نماینده مجلس: دولت پزشکیان با ۲۸ نامه، مجتبی خامنهای را برای پذیرش مذاکره تهدید کرد


ابوالفضل ابوترابی، نماینده مجلس، گفت دولت مسعود پزشکیان با ارسال ۲۸ نامه به مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، برای مذاکره اصرار کرده و او را «تهدید» کرده است.
ابوترابی در گفتوگو با دیدهبان ایران همچنین گفت قالیباف و پزشکیان در «تله مذاکره» افتادند و افزود: «باید به عقل هر کسی که الان حرف از مذاکره میزند، شک کرد.»
او همچنین گفت اگر جمهوری اسلامی «دو هفته دیگر جنگ را تحمل میکرد»، آمریکا و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پیش از آغاز مذاکرات «همه خواستههای» جمهوری اسلامی را میپذیرفتند.







یک تحلیلگر حوزه انرژی، در تحلیلی برای خبرگزاری رویترز نوشت گسترش دامنه جنگ ایران به دریای سرخ، بازار نفت را با تهدیدی تازه و جدی روبهرو کرده است؛ تحولی که روند شکننده بازگشت جریان انرژی به بازارهای جهانی را مختل میکند و میتواند اقتصاد جهان را بیش از پیش تحت تاثیر قرار دهد.
شبهنظامیان حوثی مورد حمایت جمهوری اسلامی ۲۹ تیر اعلام کردند از تردد کشتیهای مرتبط با عربستان سعودی که قصد عبور از تنگه بابالمندب در ورودی جنوبی دریای سرخ را دارند، جلوگیری خواهند کرد.
ران بوسو پنجشنبه اول مرداد هشدار داد این اقدام میتواند جریان جهانی نفت را که پیشتر بهدنبال بسته شدن مجدد تنگه هرمز مختل شده بود، با مشکلات جدیتری روبهرو کند.
پس از آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴ و مسدود شدن بخش عمده تنگه هرمز، پایانه صادراتی ینبع در ساحل غربی عربستان سعودی به مسیر اصلی صادرات نفت خام این کشور تبدیل شد.
انتقال نفت از ینبع به آسیا، مهمترین بازار صادراتی ریاض، به عبور از تنگه بابالمندب وابسته است.
عربستان سعودی از ماه مارس تاکنون روزانه حدود پنج میلیون بشکه نفت از سواحل غربی خود صادر کرده که بیش از دو برابر سطح پیش از جنگ است.
بر اساس دادههای شرکت تحلیل داده «کپلر»، حدود چهارپنجم این محمولهها از تنگه بابالمندب عبور کردهاند.
اما مسیری که در ابتدا راهکاری موفق برای دور زدن بحران تنگه هرمز به نظر میرسید، اکنون خود در معرض تهدید قرار گرفته است.
تنگه بابالمندب محل عبور حدود ۱۲ درصد از تجارت جهانی است. این گذرگاه در جنوبیترین نقطه شبهجزیره عربستان قرار دارد و برای کشتیهایی که از طریق دریای سرخ به سوی کانال سوئز حرکت میکنند، از اهمیت حیاتی برخوردار است.
تغییر مسیر نفتکشها و جهش هزینههای حملونقل
بوسو نوشت تهدید حوثیها بار دیگر مسیرهای تجارت جهانی نفت را با تغییرات گسترده مواجه کرده است.
بسیاری از نفتکشهای حامل نفت خام عربستان سعودی به مقصد آسیا اکنون از عبور از تنگه بابالمندب اجتناب میکنند و در عوض، پس از عبور از کانال سوئز و ورود به دریای مدیترانه، با دور زدن قاره آفریقا راهی مقصد میشوند.
پیچیدگیهای لجستیکی به همینجا ختم نمیشود. بزرگترین نفتکشهای حامل نفت خام بهدلیل محدودیت عمق کانال سوئز نمیتوانند با محموله کامل از این آبراه عبور کنند.
این نفتکشها ناچارند ابتدا بخشی از محموله خود را به خط لولهای در جنوب کانال انتقال دهند و سپس در نزدیکی اسکندریه، دوباره نفت خام را بارگیری کنند و مسیر خود را ادامه دهند.
در مجموع، پرهیز از عبور از بابالمندب دستکم چهار هفته به زمان معمول سفر نفتکشها اضافه میکند و مدت سفر دریایی را بیش از دو برابر افزایش میدهد.
تغییر مسیر کشتیها همچنین هزینههای حملونقل و بیمه را بهشدت بالا میبرد.
