دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، شنبه در پیامی در شبکه اجتماعی تروثسوشال هشدار داد در صورت بازنگرداندن کنترل پایگاه هوایی بگرام به ایالات متحده، «اتفاقات بدی» در انتظار افغانستان خواهد بود.
رئیس جمهوری ایالات متحده در متن کوتاه خود جزییاتی در مورد آنچه «اتفاقاتی بد» توصیف کرده اعلام نکرد.
ترامپ پنجشنبه در سفر به لندن نیز گفته بود آمریکا رسما موضوع بازپسگیری بگرام را پیگیری کرده و یک روز بعد خبر داد که در این باره با مقامات افغانستان گفتوگو کرده است.
او خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان در دوران بایدن را «یک فاجعه تمامعیار» خواند و تصمیم به رها کردن بگرام را بهشدت مورد انتقاد قرار داد: «ما آن را مفت و رایگان به آنها دادیم. ما میخواهیم آن پایگاه را پس بگیریم.»
او موقعیت این پایگاه را از نظر استراتژیک بسیار مهم دانست و گفت: «بگرام فقط یک ساعت با جایی فاصله دارد که چین سلاحهای هستهای خود را میسازد.» ترامپ همچنین افزود بگرام «یکی از قدرتمندترین پایگاههای جهان از نظر استحکام و طول باند» است و تاکید کرد هر نوع هواپیما میتواند در آن فرود آید.
این اظهارات رئیس جمهوری آمریکا با واکنش چین مواجه شد. لین جیان، سخنگوی وزارت خارجه چین، جمعه گفت پکن «به استقلال، حاکمیت و تمامیت ارضی افغانستان احترام میگذارد» و افزود: «دامن زدن به تنش و ایجاد تقابل در منطقه مورد قبول نخواهد بود.»
پایگاه بگرام در نزدیکی مناطقی قرار دارد که چین به توسعه سایتهای موشکهای قارهپیمای خود مشغول است. پنتاگون در گزارشی به کنگره در سال ۲۰۲۴ اعلام کرده بود که چین حدود ۴۰۰ موشک بالستیک قارهپیما در اختیار دارد و پیشبینی کرده تا سال ۲۰۳۰ این رقم به هزار کلاهک عملیاتی برسد.
بگرام که پس از حملات یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱ به مقر اصلی نیروهای آمریکایی در افغانستان بدل شد، تا سال ۲۰۲۱ تحت کنترل آمریکا بود و امکانات گستردهای از رستورانهای زنجیرهای و فروشگاهها تا یک زندان بزرگ را در خود جای میداد.
پس از خروج نیروهای آمریکایی، طالبان کنترل این پایگاه را به دست گرفت. مقامات طالبان اکنون مخالفت خود را با بازگشت نیروهای آمریکایی ابراز کرده و بر گفتوگوی دوجانبه بدون حضور نظامی واشینگتن تاکید دارند.
زاکر جلالی، مقام وزارت خارجه طالبان، همان روز در پیامی در شبکه ایکس تاکید کرد: «افغانستان و ایالات متحده میتوانند روابط اقتصادی و سیاسی بر اساس احترام متقابل و منافع مشترک داشته باشند، اما حضور نظامی آمریکا هرگز از سوی افغانها پذیرفته نشده و در مذاکرات دوحه نیز بهطور کامل رد شد.»
کارشناسان هشدار دادهاند حتی اگر طالبان با حضور دوباره آمریکا در بگرام موافقت کند، چین تمام تلاش خود را خواهد کرد تا مانع این اقدام شود. بیل روجیو، سردبیر «لانگ وار ژورنال»، گفت: «دولت ترامپ باید مراقب باشد امتیازهایی به طالبان ندهد که در نهایت دسترسی به بگرام مسدود شود.»
با این حال، مقامهای فعلی و پیشین آمریکا بازپسگیری بگرام را اقدامی پرهزینه و پیچیده توصیف کردهاند. یک مقام آمریکایی ناشناس گفت برای تصرف دوباره پایگاه، به بیش از ۱۰ هزار نیرو، استقرار سامانههای پدافندی و تدارکات گسترده نیاز خواهد بود.
کارشناسان نیز هشدار دادهاند حتی با موافقت طالبان، نگهداری از این پایگاه دشوار خواهد بود و نیروهای آمریکایی با تهدیدهایی از سوی داعش، القاعده و حتی حملات احتمالی موشکی حکومت ایران روبهرو خواهند شد.
