خبرگزاری رویترز گزارش داد درگیریها میان تایلند و کامبوج بامداد شنبه ادامه یافت؛ ساعاتی پس از آن که دونالد ترامپ از برقراری آتشبس خبر داد، ادعایی که مقامهای دو کشور آن را تایید نکردند.
به گزارش رویترز، دولت کامبوج اعلام کرد نیروهای تایلندی، از جمله جنگندهها، بامداد شنبه ۲۱ آذر همچنان اهدافی را در امتداد مرز مورد مناقشه دو کشور هدف قرار دادهاند. این حملات در حالی ادامه یافته که رییسجمهوری آمریکا، گفته بود با میانجیگری او، دو طرف به آتشبس دست یافتهاند.
وزارت اطلاعرسانی کامبوج اعلام کرد نیروهای تایلندی «هنوز بمباران را متوقف نکردهاند». در مقابل، ارتش تایلند کامبوج را متهم کرد که با هدف قرار دادن مناطق غیرنظامی و کار گذاشتن مینهای زمینی، «بهطور مکرر قوانین بینالمللی» را نقض کرده است.
ترامپ پس از تماس تلفنی جمعه شب با آنوتین چارنویراکول، نخستوزیر تایلند، و هون مانت، نخستوزیر کامبوج، گفته بود دو کشور توافق کردهاند «تمام تیراندازیها» از روز جمعه متوقف شود.
با این حال، هیچیک از دو رهبر در اظهارات بعدی خود به وجود چنین توافقی اشاره نکردند و نخستوزیر تایلند گفت آتشبسی برقرار نشده است. وزارت خارجه تایلند نیز خبرنگاران را به همین موضع ارجاع داد.
مانت شنبه در بیانیهای در فیسبوک اعلام کرد کامبوج همچنان به دنبال حلوفصل مسالمتآمیز اختلافها بر اساس توافق پیشین امضاشده در اکتبر در کوالالامپور است.
او همچنین گفت از آمریکا و مالزی خواسته است با استفاده از توانمندیهای اطلاعاتی خود بررسی کنند که در دور تازه درگیریها «کدام طرف نخستین گلوله را شلیک کرده است».
به نوشته رویترز، از دوشنبه دو کشور در چندین نقطه در امتداد مرز ۸۱۷ کیلومتری مورد مناقشه خود به تبادل آتش با راکت و توپخانه پرداختهاند که شدیدترین درگیریها از زمان نبرد پنجروزه ماه ژوئیه بود که با تماسهای ترامپ متوقف شده بود.
تایلند ماه گذشته آن توافق را پس از زخمی شدن یک سرباز بر اثر انفجار مین تعلیق کرد؛ اتهامی که کامبوج آن را رد میکند.
درگیریهای اخیر دستکم ۲۰ کشته و بیش از ۲۶۰ زخمی بر جا گذاشته است. هر دو کشور، یکدیگر را به آغاز دوباره درگیریها متهم میکنند.
وزارت دفاع کامبوج اعلام کرد تایلند مناطق غیرنظامی را هدف «حملات مسلحانه خشن» قرار داده و از گلولهباران، شلیک مسلسل و ورود خودروهای زرهی به خاک کامبوج خبر داد.
در مقابل، ارتش تایلند کامبوج را به تجاوز مرزی متهم کرد و گفت برای دفاع از خود و حفاظت از جان شهروندان و حاکمیت ملی، ناچار به اقدام شده است.
ارتش تایلند اعلام کرد هدفش تضعیف توان نظامی کامبوج است و نخستوزیر این کشور نیز از اجرای کامل عملیات برنامهریزیشده ارتش، حمایت کرده است.
تایمز اسرائیل جمعه ۲۱ آذر در این مورد پیشبینی کرد که بدون تغییر عملکرد نتانیاهو در قبال مصر این دیدار انجام نخواهد شد.
این نشریه به نقل از «یک مقام رسمی» نوشت: «اختلافات حل نشده بر سر غزه، گذرگاه رفح و امنیت، برگزاری نشست با نتانیاهو با وجود علاقه اورشلیم و واشینگتن بعید به نظر میرسد.»
