارمر فضای جهانی، از جمله درگیریها در اوکراین و ایران، را وضعیتی «خطرناکتر از هر زمان دیگری در طول زندگی سیاسی» خود توصیف کرد و گفت شیوه راهبری محتاطانهای را که به «وضع موجود» منجر شده است، بهطور کامل کنار خواهد گذاشت.
او همچنین وعده داد که برای بهبود یافتن سطح زندگی مردم و ساختن بریتانیایی «قویتر و عادلانهتر» با «امید» و «فوریت» بیشتری رهبری خواهد کرد.
حزب کارگرد برای انتخابات سراسری سال ۲۰۲۹ باید بر استقبالها از حزب «اصلاح بریتانیا» از جناح راست و حزب سبزها از جناح چپ غلبه کند.
استارمر گفت: «پاسخ ما این بار باید متفاوت باشد، یک تغییر جهت کامل. ما باید این کشور را قویتر کنیم و کنترل امنیت اقتصادیمان را به دست بگیریم. میدانم مردم از وضعیت بریتانیا ناامید شدهاند. از سیاست ناامید شدهاند و بعضیها از من هم ناامید هستند.»
استارمر در برابر جمعی از هواداران حزب کارگر که چندین بار او را ایستاده تشویق کردند، گفت: «میدانم عدهای در تواناییهای من تردید دارند و میدانم که باید ثابت کنم اشتباه میکنند. این کار را خواهم کرد.»
حزب کارگر در انتخابات اخیر شوراهای محلی انگلستان و پارلمانهای اسکاتلند و ولز صدها کرسی از دست داده و گمانهزنیها درباره کنار گذاشتن استارمر از رهبری حزب شدت گرفته است.
کاترین وست، از نمایندگان پارلمان بریتانیا، تهدید کرد اگر استارمر تغییرات رادیکال ارائه نکند، برای برگزاری رقابت رهبری اقدام خواهد کرد.
او دوشنبه از نمایندگان حزب کارگر خواست از تعیین جدول زمانی برای کنارهگیری استارمر حمایت کنند تا انتخابات رهبری حزب در ماه سپتامبر برگزار شود.
تاکنون هیچ چهره برجستهای در حزب کارگر برای به چالش کشیدن رهبری استارمر و رقابت با او در انتخابات رهبری حزب پیشقدم نشده است.
آنجلا رینر، معاون پیشین نخستوزیر که پس از انتقاد از عملکرد دولت استارمر در روز یکشنبه بهعنوان یکی از گزینههای بالقوه رهبری حزب کارگر مطرح شده، در کنفرانس اتحادیه کارگری گفت که دولت بر اساس عملکردش قضاوت خواهد شد، نه فقط حرفهایش.
استارمر مدتهاست تاکید کرده که داوطلبانه از سمت خود کنارهگیری نخواهد کرد. تیم او نیز اعلام کرد این سخنرانی تلاشی بود برای نشان دادن اینکه این وکیل سابق، که معمولا با لحنی آرام سخن میگوید، در تحقق وعدههایش نهفقط در خصوص حزب کارگر، بلکه درباره کل کشور مصمم است.
استارمر با اشاره به دولتهای محافظهکار پیشین بریتانیا که طی ۶ سال، پنج رهبر مختلف را تجربه کردند، گفت: «قرار نیست کنار بکشم. فکر میکنم آنچه در دولت قبلی شاهدش بودیم، هرجومرج ناشی از تغییر مداوم رهبران بود.»
استارمر در حالی که اذعان داشت اشتباهاتی مرتکب شده، از برخی تصمیمهایش دفاع کرد و گفت تصمیمش مبنی بر وارد نشدن به جنگ ایران درست بود. او همچنین تاکید کرد که در خدمات درمانی عمومی پیشرفتهایی حاصل شده است.
او گفت اکنون برای قرار گرفتن بریتانیا در قلب اروپا کارهای بیشتری انجام خواهد داد؛ هرچند تنها سیاست مشخصی که برای نزدیکتر شدن به اتحادیه اروپا مطرح کرد، پیشنهاد اجرای طرح تبادل جوانان با کشورهای عضو این اتحادیه بود.
