همزمان با تشدید نبرد تایلند و کامبوج، ترامپ از قصد خود برای برقراری صلح خبر داد
تایلند و کامبوج چهارشنبه و در ادامه درگیریهای نظامی، یکدیگر را به هدف قرار دادن غیرنظامیان متهم کردند. همزمان دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد قصد دارد برای جلوگیری از ادامه درگیریها و نجات آتشبسی که اوایل امسال میان دو کشور برقرار کرده بود، اقدام کند.
درگیریها در بیش از ۱۲ نقطه در امتداد مرز ۸۱۷ کیلومتری دو کشور شعلهور شد. این درگیریها یکی از شدیدترین نبردها از زمان درگیری پنجروزه ماه ژوئیه است که طی آن ترامپ با تماس تلفنی با رهبران دو کشور، بدترین بحران چند دهه اخیر آنان را متوقف کرد.
درگیری دو همسایه جنوب شرق آسیا از دوشنبه آغاز شد و هر دو کشور یکدیگر را مقصر آغاز درگیریها میدانند.
«این موضوع به سادگی یک تماس تلفنی نیست»
ترامپ شامگاه سهشنبه در تجمعی در پنسیلوانیا، گفت برای متوقف کردن خصومتهای دوباره تلاش خواهد کرد.
او با اشاره به درگیریهایی که میگوید به توقف آنها کمک کرده، مانند تنشهای میان پاکستان و هند، و جنگ اسرائیل و جمهوری اسلامی افزود: «متاسفم که بگویم یکی دیگر هم هست، به نام کامبوج–تایلند، که امروز دوباره آغاز شده، و فردا باید یک تماس تلفنی با آنها بگیرم.»
او ادامه داد: «چه کسی جز من میتواند بگوید: میروم یک تماس بگیرم تا جنگ دو کشور قدرتمند، تایلند و کامبوج، را متوقف کنم؟»
ارتش تایلند آشکارا اعلام کرده که میخواهد تواناییهای نظامی کامبوج را فلج کند. آنوتین چانویراکول، نخستوزیر تایلند، نیز سهشنبه گفت عملیات متوقف نخواهد شد.
او چهارشنبه از اظهار نظر درباره هدف نهایی ارتش خودداری کرد اما درباره سخنان ترامپ گفت این موضوع «مسالهای میان دو کشور» است.
آنوتین افزود: «ممکن است سایر رهبران جهانی نیت خوبی برای صلح داشته باشند، اما این موضوع به سادگی یک تماس تلفنی نیست. باید وقت مناسب و محورهای گفتوگو تعیین شود. اگر قرار باشد چنین گفتوگویی انجام شود، هنوز زمان برای آمادهسازی وجود دارد.»
پن بونا، سخنگوی دولت کامبوج، گفت موضع پنومپن صرفا صلح است و این کشور تنها در مقام دفاع از خود اقدام کرده است. یک مشاور عالی نخستوزیر کامبوج نیز اعلام کرده بود که کشور آماده مذاکره است.
انور ابراهیم، نخستوزیر مالزی، که در برقراری آتشبس قبلی با ترامپ همکاری داشت، گفت سهشنبه با رهبران تایلند و کامبوج گفتوگو کرده و با وجود آنکه نتیجه قطعی به دست نیامده، «از گشودگی و تمایل هر دو طرف برای ادامه مذاکرات به منظور کاهش تنشها» قدردانی کرده است.
تشدید درگیریها
ارتش تایلند اعلام کرد که چهارشنبه نبرد در ۱۶ جبهه مختلف، در هر دو سوی مرز، جریان داشته است. این کشور گزارش داد که نیروهای کامبوج دهها راکت بیام-۲۱ شلیک کردهاند که برخی از آنها در نزدیکی بیمارستانی در استان سورین فرود آمد و باعث شد بیماران و کارکنان از آنجا تخلیه شوند.
ارتش همچنین گفت از پهپادهای کامبوجی برای رها کردن بمب و راکتهای بیام- ۲۱ استفاده شده و تانکها نیز در سایر نقاط مرزی وارد عمل شدهاند، از جمله در نزدیکی معبد مورد مناقشه «پره ویهَر» از قرن یازدهم، که پیشتر نیز نقطهای حساس در منازعات دیپلماتیک و نظامی بوده است.
ارتش کامبوج در مقابل اعلام کرد که تایلند از آتشباری توپخانهای، پهپادهای مسلح و خمپاره برای هدف قراردادن منازل استفاده کرده و جنگندههای اف- ۱۶ چندین بار وارد حریم هوایی کامبوج شده و برخی از آنها بمبهایی را در نزدیکی مناطق مسکونی رها کردهاند.
