بریتانیا ۱۲ فرد و نهاد مرتبط با جمهوری اسلامی را تحریم کرد که در این میان افرادی مرتبط با «شبکه جنایی زیندشتی» هستند. وزارت خارجه بریتانیا این تحریمها را پاسخ به «اقدامات حکومت ایران علیه امنیت جهانی از طریق باندهای تبهکار» اعلام کرد.
دولت بریتانیا دوشنبه ۲۱ اردیبهشت در بیانیهای به امضای وزیر امور خارجه این کشور اعلام کرد افراد و نهادهایی که تحریمشدند در فعالیتهای خصمانه مورد حمایت جمهوری اسلامی از جمله تهدید، طراحی و اجرای حملات بیثباتکننده در بریتانیا و دیگر نقاط جهان مشارکت داشتند.
به غیر از اعضا و همکاران «شبکه جنایی زیندشتی»، همچنین چندین صرافی و فعالان مالی تحریم شدهاند. طبق بیانیه وزارت امور خارجه بریتانیا این افراد و نهادها در حمایت مالی از فعالیتهای بیثباتکننده نقش داشتند.
منصور زرینقلم، ناصر زرینقلم، اکرم عبدالکریم اوزتونچ، نیهات عبدال قادر آسان، رضا حمیدیراوری، نامیق صالیفوف، فضلالله زرینقلم، پوریا زرینقلم و فرهاد زرینقلم، افرادی هستند که در فهرست تحریمهای بریتانیا قرار گرفتند.
همچنین صرافی برلیان، صرافی جیسیام و شبکه زیندشتی، سه نهادی هستند که بریتانیا آنها را تحریم کرده است.
ایوت کوپر، وزیر خارجه بریتانیا در بیانیهای که در این زمینه منتشر شد گفت: «این بسته تحریمی بهطور مستقیم سازمانها و افرادی را هدف قرار میدهد که امنیت در خیابانهای بریتانیا و ثبات در خاورمیانه را تهدید میکنند.»
او افزود: «نیروهای نیابتی جنایتکاری که از سوی بخشهایی از رژیم ایران حمایت میشوند و امنیت در بریتانیا و اروپا را تهدید میکنند، تحمل نخواهند شد؛ همانطور که شبکههای مالی غیرقانونی نیز تحمل نخواهند شد. ما این اقدامات را در سراسر اروپا هماهنگ میکنیم.»
وزیر خارجه بریتانیا تاکید کرد: «ما همچنان به تلاش برای دستیابی به یک توافق مذاکرهشده و یک راهحل دیپلماتیک بلندمدت در خاورمیانه ادامه میدهیم؛ راهحلی که آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز را بهسرعت بازگرداند.»
بریتانیا تاکنون بیش از ۵۵۰ فرد و نهاد مرتبط با جمهوری اسلامی را تحریم کرده است. بیش از ۹۰ فرد و نهاد تحریمشده به دلیل نقض حقوق بشر در این فهرست قرار گرفتهاند.
ناجی شریفی زیندشتی کیست؟
ناجی شریفی زیندشتی، شهروند ایرانی و قاچاقچی مواد مخدر، که خودش نیز پیشتر از سوی بریتانیا تحریم شده است، به گفته دولت این کشور، در فعالیتهای خصمانه حکومت ایران، از جمله تهدید، برنامهریزی برای حذف مخالفان یا انجام این برنامهها و تهدید افراد خارج از مرزهای ایران دخیل بوده است.
بیشتر بخوانید: ناجی شریف زیندشتی کیست؟
پیشتر ایراناینترنشنال در گزارشی اختصاصی افشا کرده بود که شریفی زیندشتی با کمک مقامات سپاه به بازیگر شماره یک بازار مواد مخدر ایران تبدیل شده است.
طبق این گزارش، زیندشتی حدود ۲۰ درصد قاچاق مواد مخدر ایران را در اختیار دارد و مواد مخدر اندکی که گاهی توقیف میشود و بخشی از آن متعلق به زیندشتی است، در پی برخورد دیگر باندهای مواد مخدر سپاه افشا میشوند.
