مدیرعامل سازمان آرامستانهای شهرداری اصفهان، در نشستی خبری درباره محدودیت نصب تصویر زنان روی سنگ قبرها گفت که عکس بانوان «با رعایت چارچوبها» نصب میشود. علی حاجیان درباره چیستی این چارچوبها توضیحی نداد.
او در اظهار نظر چالشبرانگیز دیگری گفت هر فردی قبری بخرد، تا زمانی که دفن شود باید سالانه مبلغ ۲۵۰ هزار تومان به سازمان آرامستانهای اصفهان پرداخت کند.
موضوع نصب عکس زنان بر روی سنگ مزارشان در ایران به موضوعی حساسیتبرانگیز تبدیل شده است.
بهمن ماه سال گذشته، محمدجواد تاجیک، مدیرعامل سازمان بهشت زهرای تهران، با بیان اینکه قانون اجازه انتشار عکس بیحجاب زن را نمیدهد، به سایت دیدهبان ایران گفت: «عکس بیحجاب زن روی سنگ قبر مشکل دارد. نقش و نگار، جملات و عکسهای خارج از عرف جامعه بر سنگ قبرها حک شده که نباید وجود داشته باشد.»
سال ۱۴۰۱، سعید غضنفری، مدیرعامل وقت سازمان بهشت زهرا از جمعآوری ۹۸ سنگ قبر خبر داد و دلیل آن را داشتن «تصاویر مکشوفه» اعلام کرد. او گفت که این سنگ قبرها اصلاح شدند.
این مقام وقت شهرداری تهران در ادامه گفت: «در شأن آرامستان مومنان نیست که تصویر خانمهای مومن را به شکل کشف حجاب و بیحجاب روی سنگهای قبر حکاکی کنند.»
ناصر امانی، عضو شورای شهر تهران در تاریخ پنجم مرداد ۱۴۰۱ در توضیح خبر جمعآوری ۹۸ سنگ قبر در بهشت زهرا با تصاویر زنان بیحجاب، از قرارداد بهشت زهرا با خانواده متوفیان خبر داد و گفت: «بند اول این قرارداد تاکید دارد هر گونه نصب تصاویر به ویژه تصویر بانوان غیرمحجبه ممنوع است.»
در اظهار نظر دیگری درباره ممنوعیت نصب تصویر زنان بر روی سنگ قبر ایشان، ابوالحسن فاطمی، امام جمعه شهرکرد در بهمن ماه ۱۴۰۰ با بیان اینکه «اسلام برای زن ارزش بالایی قائل است»، گفت که به همین دلیل، «عکس و تصویر زنان نباید در ملأعام باشد».
او اضافه کرد: «پس برخی حرکات مانند حک کردن تصویر خانم بر روی سنگ قبر یا نصف تابلویی از تصویر خانم بالای سر متوفی جایز نیست.»
این موضع از سوی یک روحانی حکومتی در حالی اعلام شد که مدیرعامل بهشت زهرای تهران در دی ماه ۱۴۰۰ گفته بود: «نصب تصاویر با حجاب زنان روی سنگ قبر منعی ندارد و تنها جلوی تصاویر بیحجاب زنان گرفته میشود.»
غضنفری چند روز پیش از این اظهار نظر گفته بود: «قریب ۲۰ روز است اکیپهایی برای انتظامات سنگ قبر ایجاد شده که علاوه بر تامین امنیت، جلوی نصب سنگهای دارای تصاویر را نیز میگیرند.»
اعمال محدودیت برای تصاویر سنگهای قبر به برخوردهای رسمی محدود نمیشود و «عوامل حکومتی» به شکلهای دیگری نیز دستاندرکار این گونه برخوردها هستند.
در یک نمونه، مهرداد آقافضلی، پدر یلدا آقافضلی، معترضی که پس از آزادی از بازداشت درگذشت، در روز ۱۲ مرداد ۱۴۰۲ با انتشار پستی در اینستاگرام خود خبر داد چهره دخترش را روی سنگ مزار او مخدوش کردهاند.
او نوشت: «یلدا! بابا شما چقدر بزرگ بودید که اینها حتی از سنگ قبر شما هم وحشت دارند. به تو افتخار میکنم»
۲۶ شهریور ۱۴۰۲، ایراناینترنشنال در گزارشی به سنگ مزارهایی پرداخت که در امان نیستند.
در این گزارش آمده است: «فشار حکومت بر خانوادههای دادخواه تنها به احضار، زندانی کردن، بازداشت، ضرب و شتم و حصر خانگی محدود نیست. حتی سنگ مزار کشتهشدگان هم از دست ماموران امنیتی در امان نبودهاند.»
