پیام نوروزی نرگس محمدی از زندان اوین: از استبداد دینی گذر میکنیم
نرگس محمدی، فعال حقوق بشر زندانی و برنده جایزه نوبل صلح ۲۰۲۳ در پیامی به مناسبت آغاز سال ۱۴۰۳، ابراز امیدواری کرد مردم ایران با گذر از استبداد دینی جمهوری اسلامی، ریشه ظلم، تبعیض، فساد و جنایت را در ایران بخشکانند.
او در پیامی که روز اول فروردین در حسابهای کاربری او در ایکس و اینستاگرام منتشر شد، نوشت: «امید و ایمان دارم ما مردم ایران با مقاومت و مداومت، گذار از رژیم دینی استبدادی را به سرانجام رسانده و با اتحاد در مسیری دموکراتیک، تغییری زندگیبنیاد، آیندهساز و امیدآفرین را رقم خواهیم زد.»
محمدی که در زندان اولین محبوس است، در پیام خود به «تنوع و تکثر قومیتها، زبانها، جنسیت، باورها، ایدهها و گرایشهای ایرانیان» اشاره کرد و آن را فرصتی منحصر به فرد برای تقویت دموکراسی، جامعه مدنی و حقوق بشر در این کشور دانست.
او افزود ایران میتواند به «الگویی برای منطقه و خاورمیانه تشنه صلح و دموکراسی» بدل شود.
به گفته این زندانی سیاسی، «طبیعت، رویش بهار را و تاریخ این سرزمین رویش آزادی، برابری و دموکراسی را میزید و شهادت میدهد».
محمدی روز ۱۴ مهر سال گذشته برنده جایزه صلح نوبل سال ۲۰۲۳ شد. او دومین ایرانی برنده این جایزه پس از شیرین عبادی است که در سال ۲۰۰۳ نوبل صلح را از آن خود کرد.
در یکی دیگر از پیامهای نوروزی مخالفان جمهوری اسلامی، مسیح علینژاد، روزنامهنگار و فعال مدنی، سال جدید خورشیدی را «سال اتحاد ایرانیان و افغانستانیها علیه آپارتاید جنسیتی» خواند.
او گفت: «این سال، سال حقیرتر شدن خامنهای و جمهوری اسلامی است.»
مسیح علینژاد با اشاره به مبارزات زنان ایران در دو سال گذشته، علی خامنهای را رهبر «خودخوانده» و «درمانده» جمهوری اسلامی خواند.
او در صفحه کاربری خود در رسانه اجتماعی ایکس نوشت: «نوروز اصلی ما ایرانیان زمانی خواهد بود که بالاخره رنگ دموکراسی، آزادی، رهایی و حقوق بشر را در سرزمین، در خانه و در کشور خود ببینیم.»
این روزنامهنگار و فعال حقوق بشر تاکید کرد بیش از پیش صدای مردم آزادیخواه خواهد بود.
حامد اسماعیلیون، عضو هیات مدیره انجمن خانوادههای کشتهشدگان هواپیمای اوکراینی، با انتشار شعری از احمد شاملو در شبکههای ایکس و اینستاگرام به استقبال نوروز رفت و نوشت: «باشد که نوروز امسال نوید پایان زمستانی ۴۵ ساله را با خود بیاورد. باشد که سال ۱۴۰۳ خورشیدی، سال تحقق آزادی و سال اجرای عدالت بشود.»
شاهزاده رضا پهلوی نیز بامداد سهشنبه در آستانه آغاز سال ۱۴۰۳ گفت: «ما ۴۵ سال است در شب بلند زمستانی خود به سر میبریم اما امروز حتی پاسداران ضحاک نیز شمیم نور را حس میکنند و طنین گامهای رهایی ایران، قلبهای تیرهشان را هراسناک ساخته است.»
او در ادامه تاکید کرد: «پیام نوروز برای ما روشن است: شب میرود و روز میآید. تاریکی میگذرد و نور، پردیس ایران را دگرباره روشن خواهد کرد و گرما خواهد بخشید.»
نسرین ستوده، وکیل و فعال حقوق بشر در پیامی به مناسبت سال جدید، با «همه مردمانی که از بیعدالتی و نابرابری زخم خوردهاند»، اعلام همبستگی کرد.