استارمر وعده داد که چهارشنبه در جریان سخنرانی پادشاه بریتانیا برای آغاز دوره جدید پارلمان، سیاستهای بیشتری ارائه خواهد شد؛ اما برخی نمایندگان حزب کارگر گفتند سخنرانی دوشنبه تغییر چندانی در دیدگاهشان نسبت به آینده او ایجاد نکرده است.
یووال اشتاینیتز، رییس این شرکت، دوشنبه ۲۱ اردیبهشت در کنفرانس «مرکز امور امنیتی و خارجی اورشلیم» گفت از زمان حمله هفتم اکتبر، حماس از نوار غزه و حزبالله از لبنان در مجموع حدود ۴۰ هزار راکت به سوی اسرائیل شلیک کردهاند.
او افزود گنبد آهنین توانسته بیشتر این راکتها را با دقتی حدود ۹۸ تا ۹۹ درصد رهگیری کند؛ سامانهای که به گفته او «کامل نیست، اما تقریبا به کامل شدن نزدیک است».
به گفته رییس شرکت رافائل، حکومت ایران از سال ۲۰۲۴ در دو مرحله حدود ۱۵۰۰ موشک بالستیک به سوی اسرائیل شلیک کرده که تنها «چند ده فروند» از آنها رهگیری نشدهاند.
اشتاینیتز همچنین تاکید کرد اسرائیل با کمبود موشکهای رهگیر مواجه نیست.
شرکت دولتی رافائل از بزرگترین صنایع دفاعی اسرائیل است که در زمینه توسعه سامانههای پدافندی، موشکی و فناوریهای نظامی، از جمله گنبد آهنین، فعالیت میکند.
ادامه تنشها در منطقه
اظهارات اشتاینیتز در حالی مطرح میشود که تنشها در منطقه ادامه دارد و اسرائیل و حزبالله همچنان دست به حملات متقابل میزنند.
ارتش اسرائیل ۲۱ اردیبهشت اعلام کرد یک سرباز این کشور در حملهای پهپادی به منطقه المناره در نزدیکی مرز لبنان کشته شد. بدین ترتیب، شمار نظامیان کشتهشده اسرائیلی از ابتدای درگیریهای اخیر به ۱۸ نفر رسید.
سه سرباز اسرائیلی نیز در حمله پهپادی حزبالله به جنوب لبنان زخمی شدند. جراحات این نظامیان «سطحی» گزارش شده است.
در سوی دیگر، ارتش اسرائیل برای ۹ روستا و شهرک در جنوب لبنان هشدار تخلیه صادر کرد و مواضع حزبالله را در این منطقه هدف قرار داد.
همزمان، چشمانداز آتشبس موقت در جنگ ایران در هالهای از ابهام قرار دارد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۰ اردیبهشت پاسخ جمهوری اسلامی به پیشنهاد واشینگتن برای پایان دادن به جنگ را رد کرد و آن را «کاملا غیرقابل قبول» خواند.
در مقابل، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۱ اردیبهشت در نشست رسانهای روزانه خود آمریکا را به «پافشاری بر خواستههای نامعقول» متهم کرد و گفت طرح تهران برای پایان درگیریها «سخاوتمندانه» بوده است.
بقایی افزود طرح تهران شامل «پایان جنگ در منطقه، توقف راهزنی دریایی علیه کشتیهای ایران، آزادسازی داراییهای متعلق به مردم ایران و تردد ایمن در تنگه هرمز» میشود.
رویترز ۲۱ اردیبهشت خبر داد که در پی تحولات اخیر، بهای نفت بیش از ۳.۵ درصد افزایش یافت.
بنبست دیپلماتیک تهران و واشینگتن
پایگاه خبری ارمنیوز امارات ۲۱ اردیبهشت به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد پاسخ منفی جمهوری اسلامی به پیشنهاد واشینگتن، مسیر دستیابی به راهحل دیپلماتیک با تهران را مسدود کرده است.
این مقامها گفتند هنوز مشخص نیست ترامپ پس از دریافت پاسخ مقامهای ایران چه اقداماتی انجام خواهد داد.
همچنین به گزارش رسانههای اسرائیلی، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور، در پی پاسخ جمهوری اسلامی به طرح پیشنهادی آمریکا، قرار است ظهر ۲۱ اردیبهشت یک نشست امنیتی برگزار کند.
