انجمن حملونقل ریلی: مجوز افزایش ۳۹ درصدی قیمت بلیت قطار را داریم اما ۲۰ درصد گران میشود
دبیر انجمن صنفی شرکتهای حملونقل ریلی اعلام کرد قیمت بلیت قطارهای مسافری از اول آبان ۲۰ درصد افزایش مییابد، در حالی که مجوز افزایش قیمت تا سقف ۳۹ درصد صادر شده است. او افزایش هزینههای قطعات یدکی، نیروی انسانی و نرخ ارز را از دلایل ضرورت اصلاح قیمت بلیت قطار عنوان کرد.
وبسایت اقتصادی زومان که در ایران اداره میشود، بر اساس اطلاعات دریافتی خود گزارش داد نهادهای بالادستی جمهوری اسلامی در ابلاغیهای رسمی و الزامآور، دستور قطع فوری دسترسی کاربران در ایران به اینترنت بینالملل را در صورت آغاز جنگ تازه صادر کردهاند.
بر اساس این ابلاغیه، قطع دسترسی به شبکه جهانی اینترنت در چنین شرایطی بهعنوان یک «تکلیف اجرایی» تعیین شده است.
با این حال، جزییات بیشتری از این ابلاغیه، از جمله تاریخ صدور آن، دامنه دقیق محدودیتها، خدمات احتمالی مستثنا شده و سازوکار بازگشت اتصال اینترنت در دست نیست.
این دستور در حالی گزارش شده که جمهوری اسلامی طی سالهای گذشته محدودیتهای گستردهای بر دسترسی شهروندان به اینترنت اعمال کرده است.
انتشار خبر صدور این دستور در شرایطی صورت میگیرد که با تشدید تنشها میان جمهوری اسلامی، آمریکا و اسرائیل، احتمال آغاز دور تازهای از درگیریهای نظامی میرود.
وحید یزدانیان، معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات وزارت ارتباطات، ۱۸ مهر به سایت سیتنا گفت در صورت وقوع دوباره جنگ یا ناآرامی، احتمال قطع اینترنت وجود دارد، اما سطح این محدودیت مشخص نیست.
او همچنین گفت با توجه به تدابیر اتخاذ شده، چه این اتفاق رخ دهد و چه رخ ندهد، احتمالا نقش دولت و مسعود پزشکیان، رییس دولت، در این زمینه پررنگتر خواهد شد.
در مقابل، محمد حاتمیزاده، معاون حقوقی وزارت ارتباطات، گفته بود کشور حتی در شرایط بحرانی و ناآرامیهای شدید میتواند بدون قطع اینترنت مدیریت شود و دیگر شاهد قطع اینترنت نخواهد بود.
سابقه قطع گسترده اینترنت در ایران
با آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی در نهم اسفند ۱۴۰۴، اینترنت بینالملل قطع شد و این محدودیت پس از حدود ۸۸ روز، در پنجم خرداد ۱۴۰۵ پایان یافت.
نتبلاکس این دوره را طولانیترین خاموشی سراسری اینترنت ثبتشده در یک کشور توصیف کرد.
در جریان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ نیز قطع گسترده اینترنت از ۱۷ دی آغاز شد و محدودیتها حدود ۲۰ روز، تا اوایل بهمن، ادامه یافت.
در جریان جنگ ۱۲ روزه جمهوری اسلامی و اسرائیل، اختلال گسترده اینترنت از ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ آغاز شد و پس از حدود ۱۲ روز، روند بازگشت اتصال در چهارم تیر شروع شد.
در آبان ۱۴۰۲ و همزمان با چهارمین سالگرد کشتار معترضان آبان ۱۳۹۸، اینترنت در برخی مناطق ایران مختل و در بعضی نقاط بهطور کامل قطع شد.
اعتراضات سراسری سال ۱۴۰۱ نیز با محدودیتهای گسترده اینترنت همراه بود.
