بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، امید حاجیمحمدی، متولد ۱۳۸۳ و شاغل در یک بنگاه املاک، پس از بازداشت در جریان اعتراضات دیماه، از سوی دادگاه انقلاب قزوین به پنج سال حبس تعزیری محکوم شده است.
بر اساس این اطلاعات، او یک هفته پس از آغاز اعتراضات، در منزل خانوادگیاش در محله مینودر قزوین بازداشت شد. ماموران حدود ساعت ۴ بعدازظهر با دو خودرو به محل مراجعه کردند و او را به اتهام حضور در اعتراضات با خود بردند.
امید حاجیمحمدی حدود ۲۰ روز در سلول انفرادی و نزدیک به ۸۰ روز در زندان چوبیندر قزوین نگهداری شد. بر اساس اطلاعات رسیده، او در روند رسیدگی به پرونده از داشتن وکیل محروم بوده است.
طبق حکم صادرشده از سوی شعبه اول دادگاه انقلاب قزوین، او علاوه بر پنج سال حبس تعزیری، به دو سال ممنوعیت فعالیت در فضای مجازی و دو سال ممنوعیت خروج از کشور نیز محکوم شده است.
بنا بر این اطلاعات، پدر امید حاجیمحمدی از جانبازان جنگ هشت ساله است.
جمهوری اسلامی ششم مرداد ابوالفضل سپاهی بادجانی و امیرحسین صفری حسینآبادی را در خیابانهای اصفهان اعدام کرد.
ایراناینترنشنال در آن زمان به نقل از شاهدان عینی گزارش داد نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی با شهروندانی که در اعتراض به اعدامها در محل تجمع کرده بودند، درگیر شدند.
فرایبورگ، شهری دانشگاهی در ایالت بادن-وورتمبرگ، تنها شهر آلمان است که همچنان با یک شهر ایرانی قرارداد خواهرخواندگی دارد.
ایرانیان ساکن آلمان سالهاست میگویند این رابطه به جمهوری اسلامی و نقض گسترده حقوق بشر از سوی آن مشروعیت میبخشد.
مینا احدی فعال حقوق بشر ساکن آلمان و مخالف جمهوری اسلامی است که پیشتر در کارزار جهانی لغو سنگسار در ملا عام در ایران نقش برجستهای ایفا کرد.
احدی در مصاحبه با ایراناینترنشنال گفت: «من مدتهاست علیه پیمان خواهرخواندگی بین فرایبورگ و اصفهان اعتراض کردهام، زیرا این رابطه در واقع ارتباط با ساختارهای حکومتی جمهوری اسلامی است. از این رو، من از اعتراضات و درخواستهای متعدد برای خاتمه دادن به این شراکت حمایت میکنم؛ بهویژه با توجه به فاجعه اخیر در اصفهان: اعدام دو فرد جوان در ملا عام و خطر اعدام افراد دیگری در این شهر.»
او افزود: «اگر فرایبورگ و مارتین هورن، شهردار این شهر، در برابر این جنایتها سکوت کنند، یک شکست اخلاقی جدی خواهد بود و لکه ننگی است که برای همیشه با نام آنها گره خواهد خورد. یک رابطه خواهرخواندگی هرگز نباید به ابزاری برای نادیده گرفتن یا عادیسازی جنایتهای یک حکومت تبدیل شود. چنین رابطهای باید بر ارزشهای مشترکی مانند حقوق بشر، آزادی و کرامت انسانی استوار باشد.»
فرایبورگ در سال ۲۰۰۰ با اصفهان پیمان خواهرخواندگی امضا کرد.
این در حالی است که دولت آلمان در سالهای اخیر شماری از نهادهای وابسته به جمهوری اسلامی، از جمله مرکز اسلامی هامبورگ، را تعطیل کرده است.
پیشتر در سال ۲۰۱۰، شهر وایمار در پی خودداری مقامهای جمهوری اسلامی از بازدید از یادمان اردوگاه کار اجباری بوخنوالد، رابطه خواهرخواندگی خود با شیراز را قطع کرد.
احدی در ادامه گفت: «آقای هورن باید مسئولیت بپذیرد و خود برای خاتمه دادن به این رابطه پیشقدم شود. این تصمیم نه علیه مردم اصفهان است و نه علیه فرهنگ و تاریخ غنی ایران. برعکس، چنین اقدامی نشانهای از حمایت از مردم ایران خواهد بود؛ مردمی که خود قربانی سیاستهای جمهوری اسلامی هستند.»