او در شبکه اجتماعی فیسبوک نوشت: «نوروز با یاد یارانمان مبارک باد.»
امیرحسین مرادی و علی یونسی، دو دانشجوی زندانی، روز اول فروردین در پیام کوتاه مشترکی از زندان اوین گفتند: «هیچ زمستانی را گریزی از بهار نبوده است، همانطور که هیچ دیکتاتوری را از سرنگونی. این زیباترین قانون طبیعت بر همه ما مبارک باد.»
خانوادههای دادخواه قربانیان جمهوری اسلامی نیز نوروز را با گرامیداشت یاد کشتهشدگان تبریک گفتند. محتوای بسیاری از پیامهای این خانوادهها با مضمون مقاومت و ایستادگی برای رسیدن به آزادی و عدالت در ایران همراه است.
گوهر عشقی، مادر دادخواه ستار بهشتی، کارگر وبلاگنویس کشتهشده به دست جمهوری اسلامی، با انتشار ویدیویی به مناسبت نوروز، به قربانیان جمهوری اسلامی در روزها و سالهای گذشته اشاره کرد و گفت: «سال جدید، بیشک سال تغییرات اساسی است. همه با هم مصمم شویم تا ریشه ستم را در سال پیش رو بخشکانیم تا آرزوی زنان و مردان ایران برای رسیدن به آزادی، عشق و حقوق انسانی محقق شود.»
ایرانیان فرا رسیدن بهار و نوروز را با امید به تغییر و بهبود شرایط کشور جشن گرفتند. روز چهارشنبه اول فروردین ۱۴۰۳ و همزمان با تحویل سال نو، بسیاری از شهروندان در اماکن تاریخی و فرهنگی یا خیابانها و میدانهای اصلی شهرشان جمع شدند.
ویدیوهای منتشر شده در رسانههای اجتماعی حضور گسترده مردم را در لحظه تحویل سال نو در حافظیه شیراز در استان فارس نشان میدهند.
حاضران ترانههایی همچون «ای ایران» را همخوانی کردند.
چند کیلومتر دورتر از حافظیه، شمار زیادی از ایرانیان هنگام تحویل سال نو در ورودی تختجمشید تجمع کردند.
بر اساس گزارشهای رسیده، به مردم اجازه داده نشد تا در لحظه آغاز سال ۱۴۰۳ به داخل تختجمشید بروند.
یکی از شهروندان با ارسال ویدیویی گفت نیم ساعت پس از آغاز سال نو، مردم توانستند از ورودی رد شده و خود را به حوالی محوطه کاخها برسانند.
از سال ۹۵ و پس از تجمعی هزاران نفری در پاسارگاد برای شرکت در مراسم گرامیداشت روز کوروش، بارها از حضور مردم در محوطه تاریخی تختجمشید در مناسبتهایی چون نوروز، تحویل سال نو و مراسم گرامیداشت روز کوروش جلوگیری شده است.
یکی از آخرین نمونههای این ممانعت مربوط به روز ۱۳ فروردین سال ۱۴۰۲ است.
سال ۱۴۰۱ نیز وزارت میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری با صدور اطلاعیهای اعلام کرد مجموعه تاریخی پاسارگاد و تختجمشید در روزهای پنج تا هفت آبان تعطیل است.
همزمان، خانوادههای دادخواه قربانیان جمهوری اسلامی با حضور بر سر مزار آنان، ضمن گرامیداشت نوروز، در پیامهایی از کشتهشدگان این سالها یاد کردند. مضمون و محتوای بسیاری از این پیامها، مقاومت و ایستادگی برای رسیدن به آزادی و عدالت در ایران است.
علاوه بر مکانهای تاریخی و فرهنگی، بسیاری از ایرانیان از روزهای گذشته در میادین شهرها و روستاهای خود جمع شده و به جشن و پایکوبی پرداختند.
در شهرهای کُردنشین جشن پیشواز نوروز چند روز قبل از سال نو آغاز شد.
این روزها ویدیوهایی از رقص و پایکوبی زنان و مردان در روستاهای مهاباد، سقز، پیرانشهر، روانسر، بوکان، جوانرود کرمانشاه و شماری دیگر از شهرهای کردنشین منتشر شده است.