در جریان اعتراضات آبان ۱۳۹۸، معروف به آبان خونین، جمهوری اسلامی اینترنت را به مدت حدود یک هفته قطع کرد و همزمان شمار زیادی از معترضان کشته شدند.
اعتراضات سراسری سال ۱۳۹۶ نیز با محدودیتهای گسترده اینترنت همراه بود.
با وجود برقراری دوباره اتصال به اینترنت بینالملل، محدودیتهای گسترده دسترسی به اینترنت در ایران همچنان ادامه دارد و فیلترینگ بسیاری از شبکههای اجتماعی، پیامرسانها و وبسایتها، دسترسی آزاد کاربران را به اینترنت جهانی محدود کرده است.
دسترسی ویژه برخی چهرههای نزدیک به حکومت به «سیمکارت سفید» و اینترنت بدون فیلتر، در ماههای گذشته انتقادهای گستردهای برانگیخته است. فعالیت کاربران حامی جمهوری اسلامی با این نوع دسترسی نیز مورد انتقاد بوده است.
همزمان با تشدید فشارهای بینالمللی بر جمهوری اسلامی و وخامت بحران اقتصادی در ایران، وزارت دارایی یونان اعلام کرد تحریمهای موجود علیه تهران را به اجرا درمیآورد و از تلاشها برای مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم حمایت میکند.
این وزارتخانه پنجشنبه ۳۰ مهر در بیانیهای تاکید کرد اجرای تحریمها و مقابله با فعالیتهای مالی غیرقانونی را بر اساس قوانین ملی و بینالمللی دنبال میکند.
این موضعگیری یک روز پس از آن صورت گرفت که وزارت خزانهداری ایالات متحده موسسه حقوقی «کارناکیس و کارناکیس»، مستقر در یونان و پاناما، را به فهرست تحریمهای خود افزود.
واشینگتن این موسسه را متهم کرده که سالها با ارائه خدمات حقوقی به شبکههای کشتیرانی مرتبط با جمهوری اسلامی، به فعالیتهای آنها برای دور زدن تحریمها کمک کرده است.
وزارت دارایی یونان با اشاره به بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد: «تمام اطلاعات موجود در حال ارزیابی است و اقدامات مقتضی مطابق با رویههای تعیینشده و قوانین جاری ملی، اتحادیه اروپا و بینالمللی انجام میشود.»
گسترش دامنه تحریمهای آمریکا
در چارچوب بسته تحریمی جدید واشینگتن، پنج مالک و کارمند موسسه کارناکیس و کارناکیس، شرکت کشتیرانی «روکست» و دو شرکت ارائهدهنده خدمات دریایی در سنگاپور و امارات متحده عربی نیز تحریم شدند.
وزارت خزانهداری آمریکا همچنین ۹ شناور مرتبط با این شرکتها را در فهرست اموال مسدودشده قرار داد.
همزمان، شبکه مقابله با جرایم مالی وزارت خزانهداری آمریکا (فینسن) در راستای تحقیق درباره ارتباطات احتمالی یک بانک یونانی با جمهوری اسلامی و گروههای نیابتی آن، احضاریهای اداری صادر کرد. نام این بانک هنوز اعلام نشده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، ۲۹ مهر در شبکه اجتماعی ایکس خطاب به عوامل دور زدن تحریمهای جمهوری اسلامی نوشت: «چه در دریا مشغول انتقال غیرقانونی نفت باشید و چه پشت میز یک دفتر حقوقی نشسته باشید، اگر از حکومت ایران حمایت کنید، شما را خواهیم یافت و تحریم خواهیم کرد.»
دولت دونالد ترامپ از زمان آغاز کارزار «طرد اقتصادی» تهران، بستههای تحریمی متعددی علیه جمهوری اسلامی وضع کرده است.
هدف از این اقدامات محدود کردن منابع مالی حکومت ایران، مختل کردن مسیرهای جابهجایی درآمدهای نفتی و جلوگیری از تامین مالی گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه اعلام شده است.
