بلومبرگ به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد عربستان سعودی پس از از کار افتادن خط لوله شرق-غرب، مسیر اصلی جایگزین این کشور برای دور زدن تنگه هرمز، در تلاش است صادرات نفت از این تنگه را افزایش دهد.
بلومبرگ در گزارشی که دوشنبه ۲۳ شهریور منتشر شد، نوشت عربستان در ۱۰ روز نخست سپتامبر (۱۰ تا ۱۹ شهریور)، میزان انتقال نفت از تنگه هرمز را نسبت به ماه اوت افزایش داده بود و اکنون پس از توقف فعالیت خط لوله شرق-غرب، در پی افزایش بیشتر صادرات از این مسیر است.
به نوشته بلومبرگ، این تحول نشان میدهد گسترش جنگ در منطقه، گزینههای ریاض برای رساندن نفت به بازارهای جهانی را محدودتر کرده است.
خط لوله شرق-غرب نفت را از مناطق تولیدی شرق عربستان به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ منتقل میکند و طی بیش از شش ماه جنگ ایران، مهمترین راه عربستان برای کاهش وابستگی به مسیر پرخطر تنگه هرمز بوده است.
حملات پهپادی روز جمعه به این خط لوله از یک سو و افزایش تهدید حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی علیه کشتیرانی سعودی در دریای سرخ از سوی دیگر، عربستان را میان دو مسیر تحت فشار قرار داده است: تنگه هرمز در شرق و مسیر دریای سرخ و بابالمندب در غرب.
بازگشت به مسیری که عربستان در پی دور زدن آن بود
بر اساس گزارش بلومبرگ، عربستان پس از دستکم دو حمله به دو نقطه از مسیر این خط لوله طی یک هفته گذشته، فعالیت خط لوله شرق-غرب را متوقف کرد.
این خط لوله یکهزار و ۲۰۰ کیلومتری طی ماههای گذشته به شریان اصلی صادرات نفت عربستان تبدیل شده بود و ریاض با استفاده از آن میتوانست نفت تولیدشده در شرق کشور را بدون عبور از تنگه هرمز، به بندر ینبع منتقل کند و از آنجا از طریق دریای سرخ صادر کند.
بلومبرگ به نقل از منبع آگاه خود گزارش داد آرامکو در اوایل سپتامبر مجموع صادرات نفت عربستان را به نزدیک چهار میلیون بشکه در روز رسانده بود. از این میزان، تنها حدود یک میلیون بشکه در روز از تنگه هرمز عبور میکرد و باقی نفت از بندر ینبع صادر میشد.
این نسبت نشان میدهد تا پیش از حملات اخیر، بخش عمده صادرات نفت عربستان عملا به خط لوله شرق-غرب وابسته شده بود.
به نوشته بلومبرگ، مجموع صادرات نفت عربستان در ماه اوت به حدود سه میلیون بشکه در روز رسیده بود که بر اساس دادههای ردیابی دریایی پایینترین میزان دستکم در ۹ سال گذشته بود.
اکنون مشخص نیست آرامکو با چه سرعتی و تا چه اندازه قادر خواهد بود انتقال نفت از تنگه هرمز را افزایش دهد و کاهش صادرات ناشی از توقف خط لوله را جبران کند.
خط لولهای که برای بحران هرمز ساخته شد
خط لوله شرق-غرب در دهه ۱۹۸۰ و در جریان جنگ ایران و عراق ساخته شد؛ زمانی که ناامنی کشتیرانی در خلیج فارس، عربستان را به یافتن مسیری جایگزین برای تنگه هرمز واداشت. این کارکرد پس از آغاز جنگ ایران در نهم اسفند ۱۴۰۴ بار دیگر اهمیت یافت.
از زمانی که جمهوری اسلامی در ابتدای جنگ، حمله به کشتیها و زیرساختها در اطراف تنگه هرمز را آغاز کرد، عربستان استفاده از خط لوله شرق-غرب را برای انتقال نفت به دریای سرخ افزایش داد تا وابستگی خود به خلیج فارس را کاهش دهد.
این خط لوله در اوایل جنگ نیز هدف حمله قرار گرفته بود، اما خسارتهای وارد شده به آن محدود بود و جریان نفت ادامه یافت. به گزارش بلومبرگ فعالیت آن ظرف چند روز به سطح عادی بازگشت و خط لوله به ظرفیت کامل روزانه هفت میلیون بشکه رسید؛ حدود پنج میلیون بشکه برای صادرات و باقی برای پالایشگاههای ساحل دریای سرخ.