با این حال باند زیندشتی در نزاع گروههای مافیا دست برتر را دارد.
بهمن ۱۴۰۲، وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرد ناجی شریفی زیندشتی و دو شهروند کانادایی به توطئه در استفاده از امکانات تجاری در آمریکا در ارتکاب یک طرح قتل در مقابل پول متهم شدهاند. آنها با یکدیگر توطئه کرده بودند تا دو ایرانی مخالف جمهوری اسلامی ساکن در ایالت مریلند را به قتل برسانند.
مشارکت در اقدام خصمانه
بر اساس اطلاعیه دولت بریتانیا، شماری از افراد به دلیل مشارکت مستقیم در فعالیتهای خصمانه تحریم شدهاند و شماری دیگر نیز به ارائه خدمات مالی یا حمایتهای مادی دیگر برای تسهیل این فعالیتها متهم هستند.
بریتانیا اعلام کرد نهادهای مالی تحریمشده خدماتی به افراد و گروههای مرتبط با فعالیتهای بیثباتکننده ارائه کردهاند و به شبکههای مرتبط با جمهوری اسلامی اجازه دادهاند با وجود محدودیتهای بینالمللی، به جابهجایی و دسترسی به منابع مالی ادامه دهند.
اقدامات تحریمی بریتانیا شامل مسدود شدن داراییها، ممنوعیت سفر و دستورهای محرومیت از مدیریت شرکتها است.
ماه گذشته پلیس بریتانیا اعلام کرد در حال بررسی احتمال ارتباط جمهوری اسلامی با مجموعهای از حملات آتشسوزی عمدی اخیر علیه اهداف یهودی در لندن است؛ حملاتی که موجب آغاز تحقیقات ضدتروریسم و هشدارهایی درباره فعالیتهای خصمانه تهران یا گروههای نیابتی آن شده است.
نیمه اردیبهشت، همزمان با افزایش نگرانیها درباره نقش حکومت ایران در دامن زدن به یهودستیزی، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، هشدار داد تلاشهای جمهوری اسلامی برای بیثبات کردن جامعه بریتانیا «تحمل نخواهد شد».
او گفت: «پیام ما به ایران یا هر کشور دیگری که ممکن است در پی دامن زدن به خشونت، نفرت یا تفرقه در جامعه باشد، این است که چنین رفتاری تحمل نخواهد شد.»
بریتانیا سطح تهدید تروریستی ملی خود را به «شدید» افزایش داده است؛ دومین سطح بالای هشدار، و پلیس و وزرا درباره افزایش خطر حملات و نگرانی رو به رشد از فعالیتهای خصمانه مرتبط با دولتهای خارجی، از جمله جمهوری اسلامی، هشدار دادهاند.
بریتانیا در بهمن سال گذشته، ۱۰ فرد و یک سازمان را به دلیل سرکوب خشن معترضان ایرانی در ژانویه و اعتراضات دیماه گذشته تحریم کرده بود.
یک مدرس کاشت ناخن و مانیکور از توقف کسبوکار خود از اسفندماه سال گذشته تاکنون خبر داد.
به گفته این شهروند، گرچه مردمی که از تامین نیازهای اولیه خود درمانده شدهاند، کمتر به خدمات زیبایی میپردازند، اما عوامل دیگری نیز در این رکود موثر است؛ از جمله قطعی اینترنت که موجب شده تا او کسب درآمد از طریق فروش پکیجهای آموزشی را از دست بدهد.
او همچنین توضیح داد از همان زمان تاکنون آنتن دستگاه کارتخوانش قطع شده است و در پاسخ به پیگیریهایش گفتهاند سیگنال دستگاه کارتخوان «مشاغل غیرضروری» به دلایل «امنیتی» تا اطلاع ثانوی قطع خواهد بود.
بحران در صنایع پتروشیمی و بنادر
افزون بر این، پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از موج گسترده بیکاری و ورشکستگی در کسبوکارهای صنعتی و خدماتی وابسته به صنایع سنگین است.