بسنت پیشتر در شهریورماه گفته بود اتحادیه اروپا نیز به کارزار «طرد اقتصادی» پیوسته است.
وخامت اوضاع اقتصادی در ایران
تحریمهای تازه در شرایطی وضع شدهاند که اقتصاد ایران طی ماههای اخیر زیر فشار تنشهای منطقهای، محدودیتهای تجاری و مالی و کاهش شدید ارزش پول ملی، با بحران فزایندهای دستوپنجه نرم میکند.
جهش نرخ تورم و کاهش قدرت خرید، فشار بر معیشت مردم را شدت بخشیده و تامین نیازهای اساسی را برای بخش بزرگی از جامعه دشوار کرده است.
در همین حال، با ادامه کارزار فشار اقتصادی آمریکا و شدت گرفتن نگرانیها درباره آینده تحولات منطقه، بهای ارزهای خارجی در بازار ایران بار دیگر بالا رفت.
قیمت دلار در بازار آزاد پنجشنبه ۳۰ مهر از ۲۷۳ هزار تومان گذشت. یورو و پوند نیز بهترتیب از مرز ۳۰۶ هزار و ۳۶۲ هزار تومان عبور کردند.
در همین روز، درهم امارات به ۷۴ هزار و ۹۶۰ تومان و لیر ترکیه به ۵۵۰۰ تومان رسید.
تشدید فشارهای اقتصادی با بالا گرفتن گمانهزنیها درباره احتمال ازسرگیری جنگی تمامعیار در منطقه همراه شده است.
با این حال، مقامهای جمهوری اسلامی همچنان بر ادامه رویکرد تقابلی خود در برابر آمریکا و اسرائیل تاکید دارند.
روزنامه نیویورکتایمز ۲۹ مهر گزارش داد ایالات متحده و اسرائیل طرحهایی برای انجام حملات تازه علیه جمهوری اسلامی پس از انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا آماده کردهاند.
با وجود این، هنوز مشخص نیست ترامپ تصمیم نهایی را برای اجرای چنین عملیاتی گرفته است یا نه.
یکی از گیفهای پر استفاده کاربران در اشاره به مجتبی خامنهای
پرسش ایراناینترنشنال در اینستاگرام درباره دلیل غیبت مجتبی خامنهای، موجی از پاسخهای طنزآمیز، کنایههای سیاسی و شوخی با سرنوشت او به دنبال داشت. کاربران از «غیبت صغرا»، خیس شدن «مقوا» و «ارور ۴۰۴» گفتند.
ایراناینترنشنال در صفحه اینستاگرام خود از مخاطبان پرسید به نظرشان دلیل غیبت مجتبی خامنهای چیست.
حدود ۱۴ هزار کامنت در بخش نظرات این پست ثبت شد، اما پاسخها بیشتر از آنکه تحلیل سیاسی یا طرح گمانهزنی جدی درباره دلیل غیبت سومین رهبر جمهوری اسلامی باشند، شوخی با زنده بودن و محل اختفایش بود.
گیف مورد استفاده کاربر برای اشاره به مجروح شدن مجتبی خامنهای
مجتبی ایز دد!
پرتکرارترین واکنشها به «مرگ» مجتبی خامنهای اشاره داشت؛ آن هم با لحنی آشنا.
چند کاربر با ادبیاتی مشابه، عبارات «موشتبا ایز دد» و «مقوا ایز دد» را نوشتند.
این جملهها یادآور عبارت معروف دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، است که نهم اسفند، وقتی خبر مرگ علی خامنهای را اعلام میکرد، با تأنی گفت: «آیتالله … خامنهای … ایز دد.»
به نظر میرسد مخاطبان فرمول را حفظ کردهاند و فقط اسم پدر را با پسر عوض کردهاند.