دیمیتریس مانیاتیس، رییس موسسه ارزیابی ریسک دریایی ماریسکس در یونان، ۲۳ شهریور در گفتوگو با سیبیاس نیوز جهش تازه قیمت نفت را ناشی از «آسیب دیدن و از کار افتادن خط لوله شرق-غرب عربستان» خواند.
قیمت نفت برنت دوشنبه در مقطعی از ۱۰۸ دلار در هر بشکه عبور کرد. گزارشهای بازار نیز تعطیلی خط لوله عربستان را یکی از عوامل اصلی افزایش قیمت دانستهاند.
تعمیر خط لوله ممکن است هفتهها طول بکشد
چشمانداز ازسرگیری فعالیت خط لوله همچنان نامشخص است.
خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز دوشنبه ۲۳ شهریور به نقل از دو مقام منطقهای گزارش داد تعمیر خط لوله و بازگرداندن کامل آن به مدار ممکن است سه تا پنج هفته طول بکشد. برآورد این مقامها نشان میدهد در دوره توقف خط لوله، روزانه بین ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار تا چهار میلیون بشکه نفت میتواند از مسیر معمول صادرات عربستان خارج شود.
در مقابل، کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، گفته است انتظار دارد فعالیت خط لوله «خیلی زود» از سر گرفته شود.
عربستان هنوز زمان مشخصی برای بازگشت کامل خط لوله به مدار اعلام نکرده است.
هیچ گروهی هنوز مسئولیت حمله اخیر به خط لوله شرق-غرب را بر عهده نگرفته است. سیبیاس نیوز گزارش داد مقامهای عراقی اعلام کردهاند پهپادهای مورد استفاده در حمله از خاک عراق پرتاب شدهاند. دولت عراق پس از کشف سکوهای پرتاب پهپاد در نزدیکی مرز ایران تحقیقاتی را آغاز کرده و سه گذرگاه مرزی با ایران نیز بسته شدهاند.
چندین گروه مسلح مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق فعالیت دارند، اما ائتلافی از این گروهها دست داشتن در حمله را رد کرده است. جمهوری اسلامی نیز هرگونه دخالت در حمله به خط لوله عربستان را رد کرده است.
از این رو، با وجود آنکه محل پرتاب پهپادها مشخص شده، عامل حمله هنوز بهطور مستقل تعیین نشده است.
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا، اوفک، دوشنبه ۲۳ شهریور اعلام کرد ویتیبی طی سه سال گذشته با موسسات مالی تحریمشده ایرانی روابط کارگزاری بانکی برقرار کرده و از ژانویه ۲۰۲۵ نیز اقداماتی را برای افزایش حضور خود در تهران انجام داده است.
به گفته وزارت خزانهداری، ویتیبی برای جابهجایی میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده ایران اقدام کرده و با استفاده از حسابهای کارگزاری به ریال و روبل، سامانهای برای تسویه مبادلات با ارزهای ملی ایجاد کرده است. هدف این سازوکار افزایش تجارت میان ایران و روسیه عنوان شده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، در این باره گفت واشینگتن در چارچوب «کارزار طرد اقتصادی» به هدف قرار دادن افرادی و نهادهایی ادامه خواهد داد که حمایت مادی، فناورانه یا مالی در اختیار جمهوری اسلامی قرار میدهند. او افزود وزارت خزانهداری «هیچگونه حمایتی از این حکومت را تحمل نخواهد کرد» و به شناسایی، افشا و منزوی کردن حامیان آن ادامه میدهد.
اوفک ویتیبی را بر اساس فرمان اجرایی ۱۳۹۰۲ و بهدلیل فعالیت در بخش مالی اقتصاد ایران تحریم کرده است. وزارت خزانهداری هشدار داد موسسات مالی خارجی که پس از این اقدام همچنان با ویتیبی همکاری کنند، با خطر بیشتری برای اعمال تحریمهای ثانویه روبهرو خواهند شد و باید این روابط را «فورا» قطع کنند.
این نخستین بار نیست که ویتیبی هدف تحریمهای آمریکا قرار میگیرد، اما نخستین بار است که این بانک بر مبنای اختیارات تحریمی مرتبط با ایران تحریم میشود. اوفک پیشتر در فوریه ۲۰۲۲ و ژانویه ۲۰۲۵ این بانک را بهدلیل ارتباط با دولت روسیه و فعالیت در بخش خدمات مالی اقتصاد این کشور تحریم کرده بود.
