خوزستان، کرمان و هرمزگان در صدر شاخص فلاکت در ایران
پایگاه خبری رکنا در گزارشی نسبت به وخامت اوضاع معیشتی در خوزستان، کرمان و هرمزگان هشدار داد و نوشت این سه استان در رتبههای اول تا سوم شاخص فلاکت در ایران قرار دارند.
پایگاه خبری رکنا در گزارشی نسبت به وخامت اوضاع معیشتی در خوزستان، کرمان و هرمزگان هشدار داد و نوشت این سه استان در رتبههای اول تا سوم شاخص فلاکت در ایران قرار دارند.
در این گزارش که پنجشنبه ۲۶ تیر منتشر شد، آمده است: «در حالی که خوزستان بر نفت تکیه داده، کرمان بر مس و زغالسنگ و هرمزگان بر بنادرش، شاخص فلاکت در این سه استان به مرزهای بیسابقهای رسیده است. طبق دادههای رسمی مرکز آمار، شاخص فلاکت در بهار ۱۴۰۴ به عدد بحرانی ۴۲.۲ رسید اما در این سه استان، آمار به مرزهای فاجعهبار نزدیک شده است.»
شاخص فلاکت که از مجموع نرخ تورم سالانه و نرخ بیکاری فصلی به دست میآید، نشانگر سطح فشار اقتصادی و معیشتی بر جامعه است.
رکنا افزود افزایش همزمان بیکاری و گرانی، ضمن تضعیف قدرت خرید مردم، ثبات اجتماعی و روانی را نیز به خطر میاندازد.
تازهترین آمارها در بهار ۱۴۰۴ از رشد دو واحدی شاخص فلاکت در ایران نسبت به سال قبل حکایت دارند و در این میان، زنگ خطر بیش از هر نقطهای در کشور، در خوزستان، کرمان و هرمزگان به صدا درآمده است.
این در حالی است که هر سه استان از نظر منابع طبیعی و موقعیت راهبردی، جزو مناطق برخوردار کشور محسوب میشوند.
پیشتر مرکز آمار ایران از افزایش چشمگیر قیمت خوراکیهای پرمصرف خانوارها در خردادماه خبر داد.
خوزستان و شاخص فلاکت ۴۶.۶ واحدی
خوزستان با ثبت شاخص فلاکت ۴۶.۶، بالاترین رقم در میان استانهای کشور را به خود اختصاص داده است. این استان ثروتمند که منابع عظیم نفت، گاز، نیشکر، فولاد، آبهای سطحی و بنادر را در خود جای داده، اکنون با ترکیبی از نرخ تورم ۳۵.۶ درصدی و بیکاری ۱۱ درصدی، در صدر جدول فشارهای معیشتی قرار گرفته است.
رکنا با استناد به گزارشهای رسمی نوشت «بحران آب و ریزگردها، مهاجرت اقلیمی گسترده، نرخ بالای بیکاری در مناطق بومی، ضعف زیرساختهای بهداشتی و آموزشی و فساد ساختاری در تخصیص منابع» از مهمترین مشکلاتی هستند که خوزستان با آنها دست و پنجه نرم میکند.
کرمان در رتبه دوم شاخص فلاکت
استان کرمان با شاخص فلاکت ۴۵.۹ در رتبه دوم کشوری قرار گرفته است؛ وضعیتی بحرانی برای استانی که به منابع غنی همچون مس، زغالسنگ، سنگآهن، انرژی خورشیدی و زمینهای حاصلخیز دسترسی دارد.
تحلیلگران معتقدند این شکاف میان ظرفیت و واقعیت، نتیجه توسعهای «منبعمحور» است که بیشتر بر استخراج منابع تمرکز داشته تا بر بهبود کیفیت زندگی ساکنان استان.
رکنا چالشهای موجود در کرمان را «تورم بالا در کالاهای مصرفی، دستمزد پایین کارگران معدن، مهاجرت جوانان بهدلیل نبود فرصت شغلی و ضعف دسترسی به تسهیلات بانکی در مناطق روستایی» برشمرد.
هرمزگان و نابرابری چشمگیر درآمدی
هرمزگان که با وجود موقعیت راهبردی در خلیجفارس و نقش مهم در تجارت دریایی کشور با مشکلات گسترده معیشتی روبهروست، با شاخص فلاکت ۴۵.۸ در رتبه سوم کشوری قرار دارد.
به گزارش رکنا، «رشد حاشیهنشینی، مسکنهای غیررسمی، آموزش ناکافی و تورم بالا» از مهمترین مشکلات این منطقه به شمار میروند.