«یک مقام دولتی آگاه به این موضوع» نیز به تایمز اسرائیل گفت مصر در ماههای اخیر به دلیل مجموعهای از مسائل حل نشده، از اسرائیل ناراضی است و همین موضوع، احتمال دیدار این دو در آینده نزدیک را کاهش میدهد، آن هم در شرایطی که اورشلیم و واشینگتن به برگزاری چنین نشستی علاقه دارند.
در طول جنگ غزه، که با حمله حماس به اسرائیل در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد، قاهره به اسرائیل نسبت به عملیات نظامی که غیرنظامیان فلسطینی را به سمت جنوب نوار غزه و به سمت شبهجزیره سینای مصر سوق میداد، هشدار داد و چنین احتمالی را خط قرمز و تهدیدی برای امنیت ملی خود دانست.
این مقام گفت قاهره همچنان نگران است که اسرائیل در چارچوب برنامههای خود برای تمرکز بر نخستین پروژههای بازسازی در شهر رفح در جنوب غزه و در امتداد مرز مصر، این طرح را کنار نگذاشته باشد.
تایمز اسرائیل با اشاره به وجود تنش بر سر گذرگاه رفح افزود اسرائیل اجازه داده است که این گذرگاه فقط برای فلسطینیهایی که از غزه خارج میشوند، باز شود. این در شرایطی است که بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر، هفته گذشته گفت قاهره آن را تلاشی برای کاهش جمعیت این منطقه محصور میداند و اجازه این کار را نخواهد داد.
تنشها در ماه اکتبر، زمانی که الی کوهن، وزیر انرژی اسرائیل، از مراسم برنامهریزی شده امضای یک قرارداد سودآور گاز طبیعی با مصر انصراف داد، عمیقتر شد. او استدلال کرد که شرایط قرارداد برای اسرائیل ناعادلانه است و این موضوع قاهره و واشینگتن را خشمگین کرد.
بر اساس این گزارش، قرارداد گاز که ارزش آن ۳۵میلیارد دلار تخمین زده میشود، مزایای اقتصادی آشکاری برای هر دو طرف دارد. با این حال، کوهن هشدار داد که صادرات بسیار زیاد گاز میتواند امنیت انرژی داخلی اسرائیل را تضعیف کند.
تایمز اسرائیل پنجشنبه بیستم آذر به نقل از یک منبع دیپلماتیک ارشد آمریکایی گزارش داده بود که نتانیاهو قصد دارد برای امضای یک توافق چند میلیارد دلاری تامین گاز طبیعی به قاهره سفر کند.
نتانیاهو این توافق را فرصتی برای نشان دادن این موضوع میداند که اسرائیل پس از جنگ در حال تقویت و گسترش توافقات صلح در منطقه است.
بر اساس این گزارش، مقامهای اسرائیلی با دیپلماتهای آمریکایی برای تدارک این سفر همکاری میکنند. همزمان گزارشهایی در مورد تلاش آمریکا برای برگزاری نشست سهجانبه با حضور ترامپ منتشر شد.
نتانیاهو در گذشته دو بار به طور علنی از مصر بازدید کرده است؛ هر دو بار در زمان حسنی مبارک، رییسجمهوری این کشور. سایر دیدارهای او به طور مخفیانه برگزار شده است.
اما از زمان حمله حماس در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ روابط دیپلماتیک بین اسرائیل و مصر تا حد زیادی متوقف شده است. در این میان، فقط هماهنگیهای امنیتی بر مسائل مربوط به گروگانگیری وجود داشته است.
تایمز اسرائیل نوشت اختلافات دیگری نیز بر سر کنترل گذرگاه رفح، امتناع مصر از پذیرش پناهندگان غزه، مشارکت احتمالی مصر در نیروی تثبیت بینالمللی برای استقرار در غزه و تلاشهای اخیر قاچاق از مصر به اسرائیل با استفاده از پهپاد، بروز کرده است.
از سوی دیگر، نتانیاهو و دیگر مقامات اسرائیلی بارها مصر را به تجمع نیرو در شبهجزیره سینا متهم کردهاند، اقدامی که اورشلیم آن را نقض پیمان صلح ۱۹۷۹ بین دو کشور میداند. اما مصر این اتهامات را رد کرده است.