اقدام علیه ویتیبی تازهترین مرحله از کارزاری است که واشینگتن طی سه هفته گذشته دامنه آن را از شبکههای واسطهای و شرکتهای پوششی به بانکهای خارجی گسترش داده است. آمریکا پیشتر فعالیت شعب بانک مصر در امارات متحده عربی را هدف قرار داده و سپس بانک گلدن گلوبال و دو موسسه وابسته به آن در ترکیه را تحریم کرده بود.
اوفک ۲۶ دی ۱۴۰۳، بر اساس فرمان اجرایی ۱۳۶۶۲ و بهدلیل فعالیت ویتیبی در بخش خدمات مالی اقتصاد روسیه، این بانک را تحریم کرده بود.
ویتیبی همچنین پنجم اسفند ۱۴۰۰ همزمان با آغاز تهاجم گسترده روسیه به اوکراین، بر اساس فرمان اجرایی ۱۴۰۲۴ تحریم شده بود. مبنای آن اقدام، مالکیت یا کنترل بانک از سوی دولت روسیه، فعالیت مستقیم یا غیرمستقیم برای دولت روسیه یا به نمایندگی از آن و فعالیت در بخش خدمات مالی اقتصاد این کشور اعلام شد.
تحریم تازه از این جهت با اقدامات قبلی متفاوت است که این بار ویتیبی بهطور مشخص بر اساس اختیارات تحریمی مرتبط با ایران و بهدلیل فعالیت در بخش مالی اقتصاد جمهوری اسلامی هدف قرار گرفته است.
وزارت خزانهداری اعلام کرد ویتیبی اکنون در شمار موسسات مالی جهان قرار دارد که با گستردهترین مجموعه تحریمها روبهرو هستند.
هشدار آمریکا به بانکهایی که با ویتیبی همکاری میکنند
اوفک هشدار داد موسسات مالی خارجی که پس از اعمال تحریمهای مرتبط با ایران همچنان با ویتیبی همکاری کنند، بیش از گذشته در معرض خطر تحریم قرار خواهند گرفت و باید این روابط را «بیدرنگ» قطع کنند.
بر اساس بیانیه وزارت خزانهداری، انجام برخی تراکنشها با ویتیبی میتواند موسسات مالی خارجی را با تحریمهای ثانویه مواجه کند.
اوفک میتواند افتتاح یا نگهداری حساب کارگزاری یا حساب «پرداخت از طریق» در آمریکا را برای یک موسسه مالی خارجی که آگاهانه تراکنش مهمی را برای یک شخص تحریمشده انجام داده یا تسهیل کرده باشد، ممنوع یا محدودیتهای سختگیرانهای بر آن اعمال کند.
وزارت خزانهداری ۱۳ شهریور بانک گلدن گلوبال در ترکیه و دو موسسه مالی وابسته به آن را تحریم و اعلام کرد این موسسات دهها میلیون دلار تراکنش برای نیروی قدس سپاه پاسداران تسهیل کرده و امکان دسترسی شبکههای جمهوری اسلامی به خدمات بانکداری کارگزاری را فراهم کردهاند.
پرونده ویتیبی نیز بار دیگر نقش روابط کارگزاری بانکی را در شبکه مالی مورد استفاده جمهوری اسلامی برجسته میکند، اما ابعاد آن از گلدن گلوبال متفاوت است. ویتیبی یکی از بزرگترین بانکهای روسیه است و به گفته آمریکا، نهتنها با موسسات تحریمشده ایرانی روابط کارگزاری داشته، بلکه در ایران دفتر ایجاد کرده و برای افزایش حضور خود در تهران نیز اقدام کرده است.
پیش از تحریم گلدن گلوبال، آمریکا پنج شعبه بانک مصر در امارات متحده عربی را نیز بهدلیل نگرانی از نقش آنها در شبکه مالی جمهوری اسلامی هدف قرار داده بود.
ماهیت آن اقدام با تحریم مستقیم ویتیبی و گلدن گلوبال متفاوت بود. شبکه مقابله با جرائم مالی وزارت خزانهداری، فینسن، این پنج شعبه را «نگرانی درجهیک پولشویی» اعلام کرد و پیشنهاد داد دسترسی مستقیم و غیرمستقیم آنها به حسابهای کارگزاری و تراکنشهای دلاری در نظام مالی آمریکا قطع شود.