جلسه دادگاه نتانیاهو نیز بهدلیل حضور او در این نشست امنیتی، زودتر از زمان تعیینشده پایان یافت.
دولت بریتانیا دوشنبه ۲۱ اردیبهشت در بیانیهای به امضای وزیر امور خارجه این کشور اعلام کرد افراد و نهادهایی که تحریمشدند در فعالیتهای خصمانه مورد حمایت جمهوری اسلامی از جمله تهدید، طراحی و اجرای حملات بیثباتکننده در بریتانیا و دیگر نقاط جهان مشارکت داشتند.
به غیر از اعضا و همکاران «شبکه جنایی زیندشتی»، همچنین چندین صرافی و فعالان مالی تحریم شدهاند. طبق بیانیه وزارت امور خارجه بریتانیا این افراد و نهادها در حمایت مالی از فعالیتهای بیثباتکننده نقش داشتند.
منصور زرینقلم، ناصر زرینقلم، اکرم عبدالکریم اوزتونچ، نیهات عبدال قادر آسان، رضا حمیدیراوری، نامیق صالیفوف، فضلالله زرینقلم، پوریا زرینقلم و فرهاد زرینقلم، افرادی هستند که در فهرست تحریمهای بریتانیا قرار گرفتند.
همچنین صرافی برلیان، صرافی جیسیام و شبکه زیندشتی، سه نهادی هستند که بریتانیا آنها را تحریم کرده است.
ایوت کوپر، وزیر خارجه بریتانیا در بیانیهای که در این زمینه منتشر شد گفت: «این بسته تحریمی بهطور مستقیم سازمانها و افرادی را هدف قرار میدهد که امنیت در خیابانهای بریتانیا و ثبات در خاورمیانه را تهدید میکنند.»
او افزود: «نیروهای نیابتی جنایتکاری که از سوی بخشهایی از رژیم ایران حمایت میشوند و امنیت در بریتانیا و اروپا را تهدید میکنند، تحمل نخواهند شد؛ همانطور که شبکههای مالی غیرقانونی نیز تحمل نخواهند شد. ما این اقدامات را در سراسر اروپا هماهنگ میکنیم.»
وزیر خارجه بریتانیا تاکید کرد: «ما همچنان به تلاش برای دستیابی به یک توافق مذاکرهشده و یک راهحل دیپلماتیک بلندمدت در خاورمیانه ادامه میدهیم؛ راهحلی که آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز را بهسرعت بازگرداند.»
بریتانیا تاکنون بیش از ۵۵۰ فرد و نهاد مرتبط با جمهوری اسلامی را تحریم کرده است. بیش از ۹۰ فرد و نهاد تحریمشده به دلیل نقض حقوق بشر در این فهرست قرار گرفتهاند.
ناجی شریفی زیندشتی کیست؟
ناجی شریفی زیندشتی، شهروند ایرانی و قاچاقچی مواد مخدر، که خودش نیز پیشتر از سوی بریتانیا تحریم شده است، به گفته دولت این کشور، در فعالیتهای خصمانه حکومت ایران، از جمله تهدید، برنامهریزی برای حذف مخالفان یا انجام این برنامهها و تهدید افراد خارج از مرزهای ایران دخیل بوده است.
بیشتر بخوانید: ناجی شریف زیندشتی کیست؟
پیشتر ایراناینترنشنال در گزارشی اختصاصی افشا کرده بود که شریفی زیندشتی با کمک مقامات سپاه به بازیگر شماره یک بازار مواد مخدر ایران تبدیل شده است.
طبق این گزارش، زیندشتی حدود ۲۰ درصد قاچاق مواد مخدر ایران را در اختیار دارد و مواد مخدر اندکی که گاهی توقیف میشود و بخشی از آن متعلق به زیندشتی است، در پی برخورد دیگر باندهای مواد مخدر سپاه افشا میشوند.
با این حال باند زیندشتی در نزاع گروههای مافیا دست برتر را دارد.
بهمن ۱۴۰۲، وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرد ناجی شریفی زیندشتی و دو شهروند کانادایی به توطئه در استفاده از امکانات تجاری در آمریکا در ارتکاب یک طرح قتل در مقابل پول متهم شدهاند. آنها با یکدیگر توطئه کرده بودند تا دو ایرانی مخالف جمهوری اسلامی ساکن در ایالت مریلند را به قتل برسانند.
