دو وزیر پیشین دولت رئیسی در پرونده چای دبش متهم هستند
محمدرضا صاحبی پسندیده، قاضی پرونده «چای دبش» گفت که وزرای جهاد کشاورزی، صنعت، معدن و تجارت (صمت) در دولت رئیسی و رییس سابق سازمان توسعه تجارت، در این پرونده متهم هستند. پیش از این موارد اتهامی جواد ساداتینژاد، وزیر سابق کشاورزی، رسانهای شده بود.
پسندیده، دوشنبه ۲۴ دی با اشاره به این که تحقیقات در پرونده چای دبش ادامه دارد، گفت: «احتمال دارد متهمان دیگری هم به پرونده چای دبش اضافه شوند چرا که تحقیقات در این پرونده در دادسرا ادامه دارد و کیفرخواستهای بعدی هم صادر خواهد شد.»
قاضی پرونده چای دبش، درباره این که آیا در این پرونده به اتهامات همه متهمان رسیدگی شده یا پرونده، متهمان دیگری هم دارد، گفت که این پرونده ۶۱ متهم دارد و به اتهامات این متهمان رسیدگی میشود.
جواد ساداتینژاد، وزیر سابق جهاد کشاورزی در دولت ابراهیم رئیسی، اکنون دو پرونده مفتوح دارد: یکی پرونده فساد ۱/۱۷ هزار میلیارد تومانی مربوط به نهادههای دامی و دیگری ۱۴۰ هزار میلیارد تومانی مربوط به چای دبش که محکومیت او در پرونده نهادههای دامی قطعی شده است.
اعتراض ساداتینژاد به حکم پرونده نهادههای دامی از سوی قوه قضاییه رد شده است و در پرونده چای دبش هم او با قرار وثیقه آزاد است.
۲۱ شهریور ماه، دفتر رضا فاطمی امین، وزیر پیشین صمت، با صدور اطلاعیهای اعلام کرد: «وزیر وقت صنعت، معدن و تجارت [فاطمیامین] نقشی در فعالیتهای گروه شرکتهای دبش نداشته و مرتکب رفتار مجرمانه، تخلف و اهمال در انجام وظایف قانونی خود نشده است.»
فاطمی امین از شهریور ۱۴۰۰ تا اردیبهشت ۱۴۰۲، وزیر صمت دولت سیزدهم بود و بخشی از فساد چای دبش در دوران تصدی او رخ داد و وزارتخانه متبوع او در زمینه تخصیص ارز به گروه چای دبش مسئولیت داشته است.
علیرضا پیمان پاک نیز در زمان تصدی فاطمی امین، ریاست سازمان توسعه تجارت را بر عهده داشته است. او مدتی هم قائم مقام وزیر کشاورزی بوده است.
فساد در تخصیص ارز
طبق مصوبه سال ۱۴۰۰ شورای هماهنگی سران قوا، هر وزارتخانهای مسئول تخصیص ارز به حوزه تخصصی خود برای واردات است.
گروه شرکتهای چای دبش که از سال ۱۳۹۷ تا پایان شش ماهه اول سال ۱۴۰۰ چیزی بالغ بر حدود ۵۰ میلیون دلار برای واردات ماشینآلات مربوط به راهاندازی یا توسعه خط تولید کارخانههای خود دریافت کرده بود، از آغاز نیمه دوم سال ۱۴۰۰ تا مهر ماه سال ۱۴۰۱ بیش از یک میلیارد دلار ارز دریافت کرد.
مبنای تخصیص این ارز و جهش عجیب یکساله در حوزه واردات ماشین آلات تولید یا بستهبندی چای مربوط به وزارتخانه صمت بود که تمام اختصاص این ارز در دوره وزارتی فاطمی امین صورت گرفته بوده است.
تخصیص ارز و ثبت سفارش برای اختصاص ارز به منظور واردات ماشینآلات تولید و بستهبندی چای در سامانه سازمان توسعه تجارت ایران صورت گرفته است.
در زمان این ثبت سفارش، پیمان پاک ریاست این سازمان را بر عهده داشت.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در واکنش به نگرانیهای فزاینده جامعه بینالمللی در مورد برنامه هستهای حکومت ایران اعلام کرد تهران برای مذاکره در این خصوص آماده است اما برای آن التماس نمیکند.
به گفته بقایی، امروز و فردا «مذاکراتی در خصوص طیف مختلفی از موضوعات»، میان ایران و اروپا در ژنو در جریان است.