پالایشگاهها، نقطه آسیبپذیر بازار جهانی انرژی
به نوشته بوسو، اختلال در تحویل نفت خام ضربه سنگینی به صنعت پالایش جهانی وارد میکند؛ بخشی که اکنون به یکی از مهمترین نقاط آسیبپذیر نظام انرژی جهان تبدیل شده است.
تولید پالایشگاههای آسیا در جریان بحران اخیر بهشدت کاهش یافت و تنها پس از افزایش صادرات نفت خام کشورهای خلیج فارس در پی امضای تفاهمنامه ناکام آتشبس میان تهران و واشینگتن در خردادماه، روند بهبود فعالیتهای آنها آغاز شده بود.
پالایشگاههای چین در ماه ژوئن میزان فرآورش نفت خام را نسبت به مدت مشابه سال گذشته، ۱۸ درصد کاهش دادند و تولید خود را به پایینترین سطح از نخستین ماههای همهگیری کرونا در مارس ۲۰۲۰ رساندند.
چین، بزرگترین واردکننده نفت جهان، برای حفظ ذخایر و کاهش آسیبپذیری در برابر جهش قیمت انرژی، واردات نفت خام و صادرات سوخت را بهشدت کاهش داده است.
اکنون با اختلال دوباره در عرضه و افزایش قیمت نفت به بیش از ۹۰ دلار در هر بشکه، بالاترین سطح در بیش از یک ماه گذشته، روند نوپای بهبود فعالیت پالایشگاههای چین نیز ممکن است متوقف شود.
جنگ اوکراین نیز فشار مضاعفی بر بازار جهانی وارد کرده است. حملات پهپادی مداوم اوکراین به زیرساختهای انرژی روسیه در ماههای اخیر، فعالیت پالایشگاههای این کشور را بهشدت محدود کرده و مسکو را به ممنوعیت صادرات گازوئیل واداشته؛ اقدامی که یکی دیگر از منابع مهم عرضه را از بازار جهانی حذف کرده است.
محدودیت ظرفیت پالایش موجب شده فشار بر بازار سوخت بهمراتب شدیدتر از بازار نفت خام باشد.
از آغاز جنگ ایران، قیمت شاخص گازوئیل در اروپا و بنزین در آمریکا حدود ۶۵ درصد افزایش یافته است، در حالی که قیمت نفت خام برنت در همین مدت حدود ۳۰ درصد رشد کرده است.
کاهش تقاضا در پی جهش قیمت سوخت
بوسو افزود افزایش شدید قیمت سوخت بهطور فزایندهای الگوی مصرف را تحت تاثیر قرار داده است.
بر اساس برآوردهای آژانس بینالمللی انرژی، تقاضای جهانی نفت در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل، نزدیک به پنج درصد کاهش یافت و به ۹۹.۱ میلیون بشکه در روز رسید. این افت عمدتا در آسیا و اروپا متمرکز بود.
طبق ارزیابی این نهاد، مصرف گازوئیل در چین در ماه مه نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۵، حدود ۱۰ درصد کاهش یافت. تقاضای بنزین نیز پنج درصد و مصرف خوراک صنایع پتروشیمی ۱۷ درصد افت کرد.
در اروپا نیز دادههای اولیه آژانس بینالمللی انرژی نشان میدهد مصرف گازوئیل در ماه مه با افت ۵.۷ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل، به ۴.۵ میلیون بشکه در روز رسید.
کاهش مصرف سوخت معمولا نشانهای از افت فعالیتهای اقتصادی است. اگرچه اقتصادها در بلندمدت میتوانند به منابع جایگزین انرژی روی بیاورند، واکنش فوری به جهش قیمت سوخت معمولا «تخریب تقاضا» است؛ وضعیتی که در آن قیمتهای بالا، مصرفکنندگان و کسبوکارها را به کاهش مصرف وادار میکند.
ایندرمیت گیل، اقتصاددان ارشد بانک جهانی، در مصاحبه با رویترز گفت جنگ ایران ممکن است رشد اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۶ را به ۱.۳ درصد کاهش دهد؛ در حالی که این رقم سال گذشته ۲.۹ درصد بود.
در کوتاهمدت، راههایی برای کاهش بخشی از این فشار وجود دارد. برای نمونه، به نظر میرسد هند در حال افزایش میزان پالایش نفت خام روسیه است.
