با وارد شدن جنگ به سومین هفته، بحران در تنگه هرمز به مرحلهای حساستر وارد شده است. آمریکا فشارها برای ایجاد ائتلاف دریایی با هدف پایان دادن به اختلال کشتیرانی تجاری را افزایش داده و از سوی دیگر تهران بر استفاده از این آبراه بهعنوان «ابزار به زانو در آوردن دشمن» تاکید دارد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، شنبه ۲۳ اسفند، ابراز امیدواری کرد که چین، فرانسه، ژاپن، کُره جنوبی، بریتانیا و دیگر کشورهایی که از اختلال در عبور و مرور کشتیها به دست جمهوری اسلامی از تنگه هرمز آسیب دیدهاند، برای پایان دادن به این وضعیت کشتیهای نظامی خود را به این آبراه اعزام کنند.
واکنش متحدان ایالات متحده به این درخواست صریح با احتیاط همراه بود و هنوز هیچیک از کشورها تعهد مشخصی برای مشارکت نظامی در حفاظت از کشتیرانی در هرمز ارائه ندادهاند.
کریس رایت، وزیر انرژی ایالات متحده، یکشنبه ۲۴ اسفند به شبکه خبری اِنبیسی گفت که با برخی از این کشورها «در حال گفتگو» است و انتظار دارد چین «شریک سازندهای» در بازگشایی تنگهای باشد که یک پنجم صادرات نفت جهان معمولا از آن عبور میکند.
منتقدان داخلی دولت آمریکا از پیچیدگیهای گشایش تنگه هرمز میگویند و دونالد ترامپ را به در نظر نگرفتن ریسکها پیرامون بسته شدن این آبراهه پیش از شروع جنگ متهم میکنند.
کریس مورفی، سناتور دموکرات، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «آنها [دولت آمریکا] درباره تنگه هرمز هیچ برنامهای نداشتند. نمیتوانم جزئیات بیشتری درباره نحوه اخلال [حکومت] ایران در تنگه بگویم، اما همینقدر کافی است که بدانید در حال حاضر نمیدانند چگونه میتوان آن را دوباره بهطور ایمن باز کرد.»
برایان کاتولیس، پژوهشگر ارشد موسسه خاورمیانه، در گفتوگو با والاستریت ژورنال «احتمال» داد که در فقدان دنبال کردن گزینههای دیپلماتیک، «اولویتهای راهبردی مانند باز کردن تنگه هرمز و تامین امنیت بقایای ذخایر هستهای ایران» به اعزام نیروی زمینی نیاز داشته باشد.
واکنش جمهوری اسلامی: اظهارات ضد و نقیض و هشدار درباره گسترش جنگ
از سوی دیگر جمهوری اسلامی اعلام کرد که تنگه برای همه کشورها «بهجز ایالات متحده و متحدانش» باز است اما در اظهار نظرهای مقامهای حکومت روشن نشد که کدام کشورها متحد آمریکا به شمار نمیروند.
علی عبداللهی، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، عصر یکشنبه ۲۴ اسفند به وقت تهران، از مصمم بودن نیروهای مسلح جمهوری اسلامی به استفاده از «همه ظرفیتهای ژئوپلیتیکی، از جمله مدیریت و کنترل عبور و مرور در تنگه راهبردی هرمز» با هدف وادار کردن آمریکا و اسرائیل به «تسلیم شدن» خبر داد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در گفتوگو با شبکه خبری سیبیاِس گفت که «تعدادی از کشورها» که به دنبال عبور امن کشتیهای خود هستند، به تهران «مراجعه کردهاند» و «این به ارتش ما بستگی دارد که تصمیم بگیرد».
او همچنین بدون ارائه جزئیات افزود که به گروهی از کشتیها از «کشورهای مختلف» اجازه عبور داده شده است.
علیرضا تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران، شنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشته بود تنگه هرمز «هنوز به شکل نظامی مسدود» نشده است و صرفا «کنترل» میشود.
اما محسن رضایی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، همان روز گفت: «تنگه هرمز باز نخواهد شد.»
ایان برمر، تحلیلگر سیاسی، متخصص ریسک سیاسی و مدیر سازمان «گروه اوراسیا» درباره بحرانیتر شدن وضعیت در تنگه هرمز به سیانان گفت: «اکنون تمام داراییهای دریایی که آمریکا به خلیج فارس منتقل کرده است برای دفاع از زیرساختهای کشورهای منطقه، تاسیسات انرژی، آبشیرینکنها و پایگاههای نظامی آمریکا و متحدانش به کار گرفته شدهاند. در نتیجه، امکان دفاع از کشتیهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند یا در آن مستقر هستند با اتکا به این داراییها وجود ندارد.»