او همچنین از اعضای شورای شهر فرایبورگ خواست ارزشهایی چون حقوق بشر، آزادی و کرامت انسانی را جدی بگیرند، زیرا روابط خواهرخواندگی «باید بر احترام متقابل و ارزشهای مشترک استوار باشد و نباید به پوششی برای سکوت در برابر جنایتهای حکومتی تبدیل شود».
هورن به پرسشهای ایراناینترنشنال درباره این موضوع پاسخی نداد. ایراناینترنشنال همچنین پرسشهایی را برای همه احزاب و اعضای شورای شهر فرایبورگ ارسال کرده است.
مواضع میشائیل بلومه در قبال خواهرخواندگی اصفهان و فرایبورگ
میشائیل بلومه، کمیسر مبارزه با یهودستیزی در ایالت بادن-وورتمبرگ، بهدلیل حمایت از ادامه خواهرخواندگی فرایبورگ و اصفهان با انتقادهایی روبهرو شده است.
در سال ۲۰۲۱، مرکز سایمون ویزنتال، مستقر در لسآنجلس، بلومه را بهخاطر ناتوانی در مقابله با پیامدهای این همکاری و نقش آن در دامن زدن به یهودستیزی، در فهرست «تحریککنندگان یهودستیزی» قرار داد.
این در حالی است که شهرداری اصفهان بارها خواستار نابودی اسرائیل شده است.
احدی با اشاره به «عادیسازی» جمهوری اسلامی از سوی بلومه گفت: «هر کسی که مدافع دموکراسی، حقوق بشر و مبارزه با افراطگرایی است، باید در برابر نقض حقوق بشر از سوی جمهوری اسلامی موضعی روشن اتخاذ کند. مبارزه با یهودستیزی و دفاع از حقوق بشر از یکدیگر جداییناپذیرند. حکومتهایی که نفرت، سرکوب و تبعیض را ترویج میکنند، باید با موضعی روشن، اخلاقی و سیاسی روبهرو شوند.»
دو دادگاه در آلمان حکم دادهاند که میتوان از بلومه با عنوان «یهودستیز» یاد کرد.
او همچنین در شبکههای اجتماعی مطالبی علیه کارزار نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی منتشر کرده است؛ موضوعی که منتقدان آن را همسویی با مواضع حکومت ایران میدانند.
بلومه به پرسشها درباره مواضع خود پاسخی نداد.
خواهرخواندگی اصفهان و فرایبورگ در خدمت تبلیغات جمهوری اسلامی است
بهروز اسدی، فعال حقوق بشر ایرانی-آلمانی و سخنگوی سازمان «زن، زندگی، آزادی آلمان»، به ایراناینترنشنال گفت تجربه سالهای اخیر نشان داده رابطه خواهرخواندگی فرایبورگ و اصفهان صرفا یک تبادل فرهنگی نیست و تا زمانی که جمهوری اسلامی آن را مدیریت میکند، بیش از آنکه به سود مردم اصفهان باشد، در خدمت تبلیغات حکومت و مشروعیتبخشی به شبکههای آن قرار دارد.
او ادامه داد: «در حالی که همچنان از تبادل فرهنگی سخن گفته میشود، مردم اصفهان و سراسر ایران بهدلیل باورهایشان تحت پیگرد قرار میگیرند، زنان بهایی به احکام سنگین زندان محکوم میشوند، جوانان اعدام میشوند و زندانیانی که درباره شکنجه و شرایط زندان اطلاعرسانی میکنند، با مجازاتهای شدید روبهرو هستند.»
اسدی افزود: «این واقعیتی است که هرگونه بحث درباره این رابطه خواهرخواندگی باید با آن مواجه شود. مردم اصفهان برای آزادی، دموکراسی و کرامت انسانی به خیابان آمدهاند و بسیاری از آنان به همین دلیل زندانی، شکنجه یا حتی کشته شدهاند. در برابر این مردم، ادامه نوعی از همکاری که این تصور را ایجاد کند که برقراری روابط فرهنگی عادی با این حکومت ممکن است، قابل توجیه نیست.»
شهردار فرایبورگ پیشتر در مصاحبه با روزنامه آلمانی فرانکفورتر روندشاو تاکید کرده بود: «ما بهعنوان یک شهر، سیاست خارجی را تعیین نمیکنیم.»
او گفته بود: «مردم ایران به سوی غرب دست دراز کردهاند و ما نباید در را به روی آنان ببندیم.»