اقدامات علیه شعب بانک مصر در امارات، گلدن گلوبال در ترکیه و اکنون ویتیبی در روسیه نشان میدهد یکی از محورهای اصلی کارزار تازه واشینگتن، محدود کردن دسترسی جمهوری اسلامی به بانکهای خارجی و کانالهای کارگزاری بانکی است.
مارک روته، دبیرکل ناتو، دوشنبه ۲۳ شهریور گفت این حمله نشان میدهد ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، تا چه اندازه «درمانده» شده است.
او افزود: «روسیه در ادامه جنگ هولناک خود علیه اوکراین، روزبهروز بیپرواتر میشود.»
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، نیز هشدار داد این حمله با هدف ترساندن کشورهای غربی حامی اوکراین انجام شده است.
او اضافه کرد: «باید درست برعکس عمل کنیم. باید نشان دهیم که در کنار اوکراین هستیم و نمیترسیم.»
در سوی دیگر، کرملین در واکنش به انتقادات اعلام کرد ارتش روسیه در سراسر اوکراین دست به عملیات میزند و به اقدامات خود ادامه خواهد داد.
یک پهپاد روسی ۲۲ شهریور قطاری مسافربری را در نزدیکی مرز اوکراین و لهستان هدف قرار داد. کمی پیش از این حمله، بوریس جانسون، نخستوزیر پیشین بریتانیا، و شماری از دیپلماتهای اروپایی از همین مسیر ریلی عبور کرده بودند.
روسیه در هفتههای اخیر حملات به گذرگاههای مرزی اوکراین با متحدان غربیاش را در دستور کار قرار داده است.
اوکراین برای تجارت و دریافت محمولههای تسلیحاتی به مسیرهای مرزی خود با لهستان، رومانی و مولداوی وابسته است.
واکنش آلمان و فرانسه
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، ۲۳ شهریور هشدار داد اروپا در مسیر «دفاع از آزادی و صلح» در برابر روسیه، هفتهها و ماههای سرنوشتسازی پیش رو دارد.
مرتس در نشستی خبری در فنلاند گفت: «هر کاری از دستم برآید انجام خواهم داد تا حمایتهایمان [از اوکراین] ادامه یابد و مردم را قانع کنم که این کار به نفع خود ماست.»
بوریس پیستوریوس، وزیر دفاع آلمان، حمله پهپادی به این قطار را اقدامی «حسابشده» از سوی پوتین برای تشدید تنش و ایجاد هراس در اروپا خواند.
او افزود: «بسیار مهم است که خونسردی خود را حفظ کنیم و اجازه ندهیم تحریک شویم. در عین حال، نباید هیچ تردیدی باقی بگذاریم که توان دفاع از خود را داریم و در صورت تشدید اوضاع عقبنشینی نخواهیم کرد.»
ژان نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، دیگر مقام اروپایی بود که به این رویداد واکنش نشان داد و گفت مسکو با هدف ترساندن اروپاییها و ایجاد تفرقه میان آنان، به این قطار حمله کرد.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
در سالهای اخیر، جنگ اوکراین و تهدیدهای روسیه علیه ناتو، به تیرگی روابط مسکو با اکثر کشورهای اروپایی انجامیده است.
استقبال کرملین از اظهارات ترامپ
در تحولی دیگر، کرملین ۲۳ شهریور از درخواست دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای توقف حملات اوکراین به تاسیسات تولید گازوئیل روسیه استقبال کرد، اما آشفتگی بازارهای جهانی انرژی را عمدتا پیامد درگیریها در خلیج فارس دانست.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، در یک نشست خبری گفت هرگونه درخواست از کییف برای توقف حملات به «زیرساختهای اقتصادی غیرنظامی» را میتوان اقدامی مثبت دانست.
او در عین حال وضعیت بازارهای جهانی انرژی را عمدتا بهدلیل «بیثباتی و دور تازه تشدید تنشها در منطقه خلیج فارس»، رو به وخامت توصیف کرد.
ترامپ ۲۲ شهریور از ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، خواست حملات به زیرساختهای تولید گازوئیل روسیه را متوقف کند.
او گفت این حملات به کمبود سوخت انجامیده و «به جهان آسیب میزند».
حملات دوربرد پهپادی اوکراین به پالایشگاههای روسیه در ماههای اخیر تولید سوخت این کشور را کاهش داده و در بسیاری از مناطق به کمبود فرآوردههایی از جمله بنزین منجر شده است.