بسیاری از فعالان این حوزهها که تعدیل، اخراج یا بیکار شدهاند، گفتند همچون دیگر صنفهایی که با مشکل اقتصادی مواجه شدهاند، به مشاغلی نظیر رانندگی در اسنپ یا کارهایی روی آوردهاند که امنیت شغلی پایینتری دارند.
یک شهروند شاغل در حوزه صنعت گفت: «هر کیلو پروفیل پیش از جنگ تا حدود قیمت ۷۰ هزارتومان خریدوفروش میشد، اما اکنون قیمت آن به ۱۵۵ هزار تومان رسیده است. به دلیل همین افزایش قیمت مدت سه ماه است که بیکاریم و توان پرداخت هزینه مواد اولیه را نداریم.»
قیمت پروفیل، بهعنوان ماده اولیه ساختوساز در صنایع طی یکسال گذشته افزایش قیمتی ۱۲۰ تا ۱۶۰ درصدی را تجربه کرده است.
مخاطب دیگری که فعال در صنف کابینتسازی است، نیز گفت قیمت هر ورق امدیاف از ۳ میلیون تومان در سال ۱۴۰۴ به ۱۵ تا ۱۷ میلیون تومان در سال جدید رسیده است.
این شهروند با اشاره به رشد ۴۰۰ تا ۴۷۰ درصدی قیمت مواد اولیه، گفت در چنین شرایطی دیگر امکان ادامه کار و پرداخت اجاره محل کسب وجود ندارد.
پیش از این نیز شهروندان از بحران بیکاری در مشاغل مرتبط با پتروشیمی و نبود ورق آهن و مواد پتروشیمی در شهرهایی از جمله اصفهان خبر داده بودند که باعث تعطیلی بسیاری از کارگاههای صنعتی شده است.
علاوه بر صنایع، گزارشهایی نیز از موج توقف کسب و کارها و تعدیل نیرو در بنادر به دست ایراناینترنشنال رسیده است.
یکی از کارکنان بندر رجایی گفت بسیاری از کارگران این منطقه اقتصادی تعدیل شدهاند و آنها که همچنان سر کار ماندهاند، حقوقهایشان بهصورت مرتب پرداخت نمیشود و بندر بسیار خلوت شده است.
بندر رجایی یکی از مهمترین بنادر تجاری ایران است که اردیبهشت سال ۱۴۰۴ با آنچه انفجار یکی از کانتینرهای حامل مواد شیمیایی خطرناک، از جمله سدیم پرکلرات اعلام شد، دچار آتشسوزی شد و به مرگ دهها نفر انجامید.
بسیاری از شرکتهای پیمانکاری وابسته به این بندر پس از انفجار و تا پیش از جنگ نیز با مشکلات اقتصادی بسیاری دست به گریبان بودهاند.
شهروند دیگری از سربندر در پیامی مشابه نوشت تمامی شرکتهای بندر نیروهای خود را تعدیل کردهاند و حقوق افرادی که کماکان بر سر کار ماندهاند هم به درستی پرداخت نمیشود.
پایگاه خبری رویداد ۲۴ نیز ۱۷ اردیبهشت در گزارشی درباره وضعیت مجموعه فولاد مبارکه پس از حملات آمریکا و اسرائیل نوشت که با وجود اطمیناندهی اولیه به کارکنان مبنی بر پرداخت بدون مشکل حقوق،دستمزد نیروها به حداقل دستمزد مصوب اداره کار تقلیل یافته است و بسیاری از نیروهای متخصص به رانندگی در تاکسیهای اینترنتی روی آوردهاند.
رستورانها تحت تاثیر گرانی
صنف رستوران و غذاخوریها نیز از جمله کسب و کارهایی هستند که با افزایش قیمت مواد اولیه و فشارهای اقتصادی آسیب زیادی دیدهاند.
