کمپین حقوق بشر ایران در گزارشی اعلام کرد جمهوری اسلامی پس از اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، دستکم ۶۰ معلم را بازداشت، زندانی یا با احکام قضایی روبهرو کرده است. این نهاد از سازمانهای بینالمللی خواست برای پیگیری وضعیت معلمان بازداشتشده و افزایش فشار بر جمهوری اسلامی، اقدام کنند.
در این گزارش آمده است مقامهای امنیتی و قضایی معلمان و فعالان تشکلهای صنفی را با بازداشتهای خودسرانه، ناپدیدسازی قهری و پیگرد قضایی با اتهامهای واهی، هدف قرار دادهاند.
کمپین حقوق بشر ایران تاکید کرد آمار واقعی بیشتر است، زیرا بسیاری از پروندهها، بهویژه در شهرهای کوچک، رسانهای نشده و قطع ۸۸ روزه اینترنت نیز مستندسازی سرکوب را دشوار کرده است.
این گزارش فهرستی از دهها معلم و فعال صنفی در استانهای آذربایجان غربی، اصفهان، البرز، ایلام، تهران، خراسان رضوی، خراسان شمالی، خوزستان، زنجان، سیستان و بلوچستان، فارس و قزوین ارائه کرده است.
بر اساس این فهرست، شماری از معلمان و فعالان صنفی در استانهای کردستان، کرمان، کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد، گیلان، لرستان، مازندران، مرکزی و همدان نیز بازداشت، احضار یا با احکام قضایی روبهرو شدهاند.
در این گزارش همچنین آمده است برای برخی معلمان احکام حبس، ممنوعیت خروج از کشور، تبعید، شلاق و خدمات عمومی اجباری صادر شده است.
ایراناینترنشنال ۱۰ تیر گزارش داد فشارهای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی بر معلمان و فعالان صنفی در ایران تشدید شده است.
در آن گزارش به احضار، بازداشت، انتقال به سلول انفرادی، قطع تماس و ملاقات، صدور احکام حبس و پروندهسازی برای معلمان در چند استان اشاره شد.
هادی قائمی، مدیر کمپین حقوق بشر ایران، گفت جمهوری اسلامی برای حفظ قدرت خود مصمم است صدای جامعه را خاموش کند و کارزار سرکوبگرانه علیه معلمان، که یکی از مهمترین نهادهای مدنی مستقل و سراسری ایران را تشکیل میدهند، بخش کلیدی این راهبرد است.
در گزارش کمپین حقوق بشر ایران آمده است بسیاری از معلمان بازداشتشده برای مدتهای طولانی در بازداشت خودسرانه و سلول انفرادی نگهداری شده و از دسترسی به وکیل، ارتباط با دنیای خارج و خدمات درمانی محروم بودهاند.
به گفته این نهاد، معلمان با اتهامهای مبهم امنیتی تحت پیگرد قرار گرفتهاند.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران نیز ششم مرداد صدور احکام قضایی علیه معلمان و فعالان صنفی را محکوم کرد و خواستار توقف پروندهسازی، لغو احکام و رعایت حقوق قانونی آنان شد.
در گزارش کمپین حقوق بشر ایران همچنین به نقل از یک منبع مطلع آمده است یکی از معلمان بازداشتشده در اراک با اتهام محاربه روبهرو شد، اما از این اتهام تبرئه و پس از چند ماه با وثیقه آزاد شد.
این گزارش از تشدید فشار بر معلمان زندانی خبر داد و نوشت مسعود فرهیخته چندین بار به سلول انفرادی منتقل شده و ابوالفضل خوران، با وجود ابتلا به کلستئاتوم و نیاز به جراحی، همچنان از درمان تخصصی و اعزام به مرکز درمانی محروم مانده است.
کمپین حقوق بشر ایران در پایان از یونسکو، سازمان بینالمللی کار، نهاد آموزش بینالملل، سازوکارهای حقوق بشری سازمان ملل و دولتهای متعهد به حقوق بشر خواست برای آزادی معلمان زندانی، پیگیری نقض حقوق آنان و پاسخگو کردن مقامهای جمهوری اسلامی، اقدام کنند.