بقایی دوشنبه ۲۴ دی در نشست هفتگی خود، برنامه هستهای جمهوری اسلامی را «صلحآمیز» خواند و گفت تهران برای «رفع شبهات ناموجه» در رابطه با این موضوع، آمادگی دارد.
او افزود: «موضع ما در خصوص گفتوگو و مذاکره موضعی ثابت است .... ما هیچگاه میز مذاکره را ترک نکردیم.»
خبرگزاری رویترز ۹ آذر گزارش داد دور نخست مذاکرات ژنو میان جمهوری اسلامی و سه کشور اروپایی در خصوص برخی مسائل مورد مناقشه، از جمله برنامه هستهای حکومت ایران، با «پیشرفت اندکی» همراه بوده است.
در هفتههای اخیر و همزمان با نزدیک شدن به آغاز کار رسمی دولت دونالد ترامپ، مقامهای جمهوری اسلامی از تمایل خود برای از سرگیری مذاکرات هستهای خبر دادند.
شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی اول آذر به پیشنهاد بریتانیا، فرانسه و آلمان، قطعنامهای علیه برنامه هستهای حکومت ایران به تصویب رساند و بر لزوم همکاری فوری تهران با آژانس تاکید کرد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۱۴ دی در مصاحبه با شبکه سیسیتیوی چین اعلام کرد تهران برای مذاکرات «سازنده و بدون تاخیر» بر سر برنامه هستهای خود آمادگی دارد.
او در عین حال تاکید کرد مذاکرات آتی باید «با هدف رسیدن به یک توافق» انجام شود.
محمدجواد ظریف، معاون راهبردی دولت جمهوری اسلامی، آذر ماه در مقالهای در مجله فارِن اِفِرز، خواستار اقدامات «ملموس و عملی» غرب در مسیر احیای برجام شد و گفت ترامپ باید به دنبال توافقی باشد که به هر دو طرف سود برساند.
بقایی: در رابطه با آمریکا در زمان مقتضی تصمیم میگیریم
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در ادامه نشست هفتگی خود گفت حکومت ایران در رابطه با آمریکا «با توجه به عملکردها و رویکردها» در «زمان مقتضی» تصمیمگیری خواهد کرد.
بقایی اضافه کرد: «مذاکره یک جاده دو طرفه است و ما برای مذاکره التماس نخواهیم کرد.»
ویلیام بِرنز، رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیآیای، ۲۱ دی اعلام کرد جمهوری اسلامی در موضع ضعف قرار دارد و این شرایط میتواند حکومت ایران را به مشارکت در «مذاکرات هستهای جدی» سوق دهد.
او با اشاره به دو حمله موشکی «نافرجام» جمهوری اسلامی به اسرائیل، «فروپاشی» حزبالله لبنان بهعنوان مهمترین گروه نیابتی تهران، «کاهش شدید قدرت حماس» در نوار غزه و در نهایت سقوط حکومت بشار اسد، افزود: «تمامی این مسائل رژیم ایران را از نظر استراتژیک، در موقعیت بسیار ضعیفتری قرار داده است.»
ترامپ در دوران پیشین حضور خود در کاخ سفید بین سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۲۱، سیاست فشار حداکثری را در برابر جمهوری اسلامی در پیش گرفت و از توافق بر سر برنامه هستهای حکومت ایران، موسوم به برجام، خارج شد.
این سیاست با کاهش قابل توجه صادرات نفتی جمهوری اسلامی همراه بود و اقتصاد ایران را بهشدت تحت تاثیر قرار داد.
برخی ناظران با در نظر گرفتن چینش اعضای کابینه آتی ترامپ معتقدند واشینگتن مجددا سیاست فشار حداکثری را در برابر تهران در پیش خواهد گرفت.
ترامپ اول بهمن رسما قدرت را در کاخ سفید به دست خواهد گرفت.
همزمان با الحاق هزار پهپاد «پنهانکار و ضد استحکامات» با «برد بالای دو هزار کیلومتر» به تجهیزات ارتش، محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، برگزاری رزمایشها و رونمایی از شهر موشکی جدید سپاه پاسداران را نشان دهنده «توان بازدارنده» جمهوری اسلامی دانست.
ارتش جمهوری اسلامی دوشنبه ۲۴ دی خبر داد که این هزار پهپاد، به طور همزمان در چندین نقطه از کشور به تجهیزات ارتش اضافه شدهاند.