بر اساس آمارهای رسمی، شکاف درآمدی شدید میان مناطق بندری و حاشیهنشینان بندرعباس، از بالاترین نرخهای نابرابری در کشور است.
هشدار درباره تشدید نارضایتی اجتماعی
رکنا در ادامه گزارش خود نوشت: «شاخص فلاکت تنها یک عدد نیست؛ بلکه بازتابی است از سیاستهای نامتوازن، برنامهریزیهای غیرواقعگرا و گسست اجتماعی در برخی از مهمترین استانهای کشور. وقتی مناطق ثروتمند از نظر منابع در صدر فلاکت قرار میگیرند، این یعنی توزیع منابع و رفاه بهدرستی انجام نشده است.»
این رسانه نسبت به تشدید «نارضایتی اجتماعی، مهاجرت و حتی بیثباتی منطقهای» در کشور هشدار داد و از دولت مسعود پزشکیان خواست تغییر استانداران را در دستور کار قرار دهد.
او سهشنبه ۲۴ تیر در استانداری قزوین از تخلف یک جایگاه سوخت بینراهی در این استان پرده برداشت و گفت که باک سه خودرو هیئت همراه رییسجمهوری با بنزینی پر شد که آلوده به آب بود.
او گفت: «قبل از تاسوعا رییسجمهوری به همراه محافظان زمینی با سه خودرو به سمت تبربز به راه میافتند و نرسیده به خروجی اتوبان رشت در یک مجتمع بنزین میزنند. بعد از بنزین زدن هر سه خودرو نرسیده به تاکستان خاموش میشوند که بعد از پیگیر شدن متوجه شدیم در این جایگاه سوخت بنزین بیکیفیت و مخلوط با آب عرضه میشود و پیشتر هم این تخلف را داشته است.»
به گفته مولوی، مسعود پزشکیان در واکنش به این اتفاق نه با استانداری تماس گرفت و نه اقدامی رسمی انجام داد، بلکه با تاکسی شخصی به تبریز رفت.
مولوی همچنین گفت که تماس با شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، وجود سابقه تخلف برای جایگاه مذکور را تایید کرده است.
او گفت: «این جایگاه پیشتر هم شکایاتی در همین زمینه داشته است.»
بازرس ویژه رییس دولت در جمهوری اسلامی اما توضیح نداد که این جایگاه چرا با داشتن سابقه تخلف و آگاهی دستگاههای مسئول از این تخلفات، همچنان فعال است.
از «آب در بنزین» تا «کمفروشی سیستماتیک»: روایتی تکرارشونده از جایگاههای سوخت ایران
ماجرای عرضه بنزین آلوده یا کمفروشی در جایگاههای سوخت، پیشینهای طولانی در ایران دارد. بارها گزارشهایی مبنی بر اضافه شدن آب یا حتی هوا به بنزین منتشر شده، و بسیاری از رانندگان ایرانی نسبت به کیفیت سوخت، کاهش زودهنگام میزان بنزین پس از سوختگیری، و فسادهای گسترده در این حوزه اعتراض کردهاند.
در مواردی، فیلمهایی از اختلاف فاحش بین میزان واقعی بنزین دریافتی و عدد نمایشگر پمپ منتشر شده است. یکی از این ویدیوها نشان میدهد بطری یک و نیم لیتری هنگام سوختگیری پر میشود، اما عدد نمایشگر پمپ، سه لیتر را نشان میدهد.
مسئولان همواره این ادعاها را رد کردهاند. فاطمه کاهی، سخنگوی شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، اخیراً گفته که «امکان امتزاج آب با بنزین از نظر علمی وجود ندارد» و دلیل آن را تفاوت چگالی و سیستم پمپهای استاندارد مخازن عنوان کرده است.
با اینحال، شواهد تجربی و اعتراضهای مردمی نشان میدهد مشکل گستردهتر از آن است که صرفاً با استدلالهای فنی برطرف شود.
برخی گزارشها از تخلفات سیستماتیک جایگاهداران در زمینه مخلوطکردن گازوییل با بنزین، کمفروشی، یا حتی اضافهکردن هوا به باک خودروها حکایت دارد.
ناصر رییسیفر، رییس کانون کارفرمایان جایگاههای سوخت کشور، ضمن رد این اتهامات، گفته بود اگر هم خرابی در سیستم پیش بیاید، از سوی شرکت پالایش و پخش بررسی و اصلاح میشود.
او با اینحال تایید کرد که «در سالهای اخیر، میزان گاز همراه با بنزین افزایش یافته و بخشی از حجم بنزین تبخیر میشود»؛ موضوعی که به زیان جایگاهداران و مصرفکنندگان تمام شده است.