وزارت دفاع کامبوج در بیانیهای گفت: «نیروهای کامبوج با شدت تمام در برابر پیشروی دشمن جنگیدهاند و قاطعانه از تمامیت ارضی کشور حفاظت میکنند.»
در ماه ژوئیه، ترامپ با استفاده از اهرم مذاکرات تجاری موفق شد آتشبس برقرار کند. وزیر امور خارجه تایلند، سیهاساک فوانگکتکئو، سهشنبه به رویترز گفت که نباید از تهدید تعرفهای برای تحت فشار قرار دادن کشورش جهت ورود به مذاکرات استفاده شود.
ماه گذشته، تایلند اقدامات کاهش تنش را که در نشست اکتبر و در حضور ترامپ توافق شده بود، پس از آنکه یک سرباز تایلندی بر اثر مین زمینی، که بانکوک مدعی است کامبوج بهتازگی کار گذاشته بهشدت مجروح شد، تعلیق کرد؛ ادعایی که کامبوج آن را رد میکند.
تلفات سنگین غیرنظامیان
سه روز درگیری، خسارت سنگینی به غیرنظامیان وارد کرده است. به گفته دولت کامبوج، ۹ نفر از جمله یک نوزاد در این کشته و ۴۶ نفر مجروح شدهاند. ارتش تایلند نیز اعلام کرد پنج سرباز در نبرد کشته و ۶۸ نفر مجروح شدهاند.
کامبوج چهارشنبه ورزشکاران خود را بهدلایل امنیتی و نگرانی خانوادهها از بازیهای آسیای جنوب شرقی در تایلند خارج کرد.
صدها هزار نفر از مناطق مرزی تخلیه شدهاند، اگرچه برخی از مردم حاضر به ترک خانههایشان نیستند.
ووتیکرای چیمنگارم، که در استان مرزی بوریرام پناه گرفته بود و پشت سنگری از لاستیکهای خودرو پنهان شده بود، گفت: «من باید اینجا بمانم. من رییس روستا هستم، اگر من نمانم، چه کسی از خانهها و اموال مردم در برابر غارتگران محافظت میکند؟»
با آغاز درگیریها در روز دوشنبه، ساکنان روستای مورد مناقشه «کاون کریل»، حدود ۲۵ کیلومتری شمالغرب شهر «سامرآنگ»، گریختند.
دانشمندان بریتانیایی مطالعهای برای بررسی این موضوع آغاز کردهاند که آیا آلودگی هوا میتواند باعث زوال عقل شود؟ این پژوهش، میتواند به توسعه داروهای جدیدی برای مقابله با پیشرفت بیماریهایی مانند آلزایمر منجر شود.
گاردین روز یکشنبه ۲۹ مهر در گزارشی نوشت دانشمندان بریتانیایی در آستانه راهاندازی پروژه تحقیقاتی چشمگیری هستند که نشان میدهد هوایی که تنفس میکنیم چگونه میتواند بر مغز ما تاثیر بگذارد.
به گفته دانشمندان، این تحقیق برای درک یک مشکل پزشکی مهم، یعنی چگونگی تاثیر آلودگی هوا بر بروز زوال عقل، حیاتی است.
در سالهای اخیر، دانشمندان دریافتند که آلودگی هوا یکی از خطرناکترین تهدیدها برای سلامت انسان است و نشان دادهاند که این آلودگی در بروز سرطان، بیماریهای قلبی، دیابت و بسیاری از مشکلات بهداشتی دیگر نقش دارد.
اکنون دانشمندان در موسسه فرانسیس کریک (Francis Crick) قرار است به بررسی ارتباط آلودگی هوا با پدیده زوال عصبی بپردازند.
این پروژه تحقیقاتی با عنوان «سرعت» (Rapid) که از سوی خیریه «مقابله با زوال عقل» تامین مالی شده است، از روز دوشنبه ۳۰ مهر بهطور رسمی آغاز خواهد شد.
ذرات کوچک آلاینده چطور منجر به زوال عقل میشوند؟
پروژه سرعت شامل بررسی دقیق فرآیندهایی است که ذرات کوچک آلاینده میتوانند منجر به زوال عقل شوند.
این تحقیق میتواند بینشی کلی درباره چگونگی تاثیر ذرات معلق در هوا بر بروز بیماریها ارائه دهد و همچنین به توسعه داروهای جدید برای مقابله با پیشرفت شرایطی مانند بیماری آلزایمر کمک کند.