بنا بر اعلام ارتش، این پهپادها دارای توان «پرواز بسیار بالا» و «خوداتکا و بدون نیاز به کنترل از ابتدا تا انتها» هستند.
جمهوری اسلامی پیش از این نیز از پهپادهایی با برد دو هزار کیلومتر رونمایی کرده بود. از جمله سهشنبه ۳۱ مرداد ۱۴۰۲، از یک پهپاد به نام «مهاجر ۱۰» رونمایی شد که برد آن دو هزار کیلومتر اعلام شده و به نوشته خبرگزاری آسوشیتدپرس، شبیه پهپاد امکیو-۹ ریپر، ساخت آمریکاست.
همزمان با انتشار خبر اضافه شدن هزار پهپاد جدید به تجهیزات ارتش، روزنامه واشینگتنپست نوشت سامانههای دفاع هوایی که سپاه پاسداران در رزمایش اخیر خود به نمایش گذاشت، در مقایسه با آنچه در حمله آبان ماه اسرائیل هدف قرار گرفت، از کیفیت پایینتری برخوردار هستند.
طبق گزارشهای منابع نظامی و اطلاعاتی، اسرائیل تقریبا تمام پدافند هوایی جمهوری اسلامی، از جمله سامانههای موشکی اس-۳۰۰ را در حمله آبان ماه خود به ایران نابود کرد.
رونمایی از این پهپادهای جدید ارتش در حالی است که اتحادیه اروپا و آمریکا در واکنش به فروش پهپاد از سوی جمهوری اسلامی به روسیه برای جنگ در اوکراین، شماری از نهادها و مقامات حکومت ایران را تحریم کردهاند.
همچنین انتشار خبرها درباره این پهپادها در آستانه آغاز دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ و گزارشهای مختلف در مورد احتمال حمله به تاسیسات اتمی ایران از سوی اسرائیل با موافقت ترامپ است.
سال ۱۳۹۱ جمهوری اسلامی یک لاکهید مارتین آرکیو-۱۷۰ سنتینل را که به وسیله سازمان سیآیای برای نظارت بر سایتهای هستهای ایران به کار گرفته میشد، پس از ورود به حریم هوایی ایران از کشور افغانستان توقیف کرد. ایران بعدا این پهپاد را مهندسی معکوس کرد تا انواع پهپادهای خود را بسازد.
رزمایش پدافند هوایی ارتش در تاسیسات اتمی فردو و خنداب
رزمایشهای نظامی در ایران
ارتش جمهوری اسلامی یکشنبه ۲۳ دی اعلام کرد که در مرحله نخست رزمایش «اقتدار پدافند هوایی ۱۴۰۳»، مانور تهاجم شبانه «هواگردهای متخاصم» به فردو و خنداب برگزار شد و پدافند هوایی، پهپادها را با شلیک سامانههای موشکی «۱۵ خرداد» و «تلاش» منهدم کرد.
از سوی دیگر حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران و امیرعلی حاجیزاده، فرمانده نیروی هوافضای این نهاد نظامی، از یک «شهر موشکی جدید» رونمایی کردند.
در همین حال قالیباف در جلسه علنی دوشنبه مجلس شورای اسلامی گفت که برگزاری چند رزمایش و رونمایی از جدیدترین شهر موشکی نیروی هوافضای سپاه پاسداران، «به دشمنان عزم جدی و توان بازدارنده جمهوری اسلامی را نشان داد».
سپاه پاسداران اخیرا رزمایشی با عنوان «پیامبر اعظم ۱۹» برگزار کرد.
این رزمایش ۱۷ دی آغاز شد و ۲۰ دی به پایان رسید.
برگزاری رزمایشهای جمهوری اسلامی همزمان با افزایش فشار اقتصادی به مردم و کمبود شدید انرژی در ایران است.
واشینگتن پست یکشنبه ۲۳ دی نوشت که یکی دیگر از پیامدهای تنشهای ۱۵ ماه اخیر در خاورمیانه، تشدید بحران اقتصادی در ایران بوده است.
در سال گذشته میلادی ۶۵ درصد از ارزش ریال کاسته شد، بحران انرژی به تعطیلی کسب و کارها، مدارس و نهادهای دولتی انجامید و نرخ بیکاری همچنان در سطح بالایی باقی ماند.
اولف کریسترسون، نخستوزیر سوئد، جمهوری اسلامی را به انجام «حملات ترکیبی» و «جنگ نیابتی» علیه این کشور متهم کرد و گفت استکهلم باید برای مقابله با این اقدامات از آمادگی لازم برخوردار باشد.