او این کشتیها را «اهدافی آسان» برای جمهوری اسلامی خواند که در انتظار تصمیم نیروهای نظامی حکومتاند.
برمر با اشاره به اینکه آمریکا و اسرائیل برای شروع حمله از کشوری کمک نخواستند و حالا آمریکا با مشاهده یک «اختلال بسیار بزرگ» در مسیر اقتصاد جهانی، از متحدانش خواسته وارد عمل شوند، بر این باور است که «دیگر کشورها مشارکت دفاعی خواهند داشت»، نه الزاما به معنای پیوستن به ائتلافی به رهبری آمریکا برای حمله به ایران، بلکه چون همه میخواهند و نیاز دارند که تنگه هرمز دوباره باز شود.
ترامپ و تعدادی از اعضای کابینهاش، از جمله وزیر خزانهداری، در روزهای گذشته چند بار درباره اسکورت دریایی کشتیهای عبوری از تنگه هرمز صحبت کرده و وعده دادهاند که این امکان «بهزودی» فراهم خواهد شد.
احتیاط کشورهای آسیایی و فرانسه، حمایت ضمنی بریتانیا
تاکایوکی کوبایاشی، رییس شورای سیاستگذاری حزب حاکم لیبرالدموکرات ژاپن، صبح یکشنبه ۲۴ اسفند گفت که از نظر حقوقی نمیتوان امکان اعزام ناوهای این کشور به تنگه هرمز را رد کرد، با این حال تاکید کرد که باید «با احتیاط» تصمیم گرفت.
کوبایاشی در آستانه سفر نخستوزیر ژاپن به آمریکا و دیدارش با ترامپ، گفت که این موضوع باید در چارچوب گفتوگو میان رهبران دو کشور به بحث گذاشته و بهطور دقیق روشن شود که «مقصود واقعی» ترامپ از طرح چنین درخواستی از کشورهای مختلف چیست.
به گزارش والاستریت ژورنال، کره جنوبی نیز اعلام کرده است که قبل از هر تصمیمی درباره مشارکت در عملیات دریایی، با واشینگتن مشورت خواهند کرد.
وزارت امور خارجه فرانسه نیز ساعاتی پس از انتشار پست ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال با انتشار بیانیهای اعلام کرد که این کشور ناو جنگی به تنگه هرمز اعزام نخواهد کرد.
بریتانیا اما موضع نرمتری در قیاس با فرانسه اتخاذ کرد. سخنگوی وزارت دفاع این کشور اعلام کرد: «در حال گفتوگو با متحدان و شرکای خود درباره مجموعهای از گزینهها برای تضمین امنیت کشتیرانی در منطقه هستیم.»
بریتانیا پیشتر نیز اعلام کرده بود که با سامانههای مینیاب خودکارش به پاکسازی تنگه هرمز، مشارکت خواهد داشت، هرچند وزیر دفاع این کشور تاکید کرده بود که هنوز مدرک مستقیمی از مینگذاری بهدست جمهوری اسلامی مشاهده نکردهاند.
افزون بر این، اد میلیبند، وزیر امنیت انرژی بریتانیا، به بیبیسی گفت: «برنامه اکنون باید کاهش تنش در درگیری باشد. راههای مختلفی وجود دارد که میتوانیم کشتیرانی دریایی را ممکن کنیم.»
هند: در حال مذاکره با ایران درباره کشتیرانی در تنگه هرمز هستیم
سوبرامانیام جایشانکار، وزیر امور خارجه هند، یکشنبه ۲۴ اسفند به فایننشال تایمز «مذاکره مستقیم» با تهران را موثرترین راه برای از سرگیری کشتیرانی در تنگه هرمز خواند و تاکید کرد که این رایزنیها با «برخی نتایج» همراه بوده است.
گزارشهای رویترز در روزهای ۲۲ و ۲۳ اسفند نشان میدهد که جمهوری اسلامی به دو نفتکش حامل گاز نفتی مایعشده به مقصد هند اجازه داد از تنگه هرمز عبور کنند. مقامهای ترکیه نیز اعلام کردند که یک کشتی متعلق به ترکیه به نام روزانا مجوز عبور گرفته است. با این حال، همان گزارشها تاکید میکنند که شمار زیادی از کشتیها همچنان در انتظار مجوز یا در حال اجتناب از منطقهاند.
دادههای مراکز تحلیل امنیت دریایی در روز ۲۲ اسفند میگوید که از آغاز جنگ دستکم ۲۲ کشتی تجاری در خلیج فارس و اطراف تنگه هرمز هدف حملات موشکی، پهپادی و قایقهای انفجاری قرار گرفته و در برخی موارد نفتکشها نیز دچار آتشسوزی شدهاند.