چندین نفر یک میم و کلیپ طنز معروف قدیمی را دستمایه شوخی خود قرار دادند که در آن فردی به زبان گیلکی میگوید: «خونسردی خود را حفظ کنید، … خلبان بمرده.»
برخی با زبان تصویر اشاره کردند مجتبی همان اوایل جنگ همراه با پدرش در حملات آمریکا کشته شد
این دسته از کاربران درباره این غیبت به شکل خلاصه نوشتند: «مجتبی بمرده ….»
پس از معرفی مجتبی خامنهای بهعنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی، غیبت او و منتشر نشدن تصویر یا صدای تازه از او، به گمانهزنیهایی درباره وضعیت جسمیاش دامن زد.
از همان زمان شوخیهایی حتی با موجودیت رهبر جدید شکل گرفت.
در پاسخ به پرسش ایراناینترنشنال برخی نیز کوتاهتر و بیتعارفتر نوشتند که «پودر شده …»، «چون وجود نداره» یا «مگه مجتبی وجود داره؟» ….
یک نفر با اشاره به ترانه داریوش اقبالی گفت «چون اون که رفته، دیگه هیچوقت نمیآد» و دیگری با استفاده از ادبیاتی مذهبی برای اشاره به مرگ افراد نوشت: «انا لله و انا الیه راجعون …»
چندین شهروند از این گیف برای اشاره به مرگ رهبر سوم جمهوری اسلامی استفاده کردند
دیگری سادهتر درباره دلیل غیبت نوشت: «رطوبت شدید هوا.»
بنمایه هر دو شوخی، مرگ احتمالی مجتبی خامنهای و تبلیغات دروغین جمهوری اسلامی درباره موجودیت اوست.
شهروند دیگری نوشت: «رهبرشون رو کشتن/ مقوا جاش گذاشتن.»
آبوهوا تنها تهدید مقوا نبوده و شوخیها هم فقط به مرده بودن مجتبی خامنهای محدود نشده است.
یک کاربر با اشاره به ماهها فاصله بین مرگ و دفن علی خامنهای و شوخی نگهداری او در جای سرد، نوشت «تو فریزره» و دیگری با اشاره به شوخیها درباره تکهتکه شدن بدن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران، نوشت «کتلت شده».
شهروندان با استفاده از گیف نیز، مجتبی خامنهای را «مقوا» خواندند
موشتبار، موشتباه و رهبر هوش مصنوعی
نامهایی مثل «موشتباه» و «موشتبار» هم در پیامها دیده میشود.
علی خامنهای پیش از جنگ ۴۰ روزه و مرگش، بهخاطر ماندن در پناهگاهی زیرزمینی از سوی منتقدان «موش» خوانده میشد.
مخاطبان حالا این لقب را به پسر او هم دادهاند.
یکی از کاربران ریشه غیبت را در همین توصیف دیده و فقط یک کلمه نوشته است: «ترس.»
گروه دیگری از پیامها به متنهای مکتوب منتسب به مجتبی خامنهای پرداختهاند.
این متنها پیشتر نیز مسخره شدهاند و برخی با توجه به لحن و ادبیاتشان، گفتهاند ساخته هوش مصنوعی هستند.
وقتی مدتی پیامی از او منتشر نشد، شوخی تازهای شکل گرفت: «اشتراکش تموم شده.»
کاربران دیگری هم همین خط را ادامه دادهاند: «داره نسخه جدیدش تولید میشه» یا «ارور ۴۰۴ داده».
ارور ۴۰۴ (Not Found) یعنی صفحه یا نشانی اینترنتی مورد نظر وجود ندارد یا حذف شده است.
یکی از پرطرفدارترین گیفها، با مضمون اینکه خامنهای «پودر شده»
ایراناینترنشنال پنجم شهریور نیز از فراگیر شدن همین شوخی خبر داده بود.