اوکراین میگوید با حمله به زیرساختهای انرژی روسیه میکوشد هزینه ادامه جنگ را برای مسکو افزایش دهد.
به گزارش خبرگزاری رویترز، کمبود بنزین در بسیاری از مناطق روسیه در آستانه انتخابات پارلمانی ۲۷ تا ۲۹ شهریور، بر روحیه عمومی در این کشور تاثیر گذاشته است.
بقایی دوشنبه ۲۳ شهریور در نشستی خبری گفت: «فرصت نشست عمان با کشورهای منطقه فعلا از دست رفت. انتظار میرفت کشورهای منطقه فرصتشناس باشند و قدر چنین موقعیتهایی را بدانند.»
او اضافه کرد: «درخواست عربستان برای تعویق نشست منطقهای و منتسب ساختن آن به تحولات یمن، انحراف از ریشههای اصلی این بحران است. با دادن آدرسهای غلط، مشکل یمن حل نمیشود.»
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی با انتقاد از ریاض گفت «هیچ طرف مسئولی» تعویق این نشست بهدلیل «فشارهای خارجی» یا «بهانهجوییهای بیربط با ایران» را نخواهد پذیرفت.
این نشست قرار بود ۲۳ شهریور در شهر صلاله عمان برگزار شود، اما بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه این کشور، شامگاه ۲۲ شهریور اعلام کرد برای دستیابی به «اجماع» به تعویق افتاده است.
قرار بود تهران در این نشست، توافق خود با مسقط درباره مدیریت مسیرهای کشتیرانی در تنگه هرمز را به کشورهای عربی خلیج فارس ارائه کند.
پیشتر بحرین نیز خبر داده بود در نشست صلاله شرکت نخواهد کرد.
در روزهای اخیر، پیشروی حوثیها در یمن و حملات این گروه نیابتی جمهوری اسلامی به عربستان سعودی، به نگرانیها درباره گسترش درگیریهای منطقهای دامن زده است.
بقایی: در حمله به خط لوله عربستان سعودی دست نداشتیم
بقایی در ادامه نشست خبری، نقش تهران در حمله از خاک عراق به خط لوله نفتی عربستان سعودی را تکذیب کرد.
او گفت آمریکا با انتشار «خبرها و ادعاهای دروغ» میکوشد اختلاف میان کشورهای منطقه را تشدید و اوضاع را پیچیدهتر کند.
حمله پهپادی ۱۹ شهریور از خاک عراق، ایستگاههای پمپاژ خط لوله شرق-غرب در مناطق ریاض و مدینه را هدف قرار داد. در این حمله شماری زخمی شدند و فعالیت سامانه انتقال نفت بهطور موقت متوقف شد.
هیچ گروهی مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفته است، اما ریاض و واشینگتن شبهنظامیان متحد جمهوری اسلامی در عراق را از مظنونان احتمالی میدانند.
این خط لوله پس از کاهش شدید تردد نفتکشها در تنگه هرمز، به یکی از مسیرهای اصلی صادرات نفت عربستان سعودی تبدیل شده است و روزانه حدود پنج میلیون بشکه نفت را به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ منتقل میکند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۱ شهریور گفت احتمالا حکومت ایران در این حمله دست داشته است.
عراق ۲۱ شهریور شماری از گذرگاههای مرزی خود با ایران را بست و تردد کالا و مسافر از این مسیرها را متوقف کرد.
بغداد یک روز بعد گذرگاههای مرزی شلمچه و شیب را به روی مسافران باز کرد. طبق اعلام رسمی دولت عراق، فعالیتهای تجاری نیز در گذرگاه شلمچه از ۲۳ شهریور، در گذرگاه مندلی از ۲۴ شهریور و در گذرگاه شیب از ۲۶ شهریور از سر گرفته خواهد شد.
بقایی هم تایید کرد وضعیت مرزهای ایران و عراق تا دو روز آینده به «حالت عادی» بازمیگردد.
واکنش بقایی به گزارشها درباره سایت کلنگ گزلا
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی گزارشهای تازه درباره افزایش فعالیتها در سایت هستهای کوه کلنگ گزلا را «فضاسازی تکراری و جنگ روانی» واشینگتن توصیف کرد.
بقایی گفت: «طرح مجدد موضوع ساختوسازها در منطقه کوه کلنگ مصداق هیاهوی تبلیغاتی و استمرار جنگ روانی آمریکا بوده و فاقد هرگونه ابعاد جدید یا محرمانه است.»