با این حال، هرچه مسیرهای بیشتری برای انتقال نفت مسدود شوند، محمولههای بیشتری به ناچار به تغییر مسیر روی آورند و اختلالها مدت طولانیتری ادامه یابند، پیامدهای اقتصادی نیز شدیدتر خواهد شد.
کاهش ذخایر جهانی نفت
کاهش مستمر ذخایر جهانی نفت تهدید دیگری برای اقتصاد جهان به شمار میرود.
ذخایر راهبردی و تجاری در مراحل اولیه جنگ ایران به جبران افت ناگهانی عرضه نفت خاورمیانه کمک کردند، اما این ذخایر در پی ماهها اختلال بهطور پیوسته کاهش یافتهاند.
در نتیجه، جهان اکنون در مقایسه با آغاز جنگ، ظرفیت بسیار محدودتری برای مقابله با شوکهای تازه در بازار انرژی دارد.
بوسو افزود تشدید اخیر تنشها در دریای سرخ بسیار فراتر از یک اختلال دیگر در کشتیرانی است. این رویداد تنها مسیر جایگزین عملی که پس از مسدود شدن تنگه هرمز امکان ادامه انتقال نفت خاورمیانه را فراهم آورده بود، تهدید میکند و شکنندگی روند بهبود بازار را آشکارتر میسازد.
بازار نفت طی ماههای گذشته توانسته بود خود را با مجموعهای از شوکهای ژئوپولیتیکی تطبیق دهد، اما اختلال همزمان در تنگه هرمز و بابالمندب میتواند ظرفیت بازار برای سازگاری را به مرز نهایی برساند.
بحران معوقات مزدی در واحدهای تولیدی و خدماتی ایران بالا گرفته است. در شرایط فعلی درگیری نظامی میان آمریکا و جمهوری اسلامی، کارگرانی هستند که ماههاست حقوق دریافت نکردهاند و بر اساس گزارشها، اکنون تنها دو ماه «تابآوری اقتصادی» خواهند داشت.
در هفتههای اخیر، برخی بنگاهها و شرکتها که پیشتر اقدام به تعدیل نیرو کرده بودند، کارگران خود را برای راهاندازی مجدد فعالیتها به کار فراخواندند. با این حال، این کارگران اکنون با مشکل عدم پرداخت حقوقهای خرداد و تیر و انباشت معوقات مزدی مواجه شدهاند.
بر اساس گزارش پنجشنبه اول مرداد خبرگزاری ایلنا، کارگرانی که برای فرار از خانهنشینی به مشاغلی چون رانندگی تاکسیهای اینترنتی روی آورده بودند، بعد از بازگشت به کارخانهها، اکنون از دریافت مزد قانونی خود محروم مانده و از پوشش بیمه بیکاری نیز خارج شدهاند.
سوءاستفاده از شرایط بحرانی و خطر التهابات اجتماعی
اکبر شوکت، دبیر اجرایی خانه کارگر استان قم، در مصاحبه با ایلنا هشدار داد اکثریت قریب به اتفاق جامعه کارگری ایران به دلیل سالها «سرکوب مزدی» زیر خط فقر زندگی میکنند و کمترین میزان تابآوری را در برابر فشارهای اقتصادی دارند.
او تاکید کرد در صورت تداوم روند فعلی و عدم مداخله ویژه اقتصادی، با پایان تابستان، قطعا کشور با «التهابات فراوانی» در بخش کارگری مواجه خواهد شد.
خبرگزاری ایلنا پیشتر نیز به گسترش اعتصاب کارگران در بخشهای مختلف صنعتی و خدماتی در شهرهای مختلف ایران پرداخته بود.
این خبرگزاری دوم تیر، از اعتصاب هزار و ۶۰۰ کارگر گروه ماشینسازی تبریز در اعتراض به پرداخت نشدن دو ماه دستمزد خبر داد.
این کارگران برای آنچه «پیگیری حقوق قانونی خود» نامیدند، دست از کار کشیده و خواستار پرداخت دستمزدهای معوقه اردیبهشت و خرداد شدند.
همچنین کارکنان مرکز بهداشت اسلامآباد غرب نیز اول تیر در اعتراض به وضعیت نامناسب حقوق، مزایا و مشکلات روزافزون معیشتی تجمع کردند.
این کارکنان از «تاخیرها و نابرابریهای پرداختی» در نظام بهداشت و درمان کشور و دریافتی «ناچیز نسبت به خط فقر» بهشدت انتقاد کردند.
دبیر اجرایی خانه کارگر استان قم با اشاره به عملکرد بعضی کارفرمایان گفت: «برخی کارفرمایان از شرایط موجود سوءاستفاده میکنند و با وجود داشتن مواد اولیه و کالا در انبار، ظرفیت تولید را پایین آورده و حقوق کارگر خود را نمیدهند.»
