یک قاضی فدرال در ایالات متحده اعلام کرد دولت دونالد ترامپ بهطور «غیرقانونی» میلیاردها دلار کمک تحقیقاتی دانشگاه هاروارد را قطع کرده و دیگر حق ندارد تامین مالی این دانشگاه معتبر «آیوی لیگ» را متوقف کند.
این حکم که روز چهارشنبه توسط آلیسون بوروگز، قاضی دادگاه منطقهای در بوستون صادر شد، پیروزی حقوقی مهمی برای هاروارد به شمار میرود. این دانشگاه در تلاش است با رسیدن به توافقی، به رویارویی چندجانبه کاخ سفید با قدیمیترین و ثروتمندترین دانشگاه آمریکا پایان دهد.
هاروارد که در کمبریج ماساچوست قرار دارد، طی ماههای گذشته به کانون فشارهای دولت ترامپ تبدیل شده بود. دولت با استفاده از ابزار بودجههای فدرال میکوشید دانشگاهها را به تغییراتی وادار کند. ترامپ مدعی بود مراکز دانشگاهی آمریکا تحت سلطه ایدئولوژیهای ضدیهودی و «چپ رادیکال» قرار گرفتهاند.
در همین چارچوب، سه دانشگاه آیوی لیگ دیگر از جمله دانشگاه کلمبیا با دولت توافق کردند. دانشگاه کلمبیا در ماه ژوئیه پذیرفت ۲۲۰ میلیون دلار بپردازد تا بخشی از کمکهای تحقیقاتی فدرالی که به دلیل اتهام تساهل در برابر یهودستیزی لغو شده بود، دوباره برقرار شود.
اقدامات دولت علیه هاروارد بهویژه پس از اعتراضات حامیان فلسطین در دانشگاهها شدت گرفت. این اعتراضات پس از حمله حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و آغاز جنگ غزه شکل گرفت. ترامپ در نشست اخیر کابینه در ۲۶ اوت حتی خواستار آن شد که هاروارد «کمتر از ۵۰۰ میلیون دلار» به عنوان جریمه پرداخت نکند.
از نخستین اقدامات دولت علیه هاروارد، لغو صدها کمکهزینه تحقیقاتی بود. دولت مدعی شد دانشگاه در برخورد با آزار و اذیت دانشجویان یهودی ناکام بوده است. علاوه بر این، دولت تلاش کرد مانع از پذیرش دانشجویان بینالمللی شود، وضعیت اعتبارسنجی دانشگاه را تهدید کرد و احتمال قطع کمکهای بیشتر را مطرح ساخت.
با این حال، مقامهای هاروارد میگویند اقداماتی انجام دادهاند تا فضای دانشگاه برای دانشجویان یهودی و اسرائیلی امنتر شود. آلن گاربر، رئیس دانشگاه، در عین حال تاکید کرده است خواستههای دولت فراتر از مقابله با یهودستیزی بوده و در واقع تلاشی غیرقانونی برای کنترل فضای فکری دانشگاه محسوب میشود.
کارگروه دولتی در نامهای در ماه آوریل از هاروارد خواسته بود ساختار مدیریتی خود را تغییر دهد، روند پذیرش و استخدام را بهگونهای تنظیم کند که توازن ایدئولوژیک برقرار شود و برخی برنامههای آموزشی را متوقف کند. پس از رد این خواستهها، دولت کمکهای مالی تحقیقاتی را قطع کرد؛ اقدامی که هاروارد آن را ناقض آزادی بیان در متمم اول قانون اساسی میداند.
قاضی بوروگز پیشتر نیز دولت ترامپ را از جلوگیری از حضور دانشجویان بینالمللی در هاروارد منع کرده بود. دانشجویان خارجی حدود یکچهارم جمعیت دانشجویی این دانشگاه را تشکیل میدهند.
زکا در این نامه سرگشاده که چهارشنبه منتشر شد، خطاب به شیخ محمد بن عبدالرحمن آلثانی نوشت: «از شما میخواهم با بهرهگیری از نفوذ خود اطمینان دهید گروگانها در غزه به غذای کافی، خدمات پزشکی و رفتاری انسانی مطابق اصول اسلامی دسترسی داشته باشند.»
او تاکید کرد که قطر پیشتر در آزادی ۱۰۵ گروگان در نوامبر ۲۰۲۳ نقشی کلیدی ایفا کرده و اکنون نیز میتواند اعتبار خود را بهعنوان میانجی انسانی تثبیت کند.