این حملات سبب شده بسیاری از شرکتهای بیمه دریایی نرخ بیمه عبور از این مسیر را بهشدت افزایش دهند یا ارائه بیمه برای این مسیر را بهطور موقت متوقف کنند.
وبسایت «اِساندپی گلوبال»، از منابع معتبر بینالمللی در حوزه اطلاعات مالی، اقتصادی و بازارهای انرژی، نیز ۲۲ اسفند بر اساس دادههای ردیابی، گزارش داد که عبور و مرور از طریق تنگه هرمز در ۱۲ مارس (۲۱ اسفند) «تقریبا» متوقف شد.
به گزارش این رسانه، پس از انتشار بیانیه منتسب به رهبر جدید جمهوری اسلامی تنها یک کشتی در حال عبور از این آبراه حیاتی مشاهده شد. دادههای این شرکت نشان میدهد که یک روز پیش از انتشار این بیانیه، هفت کشتی فلهبر در حال عبور از تنگه هرمز ثبت شده بود.
تحلیلهای اولیه در خصوص عملکرد جمهوری اسلامی در قبال تنگه هرمز این بود که تهران برای حفظ امکان صادرات نفت خود تنگه را باز نگه خواهد داشت، اما تهدید کنونی که بقای حکومت را با خطر جدی روبهرو کرده، واکنشی بسیار شدیدتر از برآوردهای اولیه از سوی جمهوری اسلامی را رقم زده است.
براساس اطلاعاتی که در اختیار ایراناینترنشنال قرار گرفته است، این دو پرستار در دوران بازداشت تحت شکنجه شدید و تجاوزهای مکرر قرار گرفتهاند و در نتیجه آسیبها، بخشهایی از روده آنها برداشته شده و اکنون با کیسه کلستومی زندگی میکنند.
به گفته شاهدان، یکی از پرستاران، زنی ۳۳ ساله است که در مدت بازداشت بارها مورد آزار و تجاوز قرار گرفته است.
به گفته منابع، این پرستار در جریان شکنجههای جنسی به شیوههای مختلف مورد تجاوز قرار گرفته است. ماموران علاوه بر تجاوز با انگشت، به صورت گروهی و دو سه نفره و در طی روزهای متوالی به این پرستار تجاوز میکردند. آنها همچنین با وارد کردن یک جسم خارجی به مقعد این پرستار، به او تجاوز کردند که باعث خونریزی شدید او شد.
بر اساس گزارشها، ماموران در شکنجهای دیگر، او را به همراه دهها زن دیگر به جایی مرتفع میبردند و سپس همگی را به داخل فضایی کوچک شبیه گودال هل میدادند
به گفته یکی از منابع، شدت آسیبهای جسمی این پرستار به حدی بوده که بخشی از روده او برداشته شده و اکنون با کیسه کلستومی زندگی میکند. همچنین رحم او دچار پارگی شدید شده و تاکنون دو بار تحت عمل جراحی قرار گرفته و پزشکان ممکن است مجبور شوند رحم او را به طور کامل خارج کنند.
این منبع میگوید پیش از انتقال این پرستار به اتاق عمل، او بارها از پزشکان خواسته اجازه ندهند زنده بماند و گفته اگر از اتاق عمل زنده خارج شود، دست به خودکشی خواهد زد. به گفته شاهد عینی، وضعیت روحی او به قدری وخیم است که در حال حاضر برای جلوگیری از آسیب رساندن به خود، دستانش به تخت بیمارستان بسته شده و همزمان تحت نظارت نیروهای امنیتی قرار دارد.
شکنجه و تجاوز تا سرحد مرگ
بر اساس این گزارش، پرستار دیگری نیز از میان بازداشتشدگان تحت عمل جراحی قرار گرفته است.
به گفته شاهدان، بخشی از روده این پرستار نیز به شدت آسیب دیده و به او کیسه کلستومی وصل شده است. همچنین به دلیل خونریزی شدید، رحم او به طور کامل خارج شده است.
منابع میگویند خانواده یکی از این پرستاران برای آزادی او مجبور شدهاند مبالغ قابل توجهی به یکی از ماموران اطلاعاتی پرداخت کنند تا برگهای تنظیم شود مبنی بر اینکه این زن به عقد موقت یکی از ماموران درآمده است؛ اقدامی که هدف از آن فراهم کردن زمینه آزادی توصیف شده است. همچنین از این پرستار تعهد گرفته شده که پس از آزادی اعلام کند که مورد آزار و تجاوز از سوی «اغتشاشگران» قرار گرفته است.