تایمز اسرائیل با اشاره به اینکه نتانیاهو و سیسی مدتهاست که روابط پرتنشی دارند و از قبل از جنگ با هم صحبت نکردهاند، افزود در حالی که نتانیاهو در ماههای اخیر به دنبال ترمیم روابط بوده، سیسی علاقه کمی به تعامل با او نشان داده زیرا نگران است که در سال انتخابات اسرائیل، نتانیاهو از او به عنوان «ابزار تبلیغاتی» استفاده کند.
خبرگزاری رویترز جمعه ۲۱ آذر گزارش داد که یک مقام آمریکایی اعلام کرد ویتکاف، فرستاده ایالات متحده، و کوشنر، داماد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، قرار است آخر این هفته در برلین با ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، و شماری از رهبران اروپایی دیدار کنند.
بر اساس این گزارش، ویتکاف همچنین روزهای یکشنبه و دوشنبه با همتایان خود از فرانسه، بریتانیا و آلمان گفتوگو خواهد کرد.
پیشتر والاستریت ژورنال خبر این دیدار را منتشر کرده بود.
رویترز مینویسد انتخاب ویتکاف، که هدایت مذاکرات میان آمریکا، اوکراین و روسیه درباره پیشنهاد صلح واشینگتن را بر عهده داشته، نشاندهنده تلاش آمریکا برای کاهش اختلافهای باقیمانده با کییف بر سر مفاد این طرح است.
به گفته والاستریت ژورنال، انتظار میرود امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، و فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، نیز در این نشست حضور داشته باشند.
کاخ سفید پیشتر اعلام کرده بود ترامپ تنها در صورتی یک مقام رسمی را به این نشست اعزام میکند که ارزیابی کند امکان پیشرفت ملموس در مذاکرات صلح وجود دارد.
نسخه تازه طرح صلح اوکراین و اصلاحات مورد نیاز برای عضویت اوکراین در اتحادیه اروپا
رییسجمهوری اوکراین، پنجشنبه ۲۰ آذر اعلام کرد نسخه بهروزشده طرح صلح این کشور به ایالات متحده ارائه شده است. به گفته او، این نسخه شامل یک «برنامه ۲۰ بندی»، سازوکارهای تضمین امنیتی و توافقی برای بازسازی اوکراین است.
زلنسکی همچنین گفت واشینگتن ایده ایجاد یک «منطقه آزاد اقتصادی» در بخشی از منطقه دونباس را مطرح کرده است. بر اساس پیشنهاد اولیه، نیروهای اوکراینی باید از این منطقه عقبنشینی کنند.
رییسجمهوری اوکراین در واکنش به پرسشها درباره احتمال واگذاری سرزمینی تاکید کرد هرگونه تصمیم درباره خاک این کشور باید به رای مردم گذاشته شود و تنها همهپرسی میتواند چنین اقدامی را مشروع کند.
همزمان، اتحادیه اروپا فهرستی از اصلاحات مورد نیاز برای پیوستن اوکراین به این بلوک را به کییف ارائه کرده است.
مقامات ارشد اتحادیه اروپا پس از دیدار با دیپلماتهای اوکراینی اعلام کردند این فهرست حدود نیمی از اصلاحات لازم را پوشش میدهد و میتواند مبنایی برای پیشبرد روند عضویت، حتی با وجود توقف مذاکرات رسمی به دلیل مخالفت مجارستان، باشد.
عضویت در اتحادیه اروپا به هدف راهبردی اوکراین برای تقویت پیوند با غرب تبدیل شده است، بهویژه در شرایطی که چشمانداز عضویت این کشور در ناتو تیرهتر از گذشته به نظر میرسد.
با این حال، ویکتور اوربان، نخستوزیر مجارستان، تاکید دارد مذاکرات عضویت نباید در زمان جنگ ادامه یابد و نسبت به پیامدهای سیاسی و اقتصادی آن هشدار داده است.