یکی از مخاطبان ایراناینترنشنال که صاحب یک رستوران فستفود در لاهیجان است، نوشت: «مواد اولیه ساندویچی که اکنون به مبلغ ۱۰۰ هزارتومان فروخته میشود، چند روز بعد ۱۱۰ هزار تومان خریداری میشود. پس ناچار به افزایش قیمت روزانه هستیم که هم موجب نارضایتی مشتری است و هم خود از این مساله آسیب دیدهایم.»
رستوراندار دیگری از کیش نیز گفت اول ناچار شد بیش از ۱۰ نفر از نیروهایش را تعدیل کند و حالا چارهای جز تعطیلی برایش نمانده است.
همزمان، برخی مخاطبان از افزایش قیمت فستفود خبر دادند.
بر اساس این گزارشها، قیمت یک ساندویچ بهطور متوسط به ۵۰۰ هزار تومان و یک پیتزا به یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان رسیده است.
شهروندی از تبریز با اشاره به افزایش شدید قیمتها گفت: «همه بدبخت شدند، قیمتها دستکم چهار برابر شده. دارو پیدا نمیشود. فروشگاهها، قیمتهای محصولات را از روی جلد پاک میکنند و کالا را با قیمت جدید حساب میکنند.»
او افزود مواد خوراکی، بهویژه گوشت، خدمات، لوازم پتشاپ، دارو و تعمیرات و قطعات خودرو بیشترین افزایش قیمت را داشتهاند.
پیشتر نیز گزارشهای متعددی درباره افزایش نرخ تورم، کاهش قدرت خرید و جهش قیمت کالاهای اساسی منتشر شده است. موضوعی که به گفته کارشناسان، همزمان با نوسانات ارزی و اختلال در واردات، فشار مضاعفی بر خانوارها وارد کرده است.
یک مخاطب خبر داد قیمت مرغ تنها طی یک هفته ۲۷ هزار تومان افزایش یافته است.
شهروند دیگری نوشت: «برنج به کیلویی ۵۰۰ هزار تومان رسیده. البته گرانیها فقط مربوط به خوراکیها نیست. تمام کالاها و وسایل برقی هم وحشتناک گران شدهاند.»
برخی پیامها به گرانی شدید خریدهای روزمره اشاره دارند.
مخاطبی نوشت: «سه قلم جنس بیارزش مثل چیپس، بیسکویت و بستنی میشود ۳۰۰ هزار تومان. ... مرغ و گوشت که بماند.»
شهروند دیگری نیز از قیمت ۳۰ هزار تومانی نان خبر داد.
مخاطبی با شرح جزییات خرید روزانه خود گفت: «مرغ کیلویی ۳۴۰ هزار تومان، شیر پاکتی ۸۵ هزار تومان، نوشابه که پارسال ۴۵ هزار تومان بود، شده ۱۲۵ هزار تومان، پنیر ۴۰۰ گرمی شده ۲۳۰ هزار تومان؛ یک خرید در حد خورد و خوراک چند روز یک خانواده دو نفره و همه وسایل عادی و لازم زندگی را خریدم شد چهار میلیون و ۵۰۰ هزار تومان.»
شهروند دیگری نیز نوشت اواسط اردیبهشت تنها شش قلم کالا شامل سبزیجات و میوه خریده که حجم آنها به یک کیلو هم نمیرسیده، اما هزینه خرید به «یک میلیون و ۱۱۴ هزار تومان» رسیده است.
بر اساس تصویر فاکتور خرید این شهروند، یک کیلوگرم سیبزمینی حدود ۹۸ هزار تومان، یک کیلوگرم قارچ سفید فله ۲۵۷ هزار و ۶۰۰ تومان، فلفل کاپی ۲۵۰ گرمی حدود ۹۴ هزار تومان، یک کیلو خیار بوتهای ۱۶۳ هزار و ۵۰۰ تومان، موز کیلویی ۳۰۷ هزار تومان و طالبی با وزن کمتر از یک کیلو، حدود ۱۹۳ هزار تومان شده است.
