برایان شوارتز، خبرنگار والاستریت ژورنال، در پستی در ایکس به نقل از یک مقام ارشد کاخ سفید نوشت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، زمانی که گفت ایالات متحده پس از جنگ با ایران تنگه هرمز را قلمرو آمریکا اعلام خواهد کرد، شوخی میکرد.
برایان شوارتز، خبرنگار والاستریت ژورنال، در پستی در ایکس به نقل از یک مقام ارشد کاخ سفید نوشت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، زمانی که گفت ایالات متحده پس از جنگ با ایران تنگه هرمز را قلمرو آمریکا اعلام خواهد کرد، شوخی میکرد. به گفته این مقام، ترامپ درباره چنین اقدامی با مشاورانش گفتوگو نکرده است.
رییسجمهوری آمریکا روز جمعه ۲۳ مرداد گفت واشینگتن [حکومت] ایران را از نظر اقتصادی «بهشدت» تحت فشار قرار خواهد داد. اظهارات او یک روز پس از آن مطرح شد که اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، از اجرای اقداماتی علیه تهران خبر داد که به گفته او «هرگز دیده نشده است».
ترامپ در یک گردهمایی در ایالت نیویورک، با خنده گفت: «احتمالا خیلی زود اعلام خواهم کرد که تنگه هرمز قلمرو ایالات متحده است.» به نوشته نشریه تایمز اسرائیل، مشخص نیست این سخن بیانگر سیاست تازهای در دولت آمریکا است یا ترامپ آن را با هدف تشدید فشار لفظی بر تهران مطرح کرده است.
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در واکنش گفت «ایران با تهدید یا نمایش قدرت مرعوب نمیشود و تنگه هرمز تنها تحت فرمان تهران» باز یا بسته خواهد شد. همزمان، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، اعلام کرد هنوز تصمیمی برای ازسرگیری مذاکرات با آمریکا گرفته نشده است. به گفته او، قطر و پاکستان در حال تبادل پیام میان طرفها هستند، اما این تماسها به معنای مذاکره نیست.
تردد کشتیها در تنگه هرمز روز جمعه پس از حمله به دو شناور شرکت ملی نفت ابوظبی و ادامه محاصره دریایی ایران از سوی آمریکا، تقریبا متوقف شد. امارات متحده عربی حکومت ایران را مسئول این حملات دانست، اما تهران در آن زمان واکنشی نشان نداده بود.
بر اساس دادههای شرکت ردیابی کپلر، روز جمعه تنها دو کشتی از تنگه عبور کردند و هیچ محموله نفت خامی در حال انتقال مشاهده نشد. پیش از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه حکومت ایران، روزانه بیش از ۱۳۰ شناور از این آبراه میگذشتند. حدود ۲۰ درصد محمولههای نفت و گاز طبیعی مایع جهان نیز در شرایط عادی از تنگه هرمز عبور میکند.
اختلال در کشتیرانی، قیمت نفت خام برنت را به حدود ۹۰ دلار در هر بشکه رسانده و بهای بنزین در آمریکا نیز به حدود چهار دلار در هر گالن افزایش یافته است. این تحولات، وعده انتخاباتی ترامپ برای کاهش هزینه انرژی را با چالش روبهرو کرده و دموکراتها میکوشند پیامدهای اقتصادی جنگ را به یکی از موضوعات انتخابات میاندورهای نوامبر تبدیل کنند.
ترامپ از آمریکاییها خواست افزایش قیمت بنزین را هزینه جلوگیری از دستیابی [حکومت] ایران به سلاح هستهای بدانند. او گفت: «کاری که انجام میدهیم، خدمت بزرگی به جهان است؛ نهفقط به خودمان.» ترامپ همچنین تاکید کرد هرگز به دلیل حمله به ایران عذرخواهی نخواهد کرد.
رییسجمهوری آمریکا در بخش دیگری از سخنانش، نگرانیها درباره شرایط خدمه ناو هواپیمابر «یواساس آبراهام لینکلن» را رد کرد. این ناو حدود ۹ ماه است در دریا حضور دارد و برای پشتیبانی از عملیات نظامی علیه حکومت ایران به خاورمیانه اعزام شده است.
ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره طولانیشدن ماموریت ناو گفت: «نه، نه، نه؛ اصلا بهاندازه کافی طولانی نبوده است.» او در عین حال تایید کرد آبراهام لینکلن بهزودی منطقه را ترک میکند و یک ناو مشابه جایگزین آن خواهد شد.
رسانههای آمریکایی به نقل از خانوادههای خدمه از وخامت شرایط زندگی، مشکلات سلامت روانی و چند اقدام به خودکشی در این ناو خبر دادهاند. مقامهای نیروی دریایی آمریکا گفتهاند شمار اندکی از موارد مرتبط با سلامت روانی درمان شدهاند و هیچکس جان خود را از دست نداده است. وزیر جنگ آمریکا نیز گزارشها در مورد این ناو را «نادرست» خوانده است. قانونگذاران دموکرات خواستار تحقیق درباره وضعیت خدمه شدهاند.
بر اساس این گزارش که جمعه ۲۳ مرداد منتشر شد، سفر اردیبهشتماه ترامپ به چین و همراهی ماسک با او، نتیجه حدود یک سال تلاش برای آشتی دادن این دو بود.
والاستریت ژورنال نوشت ماسک در مسیر پکن دیداری صمیمانه با ترامپ داشت و برنامههایش برای راهاندازی کارخانههای جدید در آمریکا را با او در میان گذاشت.
تماسهای خصوصی، میانجیگری دوستان مشترک، دعوت ماسک به اقامتگاه مارالاگو و حضور او در مهمانی کاخ سفید، همگی در کاهش اختلافات و نزدیک شدن دوباره دو طرف نقش داشتند.
به گزارش والاستریت ژورنال، یک رویداد تلخ و پیشبینینشده روند آشتی آنها را سرعت بخشید: ترور چارلی کرک، فعال محافظهکاری که پیش از کشته شدنش برای بهبود رابطه ترامپ و ماسک کوشیده بود. این دو در مراسم یادبود او در سپتامبر ۲۰۲۵ دیدار کوتاهی داشتند.
به گفته دستیاران رییسجمهوری آمریکا، ترامپ در گفتوگوهای خصوصی اعلام کرده است رابطهاش با ماسک دیگر هرگز مانند گذشته صمیمانه نخواهد شد.
با این حال، ارتباط آنها از سر گرفته شده است و تقریبا ماهی یکبار درباره هوش مصنوعی، چین و تحولات جهان گفتوگو میکنند.
والاستریت ژورنال افزود بهبود این رابطه برای هر دو طرف سودمند است، زیرا اگر دموکراتها کنترل کنگره را به دست گیرند، احتمالا تحقیقات گستردهای را درباره ترامپ و خانوادهاش آغاز خواهند کرد.
ماسک نیز بهدلیل قراردادهای کلان شرکتهایش با دولت، ممکن است زیر ذرهبین کنگره قرار گیرد.
نمایندگان ماسک به درخواست والاستریت ژورنال برای اظهارنظر پاسخ ندادند. کاخ سفید نیز اعلام کرد ترامپ «بزرگترین ائتلاف تاریخ سیاست آمریکا را تشکیل داده است؛ ائتلافی از میهنپرستانی چون ایلان ماسک که برای حفظ دستاوردهای تاریخی این دولت کاملا مصمم هستند».
انتخابات میاندورهای آمریکا قرار است سوم نوامبر (۱۲ آبان) برگزار شود. در این انتخابات همه ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان و ۳۵ کرسی از مجموع ۱۰۰ کرسی مجلس سنا به رای گذاشته میشوند.
فراز و فرود رابطه ترامپ و ماسک
ترامپ و ماسک در جریان رقابتهای انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۴ بهسرعت به یکدیگر نزدیک شدند. پس از بازگشت ترامپ به کاخ سفید، ماسک برای نظارت بر طرح کوچکسازی دولت فدرال به کاخ سفید رفت.
اما شیوه کار نامتعارف او، کاهش برخی خدمات و برنامههای عمومی مورد استفاده میلیونها آمریکایی و درگیری با اعضای کابینه، انتقادهای گستردهای را برانگیخت.
