مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، اعلام کرد که در جریان خیزش سراسری «زن، زندگی، آزادی» که پس از کشته شدن مهسا ژینا امینی به دست نیروهای گشت ارشاد به راه افتاد، عدهای از مردم به علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی «بیاحترامی» کردند.
پزشکیان جمعه ۳۰ آبان در جریان سفر به استان قزوین گفت: «در سال ۱۴۰۱ عدهای در خیابانها به رهبری بیاحترامی میکردند، اما در سال ۱۴۰۴ مردم با حضور گسترده در خیابانها اعلام کردند: جان ما فدای رهبر»
شهروندان معترض ایران در اعتراضات سراسری سالهای گذشته بارها شعارهایی چون «مرگ بر خامنهای» و «مرگ بر دیکتاتور» سر دادند.
معترضان همچنین پوسترها، عکسها و بنرهای خامنهای را به آتش کشیدند.
در روزهای اخیر نیز در پی کشتهشدن امید سرلک، جوان پادشاهیخواه، بعد از انتشار ویدیویی از سوزاندن تصویر علی خامنهای، موجی از آتش زدن عکس خامنهای در میان ایرانیان به راه افتاد و تصاویر آن در شبکههای اجتماعی منتشر شد.
حمید فرخنژاد، بازیگر سینما، نیز عکس رهبر جمهوری اسلامی را آتش زد.
در پی به آتش کشیدن تصاویر علی خامنهای از سوی مردم و برخی چهرههای سرشناس در نقاط مختلف دنیا، حسن عاملی، نماینده خامنهای در اردبیل با اشاره به سوابقی از آتش زدن قرآن، در شبکه ایکس نوشت: «عود وقتی بسوزد دنیا را معطر میکند و شمع وقتی میسوزد، پروانههای عاشق عشقبازی میکنند.»
او افزود: «دشمن بیبرهان چارهای جز اهانت ندارد… زن و شوهر آتئیست قرآن را آتش زدند و یزیدیان خیمه امام سجاد را آتش زدند. با این اهانتها قرآن نشکست بلکه سر به آسمان سائید که نتوانستند نقصی پیدا کنند و بیبرهانها به اهانت پناه بردند.»
سعار در مصاحبه با اورشلیمپست که جمعه ۳۰ آبان منتشر شد، گفت: «اسرائیل هیچ توهمی ندارد که تهدید ایران ناپدید خواهد شد، اما در حال حاضر، اسرائیل قصد ندارد به ایران حمله کند.»
اورشلیمپست نوشت که در ماههای اخیر، تصاویر ماهوارهای و گزارشها نشان دادهاند که جمهوری اسلامی در تلاش است برنامههای موشکهای بالستیک و هستهای خود را بازسازی کند.
وزیر امور خارجه اسرائیل در این زمینه به اورشلیمپست گفت: «آنها در حال اقدام برای بازگرداندن این برنامه هستند و حتی اکنون نیز تا حدی قادر به تولید موشکهای بالستیک هستند اما واضح است که نه در مقیاسی که قبلا داشتند و نه به آن شکلی که قصد داشتند.»
اوایل مهرماه، تصاویر ماهوارهای تحلیل شده بهوسیله خبرگزاری آسوشیتدپرس نشان دادند که ایران بازسازی سایتهای تولید موشک خود را که در جریان جنگ ۱۲ روزه هدف قرار گرفتند، آغاز کرده است.
با این حال کارشناسان میگویند مؤلفهای کلیدی هنوز غایب است: میکسرهای بزرگ برای تولید سوخت جامد موشکها.
به گزارش اندیشکده یهودی امنیت ملی آمریکا، جمهوری اسلامی در جنگ ۱۲ روزه، ۵۷۴ موشک بالستیک به سمت اسرائیل شلیک کرد و پیشتر در تبادل آتشهای محدود، ۳۳۰ موشک دیگر پرتاب کرده بود.
ارتش اسرائیل پیش از این ظرفیت زرادخانه ایران را حدود دو هزار و ۵۰۰ موشک برآورد کرده بود که به این ترتیب بیش از یکسوم این ذخایر مصرف شده است.