یکی از مقامات پیشین دفاعی آمریکا نیز نزدیکی بگرام به چین را فاقد مزیت قابلتوجه نظامی دانست و تاکید کرد خطرات چنین اقدامی بیشتر از مزایای آن است.
ترامپ پیشتر دولت بایدن را بهخاطر واگذاری پایگاه بگرام مورد انتقاد قرار داده و مدعی شده بود برنامهای برای حفظ بخشی از نیروهای آمریکایی در آن وجود داشته، هرچند توافق سال ۲۰۲۰ با طالبان خروج کامل نیروهای بینالمللی را الزامی میکرد.
چاک شومر، رهبر دموکراتهای سنا و حکیم جفریز، رهبر دموکراتهای مجلس نمایندگان، شنبه ۲۹ شهریور در نامهای به ترامپ نوشتند رهبران جمهوریخواه کنگره «به دستور رییسجمهوری» بارها علنا از ورود به مذاکرات دوحزبی برای ادامه فعالیت دولت خودداری کردهاند.
حوزه بهداشت و درمان محور اصلی اختلافها بر سر بودجه است. دموکراتها خواستار اختصاص منابع بیشتر برای یارانههای قانون خدمات درمانی مقرونبهصرفه (اوباماکر) و بازگرداندن بودجههای حذفشده از برنامه «مدیکید» برای اقشار کمدرآمد هستند.
شومر و جفریز در نامه خود افزودند: «موضع دموکراتها روشن و ثابت بوده است. ما آمادهایم برای رسیدن به یک توافق دوحزبی در زمینه هزینهها که زندگی خانوادههای آمریکایی را بهبود ببخشد و بحران جمهوریخواهان در حوزه سلامت را حل کند، همکاری کنیم.»
آنها در عینحال تاکید کردند از لایحه بودجه «کثیفی» که به سیاستهای جمهوریخواهان برای «تضعیف» نظام سلامت ادامه دهد، حمایت نخواهند کرد.
سنای آمریکا ۲۸ شهریور لایحه بودجه موقت را رد کرد و سپس به تعطیلات یکهفتهای رفت؛ رویدادی که احتمال تعطیلی دولت فدرال را افزایش میدهد.
رهبران دموکرات همچنین هشدار دادند با نزدیک شدن به ضربالاجل هشتم مهر، جمهوریخواهان کنگره بهدلیل «امتناع از گفتوگو با دموکراتها» مسئول «تعطیلی دردناک دیگری برای دولت» خواهند بود.
آنها در پایان خطاب به ترامپ نوشتند: «اکنون وظیفه شماست که بهطور مستقیم با ما دیدار کنید تا به توافقی برای باز نگه داشتن دولت و رسیدگی به بحران سلامت ایجادشده از سوی جمهوریخواهان دست یابیم.»
در سالهای اخیر، افزایش اختلافات حزبی در کنگره آمریکا روند تصویب لوایح بودجه را دشوار کرده و چندین بار خطر تعطیلی دولت را به وجود آورده است.
تعطیلی دولت فدرال در آمریکا پدیدهای بیسابقه نیست و موجب قطع حقوق کارمندان دولت و اختلال در مجموعه وسیعی از خدمات عمومی، از اجرای قانون تا اداره پارکهای ملی، میشود.
دولت فدرال آخرین بار در اواخر سال ۲۰۱۸ و اوایل ۲۰۱۹ و در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ بهدلیل اختلاف بر سر بودجه درخواستی او برای طرح امنیت مرزی، بهمدت ۳۵ روز تعطیل شد.
وزارت بازرگانی و صنعت هند شنبه ۲۹ شهریور خبر داد پیوش گویال، وزیر بازرگانی این کشور، دوشنبه ۳۱ شهریور برای مذاکرات تجاری به ایالات متحده سفر خواهد کرد.
این سفر پس از دیدار ۲۵ شهریور هیاتی آمریکایی به ریاست برندان لینچ، معاون نماینده تجاری آمریکا در امور آسیای جنوبی و مرکزی، با مقامهای هندی در دهلینو انجام میشود.
وزارت بازرگانی هند افزود در جریان سفر هیات آمریکایی مذاکرات خوبی درباره جنبههای مختلف توافق تجاری انجام گرفت و تصمیم بر آن شد که تلاشها در این زمینه شدت یابد.
مذاکرات اخیر که از سوی دهلینو «مثبت» و «آیندهنگرانه» توصیف شده، امیدها برای دستیابی به توافقی تازه میان دو کشور را افزایش داده است.