به گزارش اسرائیل هیوم، زکا در نامهاش با یادآوری سنتهای اسلامی نوشت: «تاریخ نشان میدهد پس از نبرد بدر، اسیران با نان تغذیه میشدند در حالیکه نگهبانان تنها خرما میخوردند. این یعنی کرامت اسرا باید حتی در شرایط جنگی حفظ شود.» او همچنین هشدار داد که «هیچگونه بدرفتاری با گروگانها قابل قبول نیست و آنان نباید بار این جنگ را به دوش بکشند.»
زکا تاکید کرده که این درخواست به معنای نادیده گرفتن رنج مردم غزه نیست و افزود: «سازمانی که من نمایندگی میکنم بارها از رهبران اسرائیل خواسته تا جنگ را متوقف کنند و کمکهای انسانی کامل به غیرنظامیان غزه ارائه دهند.» با این حال، او از قطر خواست به فوریت زمینه دسترسی نهادهایی مانند صلیب سرخ را به گروگانها فراهم کند تا وضعیت آنان را بررسی و کمکهای ضروری را ارائه کنند.
او در پایان خطاب به نخستوزیر قطر نوشت: «تاریخ رهبرانی را به خاطر خواهد سپرد که در لحظات حساس اقدام کردند. قطر این توان را دارد که جانها را نجات دهد و بار دیگر کرامت انسانی فلسطینیان و اسرائیلیهایی را که در این تراژدی گرفتار شدهاند، یادآوری کند.»
به نوشته اسرائیل هیوم، سازمان «سازمان جهانی حمایت از گروگانها» که زکا رهبری آن را بر عهده دارد، نهادی بینالمللی است که از سوی سازمان ملل به رسمیت شناخته شده و ارتباط نزدیکی با کاخ سفید دارد. زکا در گذشته توسط سپاه پاسداران ایران ربوده و سپس با میانجیگری دولت دونالد ترامپ آزاد شده بود.
پیش از این نیز دونالد ترامپ بار دیگر از حماس خواست ۲۰ گروگان اسرائیلی را فوراً آزاد کند، اما این گروه آزادی آنها را مشروط به پایان جنگ، عقبنشینی اسرائیل و بازگشایی گذرگاهها دانست.
اسرائیل این مواضع حماس را «بازی تبلیغاتی» خواند و تاکید کرد جنگ تنها با تحقق پنج شرط از جمله آزادی گروگانها و خلع سلاح حماس پایان مییابد. همزمان وزیر دفاع اسرائیل هشدار داد غزه سرنوشت رفح را خواهد داشت. اختلافات همچنان پابرجاست و سرنوشت گروگانها به یکی از کانونهای اصلی بحران تبدیل شده است.
ارتش اسرائیل نوشت که یکی از حملات، پایگاهی در شهر انصاریه میان صور و صیدا را هدف قرار داد؛ محلی که تجهیزات مهندسی در آن نگهداری میشد و به گفته اسرائیل برای بازسازی و پیشبرد عملیات حزبالله مورد استفاده قرار میگرفت.
همچنین یک سکوی پرتاب موشک در روستای جبین هدف حمله دیگر قرار گرفت.
تصاویر منتشر شده در رسانههای اجتماعی حاکی از آن است که حملات گسترده بوده است.
ارتش اسرائیل تاکید کرد وجود این تجهیزات و سامانه پرتاب موشک، نقض توافقات میان اسرائیل و لبنان محسوب میشود و عملیات برای رفع تهدید علیه اسرائیل ادامه خواهد داشت.
ارتش اسرائیل روز چهارشنبه حملات دیگری نیز به جنوب لبنان انجام داده است. به گزارش شبکه الحدث، شمار کشتهشدگان این حملات به پنج نفر رسیده است.
منابع اسرائیلی همچنین نام یکی از کشتهشدگان را «المنیم موسی سویدان» اعلام کردند؛ فردی که به عنوان نماینده محلی حزبالله در شهر یاطر شناخته میشد و مسئول هماهنگیهای لجستیکی، ذخیرهسازی سلاح و انجام فعالیتهای شناسایی برای این گروه بود.
در حملهای جداگانه در روستای شبعا، یکی دیگر از اعضای «گردانهای مقاومت لبنان» وابسته به حزبالله نیز کشته شد.