اسدی در واکنش به این اظهارات گفت: «فاصلهگیری صرف در کلام دیگر کافی نیست. هر کسی که حقوق بشر را جدی میگیرد، باید پیامدهای عملی آن را نیز بپذیرد. به همین دلیل، من خواهان پایان دادن به رابطه خواهرخواندگی با اصفهان هستم.»
او اضافه کرد: «چنین تصمیمی پیام روشنی خواهد داشت: اینکه فرایبورگ نه از نظر فرهنگی و نه بهصورت نمادین به حکومتی که قدرت خود را با سرکوب، اعدام و ایجاد رعب و وحشت حفظ میکند، مشروعیت نمیبخشد، بلکه در کنار مردمی میایستد که برای آزادی و دموکراسی مبارزه میکنند.»
بر اساس اطلاعاتی که چهارشنبه ۱۴ مرداد در وبسایت وزارت خزانهداری ایالات متحده منتشر شد، دفتر کنترل داراییهای خارجی این وزارتخانه (اوفک) سه مدخل مربوط به شرکت فلای بغداد را از فهرست تحریمها حذف کرد.
این سه مدخل به نامهای «فلای بغداد»، «فلای بغداد ایرلاینز» و «عراق اکسپرس» به یک شرکت واحد اشاره دارند.
دو فروند هواپیمای بوئینگ ۷۳۷ این شرکت با شماره ثبت YI-BAF و YI-BAN نیز از فهرست تحریمها خارج شدند.
تاکنون توضیحی از سوی مقامهای آمریکایی درباره دلایل اتخاذ این تصمیم ارائه نشده است.
وزارت خزانهداری آمریکا همچنین اعلام کرد نام بشیر عبدالکاظم علوان الشبانی، شهروند عراقی، همچنان در فهرست تحریمها باقی خواهد ماند، اما مبنای تحریم او تغییر کرده است.
او که پیشتر بهدلیل ارتباط با شرکت هواپیمایی «فلای بغداد» تحریم شده بود، اکنون بابت ارتباط با نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست تحریمها قرار دارد.
تاکنون آمریکا، کانادا، اتحادیه اروپا، استرالیا، اکوادور، کاستاریکا، اوکراین، آرژانتین، هندوراس و شماری دیگر از کشورها سپاه را سازمانی «تروریستی» اعلام کردهاند.
نام شرکت فلای بغداد در حالی از فهرست تحریمهای مرتبط با تروریسم حذف میشود که آمریکا هشتم مرداد شبکه بینالمللی پشتیبان شرکت هواپیمایی ماهانایر ایران را تحریم کرد.
بر پایه اطلاعیه وزارت خزانهداری ایالات متحده، اگرچه ماهانایر خود را یک شرکت هواپیمایی غیرنظامی معرفی میکند، اما سالها نقشی محوری در پشتیبانی از سپاه پاسداران ایفا کرده است؛ از جمله با جابهجایی اعضای نیروی قدس، تسهیل آموزشهای نظامی و حمایت از تامین و انتقال تسلیحات و سامانههای پهپادی.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در آن زمان گفت: «افرادی که به سپاه پاسداران یا ماهانایر خدمات مالی، لجستیکی یا تجاری ارائه میکنند، در تداوم فعالیت یک سازمان تروریستی نقش دارند. وزارت خزانهداری به شناسایی این افراد، افشای فعالیتهایشان و قطع دسترسی آنها به نظام مالی آمریکا ادامه خواهد داد.»
در هفتههای اخیر و پس از فروپاشی آتشبس میان تهران و واشینگتن، ایالات متحده فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی را از طریق اعمال محاصره دریایی افزایش داده و همزمان، دور تازهای از تحریمها را به اجرا گذاشته است.
وزارت خزانهداری آمریکا هفتم مرداد ۱۰ شرکت و نهاد و ۸ نفتکش مرتبط با جمهوری اسلامی را در فهرست تحریمهای خود قرار داد.
همزمان، کاربران شبکههای اجتماعی نیز این پرسش را مطرح کردند که چرا محصولی با چنین قدرت اعتیادآوری، آشکارا در دسترس کودکان قرار دارد.
او سهشنبه ۱۳ مرداد گفت مصرف ناس در میان دانشآموزان، بهویژه در مقطع متوسطه، بهشکل محسوسی افزایش یافته است و در برخی موارد حتی دانشآموزان سالهای پایانی دبستان نیز به مصرف آن روی آوردهاند.