گرانی در لوازم الکترونیکی، خدمات و تفریحات
افزایش قیمتها تنها به خوراکیها محدود نمانده و بازار لوازم الکترونیکی و کالاهای مصرفی نیز با جهشهای ناگهانی قیمتها مواجه شده است.
یکی از مخاطبان نوشت در فروشگاهی آنلاین قیمت لپتاپی را که قبل از دی سال گذشته ۴۰ میلیون تومان بود، زده بودند ۱۰۰ میلیون.
او افزود: «روز بعد در مراجعه دوباره به سایت، دیدم شده ۱۲۰ میلیون تومان. ۲۰ درصد افزایش قیمت در یک روز. مگر چنین چیزی ممکن است؟»
شهروندی از مازندران نیز خبر داد یک بسته پلاستیک زباله و یک بسته پلاستیک فریزر را ۸۱۰ هزار تومان خریده است.
در پی هدف قرار گرفتن مجتمعهای پتروشیمی در جریان جنگ اخیر، پیشتر گزارشهایی درباره افزایش قیمت پلاستیک و نایلونهای خرید در نانواییها منتشر شده بود.
علاوه بر این موارد، برخی شهروندان در پیامهایی به ایراناینترنشنال، از حذف تدریجی تفریحات ساده روزمره نوشتند.
مخاطبی با اشاره به قیمت دو میلیون تومانی یک کیلو دانه قهوه و قیمت کیلویی سه میلیون تومانی قهوه فوری، گفت احتمالا به زودی ناچار به حذف این نوشیدنی ساده خواهد شد.
یک نوجوان نیز در همین زمینه نوشت: «عادیترین تفریح من که کافه رفتن بود حذف شده. قهوهای که قبلا ارزانترین آیتم منو و ۸۰ هزار تومان بود، شده ۲۵۰ هزار تومان.»
افزایش قیمت کالاهای غیرضروری و ورزشی نیز در پیامهای شهروندان دیده میشود.
یکی از مخاطبان گفت: «کفش اسکیتی که میخواستم بخرم از هفت میلیون تومان شده ۱۱ میلیون تومان. تا کی حسرت بخوریم؟»
شهروند دیگری نیز نوشت: «دو هفته پیش دوچرخه میخواستم بخرم ۱۱ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان بود، بعد از دو هفته رفتم پرسیدم شده ۱۵ میلیون تومان.»
از سوی دیگر، همزمان با ادامه نوسانات برق در شهرهای مختلف، برخی شهروندان از وارد شدن خسارت به لوازم خانگی خود خبر دادند.
مخاطبی نوشت: «به علت نوسانات برق، ۱۸ اردیبهشت یخچال سایدبایساید سامسونگ ما سوخت. علاوه بر اینکه قطعه اصلی نایاب است، گفتند تعمیرات با قطعه چینی بیشتر از ۴۵ میلیون تومان هزینه دارد. پول نداریم درستش کنیم و الان همه ذخیره مرغ و گوشت ما خراب شده.»
ادامه افزایش بهای دارو
در کنار گرانی کالاها، افزایش قیمت دارو و خدمات درمانی نیز در پیامهای مخاطبان تکرار شده است.
شهروندی که به اختلال ایدیاچدی (ADHD) مبتلاست، در پیامی گفت که باید داروی ویاس ۵۰ مصرف کند.
او ماه گذشته دارو را به قیمت یک میلیون تومان خریده، اما این ماه وقتی بعد از حدود سه روز گشتن در داروخانههای تهران بالاخره پیدایش کرده، قیمت ۳۰ قرص شده بوده دو میلیون و ۱۰۰ هزار تومان.
مخاطبی از اصفهان نیز خبر داد هزینه سونوگرافی آندومتریوز که در زنان خیلی شایع است قبل از عید دو میلیون تومان بوده که الان سه برابر شده و به شش میلیون تومان رسیده است.
پیشتر اطلاعاتی به ایراناینترنشنال رسیده بود که نشان میداد قیمت برخی داروها، از جمله داروهای بیماران مبتلا به سرطان و انسولین یا مکملهای دارویی، تا ۳۸۰ درصد افزایش یافته است.