او افزود حکومت ایران به تعهدات حقوقی و پادمانی خود بهطور «مسئولانه» عمل کرده و طبق ضوابط بینالمللی، «تمام اطلاعرسانیهای لازم» را انجام داده است.
این در حالی است که رضا نجفی، نماینده دائم جمهوری اسلامی در آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ۱۹ شهریور در پاسخ به پرسشی درباره احتمال همکاری تهران و این نهاد بینالمللی برای رفع ابهامها درباره کلنگ گزلا گفت: «این موضوع ارتباطی به آژانس ندارد.»
مجموعه زیرزمینی کوه کلنگ گزلا در استان اصفهان و در حدود دو کیلومتری جنوب تاسیسات هستهای نطنز قرار دارد.
مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی ۱۹ شهریور با استناد به تصاویر ماهوارهای گزارش داد فعالیتهای عمرانی در کلنگ گزلا طی سال ۲۰۲۶ به شکل چشمگیری افزایش یافته است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، هم انجام فعالیتهای جدید در این مجموعه را تایید کرده است.
ترامپ در هفتههای گذشته از احتمال حمله ایالات متحده به این سایت خبر داده است.
حکم بازداشت او پنجشنبه ۱۹ شهریور امضا و یکشنبه ۲۲ شهریور علنی شد. نام حاجی احمد در گذرنامه بریتانیایی «سلیم احمد سعید» آمده است.
در این حکم از نیروهای پلیس و امنیتی خواسته شده است او را به دادگاه تحقیق دوم کرخ تحویل دهند.
این نهاد یکی از مهمترین دادگاههای تخصصی در ساختار قضایی عراق واقع در منطقه کرخ بغداد است که بهطور ویژه به پروندههای پولشویی، فساد مالی، اداری و جرایم اقتصادی اختصاص دارد.
این دادگاه اوایل شهریور دستور توقیف اموال منقول و غیرمنقول سعید را صادر و او را «متواری» توصیف کرده بود.
خبرگزاری رسمی عراق متن حکم را منتشر کرده است.
حاجی احمد به «کسب و در اختیار داشتن وجوه حاصل از تاسیس چندین شرکت نفتی» و استفاده از این منابع در واردات، صادرات و حمل غیرقانونی فرآوردههای نفتی متهم است.
دادگاه اعلام کرد فعالیتهای تجاری او با الزامات مقررات دریانوردی سازگار نبوده و مفاد قوانین مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم عراق را نقض کرده است.
اتهام فروش نفت ایران به نام نفت عراق
وزارت خزانهداری آمریکا تیرماه ۱۴۰۴ سعید را در فهرست تحریمهای خود قرار داد.
این وزارتخانه گفت شرکتهای متعلق به او دستکم از سال ۲۰۲۰ نفت ایران را با اسناد جعلی، نفت عراق معرفی کردهاند.
بر اساس این اعلام، این شبکه با انتقال کشتیبهکشتی و روشهای دیگر برای پنهان کردن منشا محمولهها، نفت ایران و عراق را مخلوط میکرد و سپس آن را از طریق عراق یا امارات متحده عربی، بهعنوان نفت کاملا عراقی به خریداران میفروخت.
این سازوکار امکان عرضه نفت ایران در بازار رسمی و دور زدن تحریمهای بینالمللی را فراهم میکرد.
وزارت خزانهداری ایالات متحده همچنین سعید را متهم کرد که به شماری از اعضای نهادهای مهم حکومت عراق، از جمله پارلمان، رشوه داده و میلیونها دلار در ازای دریافت برگههای جعلی تایید منشا عراقی نفت پرداخت کرده است.
وزارت خزانهداری شبکه او را در راستای منافع حکومت ایران و سپاه پاسداران معرفی کرد و افزود بخشی از نفت جابهجاشده به نیروی قدس سپاه پاسداران سود رسانده است.
تحریم سعید چند ماه پس از احیای سیاست «فشار حداکثری» دولت دونالد ترامپ علیه جمهوری اسلامی اعمال شد.
در ادامه این سیاست، آمریکا معافیت تحریمی عراق برای خرید برق از ایران را نیز لغو کرد.