توافقهای صلح بیشتری در راه است
وزیر امور خارجه اسرائیل همچنین تاکید کرد که با وجود سال «بیرحمانه» ۲۰۲۵، که در جریان آن جنگ میان جمهوری اسلامی و اسرائیل روی داد، هیچیک از کشورهای اسلامی توافقنامه ابراهیم روابط خود با اسرائیل را قطع نکردند.
او افزود که توافقهای صلح بیشتری در راه است.
سعار درباره درگیریهای نظامی کشورش در جبهههای مختلف نیز گفت: «لحظات دراماتیک زیادی وجود داشت، اما دراماتیکترینِ آنها ساعاتی پس از تصمیم ۲۳ خرداد برای حمله به ایران در آغاز آنچه بعدها جنگ اسرائیل و ایران شد، رقم خورد.»
او افزود: «ما منتظر نتایج نخستین حمله بودیم، با علم به اینکه شکست یا موفقیت چه معنایی نهفقط از نظر نظامی بلکه دیپلماتیک خواهد داشت.»
حماس باید خلع سلاح شود
وزیر امور خارجه اسرائیل گفت که کشورش میخواهد به طرح صلح دونالد ترامپ رییسجمهوری آمریکا میان اسرائیل و حماس فرصت واقعی بدهد تا افکار عمومی جهان قانع شود که تلاش دیپلماتیک انجام شده، اما اگر حماس خلع سلاح نشود، آمریکا از اقدام نظامی دوباره در غزه حمایت میکند.
پیشتر ایال زمیر، رییس ستاد ارتش اسرائیل، اعلام کرده ارتش این کشور باید در صورت نیاز برای تصرف مناطق بیشتری در غزه، فراتر از خطوط آتشبس کنونی، آماده باشد.
وزیر دفاع اسرائیل ۲۵ آبان در جریان بازدید از منطقه رفح در جنوب غزه گفت: «ما همچنان اصرار داریم که حاکمیت حماس در آن سوی مرز وجود نداشته باشد. حتی اگر زمان ببرد، به ماموریت نابودی حماس و غیرنظامیسازی نوار غزه ادامه خواهیم داد؛ چه از طریق توافق و چه از طریق اقدام نظامی.»
نشریه پولیتیکو ۲۰ آبان گزارش داد اسناد محرمانهای به دست آورده که تصویر تیرهای از توافق صلح غزه ارائه میکند و در آن، شماری از مقامهای دولت دونالد ترامپ درباره فروپاشی این توافق ابراز نگرانی جدی کردهاند.
خبرگزاری رویترز نیز همان زمان گزارش داد احتمال تقسیم غزه بین منطقهای تحت کنترل اسرائیل و منطقهای تحت حاکمیت حماس بهطور فزایندهای قوت گرفته است.
بازتعریف مراکز دیپلماتیک اسرائیل
سعار همچنین درباره تظاهرات حامیان فلسطین در اروپا گفت که چنین تحولاتی در داخل اتحادیه اروپا از سوی افکار عمومی اسرائیل به خوبی درک نمیشود.
او گفت که «واکنش طرفداران فلسطین» در برخی از کشورهای اروپای غربی دیرینه و تقریبا نهادینه است، اما کشورهای اروپای مرکزی و شرق اروپا، مانند آلمان، کشورهای بالکان، جمهوری چک، مجارستان و حتی ایتالیا و اتریش وزنه مقابل را تشکیل میدهند که به اسرائیل اجازه داده است از انزوای عمیقتر جلوگیری کند.
وزیر خارجه اسرائیل گفت: «کشورهای اصلی شرق اروپا که از جنوب با کشورهای بالکان آغاز میشود و در شمال با کشورهای بالتیک پایان مییابد نسبت به اسرائیل دوستانه است و کمتر از برخی کشورهای اروپای غربی به مسئله فلسطین وسواس دارد. بنابراین، باید مرکز ثقل را آنجا منتقل کرد.»
سعار به تصمیمها در این زمینه اشاره کرد و افزود که در زمینه مراکز دیپلماتیک اسرائیل بازتعریفی صورت گرفته است.