فعالان و تشکلهای صنفی معلمان در ایران در سالهای گذشته بارها با احضار، بازداشت، صدور احکام زندان، اخراج، انفصال از خدمت و محرومیت از حقوق صنفی روبهرو شدهاند.
در این بیانیه آمده است: «نظام فاسد جمهوری اسلامی بار دیگر جنگ را به مجوز کشتار شهروندان تبدیل کرده است. هرچه در میدان نبرد از اقتدار پوشالیاش فروریخت، اکنون میکوشد در میدان اعدام بازسازی کند.»
امضاکنندگان بیانیه افزودند اعدام معترضان با حکم دادگاههای «فرمایشی» اجرای عدالت نیست، بلکه «گدایی اقتدار در مسیر خون» است.
در ادامه بیانیه آمده است که حکومت با شتاب بخشیدن به اعدامها در پی آن است که «انتقامی را که نمیتواند از آمریکا و اسرائیل بگیرد، از شهروندان بیدفاع و بیگناهش بگیرد» و با ایجاد هراس، «هر دست و دهان معترضی را بشکند و خرد کند».
در حدود یک سال گذشته، بهویژه پس از اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ و جنگهای ۱۲ روزه و ۴۰ روزه، صدور، تایید و اجرای احکام اعدام زندانیان سیاسی در ایران بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
بررسیهای ایراناینترنشنال نشان میدهد دستگاه قضایی جمهوری اسلامی از ابتدای سال جاری تاکنون بیش از ۵۰ زندانی سیاسی را اعدام کرده و دهها تن دیگر نیز با اتهامات سیاسی به اعدام محکوم شدهاند.
قدیانی، نجفی و ولیزاده در بخش دیگری از بیانیه خود نوشتند حکومت جنگ را «سرپوش بسیار خوبی» یافته است تا «سلاخی معترضان کمتر دیده و شنیده شود».
آنها همچنین نوشتند: «امروز حکومت موروثی مجتبی خامنهای که به مانند پدرش مستبدی است خونریز و تبهکار و در تمامی جنایات و چپاولهای پدرش سهیم و شریک بوده است، از حکمرانی و کشورداری به تونلداری سقوط کرده است.»
این زندانیان سیاسی تاکید کردند: «خامنهای و باندهای امنیتی-نظامیاش بهجای مدیریت ابربحرانهای اقتصادی و اجتماعی، با اتکا به سهگانه اعدام، سرکوب و زندان میکوشند ایران و ایرانیان بیرون از تونلهای قدرت خود را مهار کنند.»
امضاکنندگان در پایان «اعدامهای فلهای قوه قضاییه»، «پروژه سازمانیافته سرکوب» و بازداشتهای گسترده را محکوم کردند و هشدار دادند هیچ حکومتی با «انباشت جنازه و خط تولید هراس» به امنیت و مشروعیت دست نخواهد یافت.
آنان افزودند اگر «بقایای فرقه حاکم» تسلیم اراده مردم نشوند، «ایران ویرانتر خواهد شد».
افزایش اعدامها در ماههای اخیر با واکنش گسترده نهادهای حقوق بشری، فعالان سیاسی و مدنی و خانوادههای زندانیان روبهرو شده است.
آنان نسبت به تشدید اجرای احکام اعدام، بهویژه در پروندههای مرتبط با اعتراضات، هشدار داده و خواستار توقف این روند شدهاند.
در تازهترین موارد، آذر منصوری، دبیرکل حزب اتحاد ملت و رییس جبهه اصلاحات، هفتم مرداد در نامهای به رییس قوه قضاییه خواستار بازنگری در اجرای احکام اعدام شد و هشدار داد بیتوجهی به حساسیت جامعه نسبت به حق حیات و عدالت، شکاف میان مردم و حاکمیت را عمیقتر میکند.