ارتش اسرائیل این فعالیتها را نقض صریح آتشبس دانست و تاکید کرد که عملیات علیه اهداف حزبالله تا رفع کامل تهدید ادامه خواهد یافت.
پیش از این نیز در جمعه۷ شهریور، ارتش اسرائیل احمد نعیم معتوق، از فرماندهان ارشد یگان «نخبه رضوان» حزبالله را در حمله هوایی به صیرالغربیه در جنوب لبنان کشت. تایمز اسرائیل نوشت این عملیات بخشی از واکنشها به نقض آتشبس از سوی حزبالله بوده است.
بیانیه ارتش میگوید معتوق در جنگ ۱۴ ماهه اخیر چندین طرح «تروریستی» علیه اسرائیل هدایت کرده بود. این حمله در منطقهای شمال لیتانی صورت گرفت که استقرار حزبالله در آن ممنوع است.
همزمان، سناتور لیندزی گراهام تاکید کرده بود در صورت ناکامی راهحل مسالمتآمیز، گزینه نظامی باید بررسی شود.
رودولف حیکل، فرمانده ارتش لبنان، نیز هفته گذشته اعلام کرد این کشور بهزودی «ماموریتهای حساسی» را برای خلعسلاح حزبالله و اردوگاههای فلسطینی آغاز میکند؛ اقدامی که با حمایت آمریکا دنبال میشود.
او تاکید کرد ارتش در عین اجرای این ماموریتها، حفظ صلح داخلی و امنیت غیرنظامیان را در اولویت قرار میدهد. دولت لبنان خواستار ارائه طرح خلعسلاح تا اوایل سپتامبر شده اما حزبالله با این تصمیم مخالفت کرده و آن را بهنفع اسرائیل دانسته است. آتشبس نوامبر ۲۰۲۴ تاکنون مانع درگیری مستقیم شده است.
به گزارش رویترز، ترامپ چهارشنبه ۱۲ شهریو اعلام کرد پس از نشست بینتیجهاش با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه در آلاسکا در ماه گذشته، قصد دارد طی روزهای آینده گفتوگوهایی درباره جنگ اوکراین انجام دهد.
همزمان، ریاستجمهوری فرانسه خبر داد که نشستی مجازی با حضور حدود ۳۰ کشور برگزار خواهد شد تا درباره حمایتهای امنیتی از اوکراین پس از دستیابی به توافق صلح احتمالی با روسیه گفتوگو شود.
در این نشست انتظار میرود رهبران اروپایی از جمله امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، و زلنسکی، همراه با ترامپ مشارکت داشته باشند.
اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا ۹ شهریور اعلام کرد اروپا «طرحی دقیق» برای اعزام نیرو به اوکراین تدوین کرده و با واشینگتن بر سر ارائه تضمینهای امنیتی به کییف به توافق رسیده است.
او تاکید کرد کمکهای مالی و آموزشی به اوکراین حتی پس از برقراری صلح نیز ادامه خواهد یافت.
این نشست در حالی برگزار میشود که رهبران اروپایی قصد دارند مخالفت خود با امتناع مسکو از ورود به مذاکرات صلح را اعلام کنند.
ترامپ در دیدار با کارول ناوروکی، رییسجمهوری لهستان، در کاخ سفید گفت: «پیامی برای رییسجمهوری پوتین ندارم. او میداند موضع من چیست و تصمیمش را خواهد گرفت. هر تصمیمی که بگیرد، یا ما خوشحال خواهیم شد یا ناراضی، و اگر ناراضی باشیم، خواهید دید که اقداماتی انجام خواهد شد.»
او توضیح بیشتری درباره این اقدامات نداد اما پیشتر از احتمال اعمال تحریمهای جدید علیه روسیه سخن گفته بود.
پوتین چهارشنبه در واکنش به دعوت زلنسکی برای دیدار رو در رو گفت آماده گفتوگو با زلنسکی است، به شرطی که او به مسکو سفر کند.
او اعلام کرد در صورت لزوم روسیه آماده است سطح نمایندگان خود در مذاکرات با اوکراین را ارتقا دهد، اما توضیح بیشتری در اینباره نداد.
ترامپ همچنین تاکید کرد جنگ «به یک شکل یا شکل دیگر» پایان خواهد یافت اما اذعان کرد که انتظار نداشت پایان دادن به این جنگ چنین دشوار باشد.