شوکت یادآور شد کارفرمایانی که در دهههای پس از جنگ «در حاشیهای امن ثروتاندوزی کردهاند»، اکنون از نظر اخلاقی موظفاند برای تداوم امنیت هزینه بدهند و نباید بار بحران را بر دوش کارگران بیندازند.
انفعال دولت در برابر بحران واحدهای تولیدی
بحرانهای معیشتی در شرایطی روزبه روز بیشتر میشوند که در پی تشدید درگیریها میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی، نرخ ارزهای خارجی در بازار آزاد ایران روند صعودی پرشتابی به خود گرفته و قیمت دلار با عبور از رکوردهای پیشین، به بیش از ۱۹۱ هزار تومان رسیده است.
در این میان، آنچه بیش از پیش بر نگرانیها میافزاید، تمرکز مقامات جمهوری اسلامی و نمایندگان مجلس بر تنشهای امنیتی و نظامی و غفلت ساختاری از بحرانهای فزاینده داخلی است.
شوکت در بخش دیگری از صحبتهای خود، از بیعملی نهادهای مسئول انتقاد کرد و خواستار بازنگری اساسی در سیاستهای اقتصادی دولت در شرایط جنگی شد.
او گفت دولت باید با مدیریت استراتژیک، اعطای معافیتهای گمرکی برای تامین مواد اولیه و ارائه تسهیلات بانکی، به کمک واحدهای تولیدی بشتابد تا از تعویق حقوق کارگران جلوگیری شود.
این فعال کارگری همچنین بر لزوم برخورد قانونی با «کارفرمانماهایی» که احتکار میکنند و حقوق کارگران را نمیپردازند، تاکید کرد.
پیوند خوردن شرایط ناپایدار جنگی با تورم افسارگسیخته و جهش نرخ ارز، در سایه بیعملی مسئولان، امنیت اجتماعی، غذایی و روانی خانوارهای کارگری و بازنشستگان را با یکی از جدیترین تهدیدهای دهههای اخیر مواجه کرده است.
سعید شجاعی، معاون برنامهریزی وزارت صنعت، معدن و تجارت، ۲۴ تیر در مصاحبه با روزنامه اطلاعات اعلام کرد «عدمالنفع» ناشی از قطع برق صنایع از حدود ۳۰۳ هزار میلیارد تومان در سال ۱۴۰۳ به حدود ۴۷۳ هزار میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است و در صورت تداوم شرایط کنونی، احتمال تشدید بیکاری در نیمه دوم سال وجود دارد.
دانشمندان منظومهای غیرمتعارف و استثنایی در کهکشان راه شیری کشف کردهاند؛ ساختاری چنان متفاوت از منظومه شمسی که اخترشناسان حتی در نامگذاری و توصیف اجرام آن با چالش روبهرو شدهاند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، این منظومه از یک ستاره کوتوله سرخ با جرمی حدود ۴۰ درصد جرم خورشید تشکیل شده است که یک کوتوله قهوهای به دور آن میگردد؛ جرمی آسمانی که از نظر ویژگیها در مرز میان سیاره و ستاره قرار دارد.
ساختار این منظومه پیچیدهتر از این است. جرمی گازی تقریبا هماندازه مشتری به دور این کوتوله قهوهای میچرخد؛ جرمی که به تازگی با استفاده از «تلسکوپ بسیار بزرگ» رصدخانه جنوبی اروپا در شیلی شناسایی شده است.
بر اساس تعاریف رایج که عمدتا بر مبنای منظومه شمسی شکل گرفتهاند، جرمی که به دور جرم دیگری میگردد و آن جرم نیز خود به دور یک ستاره در گردش است، باید «قمر» نامیده شود.
اگر چنین جرمی خارج از منظومه شمسی باشد، میتوان آن را «قمر فراخورشیدی» نامید.
با این حال، جرم تازه کشفشده از نظر اندازه و ترکیب به هیچ یک از قمرهای شناختهشده منظومه شمسی شباهت ندارد.
قمرهای منظومه شمسی عمدتا اجرامی نسبتا کوچک و سنگی یا یخی هستند، در حالی که جرم تازه کشفشده یک غول گازی با جرمی نزدیک به مشتری است.
یافتههای این پژوهش در مجله علمی «نیچر» منتشر شده است.