کریسترسون یکشنبه ۲۳ دی در سخنرانی خود در نخستین روز از نشست سالانه «مردم و دفاع» در شهر سالِن در شمال سوئد اعلام کرد جمهوری اسلامی از باندهای جنایتکار سازمانیافته و خشن «برای انجام حملات جدی در خاک سوئد» استفاده میکند.
او با اشاره به اقدامات حکومت ایران در این کشور افزود: «سوئد در حال جنگ نیست اما صلحی نیز وجود ندارد.»
نخستوزیر سوئد تاکید کرد: «صلح واقعی مستلزم آزادی و نبود منازعات جدی میان کشورها است اما ما و همسایگانمان در معرض حملات ترکیبی هستیم که نه با رباتها و سربازان، بلکه با کامپیوترها، پول، انتشار اطلاعات جعلی و خطر خرابکاری انجام میگیرند.»
روزنامه دیلیمیل ۱۸ فروردین گزارش داد حکومت ایران از گروههای جنایتکار سازمانیافته برای حمله به اهداف مورد نظر خود در اروپا استفاده میکند.
وزارت امور خارجه سوئد ۱۹ خرداد ارتباط حکومت ایران با شبکه جنایتکاران در این کشور را نگرانکننده خواند و هشدار داد تهران از گروههای تبهکار برای ارتکاب جنایت یا تحریک به انجام آن استفاده میکند.
پیشتر و در ۱۰ خرداد، سرویس امنیتی سوئد (سپو) تایید کرد شبکه جنایتکاران مرتبط با جمهوری اسلامی در درجه اول گروهها و مخالفان حکومت از جامعه ایرانیان مهاجر را هدف قرار داده اما به اقدام علیه نمایندگان سایر کشورها، از جمله اسرائیل نیز مبادرت کرده است.
بهمن ماه سال گذشته، یک نارنجک در محوطه سفارت اسرائیل در استکهلم کشف شد که سفیر اسرائیل آن را «یک حمله نافرجام» خواند.
۱۰ مهر سال جاری هم به سوی سفارت اسرائیل در سوئد تیراندازی شد اما کسی در این رخداد آسیب ندید.
پلیس دانمارک، مهر ماه دو مرد سوئدی ۱۶ و ۱۹ ساله را به اتهام «تروریسم» دستگیر کرد. آنها به دست داشتن در دو انفجار، احتمالا ناشی از نارنجک دستی، در نزدیکی سفارت اسرائیل در کپنهاگ دانمارک متهم شدند.
یک منبع آگاه سوئدی و یک منبع در پلیس این کشور ۱۳ مهر در گفتوگو با ایراناینترنشنال تایید کردند تهران پشت حملات مسلحانه به سفارتخانههای اسرائیل در شهرهای استکهلم و کپنهاگ بوده است.
روزنامه لوموند در گزارشی در تیر ماه به عملیات تحت هدایت جمهوری اسلامی برای حمله به روزنامهنگاران مخالف حکومت در اروپا پرداخت و از پوریا زراعتی و مهران عباسیان، خبرنگاران ایراناینترنشنال، بهعنوان دو هدف این عملیات نام برد.
عباسیان، خبرنگار ایراناینترنشنال در سوئد، ۲۳ خرداد در پی تهدیدهای امنیتی در خانه امن ساکن شد.
او درباره این تهدید گفت: «بهتازگی یک گروه تبهکار در سوئد از طرف جمهوری اسلامی مامور کشتن من و یکی از همکارانم شده است.»
صابر جباری، معاون وزارت بهداشت، اعلام کرد ۴۱ درصد از خانوادهها به دلیل «نخواستن فرزند بیشتر» و ۲۱ درصد به دلیل «مشکلات اقتصادی و معیشتی»، اقدام به پایان خودخواسته بارداری میکنند.
جباری یکشنبه ۲۳ دیماه در مصاحبه با خبرگزاری ایلنا گفت بیش از ۹۰ درصد از موارد پایان خودخواسته بارداری در «چارچوب خانواده»، یعنی با تصمیم پدر و مادر، صورت گرفته است.
او با اشاره به اینکه «فرهنگسازی در راستای جوانی جمعیت» هنوز بهصورت جدی و ملی اجرا نشده است، تاکید کرد تغییر سیاستهای جمعیتی و افزایش نرخ باروری و موالید «یکشبه و بهطور سریع» رخ نخواهد داد.