مشارکت در اقدام خصمانه
بر اساس اطلاعیه دولت بریتانیا، شماری از افراد به دلیل مشارکت مستقیم در فعالیتهای خصمانه تحریم شدهاند و شماری دیگر نیز به ارائه خدمات مالی یا حمایتهای مادی دیگر برای تسهیل این فعالیتها متهم هستند.
بریتانیا اعلام کرد نهادهای مالی تحریمشده خدماتی به افراد و گروههای مرتبط با فعالیتهای بیثباتکننده ارائه کردهاند و به شبکههای مرتبط با جمهوری اسلامی اجازه دادهاند با وجود محدودیتهای بینالمللی، به جابهجایی و دسترسی به منابع مالی ادامه دهند.
اقدامات تحریمی بریتانیا شامل مسدود شدن داراییها، ممنوعیت سفر و دستورهای محرومیت از مدیریت شرکتها است.
ماه گذشته پلیس بریتانیا اعلام کرد در حال بررسی احتمال ارتباط جمهوری اسلامی با مجموعهای از حملات آتشسوزی عمدی اخیر علیه اهداف یهودی در لندن است؛ حملاتی که موجب آغاز تحقیقات ضدتروریسم و هشدارهایی درباره فعالیتهای خصمانه تهران یا گروههای نیابتی آن شده است.
نیمه اردیبهشت، همزمان با افزایش نگرانیها درباره نقش حکومت ایران در دامن زدن به یهودستیزی، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، هشدار داد تلاشهای جمهوری اسلامی برای بیثبات کردن جامعه بریتانیا «تحمل نخواهد شد».
او گفت: «پیام ما به ایران یا هر کشور دیگری که ممکن است در پی دامن زدن به خشونت، نفرت یا تفرقه در جامعه باشد، این است که چنین رفتاری تحمل نخواهد شد.»
بریتانیا سطح تهدید تروریستی ملی خود را به «شدید» افزایش داده است؛ دومین سطح بالای هشدار، و پلیس و وزرا درباره افزایش خطر حملات و نگرانی رو به رشد از فعالیتهای خصمانه مرتبط با دولتهای خارجی، از جمله جمهوری اسلامی، هشدار دادهاند.
بریتانیا در بهمن سال گذشته، ۱۰ فرد و یک سازمان را به دلیل سرکوب خشن معترضان ایرانی در ژانویه و اعتراضات دیماه گذشته تحریم کرده بود.
یک مدرس کاشت ناخن و مانیکور از توقف کسبوکار خود از اسفندماه سال گذشته تاکنون خبر داد.
به گفته این شهروند، گرچه مردمی که از تامین نیازهای اولیه خود درمانده شدهاند، کمتر به خدمات زیبایی میپردازند، اما عوامل دیگری نیز در این رکود موثر است؛ از جمله قطعی اینترنت که موجب شده تا او کسب درآمد از طریق فروش پکیجهای آموزشی را از دست بدهد.
او همچنین توضیح داد از همان زمان تاکنون آنتن دستگاه کارتخوانش قطع شده است و در پاسخ به پیگیریهایش گفتهاند سیگنال دستگاه کارتخوان «مشاغل غیرضروری» به دلایل «امنیتی» تا اطلاع ثانوی قطع خواهد بود.
بحران در صنایع پتروشیمی و بنادر
افزون بر این، پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از موج گسترده بیکاری و ورشکستگی در کسبوکارهای صنعتی و خدماتی وابسته به صنایع سنگین است.
بسیاری از فعالان این حوزهها که تعدیل، اخراج یا بیکار شدهاند، گفتند همچون دیگر صنفهایی که با مشکل اقتصادی مواجه شدهاند، به مشاغلی نظیر رانندگی در اسنپ یا کارهایی روی آوردهاند که امنیت شغلی پایینتری دارند.