شامگاه سهشنبه ۲۹ اسفند نیز ویدیوهایی از جشن پیشواز نوروز همراه با رقص و شادی برای عید در بازارهای شهرستان ساری، میدان شهرداری رشت و خیابانهای ارومیه منتشر شدند.
شمار زیادی از شهروندان نیز با ارسال ویدیوها و پیامهایی به ایراناینترنشنال از آرزوی لحظه تحویل سال نوی خود برای بهبود و تغییر در سال جدید گفتند.
نوروز علاوه بر ایران در کشورهایی مانند تاجیکستان نیز جشن گرفته میشود.
ایراناینترنشنال گزارشی از برگزاری مراسم نوروز در شهر دوشنبه تاجیکستان منتشر کرد که در آن عده زیادی از ایرانیان نیز حضور داشتند.
سالی که گذشت سال زمینخواری و فساد مقامهای حکومتی بود و به نظر میرسد امسال هم این روند ادامه پیدا کند.
این روزها کمتر رسانه فارسیزبانی را در داخل و خارج پیدا میکنید که به نوعی درگیر انتشار فسادهای موجود در جمهوری اسلامی نباشند. سوءاستفاده از رانتهای سیاسی و تاسیس شرکتهای خصولتی برای اختصاص ارزهای دولتی و گرفتن تسهیلات کلان بانکی و پس ندادن آنها، پرتکرارترین اتفاقاتی است که رسانهها از آنها خبر میدهند. شرکتهایی که وابسته به باندهای حکومتی هستند و با سوءاستفاده از روابط سیاسی، در فعالیتهای اقتصادی کشور اخلال ایجاد میکنند.
کمترین نتیجه این فسادها در زندگی مردم عادی تورم بالای ۴۰ درصد است. همزمان انتشار خبر آزادی، فراری دادن متهمان اقتصادی یا تبرئه شدن آنها پس از سالها، آسیبهای روانی بسیاری به شهروندان وارد میکند. آسیبهایی که هشدار انجمن روانشناسان درباره افزایش تعداد بیمارانی که دچار اختلال روانیاند، از عواقب آن است.
سازمان شفافیت بینالملل در آخرین ارزیابیهای خود، ایران را در رده فاسدترین کشورهای دنیا قرار داده و اعلام کرده که در میان ۱۸۰ کشور جهان در جدول سالانه فساد، ایران در رتبه ۱۴۹ قرار گرفته است.
سازمان شفافیت بینالملل فساد را به اختصار «سوءاستفاده از قدرت اعطا شده برای انتفاع شخصی» تعریف میکند و فساد نظاممند را زمانی میداند که «اعمال، روابط و معاوضههای فسادآمیز عادی و تبدیل به یک هنجار شوند، به گونهای که کسانی که ملتزم به هنجارهای جدید هستند، تشویق شوند و پاداش بگیرند و آنهایی که پابند به هنجارهای سالم هستند و اعتقاد به نامشروع بودن اعمال فسادآمیز دارند، تقبیح و حتی مجازات شوند. در این صورت معاوضههای فسادآمیز به صورت منظم و مکرر تثبیت میشوند. در این گونه فساد، هزینههای ارتکاب جرم به شدت پایین میآید و رشوه تبدیل به حقوق پنهان کارمندان به خصوص در برخی موقعیتهای خاص، مانند نظام مالیاتی و گمرکی میشود.»
با این حال جامعهشناسی فساد بر روی ظهور یا افول ملتها تمرکز نمیکند، بلکه بر روابط اجتماعی متمرکز است و فساد را بهعنوان یک رفتار منحرف تعریف کرده و با تاکید فراوان، آن را عامل «اختلال در روابط اجتماعی درون یک نظام سیاسی» میداند.
در میان ۵۲ ابرمشکل موجود در ایران، فساد در رتبه ششم قرار گرفته است. در چنین شرایطی، بدون شک سال ۱۴۰۳ با چالشهای جدید و قدیمی در فساد دست به گریبان خواهیم بود.