قانون جوانی جمعیت در مهر ۱۴۰۰ با توصیهها و تاکیدات علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، برای تشویق ایرانیان به فرزندآوری، در مجلس یازدهم تصویب و آبان همان سال برای اجرا ابلاغ شد.
در بندهای مختلف این قانون، هر اقدام مغایر با فرزندآوری لغو شده و مشمول مجازات قرار گرفته است.
جباری در ادامه مصاحبه خود گفت الگوی «فرزند کمتر و زندگی بهتر» بیش از سه دهه در ایران «تبلیغ و بهطور افراطی اجرا شد» اما اکنون دستگاههای مسئول «در جهت معکوس آن» گام برنمیدارند و «هنوز باور ندارند سالخوردگی جمعیت تبعات سنگینی به دنبال دارد».
او با بیان اینکه تغییر سیاستهای جمعیتی زمانبر است، افزود برای کاستن از نگرانیهای مردم از آینده فرزندانشان، در ابتدا باید «مسائل اقتصادی تسهیل شود».
جباری که ریاست مرکز جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس وزارت بهداشت را بر عهده دارد، پیش از این در ۲۰ دی اعلام کرده بود این وزارتخانه برای منصرف کردن شهروندان از پایان خودخواسته بارداری، خط ویژه تلفنی راهاندازی کرده است.
محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت دولت مسعود پزشکیان، دوم آذر خبر داد بر اساس بررسیهای این وزارتخانه، تعداد تولدها در سال ۱۴۰۳ برای نخستین بار در تاریخ، به کمتر از یک میلیون نفر خواهد رسید.
ظفرقندی کاهش شدید تعداد تولدها در کشور طی سالهای گذشته را «موضوعی بسیار نگرانکننده» خواند و هشدار داد اگر نرخ باروری از ۱.۶۶ به ۱.۱ برسد، کشور در «چاله و چاه جمعیتی» گرفتار خواهد شد.
بررسیهای ایراناینترنشنال در سال ۱۴۰۰ نشان داد تمایل به فرزندآوری در ایران رو به کاهش است و ۷۰ درصد از مردم با سیاستهای جمعیتی حکومت مخالف هستند.
برخی گزارشها در سالهای اخیر از تاثیر مشکلات اقتصادی و معیشتی بر کاهش علاقهمندی ایرانیان به فرزندآوری یا داشتن فرزندان بیشتر حکایت دارند.
سازمان حقوق بشر ایران گزارش داد فرزانه بیجنیپور، زندانی محبوس در بند جرایم عمومی زندان قرچک ورامین، بر اثر عدم رسیدگی پزشکی جان باخت.
بر اساس این گزارش که یکشنبه ۲۳ دی منتشر شد، بیجنیپور غروب ۲۲ دی با احساس لرز و حال بد به بهداری زندان مراجعه کرد، اما پزشک او را به تمارض متهم و پس از مراجعه مجدد، تنها یک قرص مسکن تجویز کرد.
سازمان حقوق بشر ایران افزود بیجنیپور ساعاتی بعد بیهوش شد و پس از انتقال به بهداری درگذشت.
به گزارش این سازمان، مقامهای زندان قرچک تنها پس از فوت بیجنیپور، اقدام به انتقال او به بیمارستان کردند.
در سالهای گذشته گزارشهای متعددی درباره عدم رسیدگی پزشکی به زندانیان در ایران و نقض حق دسترسی آنان به درمان مناسب از سوی مسئولان زندانها منتشر شده است.
طی سالهای اخیر، بسیاری از زندانیان، از جمله زندانیان سیاسی، به دلیل عدم رسیدگی پزشکی جان خود را در دوران حبس از دست دادهاند.
این در حالی است که جمهوری اسلامی مسئولیتی در قبال مرگ آنها که به دلیل اعمال فشار، شکنجه و ارائه ندادن خدمات پزشکی رخ داده، نپذیرفته است.
زندان قرچک فورا باید بسته شود
سازمان حقوق بشر ایران در ادامه گزارش خود نوشت زندانیان بند شش زندان قرچک ۲۳ دی در اعتراض به سوءرفتار کادر درمان و مسئولان زندان از دریافت غذا خودداری کردند.
این سازمان خواستار تعطیلی فوری زندان قرچک و انتقال همه زندانیان به مکانهایی با حداقل استانداردهای بینالمللی شد و تاکید کرد وجود چنین مکانهایی، بهویژه در قرن ۲۱، یادآور این است که عدالت و کرامت انسانی همچنان در بسیاری از نقاط جهان قربانی میشوند.