یک شهروند شاغل در حوزه صنعت گفت: «هر کیلو پروفیل پیش از جنگ تا حدود قیمت ۷۰ هزارتومان خریدوفروش میشد، اما اکنون قیمت آن به ۱۵۵ هزار تومان رسیده است. به دلیل همین افزایش قیمت مدت سه ماه است که بیکاریم و توان پرداخت هزینه مواد اولیه را نداریم.»
قیمت پروفیل، بهعنوان ماده اولیه ساختوساز در صنایع طی یکسال گذشته افزایش قیمتی ۱۲۰ تا ۱۶۰ درصدی را تجربه کرده است.
مخاطب دیگری که فعال در صنف کابینتسازی است، نیز گفت قیمت هر ورق امدیاف از ۳ میلیون تومان در سال ۱۴۰۴ به ۱۵ تا ۱۷ میلیون تومان در سال جدید رسیده است.
این شهروند با اشاره به رشد ۴۰۰ تا ۴۷۰ درصدی قیمت مواد اولیه، گفت در چنین شرایطی دیگر امکان ادامه کار و پرداخت اجاره محل کسب وجود ندارد.
پیش از این نیز شهروندان از بحران بیکاری در مشاغل مرتبط با پتروشیمی و نبود ورق آهن و مواد پتروشیمی در شهرهایی از جمله اصفهان خبر داده بودند که باعث تعطیلی بسیاری از کارگاههای صنعتی شده است.
علاوه بر صنایع، گزارشهایی نیز از موج توقف کسب و کارها و تعدیل نیرو در بنادر به دست ایراناینترنشنال رسیده است.
یکی از کارکنان بندر رجایی گفت بسیاری از کارگران این منطقه اقتصادی تعدیل شدهاند و آنها که همچنان سر کار ماندهاند، حقوقهایشان بهصورت مرتب پرداخت نمیشود و بندر بسیار خلوت شده است.
بندر رجایی یکی از مهمترین بنادر تجاری ایران است که اردیبهشت سال ۱۴۰۴ با آنچه انفجار یکی از کانتینرهای حامل مواد شیمیایی خطرناک، از جمله سدیم پرکلرات اعلام شد، دچار آتشسوزی شد و به مرگ دهها نفر انجامید.
بسیاری از شرکتهای پیمانکاری وابسته به این بندر پس از انفجار و تا پیش از جنگ نیز با مشکلات اقتصادی بسیاری دست به گریبان بودهاند.
شهروند دیگری از سربندر در پیامی مشابه نوشت تمامی شرکتهای بندر نیروهای خود را تعدیل کردهاند و حقوق افرادی که کماکان بر سر کار ماندهاند هم به درستی پرداخت نمیشود.
پایگاه خبری رویداد ۲۴ نیز ۱۷ اردیبهشت در گزارشی درباره وضعیت مجموعه فولاد مبارکه پس از حملات آمریکا و اسرائیل نوشت که با وجود اطمیناندهی اولیه به کارکنان مبنی بر پرداخت بدون مشکل حقوق،دستمزد نیروها به حداقل دستمزد مصوب اداره کار تقلیل یافته است و بسیاری از نیروهای متخصص به رانندگی در تاکسیهای اینترنتی روی آوردهاند.
رستورانها تحت تاثیر گرانی
صنف رستوران و غذاخوریها نیز از جمله کسب و کارهایی هستند که با افزایش قیمت مواد اولیه و فشارهای اقتصادی آسیب زیادی دیدهاند.
یکی از مخاطبان ایراناینترنشنال که صاحب یک رستوران فستفود در لاهیجان است، نوشت: «مواد اولیه ساندویچی که اکنون به مبلغ ۱۰۰ هزارتومان فروخته میشود، چند روز بعد ۱۱۰ هزار تومان خریداری میشود. پس ناچار به افزایش قیمت روزانه هستیم که هم موجب نارضایتی مشتری است و هم خود از این مساله آسیب دیدهایم.»
رستوراندار دیگری از کیش نیز گفت اول ناچار شد بیش از ۱۰ نفر از نیروهایش را تعدیل کند و حالا چارهای جز تعطیلی برایش نمانده است.
همزمان، برخی مخاطبان از افزایش قیمت فستفود خبر دادند.
بر اساس این گزارشها، قیمت یک ساندویچ بهطور متوسط به ۵۰۰ هزار تومان و یک پیتزا به یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان رسیده است.