با این حال هنوز روشن نیست که آیا دهلینو در مذاکرات جدید به موضوع افزایش هزینه ویزای کار موقت H1B، کاهش واردات نفت از روسیه یا گشودن بخش کشاورزی و لبنیات برای شرکتهای آمریکایی که از خواستههای اصلی واشینگتن است، خواهد پرداخت یا نه.
دولت دونالد ترامپ ۲۸ شهریور با صدور فرمانی اجرایی، شرکتهای آمریکایی را ملزم کرد برای هر ویزای H1B سالانه ۱۰۰ هزار دلار هزینه بپردازند.
هند هشدار داده است این تصمیم ضربه سنگینی به صنعت بزرگ خدمات فناوری اطلاعات این کشور وارد خواهد کرد.
ترامپ پنجم شهریور در واکنش به ادامه خرید نفت روسیه از سوی هند، تعرفه ۲۵ درصدی تازهای بر کالاهای صادراتی این کشور به آمریکا اعمال کرد.
با احتساب تعرفههای پیشین، میزان تعرفهها بر کالاهای هندی به ۵۰ درصد افزایش یافت.
با وجود ادامه تنشها میان دو کشور، ترامپ در تماسی تلفنی با نارندرا مودی، نخستوزیر هند، تولد او را تبریک گفت و مودی نیز بر تعهد دهلینو برای ارتقای روابط دوجانبه «به سطحی تازه» تاکید کرد.
در این مدت، روابط امنیتی دو کشور همچنان پابرجا بوده است.
تصمیم ترامپ برای افزایش تعرفهها پس از پنج دور مذاکره ناموفق میان واشینگتن و دهلینو اتخاذ شد.
طرف هندی امیدوار بود تعرفههای آمریکا را به ۱۵ درصد، مشابه نرخ اعمال شده برای ژاپن، کره جنوبی و اتحادیه اروپا، محدود کند، اما این اتفاق رخ نداد.
تنش تجاری در حالی رخ داد که حجم مبادلات دو کشور در سال گذشته میلادی به ۱۲۹ میلیارد دلار رسید و آمریکا با کسری تجاری ۴۵.۸ میلیارد دلاری در این مبادلات روبهرو بود.
دادههای وزارت بازرگانی هند نشان میدهد صادرات این کشور به آمریکا در ماه آگوست به ۶.۸۶ میلیارد دلار کاهش یافته، در حالی که این رقم در ماه ژوئیه ۸.۰۱ میلیارد دلار بود.
صادرکنندگان هندی هشدار دادهاند پیامدهای کامل افزایش تعرفهها از سپتامبر و پس از اجرایی شدن تعرفههای تازه، نمایان خواهد شد.
این محدودیتها از جمعه ۲۸ شهریور، با استناد به نگرانیها درباره «وضعیت مالی» قدیمیترین و ثروتمندترین دانشگاه ایالات متحده اعمال شد.
در همین راستا، وزارت آموزش ایالات متحده اعلام کرد هاروارد را تحت وضعیت «نظارت نقدی تشدید شده» قرار داده است. با این تغییر، هاروارد مجبور میشود ابتدا از منابع مالی خود برای پرداخت کمکهزینههای دانشجویی استفاده کند و سپس منابع فدرال را دریافت کند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در ماههای اخیر فشار بر دانشگاهها را افزایش داده و تهدید کرده است بهدلیل مسائلی چون اعتراضات حامیان فلسطین به حمله متحد آمریکا، اسرائیل، به غزه، سیاستهای مرتبط با افراد ترنس، طرحهای اقلیمی و برنامههای مرتبط با تنوع، برابری و شمول، بودجه فدرال آنها را قطع خواهد کرد.
خرداد ماه، روزنامه والاستریت ژورنال به نقل از منابع آمریکایی نوشت دولت ترامپ قصد دارد با سختگیری در صدور ویزا، از ادامه تحصیل مقامات و دانشجویان چینی وابسته به حزب کمونیست در آمریکا جلوگیری کند؛ از جمله در دانشگاه هاروارد، دانشگاهی که برخی در چین از آن بهعنوان «مدرسه عالی حزب در خارج» یاد میکنند.
وزارت آموزش ایالات متحده خواستار آن شده است که هاروارد برای تضمین تعهدات مالی خود یک «نامه اعتباری» به ارزش ۳۶ میلیون دلار ارائه کند.
این وزارتخانه هشدار داد در صورت عدم همکاری هاروارد برای ارائه اسناد، این دانشگاه در خطر از دست دادن کامل دسترسی به منابع کمکهزینههای دانشجویی فدرال قرار دارد.