کارزار گسترده مبارزه با فساد در عراق
حکم تازه همزمان با ادامه کارزار مبارزه با فساد دولت علی فالح الزیدی صادر شده است. این کارزار با عنوان «عملیات سپیدهدم» از هفتم تیر آغاز شد و با هماهنگی کمیسیون فدرال پاکدستی عراق، نیروهای امنیتی و دستگاه قضایی، ادامه یافته است.
از آغاز عملیات، دهها یورش در بغداد و استانهای دیگر انجام شده است.
خبرگزاری رسمی عراق در موج نخست عملیات از بازداشت ۴۷ نماینده، مقام و کارمند دولتی خبر داد.
خبرگزاری رووداو شمار کل بازداشتشدگان در بغداد و استانهای دیگر را بیش از ۲۰۰ نفر اعلام کرده است.
تمرکز بخشی از تحقیقات بر فساد در بخش نفت و سوءاستفاده از قراردادها و منابع عمومی بوده است.
ماه گذشته، علی معارج البهادلی، مقام پیشین وزارت نفت و طلال الزوبعی، نماینده سابق پارلمان، هر یک به اتهام ثروتاندوزی غیرقانونی به هفت سال زندان محکوم شدند.
دادگاه علاوه بر حکم بازپرداخت میلیونها دلار درآمد غیرقانونی، جریمههایی معادل مبالغ پرونده هم برای آنان تعیین کرد.
این جنگنده شامگاه ۱۳ فروردین هنگام ماموریت حمله به تاسیسات صنعتی مرتبط با برنامههای پهپادی و موشکی جمهوری اسلامی هدف قرار گرفت.
دو سرنشین هواپیما، یک خلبان و یک افسر سامانههای تسلیحاتی بودند که به دلایل امنیتی در گزارش سیبیاس نیوز با نامهای عملیاتی «آلفا» و «براوو» معرفی شدهاند.
جنگنده افـ۱۵ای آنان پس از اصابت یک موشک به آن بهشدت آسیب دید و هر دو ناچار شدند با استفاده از سامانه خروج اضطراری، خود را به بیرون پرتاب کنند.
آلفا و براوو در منطقهای کوهستانی و بیابانی در ایران، کیلومترها دور از یکدیگر فرود آمدند. در سوی دیگر، مقامهای جمهوری اسلامی برای دستگیری آنان جایزه تعیین کردند.
عملیات نجات این دو نظامی به یکی از بزرگترین و پیچیدهترین ماموریتهای نجات در تاریخ ارتش آمریکا تبدیل شد.
نیروهای آمریکایی حدود شش ساعت پس از سقوط جنگنده، آلفا را در عملیاتی پرخطر از ایران خارج کردند. بالگردهای نجات در جریان این ماموریت هدف تیراندازی نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفتند.
براوو بهدلیل آسیب دیدن چتر نجاتش، در زمان سقوط از ناحیه کمر، بازو و شانه دچار شکستگی شد. با این حال، توانست خود را به ارتفاعات برساند.
او در نخستین مصاحبه خود، جزییات تازهای از تلاشش برای زنده ماندن و عملیات نجات خود و همپروازش را با نورا اودانل، خبرنگار برنامه «۶۰ دقیقه» سیبیاس نیوز، در میان گذاشت.
اصابت موشک مانند برخورد قطار باری بود
براوو برخورد موشک دوشپرتاب با هواپیمایشان را به اصابت «یک قطار باری» تشبیه کرد و گفت شدت خسارت واردشده به جنگنده از همان ابتدا کاملا آشکار بود.
او واکنش سریع آلفا را عامل نجات جان هر دوی آنان دانست: «تا آخرین روز زندگیام از خلبان و همپروازم، آلفا، سپاسگزار خواهم بود که جانمان را نجات داد و ما را از هواپیما به بیرون پرتاب کرد.»
براوو توضیح داد سامانه خروج اضطراری افـ۱۵ای دو خدمه را با فاصله چند ثانیه به بیرون پرتاب میکند تا پس از فرود، در فاصلهای ایمن از یکدیگر قرار گیرند.
او همچنین از نیروهایی که مسئول نگهداری جنگنده، تجهیزات و وسایل بقای آنان بودند، قدردانی کرد و گفت همه این تجهیزات با وجود آسیب ناشی از اصابت موشک، بهتر از حد انتظار عمل کردند.
سقوط آزاد با چتر نجات آسیبدیده
سیبیاس نیوز در ادامه گزارش داد چتر نجات براوو هنگام اصابت موشک به هواپیما آسیب دید.