در سه دوره اعتراضات مردمی از دی ماه ۹۶ که مستقیما مرتبط با فساد صندوقهای سرمایهگذاری و بانکها بود، رخدادهای سال ۹۸ که مرتبط با اعتراضات معیشتی مردم بود و حتی در اعتراضات ۱۴۰۱ که موسوم به جنبش «زن، زندگی، آزادی» است، یکی از کلیدواژههایی که در شعارهای مردم مطرح شده، مبارزه علیه فساد ساختاری نظام جمهوری اسلامی بوده است.
مبارزه با فساد اگر معطوف به خشکاندن ریشه باشد، موفق خواهد شد وگرنه در حد فریب افکار عمومی باقی خواهد ماند و چه بسا آسیبهای فراوان هم به بار بیاورد. درست مانند نمایشی که در روزهای پایانی سال ۱۴۰۲ در قوه قضاییه اجرا شد و معاون اول این قوه، محمد مصدق کهنمویی، به دلیل فساد فرزندانش استعفا داد.
این استعفا در ظاهر شاید نوید روزهای روشن سالهای بعد را بدهد اما در متن استعفانامه هیچ ندامتی از سوی استعفادهنده ابراز نشده است.
مشخص است که سیاستگذار درک درستی از مردم و انتظارات آنها ندارد و بدون آنکه بفهمد مشکل اصلی چیست و چه راهحلی مورد نیاز است، زمینه را برای انواعی از فساد در آینده آماده کرده است. و این دقیقا همان موضوعی است که سال آینده باز هم در ایران شاهد خواهیم بود.
خانوادههای دادخواه قربانیان جمهوری اسلامی، نوروز را با گرامیداشت یاد کشتهشدگان تبریک گفتند. محتوای بسیاری از این پیامها با مضمون مقاومت و ایستادگی برای رسیدن به آزادی و عدالت در ایران همراه است.
دایه مینا، مادر شهریار محمدی، به همراه دیگر مادران دادخواه در مراسم نوروز در منطقه باغ قاضی بوکان آتش نوروز را روشن کرد و به خون پسرش قسم خورد راهش را تا آخرین نفس ادامه دهد.
باغ قاضی مکانی است که هر سال بوکانیها برای مراسم نوروز در آن تجمع میکنند.
مادر رضا معظمی، از کشتهشدگان اعتراضات آبان خونین در اینستاگرام خود نوشت نوروز ۱۴۰۳ را به یاد تهمینهها، سیاوشها و کاوههای ایران و همراه با نامآورانی جشن میگیرد که در ۴۵ سال گذشته برای آزادی و عدالت از جان خود گذشتند.
او آرزو کرد در سال نو، ملت ایران به داد خود برسند و «عدالت جمشیدی» را در خاک ایران زمین برقرار کنند.
رضا معظمی گودروزی روز ۲۶ آبان سال ۹۸ با شلیک گلوله ماموران امنیتی به کمرش در شهرک اندیشه مجروح شد و به دلیل خودداری پرسنل بیمارستان از درمانش، در ۱۹ سالگی جان خود را از دست داد.
امجد امینی و مژگان افتخاری، پدر و مادر مهسا ژینا امینی در استوریهای اینستاگرامی خود با گرامیداشت یاد دخترشان به استقبال سال نو رفتند.
امجد امینی، سرسبزی و شادابی طبیعت در سال نو را محصول «رهایی از استبداد سرما و استیلای زمستان و وزیدن نسیم باد نوروزی» خواند و نوشت خانواده ژینا و ژیناها، هنوز از داغ گلهای پرپر شدهشان گریان و نگرانند اما به استقبال بهار و سال جدید میروند.
مژگان افتخاری نیز آرزو کرد نوروز امسال نوید خوشبختی، پیروزی، شجاعت برای شرافت و رهایی از هر بند بندگی باشد.
مهسا ژینا امینی، دختر ۲۲ سالهای بود که قتل حکومتیاش در بازداشت گشت ارشاد در سال ۱۴۰۱ زمینهساز شکلگیری جنبش «زن، زندگی، آزادی» و اعتراضاتی فراگیر در ایران شد.
در جریان این اعتراضات بیش از ۵۰۰ شهروند از جمله ۶۸ کودک به دست نیروهای حکومتی کشته شدند.
مادر حنانه کیا، یکی از همین کشتهشدگان در پیامی از دلتنگی برای فرزندش و امید برای فرا رسیدن «روزهای روشن» گفت.