بیژن زنگنه، وزیر سابق نفت، نیز پیشتر از برخورد قضایی با صدها جایگاهدار متخلف خبر داده و گفته بود هر سال ۳۰۰ تا ۴۰۰ جایگاهدار بهدلیل کمفروشی یا تخلفاتی نظیر اختلاط فرآوردهها به زندان میروند.
بیاعتمادی عمومی و ضرورت نظارت شفاف
در حالی که مسئولان وزارت نفت تاکید میکنند نظارتهای کمی و کیفی بهصورت هفتگی انجام میشود، اظهارات بازرس ویژه ریاستجمهوری درباره عرضه بنزین آلوده به آب آن هم در حضور رییسجمهوری، تردیدهایی جدی درباره اثربخشی این نظارتها برانگیخته است.
کارشناسان هشدار میدهند ادامه چنین تخلفاتی نهتنها اعتماد عمومی را از بین میبرد، بلکه امنیت جانی رانندگان را نیز تهدید میکند.
سازمان «اتحاد علیه ایران هستهای» چهارشنبه ۲۵ تیر در بیانیهای که به امضای جب بوش، رییس هیئت مدیره و مارک دی. والاس، مدیر اجرایی این نهاد رسیده، اعلام کرد: «از تصمیم رییسجمهوری ترامپ، وزیر امور خارجه روبیو و کشورهای اروپایی موسوم به تروئیکای ایران، برای فعالسازی سازوکار بازگشت خودکار تحریمهای سازمان ملل علیه ایران تا پایان ماه اوت، در صورت عدم دستیابی به توافق، حمایت میکنیم.»
ترامپ چهارشنبه ۲۵ تیر در جمع خبرنگاران در کاخ سفید درباره احتمال ادامه مذاکرات با ایران اعلام کرد: «میتوانستیم به توافق برسیم. آنها باید توافق میکردند و بعد ما بهشدت مواضع مختلفشان را بمباران کردیم. ما عجلهای نداریم، اما اگر آنها بخواهند مذاکره کنند، ما آمادهایم.»
وزارت امور خارجه آلمان ۲۵ تیر در پاسخ به سوال ایراناینترنشنال اعلام کرد در صورت عدم دستیابی به یک راهحل دیپلماتیک درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی تا پایان تابستان، فعالسازی مکانیسم بازگشت خودکار تحریمها (مکانیسم ماشه) از سوی کشورهای اروپایی یکی از گزینههای مطرح خواهد بود.
در بیانیه سازمان «اتحاد علیه ایران هستهای» آمده است: «تهران آموخته که برای دولت ترامپ، ضربالاجل معنای واقعی دارد. پس از شکست در رسیدن به توافق در بازه ۶۰ روزه مذاکرات، ایالات متحده و اسرائیل در ماه ژوئن دست به اقدامات نظامی هدفمند علیه رژیم ایران زدند. بنابراین جمهوری اسلامی باید این ضربالاجل جدید را جدی بگیرد.»
سازمان «اتحاد علیه ایران هستهای» همچنین تاکید کرده است که فعالسازی مکانیسم بازگشت خودکار تحریمها باعث بازگرداندن مفاد کلیدی قطعنامههای پیشین شورای امنیت سازمان ملل، از جمله تعلیق کامل غنیسازی و بازفرآوری در ایران خواهد شد.
ژان نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه ۲۴ تیر در آستانه نشست وزیران امور خارجه اتحادیه اروپا در بروکسل گفت: «فرانسه و شرکایش حق دارند تحریمهای جهانی در حوزه تسلیحات، نظام بانکی و تجهیزات هستهای را که ۱۰ سال پیش لغو شده بود، دوباره اعمال کنند.»
به گفته سازمان «اتحاد علیه ایران هستهای» این اقدام به بازگرداندن ساختار بینالمللی کنترل تسلیحات از جمله تحریم تسلیحاتی و محدودیتهای برنامه موشکی ایران کمک میکند؛ ساختاری که برای مهار تلاش جمهوری اسلامی جهت بازسازی پس از عملیات «غرش شیران» و «پتک نیمهشب» حیاتی توصیف شده است.
مایکل والتز، نماینده پیشنهادی دونالد ترامپ برای سمت سفیر آمریکا در سازمان ملل ۲۴ تیر در جلسه استماع کمیته روابط خارجی سنای آمریکا با اشاره به سیاستهای دولت ترامپ در قبال جمهوری اسلامی تاکید کرد که فعالسازی مکانیسم ماشه یکی از اقدامات اصلی او در سازمان ملل خواهد بود. او گفت: «ما با آلمان، بریتانیا و فرانسه صحبت کردهایم و کاملاً مطمئن هستم که آنها با ما همکاری خواهند کرد.»