سازمان عفو بینالملل نیز ششم مرداد درباره تشدید اعدام معترضان در ایران هشدار داد و اعلام کرد دستکم ۶۰ نفر، از جمله سه کودکمجرم، در معرض اجرای حکم اعدام قرار دارند و بسیاری دیگر نیز با اتهامهای مستوجب اعدام روبهرو هستند.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، بامداد پنجشنبه هشتم مرداد اعلام کرد نیروهای این فرماندهی ساعت ۵:۳۰ صبح به وقت ایران، موج گسترده حملات به مواضع جمهوری اسلامی را به پایان رساندند.
بر اساس اعلام پیشین سنتکام، این عملیات از ساعت ۳:۳۰ بامداد آغاز شده و دو ساعت ادامه داشته است.
به گفته سنتکام، در این عملیات دهها موضع وابسته به سپاه پاسداران هدف قرار گرفتند.
این فرماندهی هدف از حملات را کاهش بیشتر تهدیدهای جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن علیه نیروهای آمریکایی، کشتیرانی تجاری و کشورهای همسایه خلیج فارس اعلام کرد.
سنتکام افزود نیروهای سپاه پاسداران هفتم مرداد چندین موشک بالستیک را از خاک ایران - در تلاش برای انجام حملهای غافلگیرانه به نیروهای آمریکایی مستقر در خاورمیانه - شلیک کردند، اما همه این موشکها رهگیری شدند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، شامگاه هفتم مرداد و پیش از آغاز حملات گفت واشینگتن در پاسخ به اقدام جمهوری اسلامی «ضربه بسیار سختی» وارد خواهد کرد.
او گفت جمهوری اسلامی پنج موشک شلیک کرده که همگی سرنگون شدهاند و افزود: «با این حال، آنها شلیک کردند؛ بنابراین اکنون نوبت ماست.»
ترامپ در عین حال گفت همچنان احتمال دستیابی به توافق با تهران وجود دارد.
بر اساس بیانیه سنتکام، بیش از ۵۰ هزار نظامی آمریکایی اکنون در خاورمیانه مستقرند و در سطح بالایی از آمادگی و هوشیاری قرار دارند.
مناطق هدف قرارگرفته در ایران
مقامهای جمهوری اسلامی و رسانههای حکومتی اعلام کردند حملات بامداد هشتم مرداد چندین نقطه در استانهای بوشهر، خوزستان، فارس، گیلان و هرمزگان را هدف قرار داد.
در بوشهر، دو نقطه در حوالی چغادک هدف حمله قرار گرفت که به گفته فرماندار، تلفات جانی نداشت.
در خوزستان، اطراف آبادان، اروندکنار، اهواز و شادگان هدف حملات موشکی قرار گرفت.
در فارس، مقامهای استانی از حمله به مناطقی در فراشبند و کازرون خبر دادند و گفتند این حملات تلفات جانی نداشته است.
برای اطلاع از تازهترین تحولات جنگ آمریکا و جمهوری اسلامی، گزارش لحظهبهلحظه هشتم مرداد ایراناینترنشنال را در این لینک دنبال کنید.
رسانههای حکومتی همچنین از وقوع حمله در محدوده بندر انزلی در استان گیلان خبر دادند، اما تا زمان تنظیم این گزارش، مقامهای محلی جزییات بیشتری درباره محل اصابت یا خسارات احتمالی منتشر نکردند.
در هرمزگان، حمله به حوالی قشم تایید شد. به گفته مقامهای استانی، یک منزل مسکونی در محله چاهتنگو هدف قرار گرفت که در نتیجه آن سه تن کشته و دو تن دیگر زخمی شدند.
مقامهای هرمزگان حمله به بندرعباس، بستک و سیریک را رد کردند.
در کیش نیز دو انفجار شنیده شد، اما سازمان منطقه آزاد کیش اعلام کرد آسیبی به اماکن شهری و مسکونی وارد نشده است.
زمینه دور تازه حملات
این حملات در ادامه جنگی انجام شد که ۹ اسفند ۱۴۰۴ با حمله آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد و جمهوری اسلامی نیز با حمله به اسرائیل و کشورهای میزبان پایگاههای آمریکا در منطقه به آن پاسخ داد.