دفتر حقوق مدنی در حال بررسی این موضوع است که آیا هاروارد همچنان در فرایند پذیرش دانشجویان مقطع کارشناسی به «نژاد» توجه میکند یا خیر. برنامهای با توجیه افزایش پذیرش اقلیتهای نژادی که دیوان عالی آمریکا در سال ۲۰۲۳ آن را غیرقانونی اعلام کرد.
تغییرات مالی در دانشگاههای آمریکا
دولت ترامپ در ماه ژوییه تحقیقات فدرال خود از دانشگاه کلمبیا را با توافقی به پایان رساند که طی آن این دانشگاه پذیرفت بیش از ۲۲۰ میلیون دلار به دولت بپردازد.
دانشگاه براون نیز اعلام کرد ۵۰ میلیون دلار برای حمایت از توسعه نیروی کار محلی پرداخت خواهد کرد.
هر دو دانشگاه برخی شروط دولت را پذیرفتند و دولت آمریکا بهدنبال توافق مشابهی با هاروارد است.
ترامپ گفته است این دانشگاه باید «دستکم ۵۰۰ میلیون دلار» بپردازد.
قوانین تازه اعتراضات در دانشگاه کالیفرنیا
در همین حال، دانشگاه یوسیالای (UCLA)، جمعه، مقررات تازهای درباره اعتراضات اعلام کرد که نسخه نهایی سیاستهای موقت اعمالشده از سپتامبر ۲۰۲۴ است.
این دانشگاه سال گذشته شاهد تظاهرات گسترده و حمله خشونتآمیز گروهی طرفدار اسرائیل به یک کمپ اعتراضی حامی فلسطین بود.
هاروارد با وجود صندوق سرمایهگذاری ۵۳ میلیارد دلاری، نشانهای از بحران مالی قریبالوقوع بروز نداده اما پس از آغاز فشارهای دولت ترامپ در چارچوب بودجه فدرال جهت اعمال تغییرات، هزینههای خود را کاهش داده است.
ترامپ میگوید دانشگاهها به «ایدئولوژیهای چپ رادیکال» آلودهاند.
او بهویژه دانشگاهها را به تساهل در برابر یهودستیزی (طی اعتراضات سال گذشته) متهم کرده است.
هاروارد برای مقابله با برخی تصمیمات دولت شکایت کرده است و یک قاضی نیز حکم داده که دولت بهطور غیرقانونی بیش از دو میلیارد دلار از کمکهزینههای پژوهشی اعطا شده به هاروارد را لغو کرده است.
به گفته او، این شناور در محدوده مسئولیت فرماندهی جنوبی آمریکا (سوثکام) در حال انجام عملیات قاچاق مواد مخدر بوده است.
ترامپ نوشت بر اساس اطلاعات دقیق، این کشتی محمولههای غیرقانونی مواد مخدر را از مسیرهای شناختهشده قاچاق حمل میکرده و مقصد نهایی آن ورود به آمریکا برای «مسموم کردن مردم» بوده است.
او تاکید کرد که در جریان این حمله سه مرد عضو «شبکه قاچاق-تروریستی» کشته شدند و هیچیک از نیروهای آمریکایی آسیب ندیدند. ترامپ در پایان پیام خود تصریح کرد: «فروش فنتانیل، مواد مخدر و مواد غیرقانونی در آمریکا، و همچنین ارتکاب خشونت و اقدامات تروریستی علیه مردم ما باید فوراً متوقف شود.»
این اقدام تازهترین حمله آمریکا در منطقه به شمار میرفت و سومین حمله در هفتههای اخیر علیه شناورهای مظنون به قاچاق مواد مخدر بود. این عملیات همزمان با استقرار گسترده نیروهای نظامی آمریکا در دریای کارائیب جنوبی صورت گرفت؛ بهطوری که پنج فروند جنگنده اف-۳۵ شنبه در پورتوریکو فرود آمدند و دستکم هفت ناو جنگی و یک زیردریایی هستهای نیز در منطقه حضور داشتند.
ترامپ ویدئویی یکدقیقهای از این حمله منتشر کرد که حرکت شناور روی آب و سپس لحظه اصابت و انفجار آن را نشان میداد، اما توضیحی درباره مبدأ یا محل دقیق عملیات ارائه نکرد.
دولت ونزوئلا این حملات را رد کرده و نیکلاس مادورو، رئیسجمهوری این کشور، بارها آمریکا را به تلاش برای سرنگونی خود متهم کرده است. واشینگتن ماه گذشته جایزه اطلاعات منجر به دستگیری مادورو را به ۵۰ میلیون دلار افزایش داد و او را به ارتباط با شبکههای قاچاق متهم کرد.