یکی از کاربران، آن زمان پرسیده بود: «یک زمانی مجتبی یک بیانیهای میداد، الان همان هم نمیدهد. اشتراکش تمام شده؟»
اوایل مهر پیام تازهای از سوی مجتبی خامنهای منتشر شد که در آن گفت جمهوری اسلامی بر اساس «محاسبات الهی» قدرت اول جهان است.
همان زمان، شماری از شهروندان او را رهبر هوش مصنوعی و فردی ترسو خواندند که حتی جرات ندارد از زیرزمین و مخفیگاه خود بیرون بیاید.
در واکنش به تداوم این غیبت، کاربری برای ایراناینترنشنال نوشت: «خجالتیه.»
این دسته از پیامها نشان میدهند اگر قرار باشد کسی غایب بماند، دستکم باید «دلیل فنی یا شخصی و شخصیتی» داشته باشد.
پاسخ تصویری به پرسش دلیل غیبت: چون مرده!
غیبت صغرا و رقابت با امام زمان
عدهای هم از ادبیات مذهبی حکومت استفاده کردهاند و غیبت «خامنهای جونیور» را به باورهای مذهبی پیوند زدهاند.
یک نفر نوشت «غیبت صغرا»؛ اشاره به دورهای در باور شیعی که امام دوازدهم از دید عموم پنهان بود و از طریق نایبان خاص با مردم ارتباط داشت.
دیگری نوشت: «میخواد بعد سالها برگرده اعلام کنه امام زمانم.»
کاربری هم همین مضمون را به این ترتیب توضیح داد: «دلیل غیبت رقابته؛ امام زمان رقیب اصلیشه.»
و دیگری گفت: «… به همون دلیلی که مهدی رو امام زمان اعلام کردن.»
جمعبندی شهروندان این بود که اگر قرار است کسی ناپدید شود، سابقه این کار در سنت خودشان هم هست.
مجتبی خامنهای از زمان معرفی به رهبری در اسفند ۱۴۰۴، در انظار عمومی ظاهر نشده و پیامهای او عمدتا بهصورت مکتوب منتشر شدهاند.
مقامهای جمهوری اسلامی درباره ادامه فعالیت او سخن گفتهاند، اما این توضیحات مانع ادامه شوخیها درباره غیبتش نشده است.
ترکیب میم معروف «مرد هندوانهخور» با «مقوا»
گواهی پزشکی و غیبت موجه
شاید دوستانهترین دسته پیامها مربوط به آنهایی باشد که غیبت را با زبان اداری و مدرسهای توصیف کردهاند.
کاربری نوشت: «گواهی پزشکی برا غیبتش داره.»
دیگری تاکید کرد: «غیبت غیرموجهه! باید گواهی پزشکی بیاره.»
یک کاربر هم در جایگاه والدی که از فرزند دانشآموزش هنگام مواجهه با بازخواست به دلیل غیبت دفاع میکند، گفت: «آقا بار آخرشه، قول میده دیگه تکرار نشه.»
تا این لحظه هیچ مقام رسمیای در ایران درباره دلیل غیبت مجتبی خامنهای توضیحی ارائه نکرده است، اما حتی اگر غیبت رهبر سوم جمهوری اسلامی منطقی جلوه کند یا تصویری مستند از او منتشر شود، باز هم احتمالا نظرات کاربران همچنان همینقدر خلاق و همراه با طنازی خواهد بود.
نهاد نظارت مالی آلمان (بافین) مجوز فعالیت شعبه بانک صادرات ایران در هامبورگ را لغو و دستور انحلال آن را صادر کرده است. به گفته بافین، این بانک بهدلیل نقض مقررات دیگر اجازه فعالیت در آلمان ندارد.
بافین پنجشنبه ۳۰ مهر در بیانیهای اعلام کرد بانک صادرات ایران از سال ۱۹۶۲ مجوز داشت از طریق شعبههای خود در هامبورگ و فرانکفورت فعالیت بانکی انجام دهد.
این نهاد ۱۴ آبان ۱۴۰۴ مجوز بانک را لغو کرد، زیرا بانک صادرات بهطور مستمر مقررات قانونی را نقض کرده بود و توانایی رفع نواقص شناساییشده را نداشت.