پس از فروپاشی آتشبس موقت در ۲۸ خرداد، ارتش آمریکا طی ۱۳ شب پیاپی، به اهدافی در ایران حمله کرد.
واشینگتن پس از پایان سیزدهمین شب حملات، عملیات را برای چند روز متوقف کرد.
جمهوری اسلامی بامداد هفتم مرداد حمله به پایگاههای آمریکا در اردن و همچنین حمله به شناورهایی در تنگه هرمز را تایید کرد.
تهران همچنین پیشنهاد عمان برای مدیریت مشترک تنگه هرمز، یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان، را رد کرد.
آمریکا اعلام کرد حملات بامداد هشتم مرداد در پاسخ به حملات هفتم مرداد جمهوری اسلامی علیه نیروهای آمریکایی انجام شده است.
تشدید دوباره درگیریها نگرانیها را درباره امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز افزایش داد و بهای نفت برنت نیز هفتم مرداد با بیش از هشت درصد افزایش، از ۹۰ دلار در هر بشکه گذشت.
محمدجواد اشرفی، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان خوزستان، بامداد پنجشنبه هشتم مرداد به خبرگزاری ایرنا گفت نیروهای عملیاتی با همکاری دستگاههای امدادی موفق شدهاند آتشسوزی را بهطور کامل مهار کنند.
حریق از ظهر سهشنبه ششم مرداد در مخزن شماره یک و در بخش شمالی تالاب آغاز شده بود.
به گفته اشرفی، سختگذر بودن برخی نقاط تالاب امکان اجرای کامل عملیات خنکسازی را محدود کرده است.
او هشدار داد که با افزایش دمای هوا ممکن است کانونهای کوچک و پراکنده آتش در نقاط دور از دسترس دوباره فعال شوند و از این رو، پایش مستمر منطقه ادامه خواهد یافت.
شش خودروی آتشنشانی در مرحله نخست عملیات به کار گرفته شدند و نیروها توانستند حریق را در نقاطی که دسترسی زمینی داشت مهار کنند.
ادارهکل حفاظت محیط زیست خوزستان پیش از اعلام خاموشی کامل گفته بود دو خودروی مجهزتر نیز برای دسترسی به آخرین کانون صعبالعبور به منطقه اعزام میشوند.
منشا انسانی؛ نقش دامداران هنوز قطعی اعلام نشده است
خبرگزاری ایرنا به نقل از مسئولان محلی، عامل انسانی را منشا آتشسوزی اعلام کرده است.
برخی گزارشها نیز احتمال دادهاند که شماری از دامداران برای از بین بردن پوشش گیاهی متراکم و تسهیل تردد و آبتنی دامها، بخشهایی از تالاب را آتش زده باشند.
با این حال، مقامهای محیط زیست در نخستین ساعات حادثه گفته بودند علت دقیق آتشسوزی همچنان در دست بررسی است و تنها شواهد اولیه از عمدی و انسانی بودن آن حکایت دارد.
این نخستین آتشسوزی هورالعظیم در هفتههای اخیر نبود. روزنامه «شرق» گزارش داده است که یک حریق دیگر در محدودهای به وسعت ۱۲۰ تا ۱۴۰ هکتار رخ داده بود که ادارهکل حفاظت محیط زیست خوزستان، اقدام دامداران برای تسهیل چرای دام و تردد گاومیشها را علت احتمالی آن دانسته بود.
حریق دیگری نیز صبح ششم مرداد در جنوب تالاب گزارش شد.
خشکی تالاب چگونه به گسترش آتش کمک کرد؟
گزارشهای منتشرشده درباره حادثه اخیر نشان میدهد حریق از محدوده کانال زهکش المهدی در جنوب تالاب آغاز شد و در بخشهای خشک مخزن شماره یک گسترش یافت.
خشکی پوشش گیاهی و بستر تالاب شرایطی ایجاد کرده است که یک آتش کوچک میتواند با سرعت به مناطق وسیعتری سرایت کند.