براوو دقیقا نمیداند با چه سرعتی سقوط میکرد، اما او و کارشناسان نظامی سرعت سقوطش را بین ۱۱۲ تا ۱۶۰ کیلومتر در ساعت برآورد کردند.
او ادامه داد: «میتوان گفت در حال سقوط آزاد بودم. در آن لحظه به سرعت سقوطم فکر نمیکردم. ما آموزش دیدهایم که هنگام خروج اضطراری از هواپیما و در هر موقعیتی که جانمان به خطر میافتد، مشکلات را یکییکی حل کنیم. برای مقابله با نقص چتر نجات نیز آموزش میبینیم.»
بر اساس دستورالعملها، خدمه پروازی ایالات متحده برای مواجهه با شرایط اضطراری در صورت سقوط در قلمرو دشمن، آموزشهای ویژهای میبینند؛ مهارتهایی نظاممند که در قالب برنامه «بقا، گریز، مقاومت و فرار» (SERE) تعریف شده و آنان را برای بقا و بازگشت ایمن آماده میکند.
فرار از نیروهای جمهوری اسلامی
پس از آنکه براوو از خروج اضطراری و سقوط جان سالم به در برد، نیروهای جمهوری اسلامی جستوجو برای یافتن و بازداشت او را آغاز کردند. به گفته منابع نظامی آمریکا، این نیروها تا چند صد متری محل حضورش پیش رفتند.
براوو گفت: «تمام تمرکزم بر دور شدن از دشمن، یافتن مکانی مناسب برای برقراری ارتباط و پیدا کردن راهی برای پنهان ماندن یا خنثی کردن روشهایی بود که دشمن ممکن بود برای ردیابی من به کار بگیرد.»
او افزود: «تجهیزات ارتباطی همراهم بود، اما بلافاصله از آنها استفاده نکردم. با توجه به محلی که در آن فرود آمده بودم، اولویت این بود که پیش از رسیدن کسانی که احتمالا در جستوجوی من بودند، از آنجا دور شوم.»
این نظامی آمریکایی با وجود شکستگی چند استخوان، پیچخوردگی مچ پا و زخمها و خراشهای صورت و سرش، از دامنه کوه بالا رفت و خود را به ارتفاع بیش از ۲۱۰۰ متری رساند.
او لحظه رسیدن نظامیان آمریکایی به بالای کوه را، در حالی که نیروهای جمهوری اسلامی در دامنه آن در حال تجمع بودند، یکی از بهترین لحظات زندگیاش توصیف کرد.
برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، نجات براوو را «عملیاتی در دل عملیاتی دیگر» خواند و گفت حدود ۹۲ نیرو روی زمین در آن مشارکت داشتند.
به گفته او، چند صد نفر نیز در آسمان حضور داشتند و در مجموع احتمالا سه تا پنج هزار نفر از این عملیات پشتیبانی میکردند.
پیشتر در ۱۶ فروردین، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ماموریت نجات براوو را «یکی از جسورانهترین عملیاتهای جستوجو و نجات در تاریخ آمریکا» توصیف کرد.
ترامپ افزود: «این جنگجوی شجاع در پشت خطوط دشمن در کوههای خطرناک ایران، در حالی که از سوی دشمنانمان تعقیب میشد و هر ساعت به او نزدیکتر میشدند، حضور داشت.»
گیر افتادن هواپیمای نجات در شنهای بیابان
سیبیاس نیوز گزارش داد پس از بازگشت نیروها به باند موقت، چرخهای هواپیمای نجات در شنهای بیابان فرو رفت و هواپیما زمینگیر شد.
سرانجام یکی از یگانهای مخفی نیروی هوایی آمریکا، براوو و بیش از ۹۰ نیروی عملیات ویژه را از ایران خارج کرد.
نیروهای آمریکایی سپس هواپیمای زمینگیرشده را بمباران کردند تا به دست نیروهای جمهوری اسلامی نیفتد.
۱۶ فروردین، رسانههای حکومتی در ایران از درگیریهای شدید در منطقه کوهسیاه دهدشت از توابع شهرستان کهگیلویه در ارتباط با عملیات نجات خلبان آمریکایی خبر دادند.
فرماندار شهرستان کهگیلویه اعلام کرد در جریان حملات به منطقه کوهسیاه، پنج نفر به نامهای کمال علیزاده، مصطفی حبیبی، علی کیانی، سجاد امیری و ابوالفضل پیمان، کشته شدند. این ماجرا همچنین هشت زخمی بر جای گذاشت.