بزرگزاده دوشنبه ۲۱ اردیبهشت از بارندگی «کمتر از نرمال» در ۱۱ استان کشور خبر داد و افزود: «اینکه گفته میشود کشور وارد دوره ترسالی شده، مطلقا درست نیست و نباید چنین برداشتی از وضعیت فعلی داشت.»
سخنگوی صنعت آب با اشاره به تداوم بحران کمآبی در پایتخت هشدار داد تهران در صدر استانهای کمبارش کشور قرار دارد و ششمین سال خشکسالی را تجربه میکند.
او افزود: «تهران، البرز، مشهد، ساوه و اراک در صدر مناطق نیازمند مدیریت مصرف آب هستند. پرشدگی سدهای تهران فقط ۲۲ درصد است. حجم آب سد لار به ۶ درصد ظرفیت رسیده است. وضعیت سدهای تهران نسبت به متوسط ۱۰ ساله همچنان منفی است.»
به گفته سخنگوی صنعت آب، در حال حاضر سدهای کشور بهطور متوسط ۶۵ درصد پر هستند.
در سالهای اخیر، بحران آب و برق به یکی از اصلیترین چالشهای زیستی و معیشتی مردم در استانهای مختلف ایران تبدیل شده و روایتهای رسمی و مردمی از نقاط گوناگون کشور از کمبود شدید منابع، سوءمدیریت و نارضایتی گسترده حکایت دارند.
راما حبیبی، معاون حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای تهران، ۲۱ اردیبهشت هشدار داد علیرغم بهبود نسبی بارندگیها نسبت به سال گذشته، میزان بارشها در استان تهران همچنان ۳۴.۵ درصد کمتر از میانگین بلندمدت است.
حبیبی صرفهجویی شهروندان را برای عبور از بحران تنش آبی «ضروری» دانست.
مسئولان جمهوری اسلامی در حالی مردم را به صرفهجویی و اصلاح الگوی مصرف فرا میخوانند که خود از حل ریشهای بحرانهای ساختاری و مدیریتی در حوزه آب و برق ناتوان بودهاند و در مقاطع گوناگون، تعطیلی استانهای مختلف کشور را بهعنوان راهکاری موقت برای جلوگیری از وخامت اوضاع به کار گرفتهاند.
روزنامه اطلاعات: بحران انرژی به توقف تولید کارخانهها و آسیب به کشاورزی میانجامد
روزنامه اطلاعات، رسانه زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی، ۲۱ اردیبهشت در مطلبی خواستار صرفهجویی مردم در مصرف برق شد و نوشت: «فرض کنید هوا بهشدت گرم است، اما در خانه نه برق دارید و نه حتی آب. یخچال هم خاموش است. چه بر سر شما خواهد آمد؟»
این روزنامه به اظهارات اخیر مقامهای حکومت در خصوص قطع برق در تابستان پرداخت و هشدار داد بحران انرژی به معنای توقف فعالیت کارخانجات، کاهش تولید، بیکاری کارگران و گرانی است.
در ادامه این مطلب آمده است: «کشاورزان هم متحمل زیانهای جدی از ناحیه کمبود برق میشوند. همه چاههای عمیق کشاورزی بهعنوان مهمترین تامینکننده آب باغات و مزارع دشتهای وسیع کشور، برقی هستند و قطع انرژی آنها به معنای بیآبی بخش کشاورزی است.»
این روزنامه با اشاره به تشدید بحران انرژی، از تردد خودروهای تکسرنشین و استفاده از خودرو برای «تفریح» و «دور دور» در سطح شهر انتقاد کرد.
اطلاعات همچنین خواستار دقت شهروندان در خرید، مصرف و نگهداری نان شد و افزود کشور بهدلیل تحریمها بهشدت در تنگنا قرار دارد و ارز دولتی اختصاصیافته به گندم باید «صرف تامین کالاهای مختلف بهویژه در حوزه دفاع یا تامین تجهیزات و زیرساختهای کشور شود».