بیمارستان رجایی قلب در محدوده ولیعصر است و در ساعات پایانی ۱۸ دی ماه با موجی از مجروحان مواجه شد. حدود ساعت ۹ شب به بعد شمار زیادی از افرادی که در اثر اصابت گلوله جنگی زخمی شده بودند به این بیمارستان منتقل شدند.
مقاومت کادر درمان در برابر دستور ماموران امنیتی
ماموران در پی سرکوب خونین معترضان، به کارکنان بیمارستان رجایی اعلام کردند که از ارائه خدمات درمانی به مجروحان خودداری کنند. با این حال، از میان ۲۷ نفر از پرسنل و پرستاران حاضر در بخش، ۱۴ نفر در برابر این دستور مقاومت و تلاش کردند به مجروحان رسیدگی کنند.
به گفته منابع، در میان این افراد دو پرستار مرد به دلیل اعتراض به وضعیت موجود و ابراز همدردی با مجروحان بازداشت شدند. همچنین گفته میشود از میان ۱۴ نفر کادر درمان، تنها هفت پرستار زن توانستند تا ساعاتی بعد به کار امدادرسانی ادامه دهند.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال، این هفت پرستار تا حدود ساعت ۱۱ تا ۱۲ شب همچنان مشغول مداوای مجروحان بودند؛ اما در ادامه نیروهای سرکوبگر وارد بیمارستان شدند. این نیروها به سمت برخی از مجروحان شلیک کردند و زمانی که پرستاران و کارکنان بیمارستان نسبت به این اقدام اعتراض کردند، با ضرب و شتم مواجه شده و به طبقه پایین بیمارستان و بخش انباری منتقل شدند.
به گفته شاهدان، در میان این هفت نفر، دو پرستار در برابر چشمان دیگران هدف گلوله قرار گرفتند و کشته شدند. به کارکنان هشدار داده شد بود که به پیکر آنها دست نزنند و اجساد در همان محل باقی بماند.
بنا بر اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، خانوادههای این دو نفر چند روز بعد پیکر آنها را در کهریزک پیدا کردند. همچنین پنج پرستار زن دیگر بازداشت و به بازداشتگاه منتقل شدند و خانوادههای آنان برای هفتهها از وضعیتشان بیخبر بودند.
محمد سلیمی، رییس مرکز امور بینالملل و مدارس خارج از کشور وزارت آموزش و پرورش، یکشنبه ۲۴ اسفند در مصاحبه با خبرگزاری حکومتی مهر تایید کرد مجوز فعالیت تمامی مراکز آموزشی ایرانی در امارات، شامل چهار مدرسه دولتی و یک مدرسه غیردولتی، لغو شده است.
او از وضعیت نامشخص ۲۵۰۰ دانشآموز این مدارس خبر داد و افزود باید برای انتقال آنها به مدارس دیگر برنامهریزی شود که در مقطع کنونی «عملا امکانپذیر نیست».
سلیمی ادامه داد: «بسیاری از دانشآموزان فارسیزبان هستند و بر اساس برنامه درسی ملی ایران تحصیل میکنند، در حالی که مدارس خارجی در امارات آموزش را به زبان انگلیسی یا عربی ارائه میدهند.»
ایراناینترنشنال ۲۲ اسفند گزارش داد پس از حملات جمهوری اسلامی به خاک کشورهای حوزه خلیج فارس، امارات دستور داده مراکز وابسته به حکومت ایران در این کشور از جمله بیمارستان ایرانیان، مدارس ایرانی، دانشگاه آزاد، مسجد «امام حسین» و همچنین «باشگاه ایرانیان» دبی تعطیل شوند.
«تنها ۲ دیپلمات جمهوری اسلامی در دبی باقی ماندهاند»
سلیمی در ادامه اظهارات خود، تعطیلی باشگاه و بیمارستان ایرانیان را تایید کرد و گفت: «همچنین از دیپلماتهای ایرانی خواسته شده کشور را ترک کنند و در حال حاضر تنها دو دیپلمات برای امور کنسولی در کنسولگری ایران در دبی فعالیت میکنند.»
حکومت ایران از زمان آغاز مناقشه کنونی ۱۲ کشور منطقه را هدف قرار داده است؛ حملاتی که تهران اغلب آنها را با استناد به فعالیت پایگاههای نظامی ایالات متحده در این کشورها توجیه میکند.
این در حالی است که تاسیسات غیرنظامی، از جمله فرودگاهها و هتلها، از اهداف حملات جمهوری اسلامی بودهاند.
عربستان سعودی، امارات، بحرین، کویت، اردن، قطر، عراق، عمان و جمهوری آذربایجان از جمله این کشورها هستند.
در روزهای اخیر، کشورهای منطقه مواضع تندتری علیه تهران اتخاذ کردهاند.
محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات متحده عربی، ۱۶ اسفند در اظهاراتی کمسابقه جمهوری اسلامی را «دشمن» خواند و هشدار داد امارات «طعمه آسانی» نیست.
۱۶ اسفند، ایراناینترنشنال به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد وزارت امور خارجه قطر یک هفته به اعضای سفارت جمهوری اسلامی فرصت داده تا این کشور را ترک کنند.
بازداشت ۲۵ نفر در امارات بهدلیل تمجید از حملات جمهوری اسلامی
حمد سیف الشامسی، دادستان کل امارات متحده عربی، حکم بازداشت ۲۵ نفر را بهدلیل پشتیبانی از حملات جمهوری اسلامی به این کشور و انتشار محتوای گمراهکننده در فضای مجازی صادر کرد.
خبرگزاری رسمی امارات ۲۴ اسفند گزارش داد متهمان پس از انتشار محتوای گمراهکننده در پلتفرمهای دیجیتال که شامل «آسیب زدن به دفاع ملی» و «تمجید از تجاوز نظامی» علیه کشور بوده است، برای رسیدگی فوری قضایی به دادگاه معرفی شدهاند.
بر اساس این گزارش، این ۲۵ نفر که از ملیتهای گوناگون هستند، به «تحریک بینظمی و تضعیف ثبات عمومی» متهم شدهاند.
اتهامات مطرحشده علیه این افراد در سه محور دستهبندی میشود: انتشار ویدیوهای واقعی از رویدادهای جاری؛ تولید و انتشار ویدیوهای ساختگی با استفاده از هوش مصنوعی؛ و تبلیغ کشوری که دست به اقدامات تجاوزکارانه نظامی زده و تمجید از رهبری و عملیات نظامی آن.
مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، ۲۱ اسفند در پیام مکتوبی منتسب به او اعلام کرد «پایگاههای نظامی و مالی دشمن» در برخی کشورهای منطقه قرار دارد و حملات حکومت ایران به این کشورها «بهناچار» ادامه خواهد یافت.
ریاض ۱۸ اسفند ضمن انتقاد از حملات جمهوری اسلامی به کشورهای منطقه هشدار داد در صورت تشدید تنشها، حکومت ایران «بزرگترین بازنده» خواهد بود.
شهروند ۶ کشور در میان بازداشتشدگان
خبرگزاری رسمی امارات در ادامه نوشت شماری از بازداشتشدگان متهم هستند که ویدیوهای واقعی از عبور یا رهگیری موشکها در حریم هوایی کشور را منتشر کرده و با افزودن توضیح و جلوههای صوتی، به اضطراب عمومی دامن زدهاند.
بر پایه این گزارش، برخی دیگر با انتشار ویدیوهای ساختگی تولیدشده با هوش مصنوعی یا بازنشر تصاویر حوادث رخداده در خارج از کشور، بهنادرست ادعا کردهاند این رویدادها در داخل کشور اتفاق افتاده است.
گروهی نیز متهم هستند با انتشار و بازنشر محتوای تبلیغاتی، از «یک کشور متخاصم و رهبران سیاسی و نظامی آن» تمجید کرده و اقدامات نظامی آن در منطقه را «دستاورد» جلوه دادهاند.
در میان متهمان، ۱۷ شهروند هندی، دو پاکستانی، دو فیلیپینی، دو تبعه نپال، یک شهروند مصری و یک بنگلادشی دیده میشوند.
عراقچی یکشنبه ۲۴ اسفند در مصاحبه با روزنامه العربی الجدید، با تکرار مواضع مقامهای حکومت ایران تهدید کرد جمهوری اسلامی مانع از عبور «کشتیهای آمریکایی و متحدانش» از تنگه هرمز خواهد شد.
با این حال، او توضیحی درباره اینکه «متحدان آمریکا» شامل کدام کشورها میشود، ارائه نکرد.
عراقچی ادامه داد: «اشغال جزیره خارک خطایی بزرگتر از حمله به آن خواهد بود.»
آمریکا ۲۲ اسفند مواضع نظامی در جزیره خارک را هدف قرار داد. حدود ۹۰ درصد نفت صادراتی جمهوری اسلامی از این جزیره عبور میکند.
وضعیت تنگه هرمز و جریان انرژی جهانی به یکی از محورهای اصلی بحران خاورمیانه تبدیل شده است.
۲۱ اسفند، در پیامی مکتوب منتسب به مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، بر ادامه سیاستهای حکومت، از جمله بستن تنگه هرمز و حمله به کشورهای منطقه در مقطع کنونی، تاکید شد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۳ اسفند ابراز امیدواری کرد چین، فرانسه، ژاپن، کره جنوبی، بریتانیا و سایر کشورهایی که از تحولات تنگه هرمز متضرر شدهاند، ناوهای جنگی خود را برای مقابله با تهدیدات جمهوری اسلامی به منطقه اعزام کنند.