رابطه آنها در ژوئن سال گذشته بهطور علنی دچار فروپاشی شد. ماسک گفت نام ترامپ در پروندههای جفری اپستین آمده است و ترامپ نیز تهدید کرد قراردادهای دولتی شرکتهای او را لغو خواهد کرد.
ماسک در پاسخ، لایحه مالیاتی و بودجهای دولت را «افتضاحی نفرتانگیز» خواند و گفت ترامپ بدون کمک او در انتخابات شکست میخورد. او برای پیروزی ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ نزدیک به ۳۰۰ میلیون دلار هزینه کرده بود.
یک روز پس از این مشاجره، جیدی ونس، معاون رییسجمهوری، و سوزی وایلز، رییس دفتر کاخ سفید، برای کاهش تنشها با ماسک تماس گرفتند. ماسک پس از آن با ترامپ گفتوگو کرد و در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت از برخی سخنان خود پشیمان است.
ونس در ماههای بعد ارتباطش را با ماسک و نزدیکان او حفظ کرد و نقش مهمی در آشتی دو طرف داشت.
ماسک حتی طرح خود را برای تاسیس یک حزب جدید کنار گذاشت تا رابطه خود را با ونس که از او بهعنوان نامزد احتمالی انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ یاد میشود، حفظ کند.
نیاز دولت آمریکا به اسپیسایکس نیز مانع قطع کامل روابط شد. بررسی قراردادهای این شرکت با پنتاگون و ناسا نشان داد بیشتر آنها برای برنامههای دفاعی و فضایی آمریکا ضروری هستند.
همچنین تهدید ماسک به توقف پشتیبانی از ماموریتهای ایستگاه فضایی بینالمللی نگرانی شدیدی در ناسا به وجود آورده بود.
انتصاب سرجیو گور، دستیار ترامپ، بهعنوان سفیر آمریکا در هند نیز به کاهش تنشها کمک کرد. گور در کاخ سفید با ماسک دچار اختلاف شده بود.
ترامپ همچنین در نوامبر سال گذشته میلادی جرد آیزاکمن، میلیاردر و فضانورد نزدیک به ماسک، را بار دیگر برای ریاست ناسا معرفی کرد.
ترامپ همزمان با اوج گرفتن اختلافاتش با ماسک، نامزدی آیزاکمن را پس گرفته بود؛ از این رو، معرفی دوباره او نشانهای مهم از بهبود روابط رییسجمهوری آمریکا با بنیانگذار اسپیسایکس تلقی شد.
ماسک اکنون قصد دارد دستکم ۱۰۰ میلیون دلار برای کمک به جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای هزینه کند، هرچند به گفته برخی منابع، این بار در مقایسه با انتخابات ۲۰۲۴ حضور علنی کمرنگتری خواهد داشت.
آنیتا آناند، وزیر امور خارجه کانادا، جمعه ۲۳ مرداد گفت این تصمیم در چارچوب «قانون اقدامات ویژه اقتصادی» علیه حکومت ایران اتخاذ شده است.
علی عبداللهی، رییس ستاد کل نیروهای مسلح، ابراهیم ذوالفقاری، سخنگوی قرارگاه مرکزی «خاتمالانبیا»، ابراهیم عزیزی، رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس، شهرام ایرانی، فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی و حمید حسینی، رییس هیاتمدیره اتحادیه صادرکنندگان فرآوردههای نفت، گاز و پتروشیمی، پنج فردی هستند که از سوی کانادا تحریم شدهاند.
بر اساس بیانیه دولت کانادا، این افراد با «فعالیتهای نظامی، حقوقی و رسانهای خود»، یک آبراه حیاتی را مورد تهدید قرار داده و برخلاف قوانین بینالمللی، حق کشتیرانی در تنگه هرمز و آبهای پیرامون آن را مختل کردهاند.