تصمیم به انفجار شناور مظنون به جای توقیف و بازداشت سرنشینان اقدامی کمسابقه بود و واکنشهای گستردهای برانگیخت. کارشناسان و نهادهای حقوق بشری از جمله دیدبان حقوق بشر این حملات را «اعدامهای فراقضایی غیرقانونی» توصیف کردند و هشدار دادند که مقامهای آمریکایی نمیتوانند افراد مظنون به قاچاق مواد مخدر را بدون محاکمه از میان بردارند.
تنشها در هفتههای اخیر شدت گرفت، زمانی که رسانههای آمریکایی گزارش دادند دونالد ترامپ حتی گزینه حمله در خاک ونزوئلا را برای مقابله با کارتلهای مواد مخدر بررسی کرده است.
عملیاتی که بخشی از کارزار گستردهتر علیه شبکههای قاچاق مرتبط با جمهوری اسلامی و حزبالله توصیف شد. در حالیکه مارکو روبیو بر ادامه این حملات تاکید داشت، دولت ونزوئلا این اقدامات را «تهدید تغییر رژیم» خواند و از بسیج شبهنظامیان خبر داد.
مادورو هشدار داد واشینگتن به حاکمیت ونزوئلا احترام بگذارد، اما ترامپ گفت هدف آمریکا تغییر رژیم نیست.
کروز در پادکست خود «رای نهایی با تد کروز» گفت: «بسیار خطرناک است که دولت بخواهد تصمیم بگیرد کدام سخن پذیرفتنی است و کدام نه، و رسانهها را تهدید کند اگر حرفی برخلاف نظرشان زده شود از آنتن حذف میشوند.»
او افزود چنین رفتاری ممکن است امروز متوجه جیمی کیمل باشد، اما فردا برای خاموش کردن صدای محافظهکاران استفاده خواهد شد.
اظهارات کروز پس از آن مطرح شد که کیمل در برنامه شبانه خود درباره قتل چارلی کرک، فعال محافظهکار، سخنانی انتقادی گفت. او به جریان ماگا که بخشی از جمهوریخواهان و حامیان سرسخت ترامپ هستند حمله کرد و گفت آنها تلاش میکنند قاتل کرک را غیر از «یکی از خودشان» جلوه دهند و از این ماجرا امتیاز سیاسی بگیرند.
این اظهارات با واکنش تند برندان کار همراه شد. او در مصاحبهای گفت: «افسیسی میتواند علیه شبکه ایبیسی و شرکت مادر آن، دیزنی، اقدام کند و حتی مجوز ایستگاههای محلی را به خطر اندازد.»
ساعاتی پس از این تهدید، شبکه ایبیسی اعلام کرد پخش برنامه «جیمی کیمل لایو» بهطور نامحدود متوقف میشود.
ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، نیز در پاسخ به پرسشی درباره سخنان کروز از برندان کار حمایت کرد و او را «میهنپرست بزرگ» خواند. این در حالی است که کروز تهدیدهای کار را به صحنهای از فیلمهای مافیایی تشبیه کرد و گفت: «این شبیه دیالوگ فیلم گودفلاس است؛ شبیه آنکه کسی بگوید بار خوبی داری، حیف است اتفاقی برایش بیفتد.»
چند سناتور دیگر جمهوریخواه از جمله تام تیلیس و دیو مککورمیک نیز با کروز همراه شدند و گفتههای کار را «غیرقابل قبول» دانستند. با این حال، برخی نمایندگان جمهوریخواه مانند چیپ روی از کار دفاع کرده و گفتند افسیسی حق دارد درباره نحوه استفاده رسانهها از مجوزهای پخش پرسش کند.
کروز تاکید کرد: «میتوانیم بگوییم حرفهای کیمل زشت و زننده بود و حتی خواستار کنار گذاشتن او شویم، اما نباید از قدرت دولت برای اجبار رسانهها استفاده کنیم. این اشتباه بزرگی است.»
در حالی که اختلاف درون حزب جمهوریخواه بر سر این موضوع شدت گرفته، برندان کار گفته «ماجرا هنوز تمام نشده» و اقدامات بیشتری در راه است. این جدال بار دیگر پرسشها درباره مرز میان آزادی بیان و قدرت دولت برای نظارت بر رسانهها در آمریکا را به صدر بحثهای سیاسی آورده است.