او افزود: «کشورهایی که نفت خود را از طریق تنگه هرمز دریافت میکنند، باید از این گذرگاه مراقبت کنند.»
عراقچی: از ابتکارهای منطقهای برای «پایان عادلانه» جنگ استقبال میکنیم
وزیر خارجه جمهوری اسلامی در ادامه مصاحبه خود گفت خاتمه مناقشه کنونی با آمریکا و اسرائیل، منوط به «تضمین عدم تکرار آن و پرداخت غرامت» است.
عراقچی در عین حال افزود تهران از «هر ابتکار منطقهای» در خصوص «پایان عادلانه جنگ» استقبال خواهد کرد، هرچند تاکنون «هیچ ابتکار مشخصی» در این زمینه مطرح نشده است.
پیشتر نیز مجتبی خامنهای در پیام مکتوب خود بر تداوم رویارویی با اسرائیل و آمریکا تاکید کرده و گفته بود: «ما از دشمن غرامت خواهیم گرفت و اگر امتناع کند، به اندازهای که تشخیص بدهیم از اموالش برخواهیم داشت و اگر آن هم مقدور نباشد، به همان اندازه از اموالش را نابود خواهیم کرد.»
این در حالی است که به گفته ترامپ، تنها شکل توافق با تهران، «تسلیم بیقید و شرط» حکومت خواهد بود.
آمریکا و اسرائیل در ۱۶ روز گذشته، ضربات سنگینی به راس ساختار نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی وارد آوردهاند.
تداوم سیاست انکار حکومت
عراقچی حملات جمهوری اسلامی به اماکن غیرنظامی در کشورهای همسایه را انکار کرد و آمریکا و اسرائیل را مسئول آنها دانست.
او گفت: «آمریکاییها پهپادی مشابه پهپاد شاهد ما ساختهاند با نام لوکاس که کاملا مشابه آن است و از طریق آن، اهدافی در کشورهای عربی مورد حمله قرار میگیرد.»
وزیر خارجه جمهوری اسلامی افزود همچنین «ممکن است» اسرائیل با هدف «تخریب» روابط تهران با کشورهای عربی، اماکن غیرنظامی و مسکونی آنها را هدف قرار دهد.
به گفته عراقچی، حکومت ایران تنها به «پایگاهها و منافع آمریکا در منطقه» حمله میکند.
حکومت ایران از زمان آغاز مناقشه کنونی ۱۲ کشور منطقه را هدف قرار داده است؛ حملاتی که تهران اغلب آنها را با استناد به فعالیت پایگاههای نظامی ایالات متحده در این کشورها توجیه میکند.
این در حالی است که تاسیسات غیرنظامی، از جمله فرودگاهها و هتلها، از اهداف حملات جمهوری اسلامی بودهاند.
عربستان سعودی، بحرین، کویت، اردن، قطر، عراق، عمان و جمهوری آذربایجان از جمله این کشورها هستند.
عراقچی: مجتبی خامنهای در «سلامت کامل» است
عراقچی در پایان مصاحبه خود گفت مجتبی خامنهای در «سلامت کامل» است و «بهطور کامل اوضاع را مدیریت میکند».
این اظهارات در حالی مطرح میشوند که هیچ نشانهای از حیات، وضعیت سلامتی یا شرایط جسمی سومین رهبر جمهوری اسلامی در دسترس نیست.
ترامپ شامگاه ۲۳ اسفند با اشاره به وضعیت مبهم خامنهای گفت: «نمیدانم اصلا زنده است یا نه.»
رییسجمهوری آمریکا افزود اگر او زنده باشد، «باید کار بسیار هوشمندانهای برای کشورش انجام دهد و آن تسلیم شدن است».
پیت هگست، وزیر جنگ ایالات متحده، ۲۲ اسفند تایید کرد مجتبی خامنهای در جریان حملات اسرائیل و آمریکا مجروح شده و همچون «موشی» به زیر زمین خزیده است.
او از جراحت چهره خامنهای و «بدشکل» شدن او خبر داد و اضافه کرد سومین رهبر جمهوری اسلامی نمیتواند در انظار عمومی ظاهر شود.
نتبلاکس، نهاد مستقل پایش وضعیت اینترنت در جهان، صبح یکشنبه ۲۴ اسفند با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد قطع اینترنت در ایران به شانزدهمین روز خود رسیده است و شهروندان برای بیش از ۳۶۰ ساعت از دسترسی به شبکههای بینالمللی محروم ماندهاند.