اورشلیمپست جمعه ۲۱ آذر با اشاره به لغو تصمیم دولت عراق برای مسدود کردن داراییهای حزبالله لبنان و انصارالله یمن (حوثیها)، دو گروه نیابتی جمهوری اسلامی، نوشت اقدام دولت عراق نشان داد که «شبهنظامیان تحت حمایت ایران تا چه حد نقش کلیدی در حکومت عراق ایفا میکنند.»
بر اساس این گزارش، آنها «قادر و مایل به جلوگیری از هرگونه اقدام برای محدود کردن یا کاهش قدرت و ظرفیتهای متحدان خود هستند.»
این نشریه تاکید کرد که این وضعیت صرفاً به تحولات داخلی عراق محدود نمیشود و نوشت در حالی که محور منطقهای ایران پس از خسارات وارده در جریان دو سال جنگ با اسرائیل بهسرعت در حال بازسازی خود است، نگرانیها در اورشلیم درباره تداوم قدرتگیری شبهنظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق رو به افزایش است.
اورشلمپست افزود که با افزایش قدرت این شبهنظامیان، و در صورت تشدید دوباره تنشها میان اسرائیل و ایران، بیابانهای غربی عراق ممکن است به محلی برای پرتاب موشک از سوی این گروهها یا حامیان ایرانی آنها تبدیل شود.
بر اساس این گزارش، اگرچه شبهنظامیان عراق پس از مداخلهای کوتاه در اواخر سال ۲۰۲۳ از دور جنگ کنار ماندند، اما دلیلی وجود ندارد که فرض کنیم این اتفاق تکرار خواهد شد.
این نشریه تاکید کرد که با از دست دادن سوریه، عراق اهمیت بیشتری برای تهران پیدا کرده است و نوشت: «اسرائیل از مدتها قبل میداند شبهنظامیان موشکهایی را در بیابانهای وسیع نزدیک مرزهای غربی عراق مستقر کردهاند.»
به نوشته اورشلیمپست، فاصله غرب عراق تا شمال اسرائیل تنها ۴۰۰ کیلومتر است و این مسافت نسبتاً نزدیک، شبهنظامیان را قادر میسازد تا طیف وسیعی از پهپادها و موشکها را شلیک کنند که به سرعت به حریم هوایی اسرائیل میرسند.
این نشریه در مورد تصور عمومی در اسرائیل مبنی بر اینکه گروههای شبهنظامی تحت رهبری جمهوری اسلامی طی دو سال گذشته به طور کامل شکست خورده یا دستکم دچار شکستهای شدیدی شدهاند، نوشت: «اما این موضوع کاملاً با واقعیات همخوان نیست و در مورد عراق، شبهنظامیان در ماههای اخیر پیشرفتهای چشمگیری داشتهاند.»
اورشلیمپست همچنین این امید را که گروههای مسلح تحت حمایت حکومت ایران وادار به خلعسلاح داوطلبانه و تبدیل به سازمانهای سیاسی شوند، «بیاساس» دانست.
در این گزارش به نتایج انتخابات پارلمانی عراق و عملکرد موفقیتآمیز شبهنظامیان شیعه اشاره شده و آمده است که محمد سودانی، نخستوزیر عراق، بدون حمایت آنها قادر به تشکیل دولت جدید نخواهد بود.
این نشریه تاکید کرد که تشکیل دولت در عراق در چنین فضایی ناگزیر به تأمین خواستههای شبهنظامیان در مناطق حیاتی برای آنها خواهد بود؛ روندی که نمونه آن در لغو تصمیم مسدودسازی داراییهای حوثیها و حزبالله لبنان مشاهده شد.
اورشلیمپست اشاره کرد جهتگیری سیاسی در عراق نشان داد که الگوی جمهوری اسلامی برای ایجاد قدرت سیاسی و نظامی به نیابت از خود در کشورهای عربی، بهرغم وقایع دو سال گذشته، همچنان بدون تغییر باقی مانده است.
در این گزارش، پیشبینی برخی ناظران اسرائیلی مبنی بر اینکه حکومت ایران پس از برقراری آتشبس در لبنان و غزه ناگزیر به اتخاذ یک استراتژی ملی جدید است، چرا که رویکرد مبتنی بر نیروهای نیابتی شکست خورده، بهطور تلویحی رد شده است.