این نهاد غیردولتی همچنین خواستار آن شده که دولت ترامپ و کشورهای اروپایی «هیچ گزینهای کمتر از برچیدن کامل برنامه هستهای ایران را در قبال عدم اجرای مکانیسم بازگشت تحریمها نپذیرند.»
در پایان این بیانیه آمده است: «از رییسجمهوری ترامپ میخواهیم با اسرائیل بر سر مجموعهای از توافقات در مورد گامهایی که از سوی جمهوری اسلامی منجر به واکنش نظامی بیشتر آمریکا و اسرائیل خواهد شد، به تفاهم برسد؛ بهویژه در برابر هرگونه تلاش برای بازیابی ذخایر اورانیوم غنیشده در زیر آوار تاسیسات هستهای تخریبشده.»
ترامپ پس از حمله به تاسیسات اتمی ایران گفته بود: «ما تاسیسات آنها را منهدم کردیم و آنان باید از اول شروع کنند. در حدی نابود شده که دیگر قابلاستفاده نیست و آنان باید کوه دیگری پیدا کنند.»
نتانیاهو چهارشنبه ۲۵ تیرماه در مراسم یادبود بنیامین زئِو هرتسل، بنیانگذار اندیشه صهیونیسم سیاسی، در کنار مقامهای بلندپایه اسرائیلی از جمله اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری این کشور، با تاکید بر این که «کوروش ما را آزاد کرد» گفت: «شاید عملیات ما همین حالا ترکهایی در این استبداد ایجاد کرده باشد.»
این اولین بار نیست که نتانیاهو در رابطه با ایران از کوروش کبیر، پادشاه هخامنشی یاد میکند.
او پیشتر در فروردین سال ۱۴۰۱ درباره فرهنگ ایرانی و پیوند تاریخی یهودیان با ایران باستان گفته بود: «ما مردی را داشتیم که هیچوقت فراموشش نمیکنیم: کوروش بزرگ که نامش در کتاب آسمانی ما آمده. وقتی از کوروش میگوییم، از رهبر بزرگ یک تمدن بزرگ حرف میزنیم و یادش را گرامی میداریم که به ساختن معبد یهودیان در اورشلیم و بازگشت یهودیان تبعیدی از بابل، کمک کرد.»
نتانیاهو و وعده تغییر برای ایران
ایراناینترنشنال ۲۲ تیر در گزارشی اختصاصی به راستی آزمایی اخبار حمله اسرائیل به شورای عالی امنیت ملی پرداخت.
این گزارش نشان میدهد که در طول جنگ ۱۲ روزه حکومت ایران و اسرائیل، نیروی هوایی این کشور دستکم یکبار در روز ۲۶ خرداد حملاتی هدفمند به محل برگزاری جلسه سران عالیرتبه جمهوری اسلامی انجام داده است.
سخنگوی دولت اسرائیل دوم تیر ماه با بیان اینکه «تغییر رژیم در ایران به مردم ایران بستگی دارد»، گفت: «هدف ما در ایران تغییر رژیم نیست، اما این ممکن است نتیجه جانبی باشد.»
اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری اسرائیل، اول تیر ماه به شبکه سیانان گفت: «تغییر رژیم هدف رسمی جنگ نیست، اما اگر اتفاق بیفتد، یک اثر جانبی بسیار مبارک خواهد بود.»
نتانیاهو ۲۵ خردادماه در مصاحبه با شبکه فاکسنیوز گفته بود: «تغییر رژیم در ایران «میتواند نتیجهی جنگ باشد، زیرا رژیم ایران ضعیف است.»
خبرگزاری رویترز همان روز به نقل از دو مقام آمریکایی نوشت که ترامپ طرح اسرائیل برای ترور رهبر جمهوری اسلامی را وتو کرده است.
تجلیل از هرتسل، بنیانگذار اندیشه صهیونیسم سیاسی
نخستوزیر اسرائیل در ادامه سخنرانی خود به شخصیت و بینش سیاسی بنیامین زئِو هرتسل پرداخت و او را نخستین سیاستمدار مدرن یهودی توصیف کرد که توانست با رهبران جهان گفتوگو کرده و آرمان بازگشت به سرزمین اجدادی را به صحنه جهانی بیاورد.
نتانیاهو تاکید کرد: «هرتسل باور داشت با تکیه بر دیپلماسی و مشروعیت بینالمللی، میتوان هدف جنبش صهیونیسم را محقق کرد. او با سلطان عثمانی، امپراتور آلمان، پادشاه ایتالیا، پاپ، و دیگر رهبران جهان گفتوگو کرد.»