او گفت: «آنچه امروز در میان دانشآموزان رایج شده و زمینهساز گرایش به مواد مخدر است، از مصرف ناس آغاز میشود. متاسفانه کودکان بهراحتی به آن دسترسی دارند، زیرا فروش آن جرم محسوب نمیشود و در رده مواد مخدر قرار نگرفته است.»
ناس که در بسیاری از کشورهای منطقه با نام نسوار (Naswar) نیز شناخته میشود، ترکیبی مرطوب و سبزرنگ از تنباکو است که زیر لب یا زیر زبان قرار داده میشود. این ماده قرنهاست در شرق ایران، افغانستان و کشورهای آسیای مرکزی مصرف میشود و از آنجا که دود تولید نمیکند، دانشآموزان میتوانند بدون جلب توجه حتی در کلاس درس نیز از آن استفاده کنند.
«چرا جلو فروش آن را نمیگیرند؟»
هشدار این مقام بهزیستی با موجی از واکنش کاربران در فضای مجازی روبهرو شد؛ بسیاری از آنان این پرسش را مطرح کردند که چرا با وجود سالها هشدار درباره خطرات ناس، فروش آن همچنان آزاد است.
یکی از کاربران نوشت: «چرا جلو توزیع آن را نمیگیرند؟»
کاربر دیگری معتقد است راهحل، تنها ممنوعیت نیست، بلکه باید امکانات جایگزین برای نوجوانان فراهم شود: «شهرداریها باید در هر منطقه دستکم سه مجموعه ورزشی رایگان برای دانشآموزان بسازند. امکانات مدارس هم باید تقویت شود تا دانشآموزان سرگرم باشند و به سمت ناس نروند.»
برخی دیگر نیز بیتفاوتی مسئولان را هدف انتقاد قرار دادند.
یکی از کاربران نوشت: «اصلا برایشان مهم است که چه بر سر جوانها میآید؟»
برخی نیز موضوع را به مسائل سیاسی گره زدند. یکی از کاربران شبکه ایکس نوشت که حکومت اجازه میدهد اعتیاد در میان نسل جوان گسترش پیدا کند تا فعالیت سیاسی آنان کاهش یابد. او همچنین نوشت ناس «بهسرعت اعتیاد ایجاد میکند»، «باعث سرطان دهان میشود» و «به دندانها آسیب میزند» و ادعا کرد که محصولات عرضهشده در ایران حاوی آرسنیک هستند؛ ایراناینترنشنال نتوانسته است بهطور مستقل این موضوع را تایید کند.
در دسترس هر کودک
به گفته محمدپور، چون ناس در دسته مواد مخدر غیرقانونی قرار ندارد، بهراحتی در مغازههای کوچک عرضه میشود و دانشآموزان بدون دشواری آن را تهیه میکنند.
او گفت مصرف این ماده بیش از همه در استان خراسان رضوی رواج دارد، اما دیگر محدود به این منطقه نیست و اکنون در بسیاری از نقاط کشور بهآسانی قابل تهیه است.
تهران نیز از این وضعیت مستثنی نیست. رسانههای ایران گزارش دادهاند که فروشندگان در محدوده بازار مولوی تهران، ناس را بهصورت آشکار و در بستهبندیها و برندهای مختلف عرضه میکنند.
بازار مولوی بهدلیل قیمت پایینتر و تنوع بیشتر، خریداران زیادی را جذب میکند، هرچند ناس در بسیاری از عطاریهای شهر نیز فروخته میشود.
برای کودکان، جذابیت این محصول روشن است: قیمت پایین، پنهان کردن آسان و دسترسی گسترده.
فراتر از یک عادت مصرف تنباکو
پزشکان هشدار میدهند که خطرات ناس تنها به وابستگی به نیکوتین محدود نمیشود.
مطالعات علمی مصرف ناس را با افزایش خطر سرطان دهان، سرطان مری، سرطان لوزالمعده (پانکراس) و همچنین بیماریهای قلبیوعروقی مرتبط دانستهاند.
کارشناسان سلامت همچنین این تصور رایج را که تنباکوی بدون دود جایگزینی کمخطر برای سیگار است، رد میکنند و تاکید دارند که هیچ محصول دخانی بدون خطر نیست.
بهگفته متخصصان، مصرف ناس در سنین پایین خطر دیگری نیز به همراه دارد: قرار گرفتن زودهنگام مغز در معرض نیکوتین میتواند احتمال وابستگی به انواع دیگر مواد اعتیادآور را در سالهای بعد افزایش دهد؛ همان موضوعی که محمدپور از آن بهعنوان نقش ناس در تبدیل شدن به «دروازه ورود» به اعتیاد یاد کرده است.