او گفت: «فکر میکردم این موضوع سادهتر از این باشد، شاید یکی از راحتترین مسائل. اما جنگ همیشه غیرقابل پیشبینی است.»
به گزارش رویترز از واشینگتن، ترامپ چهارشنبه ۱۲ شهریور در دیدار با ناوروکی در کاخ سفید تاکید کرد روابط آمریکا و لهستان «بسیار عالی» است و گفت مذاکرات شامل تجارت و خرید تسلیحات از آمریکا خواهد بود.
او افزود دو کشور درباره مذاکرات متوقفشده صلح در اوکراین و نگرانیهای امنیتی لهستان گفتوگو خواهند کرد.
ترامپ همچنین به رژه نظامی شب گذشته در پکن که با حضور شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، و ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، برگزار شد اشاره کرد و آن را «زیبا و بسیار تاثیرگذار» توصیف کرد.
او گفت: «میدانستم آنها میخواهند من تماشا کنم، و من هم نگاه کردم.»
ترامپ به نشست گروه ۲۰ دعوت شد
ناوروکی، پس از دیدار با ترامپ در واشینگتن گفت درباره افزایش شمار نیروهای آمریکایی در خاک لهستان گفتوگو کرده و نسبت به موفقیت این مذاکرات اطمینان دارد، هرچند چنین روندی در مراحل اولیه قرار دارد.
او افزود که ترامپ در دیدار خصوصی و عمومی «تضمین قوی» درباره امنیت لهستان داده است.
به گفته ناوروکی، هرچند گفتوگوها هنوز در آغاز راه است، اما او «مطمئن» است که این روند به نتیجه خواهد رسید.
ناوروکی همچنین اعلام کرد ترامپ او را به نشست گروه ۲۰ در سال آینده دعوت کرده است.
گروه ۲۰ (G20) یک مجمع بینالمللی است که از ۲۰ اقتصاد بزرگ دنیا تشکیل شده تا رهبران سیاسی و اقتصادی کشورها درباره مهمترین مسائل مالی و اقتصادی جهان گفتوگو کنند.
این دیدار تنها چند هفته پس از آن انجام شد که ناوروکی در ماه اوت سوگند یاد کرد.
ترامپ پیشتر او را در انتخابات ریاستجمهوری لهستان حمایت کرده بود؛ حمایتی که به شکست رقیبش، نخستوزیر میانهرو دونالد تاسک، انجامید.
ترامپ سهشنبه نیز گفته بود از پوتین «ناامید» شده و دولتش قصد دارد اقداماتی برای کاهش تلفات جنگ انجام دهد.
او چهارشنبه در پاسخ به سوالی درباره پیام برای پوتین گفت: «هیچ پیامی برای رییسجمهوری پوتین ندارم. او میداند موضع من چیست.»
دیدار در کاخ سفید با پرواز نمایشی جنگندههای آمریکایی و ناهار خصوصی همراه بود.
در لهستان، آمادهسازی برای سفر ناوروکی باعث اختلاف آشکار میان وزارت امور خارجه و کاخ ریاستجمهوری شده و هیات همراه او بدون حضور مقامهای ارشد دولتی به واشینگتن رفت.
چارلز کاپچان، پژوهشگر ارشد شورای روابط خارجی، گفت ورشو به دنبال تعهد بیشتر امنیتی و حضور پررنگتر نیروهای آمریکایی است، هرچند ممکن است بررسی ساختار نیروهای ارتش آمریکا کاهش حضور در اروپا را پیشنهاد کند.
راڈوسواف سیکورسکی، وزیر امور خارجه لهستان، نیز گفت موفقیت رابطه ویژه ناوروکی با ترامپ زمانی مشخص خواهد شد که آمریکا حضور خود در لهستان را افزایش دهد.
لهستان در سالهای اخیر خریدار عمده تسلیحات آمریکایی از جمله تانکهای آبرامز، جنگندههای اف-۳۵، بالگردهای آپاچی، موشکهای جاولین و سامانههای راکتی هایمارس بوده است.
در ماه ژوئن، واشینگتن یک وام تضمینی چهار میلیارد دلاری برای خریدهای بیشتر به ورشو اختصاص داد.
به گزارش خبرگزاری رویترز، پوتین چهارشنبه ۱۲ شهریور اعلام کرد در صورت لزوم روسیه آماده است سطح نمایندگان خود در مذاکرات با اوکراین را ارتقا دهد، اما توضیح بیشتری در اینباره نداد.