این نشریه در همین مورد به نمونه عراق اشاره کرد و خواستار آن شد که سیاست اسرائیل تغییر یابد.
اورشلیمپست با تاکید بر این موضوع که لحن پیروزمندانه و توهمآمیزی که پس از آتشبس در غزه رواج یافت، باید فوراً کنار گذاشته شود، افزود بلوک منطقهای به رهبری حکومت ایران و پروژه آن نابود نشده است، اگرچه در نتیجه دو سال جنگ گذشته با شکستهای جدی مواجه شده است.
این نشریه در پایان دوباره اشاره کرد که آخرین تحولات در عراق نشان میدهد که این بلوک بار دیگر در حال پیشرفت است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، وزارت خزانهداری آمریکا جمعه ۲۱ آذرماه اعلام کرد تحریمها علیه الکساندر د مورائس، قاضی دادگاه عالی برزیل، لغو شده است. مورائس پیشتر به دلیل نقش خود در نظارت بر پروندهای که به محکومیت و زندانی شدن ژایر بولسونارو، رییسجمهوری پیشین برزیل، انجامید، هدف تحریمهای واشینگتن قرار گرفته بود.
این تصمیم کمتر از پنج ماه پس از اعمال تحریمها اتخاذ شد و همزمان با عقبنشینی تدریجی آمریکا از تعرفههای سنگین بر کالاهای وارداتی از برزیل صورت گرفت.
رویترز مینویسد این تحولات نشان میدهد دولت ترامپ بهسرعت به لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا، رییسجمهوری برزیل، نزدیک شده و از رویکرد تهاجمی پیشین خود در حمایت از بولسونارو فاصله گرفته است.
آمریکا در ماه ژوئیه، مورائس را بر اساس قانون جهانی ماگنیتسکی تحریم کرده بود. دولت ترامپ او را متهم کرده بود که با «سیاسی کردن دستگاه قضایی»، آزادی بیان را محدود کرده و بازداشتهای خودسرانه پیش از محاکمه را مجاز دانسته است.
ترامپ همچنین روند رسیدگی قضایی به پرونده بولسونارو را «شکار جادوگران» توصیف کرده بود.
وزارت خزانهداری آمریکا همچنین اعلام کرد تحریمهای اعمالشده علیه ویویانه بارسی، همسر مورائس، و موسسه لکس، یک نهاد مالی تحت کنترل اعضای خانواده او، لغو شده است.
این تحریمها در تابستان گذشته به تشدید تنش میان واشینگتن و برازیلیا انجامید و با اعمال تعرفههای سنگین آمریکا بر کالاهای برزیلی همراه شده بود.
لولا داسیلوا روز جمعه از این تصمیم استقبال کرد و گفت که هفته گذشته در تماس تلفنی با ترامپ، خواستار لغو تحریمها شده است. او گفت این اقدام را «به نفع برزیل و دموکراسی این کشور» میداند. مورائس نیز لغو تحریمها را «پیروزی برای دموکراسی، نظام قضایی و حاکمیت ملی برزیل» توصیف کرد.
به نوشته رویترز، لغو تحریمها همزمان با تحولات سیاسی مهمی در برزیل انجام شده است. نمایندگان پارلمان این کشور بهتازگی به لایحهای رای دادهاند که میتواند احکام زندان بولسونارو و دیگر افراد محکوم به اقدامات ضددموکراتیک پس از انتخابات ۲۰۲۲ را بهطور قابل توجهی کاهش دهد.
دولت ترامپ از این لایحه حمایت کرده، هرچند انتظار میرود با مخالفت دولت لولا و دادگاه عالی برزیل روبهرو شود.
یک مقام ارشد دولت ترامپ به رویترز گفت ادامه تحریمها علیه مورائس با منافع سیاست خارجی آمریکا همخوانی نداشت. در مقابل، فلاویو بولسونارو، سناتور و پسر ارشد رییسجمهوری پیشین برزیل، این اقدام واشینگتن را نشانهای مثبت برای جریان راست برزیل دانست.
رویترز میافزاید کارزار فشار علیه مورائس و تعرفههای مرتبط با آن، عمدتا از سوی ادواردو بولسونارو، پسر دیگر رییسجمهوری پیشین، دنبال میشد؛ اقدامی که حتی در میان محافظهکاران برزیلی نیز با انتقادهایی روبهرو شده بود.