این نهاد با استناد به گزارشهای رسانههای حکومتی در ایران افزود جمهوری اسلامی شماری از شهروندان را بهدلیل استفاده از اینترنت استارلینک بازداشت کرده است.
در روزهای گذشته، حکومت ایران با اعمال محدودیتهای گسترده بر اینترنت و شبکههای ارتباطی تلاش کرده است دسترسی شهروندان به اطلاعات آزاد را محدود و ارتباط آنان با جهان خارج را قطع کند.
محمدقاسم طرهانی، ۲۴ اسفند، گفت ماموران سازمان اطلاعات این نهاد فردی را به اتهام «استفاده از اینترنت استارلینک و فروش ویپیان استارلینک» بازداشت کردهاند.
او ارتباط با رسانههای خارج از کشور و «ارسال تصاویر از نقاط مختلف» را از دیگر اتهامات شهروند بازداشتشده برشمرد.
۲۳ اسفند، سپاه پاسداران استان قم اعلام کرد ۱۳ نفر از «عوامل مشکوک به اقدامات ضد امنیتی به همراه سه دستگاه ماهواره استارلینک» دستگیر شدهاند.
فرماندهی انتظامی استان فارس نیز ۲۲ اسفند از بازداشت «سرشبکه اصلی توزیع فیلترشکن و فروش غیرمجاز اینترنت استارلینک» خبر داد.
بررسیهای ایراناینترنشنال و گزارشهای منتشرشده نشان میدهد طی دو هفته گذشته صدها نفر در شهرهای مختلف بازداشت شدهاند، اما هنوز اطلاعاتی از هویت، محل نگهداری و سرنوشت بسیاری از آنها در دست نیست.
«فهرست سفید» حکومت و دسترسی به اینترنت ویژه
نتبلاکس در ادامه پیام خود اعلام کرد در حالی که مردم ایران همچنان از دسترسی به اینترنت محروم هستند، «اینفلوئنسرهای منتخب» حکومت در «فهرست سفید» قرار گرفتهاند و از دسترسی ویژه به اینترنت برخوردارند.
در روزهای اخیر، بسیاری از ایرانیان به فعالیت کاربران حامی حکومت، موسوم به «سیمکارت سفیدها»، اشاره کرده و حضور گسترده آنها در فضای مجازی در شرایط کنونی را مورد انتقاد قرار دادهاند.
کاربری به نام سمیه ۲۴ اسفند در ایکس نوشت دارندگان سیمکارت سفید شریک اقدامات جمهوری اسلامی هستند و «در قطعی اینترنت مردم دست دارند».
کاربر دیگری به نام آزاد نوشت: «سیمکارت سفید چک سفیدامضای رژیم به معتمدترین افرادش است... قطع اینترنت در شرایط جنگی از قطع آب وحشیانهتر است. جنایت علیه بشریت است. وقتی از ۹۰ میلیون نفر اینترنت سلب شده، استفاده از سیمکارت سفید عین همدستی در این جنایت است.»
کاربری به نام الناز هم هشدار داد افرادی پشت سیمکارت سفید پنهان شدهاند و از «فاشیسم اسلامی و اینترنت طبقاتی» دفاع میکنند.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت جمهوری اسلامی، ۱۹ اسفند به وجود «اینترنت طبقاتی» در کشور اذعان کرد و گفت: «برای افرادی که میتوانند صدای ما را بیشتر برسانند، امکاناتی فراهم شده است.»
در آذرماه نیز افشای بهرهمندی برخی خبرنگاران، هنرمندان، فعالان سیاسی و چهرههای نزدیک به حکومت از «سیمکارت سفید» و «اینترنت طبقاتی»، بهدلیل وجود رانت و اعطای امتیازات ویژه، موجی از خشم و اعتراض را در میان افکار عمومی برانگیخته بود.
جمهوری اسلامی در روزهای اخیر کوشیده است افزون بر قطع اینترنت، با ایجاد پارازیت گسترده بر شبکههای ماهوارهای و رادیویی، مانع از ارتباط مردم ایران با جهان خارج شود و بدین ترتیب، روایت رسمی خود از جنگ کنونی را غالب سازد.
ارتش اسرائیل ۲۲ اسفند با اشاره به قطع اینترنت در ایران اعلام کرد جمهوری اسلامی عمدا مانع از آن میشود که هشدارهای مربوط به حملات اسرائیل به مردم ایران برسد و بدین ترتیب، از شهروندان بهعنوان «سپر انسانی» استفاده میکند.
زلنسکی شامگاه شنبه ۲۳ اسفند در مصاحبه با شبکه سیانان گفت گزارشها درباره استفاده حکومت ایران از پهپادهای شاهد ساخت روسیه برای حمله به پایگاههای آمریکا «۱۰۰ درصد واقعیت دارد».