حنانه کیای ۲۳ ساله، روز ۳۰ شهریور سال ۱۴۰۱ و در جریان خیزش انقلابی هدف گلوله ماموران حکومتی در نوشهر قرار گرفت و کشته شد.
میثم پیرفلک، پدر کیان ۹ ساله، از کشتهشدگان خیزش انقلابی هم در ویدیویی نوروز را تبریک گفت.
کیان پیرفلک شامگاه ۲۵ آبان ۱۴۰۱ در حالی که با والدین و برادر خردسالش در خودرو در راه بازگشت به خانه خود در ایذه بودند، هدف گلوله ماموران حکومتی قرار گرفت و کشته شد.
پدر مهرشاد شهیدی، از دیگر کشتهشدگان اعتراضات سال ۱۴۰۱ با انتشار ویدیویی گفت که از ساعت چهار بامداد روز چهارشنبه همراه با دیگر اعضای خانواده در کنار مزار فرزندش خواهد بود و نوروز باستانی را جشن خواهد گرفت.
مهرشاد شهیدی از دیگر کشتهشدگان خیزش انقلابی است که روز چهارم آبان سال ۱۴۰۱ در اراک با ضربات متعدد باتوم ماموران امنیتی به سرش جان باخت.
هستی خزایی، خواهر عرفان خزایی در آخرین روز سال با انتشار تصویری از مزار او در اینستاگرام نوشت: «در انتظار روزی هستم که خون به ناحق ریخته تو، گردن قاتلانت را بگیرد.»
عرفان خزایی جوان ۳۰ سالهای بود که روز ۳۰ شهریور ۱۴۰۱ در شهریار با شلیک گلوله ماموران حکومتی به گردنش کشته شد.
زهرا مولوی، مادر بهار خورشیدی، با انتشار ویدیویی از مزار فرزندش جملاتی از «سوگ سیاوش» نوشته شاهرخ مسکوب را یادآور شد: «خون او به زمین فرو نرفت، روی زمین پخش شد، از زیر هر سنگ جوشید و جوشید و به راه افتاد. هر کس آن را میدید میفهمید که جایی، بیگناهی را کشتهاند.»
بهار خورشیدی دختر ۲۲ سالهای بود که روز یکم مهر سال ۱۴۰۱ در هجوم ماموران امنیتی به خانهاش در رباط کریم کشته شد. در روزهای گذشته ویدیوهای متعددی از سوی شهروندان در رسانههای اجتماعی منتشر شدند که حاکی از حضورشان بر سر مزار قربانیان جمهوری اسلامی بود.
شاهزاده رضا پهلوی و شهبانو فرح پهلوی، در پیامهای نوروزی جداگانه ضمن اشاره به «سرکوب جنایتکارانه مردم آزادیخواه و میهنپرست ایران» تاکید کردند که پیام نوروز روشن است، شب میرود و روز میآید و این بار نیز نور بر تاریکی پیروز میشود.
شاهزاده رضا پهلوی بامداد سهشنبه در آستانه آغاز سال ۱۴۰۳ خورشیدی،گفت:« سالی که پیش روست، سالِ عملگرایی و کوشش و فداکاری دوچندان است؛ سال بالا زدن آستینهای همت و به پا کردن چکمههای استقامت؛ سال عبور از آنها که بخشی از مشکلند و به هم پیوستن آنها که به دنبال حل مشکلند؛ سال پیش رو سال فراتر رفتن از امید و رسیدن به باور؛ سال در انداختن طرحی نو.»
شاهزاده رضا پهلوی گفت:« ما چهل و پنج سال است که در شب بلند زمستانی خود به سر میبریم اما امروز حتی پاسداران ضحاک نیز شمیم نور را حس میکنند، و طنین گامهای رهایی ایران، قلبهای تیرهشان را هراسناک ساخته است. پیام نوروز برای ما روشن است: شب میرود و روز میآید. تاریکی میگذرد و نور، پردیس ایران را دگرباره روشن خواهد کرد و گرما خواهد بخشید.»