خبرگزاری رویترز جمعه ۲۱ آذر در خبری به نقل از شش منبع آگاه نوشت نهادهای اطلاعاتی ایالات متحده در نیمه دوم سال ۲۰۲۴، بهصورت محدود و تاکتیکی، اشتراکگذاری برخی اطلاعات کلیدی با اسرائیل را متوقف کردند؛ تصمیمی کمسابقه که در میانه جنگ غزه و در پی تشدید نگرانیها درباره عملکرد نظامی اسرائیل اتخاذ شد.
بر اساس این گزارش، آمریکا برای چند روز ارسال تصاویر زنده یک پهپاد شناسایی خود بر فراز غزه را قطع کرد. این تصاویر پیشتر در اختیار دولت اسرائیل قرار میگرفت تا برای شناسایی نیروهای حماس و یافتن گروگانها مورد استفاده قرار گیرد.
همزمان، واشینگتن محدودیتهایی نیز بر نحوه استفاده اسرائیل از برخی یافتههای اطلاعاتی در عملیات علیه اهداف نظامی مهم در غزه اعمال کرده بود.
منابع رویترز گفتند این تصمیم در پی افزایش نگرانی در جامعه اطلاعاتی آمریکا نسبت به شمار بالای غیرنظامیان کشتهشده در عملیات نظامی اسرائیل اتخاذ شده بود. همچنین گزارشهایی درباره بدرفتاری سازمان امنیت داخلی اسرائیل، شینبت، با زندانیان فلسطینی، نگرانی مقامهای آمریکایی را تشدید کرده بود.
به گفته منابع، نهادهای اطلاعاتی آمریکا نگران بودند اسرائیل تضمینهای کافی برای پایبندی به قوانین جنگ در زمان استفاده از اطلاعات آمریکایی ارائه نکرده است. طبق قوانین ایالات متحده، ارائه چنین تضمینهایی پیششرط اشتراکگذاری اطلاعات با کشورهای خارجی است.
رویترز تاکید میکند که با وجود این اقدام، دولت بایدن بهطور کلی سیاست حمایت مستمر از اسرائیل، از جمله در زمینههای اطلاعاتی و نظامی، را حفظ کرده بود. منابع آگاه میگویند تصمیم برای توقف موقت انتقال اطلاعات، اقدامی محدود و با هدف اطمینان از استفاده قانونی از دادههای آمریکایی بوده است.
پس از آنکه اسرائیل تضمینهایی در این زمینه ارائه کرد، اشتراکگذاری اطلاعات از سر گرفته شد. رویترز مینویسد قطع اطلاعات میدانی از یک متحد نزدیک، بهویژه در زمان درگیری نظامی، اقدامی غیرمعمول است و نشاندهنده سطحی از تنش در روابط اطلاعاتی دو طرف است.
ارتش اسرائیل در پاسخ به پرسش رویترز اعلام کرد همکاریهای راهبردی اطلاعاتی میان اسرائیل و آمریکا در طول جنگ ادامه داشته، اما به موارد قطع موقت تبادل اطلاعات اشارهای نکرد. دفتر نخستوزیری اسرائیل و شینبت از اظهارنظر خودداری کردند و سازمان سیا و دفتر مدیر اطلاعات ملی آمریکا نیز پاسخی ندادند.
رویترز یادآوری میکند که پس از حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل، بایدن دستور گسترش همکاری اطلاعاتی با اسرائیل را صادر کرده بود. آمریکا در آن مقطع تیمی از تحلیلگران را برای پرواز پهپادهای امکیو-۹ بر فراز غزه مستقر کرد.
با این حال، اواخر سال ۲۰۲۴ و با افزایش گزارشها درباره تلفات غیرنظامیان و رفتار با زندانیان، برخی مقامهای اطلاعاتی آمریکا به این جمعبندی رسیدند که استفاده اسرائیل از اطلاعات آمریکایی نیازمند نظارت و محدودیت بیشتر است؛ نگرانیهایی که در نهایت به تعلیق موقت بخشی از این همکاری انجامید.