نخستوزیر اسرائیل با اشاره به حمله هفت اکتبر حماس و واکنش ارتش اسرائیل گفت: «ما پس از آن حمله شیطانی، با ارادهای روشن و هدفی مقدس، برای درهمکوبیدن حماس و بازگرداندن گروگانها پیش رفتیم. امروز ما بهای سنگینی پرداخت میکنیم، اما دستاوردهایی روشن بهدست آوردهایم که نسلها باقی خواهند ماند.»
نتانیاهو در بخش پایانی سخنان خود گفت: «امروز اسرائیل کشوری مقتدر است که مورد احترام جهانی قرار دارد. با همکاری رییسجمهوری ترامپ، به دنبال گسترش توافقهای ابراهیم و برقراری صلح با دیگر کشورهای عربی خواهیم بود؛ صلح از سر قدرت.»
نخستوزیر اسرائیل سخنان خود را با یاد شعری از هرتسل حکاک، شاعر اسرائیلی، که بستگانش در حمله هفت اکتبر کشته شدند، به پایان رساند و گفت: «ملت ما زنده است، سرزمین ما زنده است، و روح هرتسل در ما جاری است.»
فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده (سنتکام) چهارشنبه ۲۵ تیر در بیانیهای اعلام کرد این محموله با وزنی بیش از ۷۵۰ تُن شامل صدها موشک کروز پیشرفته، موشکهای ضدکشتی و ضدهوایی، کلاهکهای جنگی، جستجوگرها، موتورهای پهپاد، تجهیزات پدافند هوایی، سامانههای راداری و ابزارهای ارتباطی است.
به گفته نیروهای یمنی، در میان محموله توقیفشده، دفترچههایی به زبان فارسی یافت شده و بسیاری از سامانههای موجود توسط شرکتی تولید شدهاند که با وزارت دفاع جمهوری اسلامی مرتبط بوده و تحت تحریم ایالات متحده قرار دارد.
سنتکام تاکید کرده که این اقدام در راستای قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل متحد انجام شده و نشاندهنده تعهد نیروهای مقاومت ملی یمن به امنیت یمن، دریای سرخ و خلیج عدن است.
ژنرال مایکل اریک کوریلا، فرمانده سنتکام، گفت: «ما از نیروهای دولت قانونی یمن که همچنان در مسیر قطع جریان تسلیحات ایرانی به سمت حوثیها تلاش میکنند، قدردانی میکنیم. توقیف این محموله عظیم نشان میدهد که ایران همچنان بیثباتکنندهترین بازیگر در منطقه است.»
او افزود: «محدود کردن جریان تسلیحات ایرانی به حوثیها برای امنیت منطقه، ثبات و آزادی کشتیرانی حیاتی است.»
حوثیهای یمن که در همبستگی با فلسطینیان غزه به کشتیرانی و اسرائیل حمله میکردند، در ماه مه با آمریکا توافق کردند که در ازای توقف بمباران مواضعشان، حملات به کشتیهای آمریکایی را متوقف کنند.
سخنگوی نظامی حوثیها اما ۱۶ تیر اعلام کرد که این گروه ابتدا یک کشتی باری به نام «مجیک سیز» را در سواحل جنوب غربی یمن هدف قرار داده است.
در پی این حمله، کشتی دچار حریق شد و تمامی ۱۹ خدمه آن به همراه سه نگهبان مسلح مجبور به ترک کشتی شدند. بنا بر گزارشها، تمامی خدمه این کشتی به سلامت به جیبوتی منتقل شدهاند.
ساعاتی پس از این حمله، کشتی باری دیگری به نام «اترنیتی سی» (Eternity C) در نزدیکی بندر حدیده هدف پهپادهای دریایی و قایقهای تندروی حوثیها قرار گرفت. به گزارش شرکت مدیریتکننده این کشتی، «کازموشیپ منجمنت»، در جریان این حمله دو تن از خدمه بهشدت زخمی و دو نفر دیگر مفقود شدهاند. این شرکت همچنین اعلام کرد که نگهبانان مسلح در زمان حمله در کشتی حضور داشتند.
پس از آغاز جنگ ۱۲ روزه جمهوری اسلامی و اسرائیل، محمد البخیتی، عضو دفتر سیاسی حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی در یمن، به شبکه الجزیره مباشر گفت پاسخ این گروه به حمله آمریکا به ایران «تنها مسئله زمان است.»
او تاکید کرد توافق آتشبس حوثیها با آمریکا مربوط به پیش از آغاز «جنگ علیه ایران» بوده است.