در سالهای اخیر، اسرائیل سفارت خود در ایرلند را بست اما ماموریتهای جدیدی در استونی و مولداوی، و حتی در زامبیا، در جنوب شرقی آفریقا افتتاح کرد.
سعار گفت: «شما نمیتوانید با نقشهای از گذشته عمل کنید. اروپا تغییر کرده است. سیاست جهانی جابهجا شده است. ما نیز باید تغییر کنیم.»
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال حاکی است این مراسم ۲۹ آبان و سه روز پس از جان باختن خوشبرش همراه با تدابیر شدید امنیتی برگزار شد.
اهالی منطقه گفتهاند مقامات بر دفن سریع تاکید داشتهاند.
به گفته منابع مطلع، تلاش شد پیکر بدون حضور جمعیت دفن شود اما بهدلیل حضور مردم، جنازه داخل تابوت قرار گرفت و پس از برگزاری مراسم کوتاه، تا آرامگاه منتقل و دفن شد.
بر اساس این اظهارات، این روند در سکوت و با محدودیت زمانی پیش رفت و انجام شد.
خبرگزاری میزان، رسانه قوه قضاییه جمهوری اسلامی، ۲۸ آبان جانباختن خوشبرش را تایید کرد و نوشت او ۲۵ آبان، پس از «بروز علائم بیماری» به بیمارستان منتقل و همان روز با تودیع وثیقه «آزاد» شد، اما دو روز بعد «به علت بیماری» جان باخت.
پیشتر و در ۲۷ آبان، سایت ههنگاو گزارش داد شاهدان عینی نشانههایی از کبودی و کوفتگی بر پیکر او مشاهده کردهاند. با این حال، رسانه قضایی بدون اشاره به شکنجه نوشت علت مرگ «بیماری» بوده است.
منابع محلی به ایراناینترنشنال گفتند خوشبرش در بازداشت آخر خود ناگهان بدحال شده و پس از مصرف کیک و آب در زندان بهشهر، گرفتار شکمدرد شدید و تهوع شده و سپس به کما رفته است.
بهگفته این منابع، او در بیمارستان خاتمالانبیای بهشهر با دستبند و پابند به تخت بسته شده و ۲۴ ساعت پس از تزریق آنتیبیوتیک و رد درخواست انتقال به مرکز درمانی دیگر، جان باخته است.
منابع محلی گفتهاند دستگاههای پزشکی بدون اطلاع خانواده از او جدا و پیکرش به سردخانه منتقل شده است.
خوشبرش ۲۱ آبان برای بار دوم بهدست ماموران وزارت اطلاعات در ساری بازداشت شد.
او مردادماه نیز بهدلیل آنچه «انتشار پست و استوری انتقادی و اعتراضی» عنوان شد، بازداشت و بعدتر با وثیقه آزاد شده بود.
جانباختن زندانیان سیاسی پیش از این نیز در زندانها و بازداشتگاههای امنیتی در ایران سابقه داشته است.
حسن ساعدی، کاووس سیدامامی، سینا قنبری، سارو قهرمانی، وحید حیدری، کیانوش زندی، ستار بهشتی، زهرا کاظمی، محسن روحالامینی، محمد کامرانی، امیر جوادیفر، زهرا بنییعقوب، جواد روحی، ابراهیم ریگی، سپهر شیرانی، ابراهیم لطفاللهی و محمود رخشانی، برخی از زندانیان سیاسی جانباخته در بازداشتگاهها و زندانهای جمهوری اسلامی طی سالهای اخیر هستند.
شکنجه شهروندان در ایران در حالی ادامه دارد که طبق اصل ۳۸ قانون اساسی جمهوری اسلامی، هرگونه شکنجه برای گرفتن اقرار یا کسب اطلاع ممنوع است.
جمهوری اسلامی با استناد به وجود این اصل در قانون اساسی خود، همواره از پیوستن به «کنوانسیون سازمان ملل متحد علیه شکنجه» سر باز زده است.
سایت اعتمادآنلاین در گزارشی بدون اشاره به هویت مقتول و متهم نوشت که آذر ۱۴۰۱، ماموران از قتل یک پسر جوان در غرب تهران باخبر شدند و در محل حادثه مشخص شد ضارب، مامور پلیس است.