تحریمهای جدید کانادا علیه جمهوری اسلامی در شرایطی اعمال میشوند که سپاه پاسداران همچنان به حملات خود علیه کشتیهای تجاری در تنگه هرمز ادامه میدهد و مذاکرات بر سر بازگشایی این گذرگاه تاکنون به توافقی منجر نشده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، پیشتر از طرح آمریکا برای تشدید فشار اقتصادی بر تهران خبر داد و گفت: «قصد داریم در هفته آینده اقداماتی را به اجرا بگذاریم که در تاریخ انزوای اقتصادی یک کشور بیسابقه بوده است.»
پیش از آغاز جنگ اخیر در ۹ اسفند ۱۴۰۴، بهطور متوسط روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت از خلیج فارس از طریق تنگه هرمز صادر میشد؛ رقمی که حدود ۲۰ درصد عرضه جهانی نفت را تشکیل میداد.
تاکید کانادا بر لزوم مقابله با «نفوذ مخرب» تهران
دولت کانادا در ادامه بیانیه خود اعلام کرد جمهوری اسلامی با فعالیتهای بیثباتکننده در خاورمیانه و دیگر نقاط جهان، همچنان صلح و امنیت بینالمللی را تضعیف میکند.
بر پایه این بیانیه، حملات مسلحانه به کشورهای همسایه و اقدامات مخرب برای اخلال در کشتیرانی در تنگه هرمز و آبهای پیرامون آن، از جمله این فعالیتهاست.
کانادا هشدار داد تا اوت ۲۰۲۶، بیش از ۱۵۰۰ کشتی بهدلیل نگرانی از وقوع درگیری نظامی در خلیج فارس متوقف ماندهاند و طبق آمار سازمان بینالمللی دریانوردی، حدود شش هزار دریانورد نیز همچنان در کشتیهای خود گرفتارند.
وزیر امور خارجه کانادا در همین رابطه گفت آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز برای تجارت جهانی و امنیت انرژی امری ضروری محسوب میشود.
آناند افزود: «تحریمهای امروز افرادی را هدف قرار میدهند که اقداماتشان این اصول را تضعیف میکند و امنیت اقتصادی و انرژی جهان را به خطر میاندازد.»
دولت کانادا تاکید کرد بسته تحریمی جدید با تلاشهای متحدان این کشور برای مقابله با «نفوذ مخرب حکومت ایران در خاورمیانه و دیگر مناطق» همسو است.
اتاوا همچنین اعلام کرد «هرگاه شرایط اجازه دهد»، آماده حمایت از تلاشها برای تثبیت اوضاع در تنگه هرمز خواهد بود.
پیشتر در ۲۱ مرداد، کانادا و ۳۲ کشور دیگر با انتشار بیانیهای مشترک، نقض حقوق بشر در ایران را مورد انتقاد قرار دادند و از جمهوری اسلامی خواستند استفاده از مجازات اعدام را برای «خاموش کردن صدای مخالفان و ایجاد رعب و وحشت در جامعه» متوقف کند.
افراد تحریمشده با چه محدودیتهایی مواجه میشوند؟
کانادا تاکنون در مجموع ۲۳۲ فرد و ۲۶۰ نهاد مرتبط با دستگاههای امنیتی، اطلاعاتی و اقتصادی جمهوری اسلامی را بر اساس «قانون اقدامات ویژه اقتصادی» و «قانون عدالت برای قربانیان مقامهای خارجی فاسد» تحریم کرده است.
بخش عمده این تحریمها از سال ۲۰۲۲ به این سو اعمال شدهاند.
بر پایه قوانین کانادا، هرگونه معامله با افراد تحریمشده ممنوع است و داراییهای احتمالی آنان در این کشور مسدود میشود. ساکنان کانادا و شهروندان کانادایی خارج از این کشور نیز اجازه ندارند اموالی را در اختیار این افراد قرار دهند.
افراد تحریمشده همچنین اجازه ورود به کانادا را نخواهند داشت.
دولت کانادا خرداد ۱۴۰۳ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را بهصورت رسمی در فهرست گروههای تروریستی قرار داد.
هر سه فیلم به شکل «سینمای تک نفره» و با دوریین موبایل ساخته شدهاند و در آنها کارگردان، فیلمنامهنویس، فیلمبردار و تدوینگر آثار تنها خود کاهانی است و فقط بازیگران فیلمها تنها عواملی هستند که به جز کارگردان در پشت صحنه حضور داشتهاند.