پروفسور چارلز سوانتون، معاون مدیر بالینی موسسه کرک و از مدیران این پروژه گفت: «آلودگی هوا معمولا با زوال عقل مرتبط نیست. با این حال، اپیدمیولوژیستها بهتازگی دریافتهاند که ذرات موجود در هوا کاملا با خطر بیماریهای نورودژنراتیو (زوال عصبی) مرتبط هستند.»
او افزود: «ما میخواهیم دقیقا بفهمیم که چگونه ذرات ریز در هوا میتوانند تاثیرات عمیقی بر مغز ما داشته باشند و از این دانش برای توسعه داروهای جدیدی برای درمان زوال عقل استفاده کنیم.»
یک نوع کلیدی از آلودگی هوا، شامل معلقهای ریز ذرات جامد و قطرات مایع است.
این ذرات از اگزوز خودروها و کامیونها، کارخانهها، گرد و غبار، گردهها، آتشفشانها، آتشسوزیهای جنگلی و منابع دیگر تولید میشوند و بهعنوان ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری یا بهطور ساده PM2/5 شناخته میشوند.
این ذرات دارای قطری کمتر از ۲.۵ میلیونیم متر هستند که حدود ۳۰ برابر نازکتر از موی انسان است و بهقدری کوچکاند که میتوانند به عمق بدن انسان نفوذ کنند.
در مورد زوال عقل، پیام۲.۵ها هنگام تنفس و از طریق پیاز بویایی (olfactory bulb) وارد مغز میشوند.
پیاز بویایی یک ساختار عصبی در مغز است که در بالای حفره بینی قرار دارد و سیگنالهای بویایی را از گیرندههای موجود در بینی دریافت کرده و پردازش میکند. این بخش، نقش مهمی در درک و تشخیص بوها دارد.
به گفته پروفسور سوانتون، به نظر میرسد که پیام۲.۵ها در مغز، از سوی سلولهای ایمنی در سیستم عصبی مرکزی جذب میشوند و پس از آن است که احتمالا زوال عصبی آغاز میشود.
با این حال، این که این فرآیند چگونه پیش میرود و منجر به زوال عقل میشود، هنوز روشن نیست.
درک دقیق این فرایند، یکی از اهداف اصلی پروژه سرعت است تا بفهمیم چگونه پیام۲.۵ها موجب تشکیل تودههایی در بافت مغز میشوند که نشانه مشخص بیماری آلزایمر است.
سونیا گاندی، رییس آزمایشگاه زیستشناسی زوال عصبی در موسسه کرک و دانشگاه کالج لندن گفت: «ما شواهد خوبی از ارتباط بین قرارگیری در معرض ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری و بیماریهای مغزی مانند آلزایمر و پارکینسون داریم. اما هنوز نمیدانیم که آیا این ذرات واقعا زوال عصبی را بهطور مستقیم تحریک میکنند یا تنها فرایندی را که در افراد آسیبپذیر در حال وقوع است، تسریع میکنند.»
پژوهشگران موسسه کرک بر این باورند که آلودگی هوا از طریق سه مکانیسم مختلف میتواند باعث زوال عقل شود؛ بر اساس یکی از این مکانیسمها، ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری ممکن است بهطور مستقیم فرآیند تجمع پروتئینها را در مغز تسریع کنند و باعث بروز آلزایمر شوند.
به عبارت دیگر، ممکن است ورود ذرات معلق با توانایی مغز در پاکسازی تودههای پروتئینی تداخل ایجاد کند.
به بیانی ساده، این ذرات ۲.۵ میکرومتری با سیستم پاکسازی سلولهای بدن تداخل دارند و باعث میشوند حذف پروتئینهای عامل بیماریهایی مانند آلزایمر، دشوارتر شود.
سومین نظریه این است که پیام۲.۵ها به وسیله سلولهای ایمنی مغز به نام میکروگلیا جذب و احتمالا باعث میشوند که این سلولها، واکنشی التهابی را ایجاد و آغاز زوال عقل را تسریع کنند.
پژوهشگران برای تشخیص اینکه کدام مکانیسم در بروز زوال عقل نقش دارد، بر آزمایشهای درونکشتگاهی روی سلولهای بنیادی انسانی و همچنین مدلهای حیوانی تمرکز خواهند کرد.
سونیا گاندی در همین زمینه گفت: «زمانی که این مکانیسمها را با جزییات بیشتری درک کنیم، میتوانیم از این دانش برای توسعه درمانهایی استفاده کنیم که تاثیر آلودگیهای هوا را کاهش دهند.»