۲۰ اردیبهشت، آرش نجفی، رییس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی، ضمن هشدار درباره تشدید بحران انرژی در ایران اعلام کرد به نظر میرسد تابستان امسال قطع برق خانگی، تجاری و اداری بهصورت روزانه و مستمر ادامه داشته باشد و بخش صنعت نیز همچنان در اولویت خاموشیها قرار گیرد.
شهروندان در روزهای اخیر با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال، از وخامت اوضاع معیشت، قطع برق و پیامدهای آن برای زندگی مردم انتقاد کردند.
در یکی از این پیامها آمده است: «واقعا امسال وضعیت برق و قطعی برق افتضاح شده. بدون اطلاع دادن به مردم در انزلی، شروع کردن برقها رو روزی دو سه ساعت قطع کردن. هنوز تابستون نشده، عذاب دادن مردم رو شروع کردن.»
خبرگزاری رویترز دوشنبه ۲۱ اردیبهشت گزارش داد چند روز پس از آنکه آمریکا پیشنهادی را برای ازسرگیری مذاکرات ارائه کرد، تهران ۲۰ اردیبهشت پاسخ خود را ارائه داد. پاسخی که بر پایان جنگ «در همه جبههها»، بهویژه لبنان - جایی که اسرائیل، متحد آمریکا، با نیروهای حزبالله مورد حمایت جمهوری اسلامی درگیر است - تمرکز داشت.
صداوسیمای جمهوری اسلامی گزارش داد تهران همچنین خواستار دریافت غرامت خسارات جنگ و تاکید بر حاکمیت ایران بر تنگه هرمز شده است.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، نیز گزارش داد جمهوری اسلامی در این پاسخ خواستار پایان محاصره دریایی آمریکا، تضمین عدم حمله مجدد، لغو تحریمها و پایان ممنوعیت فروش نفت ایران از سوی آمریکا شده است.
ترامپ تنها چند ساعت بعد، در شبکه اجتماعی تروث سوشال، این پیشنهاد را رد کرد.
او نوشت: «دوستش ندارم - کاملا غیرقابل قبول است ....»
رییسجمهوری آمریکا توضیح بیشتری ارائه نکرد.
اختلاف بر سر مسیر پایان جنگ
رویترز نوشت که آمریکا پیشنهاد کرده بود ابتدا درگیریها متوقف شود و سپس مذاکرات درباره مسائل اختلافبرانگیزتر، از جمله برنامه هستهای جمهوری اسلامی، آغاز شود.
پس از رد خواستههای تهران از سوی ترامپ، حکومت ایران ۲۱ اردیبهشت اعلام کرد پیشنهادش برای پایان جنگ «سخاوتمندانه و مسئولانه» بوده است.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، گفت: «خواسته ما مشروع است؛ پایان جنگ، لغو محاصره و دزدی دریایی آمریکا و آزادسازی داراییهای ایران که تحت فشار آمریکا بهطور ناعادلانه در بانکها مسدود شدهاند.»
او افزود: «عبور امن از تنگه هرمز و برقراری امنیت در منطقه و لبنان نیز از دیگر خواستههای ایران بود که پیشنهادی سخاوتمندانه و مسئولانه برای امنیت منطقه محسوب میشود.»
بقایی همچنین گفت جمهوری اسلامی هنوز با کسانی که «علیه ما چنین جنایتی مرتکب شدند»، تسویهحساب نکرده و اگر فرصتی در اختیار نیروهای مسلح قرار گیرد، «به بهترین وجه» از آن استفاده خواهد شد.
جهش قیمت نفت و ادامه بحران تنگه هرمز
در پی تداوم بنبست میان تهران و واشینگتن، قیمت نفت ۲۱ اردیبهشت بیش از ۳.۵ درصد افزایش یافت.
پیش از آغاز جنگ میان آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از تنگه هرمز عبور میکرد. این آبراه اکنون به یکی از مهمترین نقاط فشار در جنگ تبدیل شده است.