روزنامه شرق به نقل از موسی مدحجی، رییس اداره حفاظت و احیای تالابهای ادارهکل حفاظت محیط زیست خوزستان، نوشت که اکنون تنها حدود ۴۰ درصد هورالعظیم آب یا رطوبت دارد؛ رقمی که نسبت به خرداد ماه حدود پنج واحد درصد کاهش یافته است.
بر اساس همین گزارش، مخزن شماره یک تنها ۲۲ درصد و مخزن شماره سه کمتر از ۲۰ درصد آب دارد.
میزان آبگیری مخزنهای چهار و پنج نیز کمتر از پنج درصد اعلام شده است.
مدحجی به شرق گفت که حقابه هورالعظیم در سناریوی خشکسالی یک میلیارد و ۳۸۳ میلیون مترمکعب تعیین شده، اما تا پایان اردیبهشت ۱۴۰۵ حدود ۸۱۴ میلیون مترمکعب، معادل نزدیک به ۵۹ درصد این نیاز، تامین شده است.
به گفته او، زمانبندی رهاسازی آب نیز با نیاز طبیعی تالاب همخوانی نداشته و آمار خرداد و تیر هنوز در اختیار محیط زیست قرار نگرفته است.
آب پیش از رسیدن به تالاب مصرف میشود
افزایش کشت محصولات پرمصرف در حوضه آبریز کرخه یکی دیگر از عوامل کاهش ورودی آب به هورالعظیم عنوان شده است.
به گزارش شرق، آمار جهاد کشاورزی سطح زیر کشت شلتوک را ۲۱ هزار و ۶۴۴ هکتار نشان میدهد، در حالی که برآورد وزارت نیرو و سازمان آب و برق خوزستان از بیش از ۳۴ هزار هکتار حکایت دارد.
مدحجی گفته است هر هکتار شلتوک حدود ۲۰ تا ۲۵ هزار مترمکعب آب مصرف میکند و در برخی برآوردها این میزان به ۳۵ هزار مترمکعب میرسد.
به گفته او، گسترش کشت فراتر از برنامه سبب میشود بخش قابل توجهی از آب رها شده پیش از رسیدن به تالاب برداشت شود.
محیط زیست خوزستان برای رساندن آب به هورالعظیم، رهاسازی موجی آب را پیشنهاد کرده است.
آتش، معیشت و زیستبوم را همزمان تهدید میکند
هورالعظیم با وسعت کلی حدود ۱۲۰ هزار هکتار، یکی از بزرگترین تالابهای مرزی ایران و عراق است که یکسوم آن در ایران و دوسوم آن در عراق قرار دارد.
بخش ایرانی هورالعظیم در محدوده شهرستانهای هویزه و دشتآزادگان در غرب خوزستان واقع شده است.
این تالاب علاوه بر نقشی که در کنترل گردوغبار و تعدیل اقلیم منطقه دارد، منبع معیشت هزاران خانوادهای است که از راه صید ماهی، دامداری و فعالیتهای وابسته به تالاب زندگی میکنند.
کاهش سطح آب، علاوه بر افزایش احتمال آتشسوزی، آبزیان، پوشش گیاهی و دامهای منطقه را نیز در معرض خطر قرار میدهد.
مدحجی به شرق گفته است تاکنون گزارش رسمی از مرگ ماهیان بر اثر کمبود آب منتشر نشده، اما گزارشهای غیررسمی از تلف شدن تعدادی گاومیش در پی خشکی تالاب حکایت دارد.
احداث حوضچههای آب و استفاده از مهپاش از جمله اقداماتی است که برای کاهش خسارت به دامها در دستور کار قرار گرفته است.
آتش اخیر خاموش شده، اما شرایطی که به گسترش آن کمک کرد همچنان پابرجاست.
مسئولان محیط زیست تاکید دارند جلوگیری از تکرار چنین حوادثی به تامین حقابه، مهار برداشتهای غیرمجاز، محدودکردن کشتهای پرمصرف و ادامه پایش تالاب وابسته است.