در جریان یک بازرسی ویژه در سال ۲۰۲۳، نارساییهای متعدد و جدی در ساختار سازمانی و مدیریت فعالیتهای این بانک شناسایی شده بود. علاوه بر این، بانک صادرات برای بیش از شش ماه هیچ فعالیت بانکی انجام نداده بود.
بافین همچنین توضیح داد بر اساس قوانین آلمان، مدیران موسسات مالی مشمول تحریمها، صرفنظر از اینکه شخصا مرتکب تخلفی شده باشند یا نه، از نظر قانونی فاقد صلاحیت لازم برای اداره این موسسات تلقی میشوند.
پیشتر در ششم مهر، بانک مرکزی ایتالیا اعلام کرد شعبه بانک سپه در رم از حدود یک سال پیش تحت اداره «ارکان فوقالعاده» قرار دارد.
بر اساس این سازوکار، مدیران منصوب بانک سپه در ایران از اداره شعبه کنار گذاشته شدهاند و مسئولیت آن به یک مدیر ویژه و کمیته نظارتی سپرده شده که بانک مرکزی ایتالیا تعیین کرده است.
بافین ۲۱ خرداد دستور انحلال شعبه بانک صادرات ایران در هامبورگ را صادر کرد. این بانک ابتدا به تصمیم نهاد نظارتی اعتراض کرد، اما اول مهر اعتراض حقوقی خود را پس گرفت.
در پی این اقدام، دادگاه محلی هامبورگ هشتم مهر شرکتی مستقر در برلین را مسئول رسیدگی به امور انحلال بانک کرد.
بر اساس بیانیه بافین، مجموع داراییهای بانک صادرات در آلمان در پایان سال ۲۰۲۵ به ۶۲ میلیون و ۴۰۰ هزار یورو میرسید و این موسسه در آخرین دوره فعالیت خود ۱۳ کارمند داشت.
بافین تاکید کرد لغو مجوز تاثیری مستقیم بر سپردههای مشتریان، به ارزش مجموعا حدود ۲۰۰ هزار یورو، ندارد و تسویه این وجوه در چارچوب فرایند انحلال انجام خواهد شد.
با این حال، بهدلیل قرار داشتن بانک صادرات در فهرست تحریمهای اتحادیه اروپا، برداشت از حسابها با محدودیت همراه است و شرکت مسئول انحلال تنها در صورت دریافت مجوز از مرکز خدمات تحریمهای مالی بانک مرکزی آلمان میتواند وجوه را به صاحبان حسابها پرداخت کند.
پیشتر رسانههای آلمان از تیراندازی به ساختمان بانک صادرات در هامبورگ خبر داده بودند. بامداد ۱۳ مهر، افراد ناشناس چندین گلوله به در ورودی ساختمان این بانک در مرکز شهر شلیک کردند.
بیانیه اخیر نهاد نظارت مالی آلمان در حالی منتشر میشود که همزمان با ادامه کارزار «طرد اقتصادی» دولت دونالد ترامپ، فشارهای بینالمللی بر شبکه بانکی مرتبط با جمهوری اسلامی افزایش یافته است.
۲۳ مهر، کریم سعید، رییس بانک مرکزی لبنان، اعلام کرد مجوز فعالیت بانک صادرات ایران در این کشور لغو شده است.
او گفت این اقدام در ادامه تصمیمهای بانکهای مرکزی دیگر کشورهای منطقه، از جمله امارات متحده عربی و ترکیه، برای تشدید محدودیتها علیه نظام مالی ایران صورت گرفته است.
دولت ترامپ از زمان آغاز کارزار «طرد اقتصادی»، بستههای تحریمی متعددی علیه جمهوری اسلامی به اجرا گذاشته است.