شاهزاده رضا پهلوی در آغاز پیام خود گفت «هممیهنان عزیزم، فرا رسیدن نوروز، این یادگارِ ماندگارِ نیاکانِ ما را به شما شادباش میگویم. نوروز، نمادی از پیوستگی فرهنگی و تاریخی ما ایرانیان است؛ یادآور اینکه از پی سرمای جانسوز و تاریکی زمستان، نور بار دیگر، جانِ جهان را گرما و روشنایی میبخشد.»
او گفت:« سالی که گذشت، سالی بود پُر فراز و نشیب. شاید در آغاز سال، سرکوب جنایتکارانهٔ رژیم، و به بار ننشستنِ فداکاریهای جاویدنامانِ خیزش مهسا، برخی از شما را دلسرد کرد. اما با خردمندی و ارادهای ملی، پرچم مبارزه را برافراشته نگه داشتید، و در پایان سال، در سیرک انتخابات، شکستی بزرگ را به جمهوری اسلامی و سرکردهاش تحمیل کردید، و گامی مهم در راه آزادی میهن برداشتید.»
شهبانو فرح پهلوی: ملت ایران، میهن و شکوه از دست رفته را بازپس خواهد گرفت
همزمان، شهبانو فرح پهلوی نیز در پیامی، فرارسیدن نوروز را به ایرانیان و همه مردمانی که این آیین کهن ایرانی را در سراسر جهان جشن میگیرند شادباش گفت.
او در پیام نوروزی خود گفت:«من در این لحظات در کنار هفتسین نوروزی، به یاد سیلزدگان سیستان و بلوچستان هستم که سال نو را در شرایطی نامناسب آغاز میکنند؛ به یاد شیر زنان و دلیرمردانی هستم که به جرم آزادیخواهی و میهنپرستی و دادخواهی در بند هستند؛ و به یاد همه مادرانی هستم که جگرگوشههایشان را در راه آزادی و سربلندی میهنمان از دست دادهاند.»
شهبانو فرح پهلوی افزود:«من به دشواریهای زندگی شما هممیهنانم در ایران آگاهم. میدانم رژیمی که نان را از سفره شما بر می دارد و جوانان شما را به قتل میرساند، تاب و توانتان را گرفته است. سفرههایتان هر روز کوچکتر میشود، و با وجود گرانی روزافزون، به سختی میتوانید نوروز را جشن بگیرید.»
او گفت:«اما فراموش نکنید که ما ایرانیان در در ازای تاریخ خود همواره توانستهایم با ایستادگی بر فرهنگ غنی و با تکیه بر اراده و همبستگی ملی، از سختیها عبور کنیم و پاسداشت نوروز و دیگر آیینهای ایرانی، یکی از روشهای مهم ایستادگی ما در برابر مهاجمان و اشغالگران بوده است.»
شهبانو فرح پهلوی در پایان پیام نوروزی خود گفت:«باور دارم که این بار نیز نور بر تاریکی پیروز خواهد شد و شما ملت بزرگ ایران، میهن و شکوه از دست رفتهتان را باز پس خواهید گرفت.»
جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا با تبریک نوروز، بر حمایت از مبارزات مردم ایران برای رسیدن به آزادی و دموکراسی و پاسخگو کردن جمهوری اسلامی برای نقض حقوق بشر تاکید کرد.
جو بایدن در پیامی با عبارت «عید شما مبارک» نوروز را تبریک گفت و این جشن را «بخشی شادیبخش از فرهنگ آمریکا» خواند. او با تاکید بر حمایت از «زنان شجاع ایران که برای آزادی میجنگند»، گفت آمریکا و شرکایش مقامهای ایران را به دلیل نقض حقوق بشر پاسخگو خواهند کرد.
آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز با انتشار عکسی از خود و همکارانش در کنار سفره هفتسین، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:« فرا رسیدن بهار و آغازی نو را به همه آنهایی که نوروز را جشن میگیرند تبریک میگویم.»
او افزود:« باشد که پیوندهای خانوادگی و وعده فردای روشنتر را گرامی بداریم.»
آبرام پیلی، معاون نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، نیز در تبریک نوروزی خود، ایران را کشوری دارای منابع عظیم طبیعی و استعدادهای شگرف انسانی، خواند. او با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی مواهب ایران را به هدر میدهد، بر حمایت از مردم ایران برای رسیدن به آزادی و دموکراسی تاکید کرد.