اگرچه تردد کشتیها در تنگه هرمز در مقایسه با پیش از جنگ بسیار کاهش یافته، دادههای شرکتهای کپلر و الاسییجی نشان میدهد هفته گذشته سه نفتکش حامل نفت خام از این مسیر عبور کردند.
بر اساس این دادهها، این کشتیها برای جلوگیری از حمله احتمالی جمهوری اسلامی، سامانههای ردیابی خود را خاموش کرده بودند.
درگیریهای پراکنده در اطراف تنگه هرمز طی روزهای اخیر، آتشبسی را که از اواسط فروردین ۱۴۰۵ جنگ گسترده را متوقف کرده بود، بار دیگر تحت فشار قرار داده است.
فشار سیاسی بر ترامپ
رویترز در ادامه گزارش خود نوشت نظرسنجیها نشان میدهند «جنگ ایران» در میان رایدهندگان آمریکایی محبوب نیست؛ بهویژه در شرایطی که قیمت بنزین در آمریکا بهشدت افزایش یافته و کمتر از شش ماه تا انتخابات سراسری باقی مانده است. انتخاباتی که مشخص خواهد کرد آیا جمهوریخواهان کنترل کنگره را حفظ خواهند کرد یا نه.
آمریکا همچنین در این جنگ حمایت گسترده بینالمللی به دست نیاورده است.
متحدان ناتو درخواست واشینگتن را برای اعزام کشتی به تنگه هرمز رد کردهاند و گفتهاند بدون توافق کامل صلح و ماموریتی با پشتوانه بینالمللی، وارد عمل نخواهند شد.
تلاشهای دیپلماتیک و ادامه تنش
هنوز مشخص نیست گامهای بعدی آمریکا در حوزه دیپلماتیک یا نظامی چه خواهد بود.
ترامپ قرار است چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت وارد پکن شود و موضوع ایران یکی از محورهای گفتوگوی او با شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، خواهد بود.
او در هفتههای اخیر تلاش کرده چین را برای اعمال فشار بر تهران بهمنظور توافق با واشینگتن به کار بگیرد.
ترامپ در اظهاراتی که ۲۰ اردیبهشت پخش شد، درباره پایان عملیات نظامی علیه ایران گفت: «آنها شکست خوردهاند، اما این به معنی تمام شدن کارشان نیست.»
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز گفت جنگ هنوز پایان نیافته، زیرا «کارهای بیشتری» برای حذف اورانیوم غنیشده در ایران، برچیدن تاسیسات غنیسازی و مقابله با نیروهای نیابتی و توان موشکی تهران باقی مانده است.
او در گفتوگو با برنامه «۶۰ دقیقه» شبکه سیبیاس گفت بهترین راه برای حذف اورانیوم غنیشده، دیپلماسی است، اما استفاده از زور را نیز رد نکرد.
مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت حکومت ایران «هرگز در برابر دشمن تسلیم نخواهد شد» و «با قدرت از منافع ملی دفاع خواهد کرد».
ادامه ناامنی در منطقه
با وجود تلاشهای دیپلماتیک برای خروج از بنبست، تهدید علیه مسیرهای کشتیرانی و اقتصاد کشورهای منطقه همچنان ادامه دارد.
امارات متحده عربی ۲۰ اردیبهشت اعلام کرد دو پهپاد شلیکشده از سوی ایران را رهگیری کرده است.
قطر نیز حمله پهپادی به یک کشتی باری را که از ابوظبی حرکت کرده بود، محکوم کرد و کویت گفت سامانههای پدافند هوایی این کشور با پهپادهایی مقابله کردهاند که وارد حریم هواییاش شده بودند.
در جنوب لبنان نیز، با وجود آتشبس اعلامشده با میانجیگری آمریکا، درگیریها میان اسرائیل و حزبالله ادامه دارد.
نتانیاهو در گفتوگوی خود با سیبیاس گفت پایان درگیری با ایران لزوما به معنی پایان جنگ در لبنان نیست.