هدف از این اقدامات محدود کردن منابع مالی حکومت ایران، مختل کردن مسیرهای جابهجایی درآمدهای نفتی و جلوگیری از تامین مالی گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه اعلام شده است.
وزارت خزانهداری آمریکا ۲۹ مهر در بستهای تازه، پنج فرد، چهار شرکت و ۹ شناور را در ارتباط با شبکه کشتیرانی سایه و دور زدن تحریمهای جمهوری اسلامی هدف قرار داد.
این اقدام یک شرکت حقوقی، شرکتهای خدمات دریایی و شناورهای باری و پشتیبانی را در بر میگیرد.
این وزارتخانه ۲۳ مهر نیز ۱۶ شهروند ایرانی و ۱۰ نهاد مرتبط با جمهوری اسلامی، از جمله سه بانک، چند صرافی و شرکت تجاری را تحریم کرد. این شبکهها در تامین دلار، انتقال درآمدهای نفتی و دور زدن تحریمها، نقش داشتهاند.
نیویورکتایمز گزارش داد ارتشهای آمریکا و اسرائیل طرحهایی برای حملات تازه به ایران پس از انتخابات میاندورهای آمریکا آماده کردهاند. با این حال، تصمیم نهایی دونالد ترامپ هنوز مشخص نیست و درباره اثربخشی این حملات تردید وجود دارد.
این روزنامه در گزارش ۲۹ مهر خود، به نقل از مقامهای آمریکایی و افراد مطلع از رایزنیها، نوشت برنامهریزی برای عملیاتی کوتاه اما شدید در جریان است و دو ارتش با افزایش رزمایشها و پرواز بر فراز عراق، مانورهای حمله را تمرین میکنند.
به گفته مقامهای آمریکایی، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، نیز در سفر این هفته خود به اسرائیل، درباره حملات تازه با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور، گفتوگو کرده است. منابع این گزارش به دلیل حساسیت برنامهریزیهای نظامی نخواستهاند نامشان فاش شود.
هدف احتمالی، فشار برای گرفتن امتیاز است بر اساس این گزارش، زیرساختهای انرژی، تاسیسات هستهای و زرادخانه موشکی و پهپادی حکومت ایران از اهداف احتمالی عملیات خواهند بود. با این حال، برخی مقامها گفتهاند برای جلوگیری از افزایش بیشتر قیمت بنزین، پالایشگاهها و زیرساختهای نفتی هدف قرار نخواهند گرفت.
برخی برنامهریزان آمریکایی معتقدند یک عملیات شدید سهروزه میتواند خسارت اقتصادی کافی برای تغییر موضع تهران و وادار کردن آن به دادن امتیازهای دیپلماتیک ایجاد کند.
این ارزیابی با تردیدهایی روبهروست. نیویورکتایمز یادآور شده که حملات پیشین، از اسفند تا اردیبهشت، به افزایش قیمت انرژی و تورم جهانی، کاهش امنیت منطقه و فشار شدید بر ذخایر موشکهای رهگیر آمریکا انجامید، اما حکومت ایران در برابر فشارهای اقتصادی دوام آورد.
دانا استرول، مقام پیشین پنتاگون در امور خاورمیانه، گفته است نه ترامپ و نه نتانیاهو توضیح قانعکنندهای ارائه نکردهاند که جنگ بیشتر چگونه میتواند بنبست راهبردی موجود را تغییر دهد.
ترامپ پیشتر حمله را در آخرین لحظه به تعویق انداخته است به نوشته نیویورکتایمز، ترامپ امسال چند بار با بازگشت به عملیات عمده رزمی مخالفت کرده است. اوایل ماه جاری میلادی نیز، پس از تدارکات گسترده ارتشهای آمریکا و اسرائیل و قرار گرفتن نیروهای هوایی آنها در بالاترین سطح آمادهباش، او اندکی پیش از آغاز عملیات تصمیم به تعویق حمله گرفت.