این مامور ابتدا گفت مقتول قصد حمله و شلیک داشته اما بررسی دوربینهای مداربسته و شهادت شهود نشان داد جوان کشتهشده داخل خودرو بوده و اقدامی علیه او انجام نداده است.
بهدنبال این تحقیقات، کیفرخواست «قتل عمد» صادر و پرونده به شعبه ۱۰ دادگاه کیفری استان تهران فرستاده شد.
در رسیدگی نخست، دادگاه با درخواست اولیای دم، حکم اعدام (قصاص نفس) صادر کرد اما دیوان عالی کشور با تشخیص «موارد لوث» رای را نقض و پرونده را برای برگزاری قسامه بازگرداند.
در جلسه مجدد، مامور پلیس با انکار قصد قبلی، شلیک را «خطا» و ناشی از «کمانهکردن تیر» توصیف کرد اما قضات شعبه ۱۰ در نهایت بار دیگر او را با اکثریت آرا به اعدام (قصاص نفس) محکوم کردند.
ایراناینترنشنال در آذر ۱۴۰۱ در گزارشی اختصاصی نوشت خوشکار بیاتی که بهتازگی ازدواج کرده بود، ۱۶ آذر بر اثر شلیک ماموران در خودروی خود مجروح شد و پس از بازداشت و انتقال به کلانتری جان باخت.
در این گزارش آمده بود که شاهدان عینی به خانواده خوشکار بیاتی گفتهاند مامور شلیک کننده به او از پرسنل نیروی انتظامی بوده و لباس فرم به تن داشته است.
پیکر این جوان ۳۰ ساله ۱۷ آذر همان سال و با حضور پرشمار ماموران امنیتی و لباس شخصی در بهشت زهرای تهران به خاک سپرده شد.
رضا شفاخواه، وکیل دادگستری، با انتشار مطلبی در شبکه اجتماعی ایکس، درباره این پرونده اعلام کرد که رسیدگی مجدد به قتل خوشکار بیاتی با پیگیریهای مستمر همسر او، نیلوفر داودی و وکلای پرونده انجام شد و در نهایت، دادگاه بار دیگر حکم قصاص صادر کرد.
شفاخواه نوشت متهم در ابتدا «جنایت» را انکار کرده بود اما بهدلیل «عذاب وجدان» بعدا اظهارات اولیه خود را پس گرفت و به شلیک اعتراف کرد.
با این حال، بازپرس پرونده قرار منع تعقیب صادر کرده بود که با اعتراض قانونی وکلای خانواده، این قرار نقض شد و پرونده دوباره به جریان افتاد.
شفاخواه تاکید کرد نام متهم محفوظ مانده اما «اگر پیگیریهای همسر مقتول و ایرادهای حقوقی وکلای خانواده نبود، پرونده ممکن بود در همان مراحل ابتدایی متوقف شود».
او اضافه کرد که حکم صادر شده «نتیجه مقاومت خانواده و بازگرداندن پرونده به ریل اصلی رسیدگی قضایی» بوده است.
این حکم گرچه برای یک عامل حکومت جمهوری اسلامی و در حالی صادر شده که دادخواهی در موارد مشابه اغلب بینتیجه مانده است، اما نهادهای حقوق بشری در ماههای گذشته از افزایش روند صدور، تایید و اجرای احکام اعدام در ایران ابراز نگرانی کردهاند.
از سوی دیگر، ۲۸ آبان کمیته سوم مجمع عمومی سازمان ملل، قطعنامه محکومیت نقض حقوق بشر در ایران را با ۷۹ رای موافق در برابر ۲۸ رای مخالف تصویب کرد.
متن این قطعنامه بر گستردهتر شدن اعدامها، نقض بیشتر حقوق زنان، سرکوب معترضان و سرکوبهای فرامرزی تمرکز داشت.
مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران نیز در نشست هشتم آبان کمیته سوم مجمع عمومی در نیویورک اعلام کرد جمهوری اسلامی با اجرای اعدامهای گسترده، مسیر «جنایت علیه بشریت» را در پیش گرفته است.