پیامهای نوروزی؛ فرصتی برای دعوت به تغییر
در داخل ایران نیز ، شماری از زندانیان سیاسی بر ادامه کنش اعتراضی خود علیه اعدام و دیگر جنایات جمهوری اسلامی تاکید کردند و خواستار همراهی مردم آزادیخواه ایران در این مسیر شدند.
کانون نویسندگان ایران هم ، بهار را پیامآور تغییر توصیف کرد و تشکلهای صنفی فرهنگیان به موارد نقض حقوق بشر در سال ۱۴۰۲ پرداختند.
کانون نویسندگان ایران در پیام نوروزی خود یادآور شد حاکمیت در سالی که گذشت، همانند گذشته سانسور و سرکوب و تحمیل فقر و اختناقِ بیشتر به مردم را دستور کار خود قرار داد و سخت مشغول انتقام گرفتن از جنبش «زن، زندگی، آزادی» بود.
به گفته نویسندگان بیانیه، سرکوب آزادیها و تحمیل فلاکت در این سال بیش از همیشه اوج گرفت. با این حال، مردم به ویژه جوانان و زنان، جنبش حقطلبانه و آزادیخواهانه خود را ادامه دادند.
کانون نویسندگان ایران، نوروز را نه فقط جشن تغییر فصل و سال که جلوهای دیگر از همراهی و همدلی مردم در جشنی عمومی مقابل «دُکانداران عزا و گریه» توصیف کرد.
این بیانیه با امیدواری برای آزادی زندانیان سیاسی، رفع سانسور، رسیدن به آزادی و برقراری رفاه و شادی برای مردم، در انتها نوشت: «آمدن بهار نوید میدهد که اینها همه شدنی است زیرا بهار پیامآور تغییر است.»
کارزار سهشنبههایِ سیاهِ نه به اعدام برقرار خواهد بود
جمعی از زندانیان سیاسی در زندانهای قزلحصار، اوین، کرج، مشهد و خرمآباد، روز ۲۹ اسفند با انتشار بیانیهای از هفت هفته اعتصاب غذای روزهای سهشنبهشان در اعتراض به صدور و اجرای احکام اعدام در ایران خبر دادند.
آنها گفتند ۲۹ اسفند و در آخرین سهشنبه سال ۱۴۰۲ برای هشتمین هفته متوالی، به یاد تمام قربانیان «دستگاه سرکوب استبداد دینی» به ویژه اعدامشدگان، اعتصاب غذایشان را ادامه دادهاند.
این زندانیان سیاسی هدف از کارزار «سهشنبههای سیاه» و اعتصاب هفتگی خود را جلب توجه افکار عمومی به موضوع اعدام خواندند و تاکید کردند: «اعدام، قتلی حکومتی، مجازاتی بدون بازگشت و ابزار سرکوب و ارعاب حکومت اقلیت مستبد حاکم بر کشور است.»
آنها تاکید کردند تا رسیدن به روز سرنگونی جمهوری اسلامی به اعتراض خود علیه احکام اعدام از داخل زندانها ادامه میدهند و از همه شهروندان خواستند تا در این مسیر همراهشان باشند.
امضاکنندگان بیانیه با اشاره به گزارش اخیر شورای حقوق بشر سازمان ملل و ضرورت محکومیت جهانی نقض حقوق بشر و اعدام در ایران، گفتند: «پیروزی مردم و تحقق عدالت جز در سایه اتحاد و همبستگی خود مردم ایران امکانپذیر نیست.»
اعتصاب غذای هفتگی زندانیان از روز دهم بهمن امسال و با فراخوان ۱۰ زندانی سیاسی در زندان قزلحصار کرج آغاز شد.
زندانیان بند زنان زندان اوین نیز در اعتراض به اعدام وفا آذربار، محمد فرامرزی، پژمان فاتحی و محسن مظلوم، برای توقف اعدام زندانیان دیگر و در همراهی با زندانیان قزلحصار اعلام اعتصاب غذا کردند.
پیش از آغاز این کنش هفتگی، روز پنجم بهمن نیز زندانیان سیاسی زن در اعتراض به اعدام محمد قبادلو و فرهاد سلیمی اعتصاب غذا کردند که با حمایت شهروندان، خانوادههای دادخواه، فعالان حقوق بشر و چهرههای سیاسی و اجتماعی همراه شد.