سازمان عفو بینالملل نیز در گزارشی به تاریخ ۳۰ مرداد ۱۴۰۲، از تخریب مزار دستکم ۲۲ نفر از قربانیان اعتراضات سال ۱۴۰۱ در ۱۷ شهر ایران خبر داد.
وزارت امور خارجه فرانسه در این بیانیه که روز سهشنبه ۱۸ اردیبهشت منتشر شد، مقامهای حکومت ایران را به «باجخواهی مداوم» متهم کرد و مجددا خواستار آزادی فوری و بیقید و شرط این دو تن شد.
کوهلر و شریک زندگیاش پاری، در اردیبهشتماه ۱۴۰۱ در ایران بازداشت شدند. این دو برای گذراندن تعطیلات به این کشور سفر کرده بودند.
کوهلر که یک معلم است، در طول سفر در ایران همواره با خانوادهاش در تماس بود و در پیامرسان واتساپ عکسهای خود را برای آنها ارسال میکرد اما از دو روز قبل از موعد پروازش برای بازگشت به فرانسه ناپدید شد.
در مهرماه ۱۴۰۱، رسانههای حکومتی در ایران در قالب یک گزارش ویدیویی با عنوان «داستان یک ماموریت»، اعترافات اجباری کوهلر و پاری را منتشر کردند. کوهلر در این ویدیو حجاب بر سر دارد.
در این گزارش، این دو نفر به عضویت در سرویسهای اطلاعاتی فرانسه اعتراف کردند.
فرانسه در آن زمان، پخش اعترافات اجباری کوهلر و پاری را «صحنهسازی وقیحانه، نفرتانگیز، غیرقابل قبول و خلاف حقوق بینالملل» خواند که «بدترین رژیمهای دیکتاتوری» انجام میدهند.
خواهر کوهلر در فروردینماه سال جاری در مصاحبه با روزنامه گاردین، مشاهده اعترافات اجباری او را بدترین روز زندگیاش توصیف کرد.
وزارت امور خارجه فرانسه در ادامه بیانیه خود به مناسبت دومین سالگرد بازداشت این دو نفر، به دیگر شهروندان اروپایی زندانی در ایران اشاره کرد و افزود این افراد بیگناه در «دادگاههای نمایشی» و بر پایه «اتهامات مضحک» محکوم شدهاند.
شبکه خبری فرانس۲۴ لحن بیانیه وزارت امور خارجه فرانسه را «محکم» خواند و افزود به ندرت پیش میآید که یک دولت غربی چنین بیانیهای را در خصوص اقدامات خصمانه تهران صادر کند.
بهجز کوهلر و پاری، دو شهروند فرانسوی دیگر نیز در ایران زندانی هستند. یکی از آنها لویی آرنو نام دارد که در آبانماه سال گذشته به دو اتهام «تبلیغ علیه نظام و اقدام علیه امنیت ملی جمهوری اسلامی» به پنج سال زندان محکوم شد.
درباره دیگر شهروند فرانسوی زندانی در ایران اطلاعاتی در دست نیست و تنها نام او اولیویه اعلام شده است.
فعالان حقوق بشر بازداشت شهروندان کشورهای غربی از سوی جمهوری اسلامی را «گروگانگیری دولتی» میدانند و میگویند تهران از این حربه برای تحت فشار گذاشتن غرب و گرفتن امتیازات از آن استفاده میکند.
پیش از این، توافق تهران و واشینگتن برای تبادل زندانیان خبرساز شده بود. مبادله پنج زندانی ایرانی در برابر پنج زندانی آمریکایی در شهریور ماه ۱۴۰۲ انجام پذیرفت و در ازای آن شش میلیارد دلار از پولهای مسدود شده ایران در کره جنوبی به قطر منتقل شد.
واشینگتن میگوید تهران تنها برای خرید کالاهای بشردوستانه میتواند از این پول استفاده کند، اما بسیاری معتقدند نتیجه اقداماتی از این دست، تشویق جمهوری اسلامی به ادامه سیاست گروگانگیری خود است.
یکی از برجستهترین شهروندان اروپایی بازداش شده در ایران، یوهان فلودروس، شهروند ۳۳ ساله سوئدی و دیپلمات اتحادیه اروپاست که از از زمان بازداشت به دست ماموران امنیتی جمهوری اسلامی در فروردین ۱۴۰۱، در زندان به سر میبرد.