ایراناینترنشنال
شهروندان با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال میگویند با وجود اعلام مقامهای حکومت مبنی بر بازگشایی اینترنت جهانی در ایران، همچنان سرعت و کیفیت اینترنت تفاوت چندانی نکرده است. مخاطبان در پیامهای خود میگویند که همچنان کسبوکار و آموزش آنها با بحران مواجه است.
مخاطبان در پیامهای خود وضعیت فعلی اینترنت در ایران را با عبارت «فیلترنت» توصیف میکنند.
اینقدر مردم را اذیت نکنید
شهروندی در پیام خود نوشت: «یکجوری اینترنت را برای ما باز کردهاند، انگار به بچه شکلات میدهند. همه پلتفرمها فیلتر هستند، با هزار بدبختی باید یک فیلترشکن دانلود کنی و آن هم بعد از ۱۰ دقیقه دوباره قطع میشود. اینقدر مردم را اذیت نکنید.»
از موضوعات دیگری مخاطبان به آن اشاره کردهاند، تشدید فیلترینگ نسبت به قبل است.
یکی از مخاطبان گفت: «چه آزادی اینترنتی که شدیدتر از فیلترینگ قبل اجرا شده است. من بیش از ۲۰ فیلترشکن را امتحان کردهام؛ یکی دو تا وصل میشوند و در حد دو دقیقه بعد قطع میشوند. دوباره باید قطع و وصل کنید، البته اگر دوباره وصل بشوند. بیزار شدهایم.»
جامعه دچار فرسودگی روانی شده است
این مشکلات موجب فشارهای روانی و فرسودگی اجتماعی میان شهروندان شده است.
یک مخاطب در پیام خود گفت: «۱۸ و ۱۹ دی را فراموش کردهاید؟ چون میگویید بعد از سه ماه خوشحالید که نت وصل شده! ما پنج ماه است اینترنت نداریم، پنج ماه.»
بنا به آمار ارائهشده از سوی مقامهای حکومت مجموعا حدود ۲۰ میلیون دانشجو و دانشآموز در کشور ثبتنام شدهاند که وضعیت تحصیل آنها در سال تحصیلی جاری بهشدت بهدلیل قطع اینترنت تحت تاثیر قرار گرفته است.
یکی از مخاطبان محدودیت دسترسی به وبسایتهای مربوط به حوزه اشتغال و علمی را مورد اشاره قرار داد و گفت: «اینترنت وصل شده، ولی به قبل از جنگ برنگشته است. واتساپ قبلا رفع فیلتر شده بود، ولی الان حتی لینکدین را هم فیلتر کردهاند.»
خسارتهای اقتصادی جبران نشده است
شهروندان همچنین میگویند بازگشایی محدود اینترنت نتوانسته خسارتهای اقتصادی ماههای گذشته را جبران کند و بسیاری از کسبوکارها همچنان با رکود و کاهش درآمد مواجهاند.
صاحب یک کافینت از فردیس کرج در پیام خود نوشت: «کاسبی ما از زمان جنگ تا الان هنوز خراب است و اینترنت با اینکه باز شده، همچنان مختل است. همان تعداد اندک مشتری هم که میآیند، با این اینترنت نمیشود کارشان را انجام داد؛ حتی سایتهای داخلی خودشان هم باز نمیشوند.»
برخی مخاطبان نیز از افزایش هزینه استفاده از ابزارهای دور زدن فیلترینگ گلایه کردهاند. یکی از آنها گفت: «فیلترشکنی که قبلا چهار هزار تومان میدادم، الان باید ۵۰ هزار تومان بدهم.»
مخاطب دیگری نیز نوشت: «الان فیلترشکن گیگی ۳۸ هزار تومان شده، چه خبر است؟»
وضعیت اینترنت عادیسازی شده است
در شماری از پیامها، شهروندان از آنچه «عادیسازی وضعیت اینترنت» میخوانند انتقاد کردهاند و معتقدند دسترسی محدود فعلی نباید بهعنوان یک دستاورد تلقی شود.
یکی از مخاطبان نوشت: «کسانی که میگویند اینترنت وصل شده و خوشحال هستند، از چه چیزی خوشحالید؟ از اینترنت قطرهچکانی که فقط اسمش بینالملل است؟»
برخوردهای امنیتی ادامه دارد
برخی شهروندان نیز به محدودیتهای مرتبط با آزادی بیان و فعالیت در شبکههای اجتماعی اشاره کردهاند.
در یکی از پیامها آمده است: «خط پدر من را بهخاطر چند پست، استوری و لایک مسدود کردند و برایش پرونده تشکیل دادند. چطور میتوانند اسم این را آزادی بیان بگذارند؟»
گروهی از مخاطبان نیز تاکید کردهاند که حتی بازگشت اینترنت به شرایط پیش از جنگ، به معنای دسترسی آزاد به اینترنت نخواهد بود.
یکی از آنها در پیام خود نوشت: «حتی اگر اینترنت به حالت قبل هم برگردد، باز هم ما از حق طبیعی خودمان محروم هستیم. اکثر برنامهها فیلتر هستند و سرعت اینترنت بهشدت ضعیف است.»
برخی پیامها همچنین نشان میدهد که بخشی از شهروندان، محدودیتهای اینترنتی را نشانهای از نگرانی حکومت نسبت به دسترسی آزاد مردم به اطلاعات میدانند.
در یکی از این پیامها آمده است: «با این همه قلدری که حکومت دارد، میترسد اینترنت را بهصورت کامل و بدون فیلتر در دسترس مردم بگذارد.»
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