خبرگزاری رویترز یکشنبه ۲۴ اسفند نوشت برخی گزارشها همچنین از بهکارگیری پهپادهای شاهد در حملات علیه کشورهای منطقه حکایت دارند، اما در بسیاری از این موارد مشخص نبوده که این تسلیحات در کدام کشور ساخته شدهاند.
حکومت ایران از زمان آغاز مناقشه کنونی ۱۲ کشور منطقه را هدف قرار داده است؛ حملاتی که تهران اغلب آنها را با استناد به فعالیت پایگاههای نظامی ایالات متحده در این کشورها توجیه میکند.
عربستان سعودی، بحرین، امارات متحده عربی، کویت، اردن، قطر، عراق، عمان، جمهوری آذربایجان و قبرس از جمله این کشورها هستند.
دیوید آلبرایت، مدیر موسسه علوم و امنیت بینالملل، ۱۲ اسفند اعلام کرد بررسی بقایای یک پهپاد که به سوی قبرس شلیک شده بود، نشان میدهد پهپاد شاهد از سوی روسیه ارتقا داده شده و در درگیریهای جاری مورد استفاده قرار میگیرد.
اظهارات زلنسکی درباره ارسال پهپادهای شاهد از روسیه به ایران در حالی مطرح میشود که جمهوری اسلامی خود پیشگام ساخت این سلاح به شمار میرود، اما به نظر میرسد اکنون در تنگنا قرار گرفته است.
کاخ سفید بامداد ۲۴ اسفند اعلام کرد توان موشکهای بالستیک حکومت ایران در مقطع کنونی حدود ۹۰ درصد و توان پهپادی آن حدود ۹۵ درصد کاهش یافته است.
پهپادهای شاهد نخستین بار در مقیاس گسترده در جریان جنگ روسیه علیه اوکراین به کار گرفته شدند. این پهپاد در مقایسه با موشکهای گرانقیمت، بسیار ارزانتر است.
مقامهای اوکراینی اعلام کردهاند از پاییز ۲۰۲۲ تاکنون، هزاران فروند از این پهپادها در حملات علیه این کشور مورد استفاده قرار گرفتهاند.
جمهوری اسلامی یکی از متحدان اصلی روسیه در جنگ اوکراین محسوب میشود و افزون بر پهپادهای شاهد، با ارائه حمایتهای موشکی نقش مهمی در این کارزار ایفا کرده است.
موسسه امنیتی «سی۴ایدیاس» خردادماه گزارش داد همکاری نظامی جمهوری اسلامی با روسیه موجب جهش چشمگیری در صنعت پهپادی این کشور شده و به مسکو این امکان را داده است که صدها پهپاد ایرانی را بهصورت بومی در منطقه تاتارستان تولید کند.
در سوی دیگر، پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، گزارشها حاکی از آن است که مسکو از متحد خود، تهران، پشتیبانی میکند.
۲۰ اسفند، سیانان به نقل از یک مقام اطلاعاتی غربی گزارش داد روسیه تاکتیکهای پیشرفته استفاده از پهپاد را در اختیار جمهوری اسلامی گذاشته تا از آنها برای حمله به منافع آمریکا و کشورهای خلیج فارس بهره ببرد.
۱۵ اسفند، روزنامه واشینگتنپست نوشت روسیه در حال ارائه کمک اطلاعاتی به حکومت ایران برای هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۲ اسفند تایید کرد ولادیمیر پوتین، همتای روس او، «احتمالا کمی به ایران کمک میکند».
زلنسکی ۲۰ اسفند هشدار داده بود روسیه ممکن است برای حمایت از جمهوری اسلامی حتی اعزام نیرو به ایران را در دستور کار قرار دهد.
همکاری کییف و کشورهای خلیج فارس
زلنسکی صبح ۲۴ اسفند اعلام کرد واشینگتن چند بار با کییف درباره کمک به کشورهای خاورمیانه برای مقابله با حملات پهپادی جمهوری اسلامی تماس گرفته است.
او گفت هر یک از تیمهای اعزامی اوکراین به کشورهای حوزه خلیج فارس برای تقویت دفاع در برابر پهپادهای حکومت ایران، از دهها متخصص تشکیل شدهاند.
به گفته رییسجمهوری اوکراین، این تیمها توانایی ارائه ارزیابیهای تخصصی درباره عملکرد سامانههای دفاعی مقابله با پهپاد را دارند.
او ادامه داد اوکراین در ازای کمک به کشورهای خلیج فارس، خواهان دریافت منابع مالی و فناوری است.