مقامهای آمریکایی گفتهاند احتمال آغاز عملیات در ماه جاری میلادی اندک است و ملاحظات سیاسی، از جمله وعده ترامپ برای حمله نکردن پیش از رایگیری، انتظار تا پس از انتخابات میاندورهای آمریکا را محتملتر میکند.
بر اساس این گزارش، استقرار کامل نیروها و تجهیزات مورد نظر آمریکا، شامل سه ناو هواپیمابر، هزاران تفنگدار دریایی، جنگندهها و نیروهای عملیات ویژه، تا اوایل نوامبر تکمیل خواهد شد.
یک مقام کاخ سفید از اظهارنظر درباره وجود یا نبود این طرحها خودداری کرده و گفته است ترامپ برای جلوگیری از دستیابی حکومت ایران به سلاح هستهای، همه گزینهها را روی میز نگه داشته است.
انتخابات اسرائیل نیز بر تصمیمگیری اثر میگذارد انتخابات ۲۷ اکتبر، برابر با ۵ آبان، اسرائیل میتواند اجرای طرحها را پیچیده کند. کارشناسان به نیویورکتایمز گفتهاند در صورت شکست نتانیاهو و ادامه کار او در مقام نخستوزیر دولت موقت، آغاز جنگ برایش دشوارتر خواهد شد.
برخی تحلیلگران نیز احتمال دادهاند که نتانیاهو از چشمانداز حمله مشترک با آمریکا برای ترغیب رقبایش به تشکیل دولت وحدت یا دولت اضطراری استفاده کند؛ اقدامی که میتواند حضور او در قدرت را طولانیتر کند.
کوه کلنگ در میان اهداف احتمالی قرار دارد نیویورکتایمز گزارش داده که طرحهای مربوط به حمله به برنامه هستهای حکومت ایران ممکن است تاسیسات زیرزمینی «کوه کلنگ» را نیز در بر بگیرد.
ترامپ گفته است استفاده از بمب «موآب»، معروف به «مادر همه بمبها»، علیه این تاسیسات را بررسی میکند. با این حال، متخصصان تسلیحاتی گفتهاند این بمب بالای سطح زمین منفجر میشود و احتمالا توان نابودی تاسیساتی مدفون در عمق سنگ گرانیت را ندارد.
مقامهای نظامی همچنین هشدار دادهاند هواپیمای ترابری مورد نیاز برای حمل و رهاسازی این بمب، در برابر پدافند هوایی ایران آسیبپذیر خواهد بود.
جمهوری اسلامی از پاسخ گستردهتر سخن میگوید به گزارش نیویورکتایمز، مقامهای ایرانی گفتهاند در صورت حملات تازه، دامنه پاسخ خود را علاوه بر کشتیهای تجاری و زیرساختهای انرژی منطقه، به مراکز داده و کابلهای اینترنت زیردریایی گسترش خواهند داد.
مهدی محمدی، مشاور ارشد محمدباقر قالیباف، تصور پایان یافتن دور تازه حملات ظرف ۷۲ ساعت را «خیالپردازی» خوانده و گفته است [حکومت] ایران زمان پایان جنگ را تعیین خواهد کرد.
در همین حال، تلاشهای دیپلماتیک ادامه دارد. به نوشته این روزنامه، مذاکرهکنندگان آمریکایی از احتمال ازسرگیری جنگ برای پیشبرد خواستههای خود درباره برنامه هستهای ایران و کنترل تنگه هرمز استفاده میکنند، اما تهران تاکنون حاضر به دادن امتیاز هستهای نشده و خواستار موکول شدن این موضوع به مراحل بعدی مذاکرات است.
همزمان با نگرانی از گسترش درگیریها، وزارت خارجه آمریکا چهارشنبه به کارکنان غیرضروری دولت این کشور و خانوادههایشان دستور داد عربستان سعودی را ترک کنند؛ تصمیمی که در بحبوحه ادامه حملات حوثیهای مورد حمایت حکومت ایران به اهدافی در عربستان سعودی اعلام شد.