این فیلمها بدون بودجه و بدون دریافت کمک ساخته شدهاند و در واقع کاهانی در سه سال اخیر در پاسخ به مشکلات تولید و موانع مختلف برای فراهم کردن یک گروه فیلمسازی عظیم در کانادا، به این راهکار خلاقه رسیده است؛ راهکاری که خودش هر بار در عنوانبندی انتهایی فیلم درباره آن توضیح میدهد، در نتیجه فیلمها به جای فهرست عوامل با یک نامه صمیمی از طرف کارگردان پایان مییابند.
بهشت خالی هم به مانند دو فیلم قبلی موضوعی سیاسی- اجتماعی را پی میگیرد و درباره مهاجران ایرانی در کانادا و نفوذ عوامل حکومت در آنجا حرف میزند.
بهشت خالی بدون تعارف به سراغ مامورانی حکومتی میرود که در کار قاچاق قطعات نظامی هستند. آنها یک مرد سادهدل به نام سعید را استخدام کردهاند تا بستههایشان را جابهجا کند. همه چیز به خوبی پیش میرود و به نظر میرسد سعید که آدم مجردی است و خواستار یافتن یک زن در زندگیاش، کاملا به حرفهای آنها بدون چون و چرا گوش میدهد و سادهدلانه به بهانه دیدار پنج زن این بستهها را جابهجا میکند.
نیما صدر در نقش سعید این بار هم بازی به یادماندنی و جذابی ارائه میدهد؛ آدم ظاهرا سادهدل و تنهای ایرانی در غربت که پی آرامش، زن و عشق میگردد. این شخصیت در پی دو فیلم قبلی حالا به یک کاراکتر دوستداشتنی بدل شده که تماشاگران فیلمهای قبلی خودبهخود با او ارتباط برقرار میکنند و همراهش میشوند.
اینجا اما فیلم بر خلاف دو فیلم قبلی یک پیچ داستانی دارد که شخصیت سعید را تغییر میدهد. تا نزدیک به انتها تماشاگر هیچ شک و شبههای نسبت به سعید ندارد و او را بهعنوان همان سادهدل تنها میپذیرد، اما این بار، همه چیز آنطور نیست که تماشاگر انتظارش را دارد.
کاهانی محدودیتهای بودجه و امکانات را به یک ویژگی فیلم بدل میکند، جایی که همه چیز به سادگی برگزار میشود و فیلم ساختاری مستندگونه مییابد. در عین حال اما دغدغههای تکنیکی خود را دنبال میکند و این بار با زوایای دوربین متفاوتی روبهرو هستیم که فضای ساده محیط را درهم میشکند.
برف و سرمای کانادا به موتیف فیلم بدل میشود و فیلم در غالب تصاویر بر آن تکیه میکند. از همان اولین نماها تا انتها برف حضور سهمگینی دارد و بخشی از جهان فیلم را پیش میبرد و در عین حال با مضمون فیلم ارتباط مییابد: جهان یک آدم تنها که همیشه در دل بوران و برف بیانتها به دنبال مامن گرمی برای آرامش میگردد. او حتی بهشت را خالی میبیند و گمان میبرد که خداوند موجود تنهایی است. حالا نگران به نظر میرسد که بهشت او خالی خواهد ماند و تنهایی در آنجا هم ادامه خواهد داشت.
فیلم در عین حال در ادامه آثار قبلی بدون تعارف درباره حکومت جمهوری اسلامی و فساد آن حرف میزند. در فیلم قبلی(مردهشور) ماموران حکومتی برای کشتن یک خواننده زن مخالف حکومت دست به کار شده بودند و حالا همان ماموران در حال پولسازی و غارت ثروت مردم از طریق فعالیتهای غیرقانونی در حیطه قطعات نظامی در کانادا هستند.
فیلمساز اما تلخی و خشونت جهان اطرافش را در صحنههای انتهایی تقلیل میدهد و به نوعی پایان خوش میرسد، در حالی که واقعیت سهمگین جاری در فیلم و فضای آن شاید پایانی از نوع دیگر را میطلبید.