او اظهار امیدواری کرد که شاید روزی، بتوانیم از اثرات محیط بر بیماریهای مغزی پیشگیری کنیم.
یافتههای یک پژوهش جدید با موضوع تغییرات آب و هوایی نشان داد که قرار گرفتن طولانیمدت در معرض دمای شدید با افت شناختی، بیماریهای کلیوی و سرطان پوست مرتبط است و امواج گرما میتواند مشکلات سلامت روان و شیوع بیماریهای عفونی را تشدید کند.
این تحقیق که از سوی پژوهشگران دانشگاه بریستول بریتانیا انجام شد، شامل نظرات دانشمندان برجسته آب و هوا، هواشناسان و پزشکان بهداشت عمومی است.
بر اساس یافتههای این پژوهش، قرار گرفتن طولانیمدت در دمای شدید ارتباط مستقیمی با زوال شناختی، بیماری کلیوی، سرطان پوست و گسترش بیماریهای عفونی دارد.
دان میچل، نویسنده اصلی این پژوهش، اعلام کرد محققان از برخی «پیوندهای قوی» میان این بیماریها و امواج گرما آگاه هستند و این امر «موجب نگرانی قابل توجهی» شده است.
سخنگوی دانشگاه بریستول گفت: «در حالی که تاثیر منفی تغییرات آب و هوایی بر سلامت قلب و ریه به طور گستردهای شناخته شده، این تحقیق تصویر جامعتری از پیامدهای مرتبط ارائه میدهد.»
کارشناسان دریافتند که «تکرار و افزایش تغییرات آب و هوایی، مانند موج گرما و سیل، مشکلات سلامت روانی و گسترش بیماریهای عفونی را تشدید میکند.»
زنگ خطر بیماریهای پنهان
این مطالعه همچنین نشان میدهد که قرار گرفتن طولانیمدت در معرض گرما میتواند خواب را مختل کند که این امر با زوال شناختی، بیماری آلزایمر و زوال عقل مرتبط است.
هوای سرد نیز ممکن است منجر به صدمات جسمی، مانند زمین خوردن یا تضعیف سلامت روانی، از جمله گوشهگیری شود و درد مفاصل و بیتحرکی را بر اثر نشستن و دراز کشیدن بیش از حد افزایش دهد.
میچل، استاد علوم آب و هوا در دانشگاه بریستول گفت: «این تحقیق عمدتا عوارض بالقوه بسیار جدی ناشی از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض تغییرات آب و هوایی را نشان میدهد که تاکنون در ارزیابیهای مشابه به آن پرداخته نشده است.»
او افزود که اطلاعات کافی در مورد اینکه چگونه دماهای گرمتر یا سیل مداوم ممکن است با بیماریهای مختلف مرتبط باشد، وجود ندارد.
با این حال، این پژوهشگر تاکید کرد که فشار گرمایی مداوم و چندساله احتمالا بیماریهای زمینهای مانند بیماریهای کلیوی را تشدید میکند اما برای تعیین اثرات بلندمدت آن، باید تحقیقات بیشتری انجام شود.
میچل ادامه داد: «با استفاده از نمونه بریتانیا ما زمینه را برای تجزیه و تحلیل کامل و جهانی ارتباط میان تغییرات آب و هوایی و سلامت فراهم کردهایم.»
یونیس لو، یکی دیگر از نویسندگان این تحقیق گفت که گامهای بعدی شامل تجزیه و تحلیل دادههای بلندمدت بیشتر در کنار «عوامل دیگری است که در طول زمان بر سلامتی تاثیر میگذارند».
تغییرات اقلیمی ناشی از تغییر درازمدت میانگین دمای زمین است که شرایط آب و هوایی را عوض میکند.
در طول یک دهه گذشته، دمای زمین به طور متوسط حدود ۱.۲ درجه سانتیگراد گرمتر از اواخر قرن ۱۹ بوده است.
اکنون تایید شده که گرمایش جهانی در دوره ۱۲ ماهه بین فوریه ۲۰۲۳ تا ژانویه ۲۰۲۴ از ۱.۵ درجه سانتیگراد فراتر رفته است.
پیامدهای افزایش دما که به دلیل تغییرات آب و هوایی ناشی از فعالیتهای انسان رخ داده، با پدیده النینو تشدید و باعث شده سال ۲۰۲۳ گرمترین سال ثبت شده در تاریخ باشد.