بیانیه زندانیان سیاسی درباره تداوم اعتصاب غذایشان در سال جدید با تاکید بر نقض حقوق بشر از سوی جمهوری اسلامی منتشر شد.
برخی دیگر از زندانیان سیاسی، تشکلها و چهرههای سرشناس نیز در پیامهای نوروزی خود به موارد مشابه اشاره کردند.
نقض حقوق بشر در ایران، محصول هژمونی خشونت و سرکوب
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران با انتشار پیامی نوروزی، به ادامهدار بودن موارد نقض حقوق بشر در ایران در مورد تمامی اقشار پرداخت و مواردی مانند افزایش ترک تحصیل به سبب فقر، بازتولید کودکان کار، عمیق شدن تفاوت آموزش در مرکز و حاشیه، پادگانی شدن مدارس و صدور احکام زندان، تبعید و اخراج برای معلمان منتقد را به عنوان نمونه ذکر کرد.
این تشکل صنفی در ادامه به محرومیت مستمر بازنشستگان و کارگران از حقوق قانونی خود، بحران تورم و گرانی، زندانی شدن دانشجویان و استادان منتقد یا دادخواهان در حوزههای مختلف، سلب آزادی اندیشه و بیان و ایجاد نشدن تشکلهای صنفی و مردمنهاد مستقل اشاره کرد.
تداوم اعدام، قصاص، شکنجه، قتل ناموسی و محرومیت جامعه الجیبیتیکیوپلاس از حق حیات از دیگر مواردی هستند که این بیانیه به آن پرداخت.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان این نمونهها را محصول حکمرانی غیردموکراتیک و همراه با هژمونی خشونت و سرکوب در ایران توصیف کرد و گفت در چنین ساختاری، افرادی فراتر از هر قانون، بر شهروندان سلطه دارند.
این تشکل صنفی بر ضرورت همدلی و همبستگی مردم برای رسیدن به زیستنی همراه با رهایی و برابری تاکید کرد.
زهرا رهنورد، تار موی زنان را طناب دار دیکتاتوری خواند
زهرا رهنورد، همسر میرحسین موسوی، از رهبران جنبش سبز که از سال ۱۳۸۹ در حصر خانگی به سر میبرد، در پیام نوروزی خود به فقر، بیخانمانی، بیکاری، گرسنگی، تضادهای طبقاتی، شکافهای جنسیتی، خشونت، جوانکشی، زنستیزی و عقبافتادگی از توسعه و رشد جهانی اشاره کرد و گفت این موارد، «ملت را به جان آورده» است.
رهنورد تاکید کرد حاکمیت، همه زنان را دشمن خود میداند، با خشونت بر آنان میتازد و از خانه و کوی و برزن آنها را میرباید.
او در پایان پیام خود نوشت: «گویا حاکمان به این نتیجه رسیدهاند که طناب دار دیکتاتوری، تار موی زنان است.»
رهنورد هشتم مارس و در روز جهانی زنان نیز در پیامی تاکید کرده بود جواب آزادیخواهی زنان نه «گلوله» بلکه تسلیم بیچون و چرای حاکمان است.
پیش از این و در روزهای گذشته، شماری از زندانیان سیاسی نیز پیامهایی نوروزی منتشر کردند.
در یکی از این پیامها، محمود مهرابی که بیش از یک سال است در زندان مرکزی اصفهان محبوس شده، از مقامهای جمهوری اسلامی با عنوان افرادی یاد کرد که هنری جز آباد کردن زندانها و قبرستانها نداشتهاند و آرزوی رسیدن نوروز و روزهایی را کرد که میهندوستان در جایجای ایران ریشه بدوانند.
او تاکید کرد که «تغییر از شرایط دلمرگی به دلخوشی» تنها به دست خود مردم محقق خواهد شد.
در آستانه نوروز، دهها شهروند نیز آرزوی سال نوی خود را در پیامهایی صوتی با ایراناینترنشنال در میان گذاشتند که موضوع محوری اکثر آنها، آرزوی سرنگونی جمهوری اسلامی و برقراری ایرانی آزاد و آباد بود.