او افزود کشورهایی که اخیرا در چین با آنها مذاکره کرده، از نشست آلاسکا میان روسیه و آمریکا حمایت و ابراز امیدواری کردهاند که این گفتوگوها به پایان جنگ در اوکراین کمک کند.
وبسایت آکسیوس هشت شهریور و به نقل از منابع آگاه در دولت ایالات متحده، نوشت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بهطور جدی در حال بررسی تعلیق موقت تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ روسیه و اوکراین است.
این تصمیم در حالی اتخاذ میشود که کاخ سفید از عدم پیشرفت در روند صلح پس از نشست ترامپ با پوتین در آلاسکا ناراضی است و کشورهای اروپایی را مسئول بنبست موجود میداند.
پوتین: ترامپ به مسکو دعوت شده است
پوتین همچنین گفت که دعوتنامهای برای سفر ترامپ به روسیه «روی میز» است، اما در حال حاضر هیچ آمادگی برای چنین سفری وجود ندارد.
او این دعوتنامه را ماه گذشته هنگام ملاقات با ترامپ در آلاسکا صادر کرد و در پایان حضور مطبوعاتی مشترکشان به انگلیسی گفت: «دفعه بعد در مسکو».
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، سهشنبه در تازهترین پیام ویدیویی شبانه خود هشدار داد که روسیه در حال تجمیع مجدد نیروهای نظامی در برخی بخشهای خطوط مقدم جبهه است.
او این اقدام را نشانهای دیگر از مخالفت روسیه با صلح دانست و تاکید کرد که مسکو همچنان به حملات هوایی و پهپادی علیه اهداف غیرنظامی در اوکراین ادامه میدهد.
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه نیز سهشنبه گفت روسای هیاتهای روسیه و اوکراین در تماس مستقیم هستند و مسکو انتظار دارد گفتوگوهای دو کشور ادامه یابد.
او افزود روسیه انتظار دارد شرکای بینالمللیاش در حمایت از گفتوگو با آمریکا درباره اوکراین موضعگیری کنند.
لاوروف تاکید کرد برای دستیابی به صلح پایدار در اوکراین «واقعیتهای سرزمینی» باید به رسمیت شناخته شود.
ارزیابی پوتین از ویتکاف پیامرسان ویژه ترامپ
پوتین درباره نقش استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، تاکید کرد ارزیابی عملکرد او بر عهدهاش نیست، اما نشست ماه گذشته با ترامپ، در آلاسکا نشان داد ویتکاف دیدگاههای روسیه را بهدرستی به واشینگتن منتقل کرده است.
منتقدان ویتکاف او را فاقد تجربه لازم میدانند و میگویند گزارشهای او موجب سردرگمی ترامپ و متحدانش درباره مواضع کرملین شده است.
ویتکاف ۲۶ مرداد اعلام کرد پوتین در نشست آلاسکا با ترامپ، پذیرفته است که آمریکا و متحدان اروپایی بتوانند برای اوکراین یک تضمین امنیتی ارائه کنند که مشابه ماده ۵ ناتو (حمله به یک عضو، حمله به همه تلقی میشود) باشد.
او در گفتوگو با برنامه «استیت آو د یونین» شبکه سیانان گفت: «به توافقی رسیدیم که ایالات متحده و چند کشور اروپایی بتوانند زبانی شبیه ماده پنج برای پوشش تضمین امنیتی ارائه کنند. پوتین بارها گفته عضویت اوکراین در ناتو خط قرمز اوست. آنچه بحث کردیم این بود که اگر این شرط باقی بماند و اوکراینیها بپذیرند، میتوانیم به توافق برسیم.»
پوتین همچنین در واکنش به اظهارات ترامپ درباره تبانی روسیه با چین و کره شمالی گفت: «ترامپ با این سخنانش حس شوخطبعی خود را نشان داده است.»
ترامپ چهارشنبه همزمان با برگزاری رژه پیروزی چین، شی جین پینگ، کیم جونگ اون، و پوتین، رهبران چین، کره شمالی و روسیه را متهم کرد که در نشست پکن علیه آمریکا تبانی میکنند.
او در پستی که به نظر میرسد خطاب به رییسجمهوری چین نوشته شده، نوشت: «همزمان که علیه آمریکا تبانی میکنید، لطفا سلام گرم مرا به ولادیمیر پوتین و کیم جونگ اون برسانید.