تصویری از تغییر الگوی اعتیاد در ایران
این هشدار در شرایطی مطرح میشود که الگوی مصرف مواد مخدر در ایران نیز در حال تغییر است.
بر اساس گزارشی که سال گذشته روزنامه شرق منتشر کرد، بیش از ۴ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر در ایران بهطور دائم یا گهگاه مواد مخدر مصرف میکنند و با احتساب اعضای خانواده آنان، حدود ۱۵ میلیون نفر بهطور مستقیم یا غیرمستقیم با پیامدهای اعتیاد درگیر هستند.
مقامهای رسمی و کارشناسان حوزه سلامت همچنین از افزایش مصرف مواد مخدر صنعتی، کاهش سن شروع مصرف و افزایش شمار زنان و نوجوانان مصرفکننده خبر دادهاند؛ تحولاتی که نشان میدهد اعتیاد در ایران به سمت سنین پایینتر در حال گسترش است.
در این چارچوب، کودکانی که بستههای سبزرنگ ناس را در جیب خود حمل میکنند، نه یک استثنا، بلکه نشانهای از روند گستردهتر و نگرانکننده کاهش سن گرایش به اعتیاد در ایران به شمار میروند.
تورک در بیانیهای که چهارشنبه ۱۴ مرداد منتشر شد، نوشت اعدامهای مورد اشاره از ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ تاکنون و در پروندههای مرتبط با اتهامهای امنیت ملی اجرا شدهاند.
کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل از افزایش اعدامها و صدور احکام اعدام در ایران ابراز نگرانی کرد و گفت مجازات اعدام همچنان برای ایجاد ترس در میان مردم و سرکوب مخالفان به کار گرفته میشود.
او از مقامهای جمهوری اسلامی خواست اجرای همه اعدامها را فورا متوقف کنند و به سوی لغو کامل مجازات اعدام حرکت کنند.
تورک همچنین هشدار داد اعدامها در پروندههای مرتبط با مواد مخدر نیز با نرخی نگرانکننده ادامه دارد.
افزایش صدور، تایید و اجرای احکام اعدام در ماههای اخیر موجی از اعتراض نهادهای حقوقبشری، خانوادههای دادخواه، زندانیان و شماری از تشکلهای مدنی و صنفی را به دنبال داشته است.
در تازهترین واکنشها، کانون نویسندگان ایران اعدام زندانیان سیاسی را «یکی از هولناکترین شیوههای سرکوب معترضان» خواند و کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» نیز خواستار اقدام عملی نهادهای سیاسی، مدنی، صنفی و حقوقبشری برای توقف اعدامها شد.
مصطفی تاجزاده، زندانی سیاسی محبوس در زندان اوین، نیز با انتقاد از افزایش اعدامها، خواستار توقف فوری اجرای احکام اعدام معترضان دیماه، دسترسی متهمان به وکیل و برگزاری دادگاههای علنی شد.
نگرانی از دادرسیهای ناعادلانه
کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، تداوم نبود تضمینهای دادرسی عادلانه و رعایت تشریفات قانونی را «عمیقا نگرانکننده» توصیف کرد.
او اعلام کرد بر اساس گزارشها، اعترافهایی تحت شکنجه و دیگر اشکال بدرفتاری گرفته شده و چندین اعدام نیز در ملأ عام انجام شده است.
تورک افزود بر اساس گزارشها، در برخی پروندهها تنها چند هفته میان بازداشت و اجرای حکم اعدام فاصله بوده و ۱۲ متهم نیز پس از برگزاری تنها یک جلسه غیرعلنی سهساعته به اعدام محکوم شدهاند.
او تاکید کرد مجازات اعدام با حق حیات ناسازگار و با کرامت انسانی غیرقابل جمع است.
تورک افزود: «چنین مجازاتی در جهان ما جایی ندارد.»
همزمان، خبرگزاری رویترز نوشت هیات نمایندگی جمهوری اسلامی در ژنو تا زمان انتشار این گزارش به درخواست این خبرگزاری برای اظهار نظر پاسخ نداده است.
اظهارات تورک در حالی مطرح میشود که در ماههای گذشته گزارشگران ویژه سازمان ملل، کارشناسان حقوق بشر و سازمانهای بینالمللی نیز بارها نسبت به افزایش صدور، تایید و اجرای احکام اعدام در ایران، بهویژه علیه معترضان و زندانیان سیاسی، هشدار داده و خواستار توقف فوری آن شدهاند.