معمای نامگذاری جرم جدید
کوین هوی، دانشجوی دکترای اخترفیزیک در دانشگاه دیهگو پورتالس شیلی و نویسنده اصلی این پژوهش، گفت: «بیشتر اخترشناسان در حال حاضر با استفاده از اصطلاح "ماهواره فراخورشیدی" موافق هستند؛ دستکم بهعنوان نامی موقت تا زمانی که تعاریف رسمی برای چنین اجرامی تدوین شود.»
او افزود در مواجهه با این منظومه، دانشمندان عملا به مرزهای کاربرد واژههایی رسیدهاند که برای توصیف منظومه شمسی ابداع شده بودند.
این منظومه حدود ۷۱ سال نوری از زمین فاصله دارد. یک سال نوری مسافتی است که نور در مدت یک سال طی میکند و معادل حدود ۹.۵ تریلیون کیلومتر است.
این «ماهواره فراخورشیدی» دستکم از ۹۰ درصد جرم مشتری برخوردار است؛ غولی گازی که بزرگترین سیاره منظومه شمسی به شمار میرود.
این جرم هر ۱۷۰ روز یک بار به دور کوتوله قهوهای میگردد و فاصله مداری آن حدود یکپنجم فاصله میان زمین و خورشید است.
آلیس زورلو، اخترفیزیکدان دانشگاه دیهگو پورتالس و از نویسندگان این پژوهش، کشف این منظومه غیرمعمول را به باز شدن «جعبه پاندورا» برای جامعه علمی تشبیه کرد.
او گفت: «این نوع جرم کاملا جدید و غیرمعمول است و واقعا با آنچه در منظومه شمسی خود میشناسیم، تفاوت دارد. اکنون باید با استفاده از مدلهای نظری دریابیم این نوع اجرام چگونه شکل میگیرند و آیا رایج هستند یا خیر.»
«جعبه پاندورا» اصطلاحی برگرفته از اساطیر یونان است که به رخدادی با پیامدهای گسترده، پیچیده و پیشبینیناپذیر اشاره دارد که میتواند زمینهساز چالشها و مسائل تازه شود.
زورلو افزود پژوهشگران عمدا تصمیم گرفتهاند این جرم را «قمر» ننامند، زیرا نه تنها بسیار پرجرمتر از قمرهای شناختهشده منظومه شمسی است، بلکه به دور یک سیاره نیز نمیگردد و میزبان آن یک کوتوله قهوهای است.
به گفته این پژوهشگر، از آنجا که تاکنون منظومهای کاملا مشابه این نمونه مشاهده نشده است، دانشمندان هنوز در تلاشاند مناسبترین تعریف و اصطلاح را برای توصیف آن پیدا کنند.
اگرچه تا به حال بیش از ۶۳۰۰ سیاره فراخورشیدی، یعنی سیارات خارج از منظومه شمسی، کشف شدهاند، شناسایی قمرهای فراخورشیدی بسیار دشوارتر بوده است و تاکنون تنها چند نامزد جدی برای قرار گرفتن در این دسته شناسایی شدهاند.
ابهام درباره چگونگی شکلگیری این منظومه نامتعارف
پژوهشگران اکنون میکوشند چگونگی شکلگیری جرم گازی تازه کشفشده و رابطه آن با کوتوله قهوهای میزبانش را مشخص کنند.
زورلو گفت یک احتمال این است که این جرم از قرص گاز و غبار پیرامون کوتوله قهوهای شکل گرفته باشد؛ فرایندی مشابه آنچه در زمان شکلگیری سیارات در اطراف ستارگان رخ میدهد.
احتمال دیگر این است که این جرم بهطور مستقل شکل گرفته و سپس بر اثر نیروی گرانش کوتوله قهوهای در دام آن افتاده باشد.
به گزارش رویترز، کوتولههای قهوهای نه کاملا ستارهاند و نه سیاره و از نظر جرم و ویژگیهای فیزیکی، در محدودهای میان این دو قرار میگیرند.
این اجرام را میتوان ستارگانی دانست که در مراحل شکلگیری نتوانستهاند جرم کافی برای آغاز پایدار همجوشی هستهای، مشابه فرایندی که انرژی ستارگان را تامین میکند، به دست آورند. با این حال، جرم آنها از بزرگترین سیارات نیز بیشتر است.
کوتوله قهوهای این منظومه حدود ۳۳ برابر مشتری جرم دارد، اندازه آن حدود ۵۰ درصد بزرگتر از مشتری است و دمای آن نیز بهمراتب بالاتر است.
زورلو گفت از آنجا که این منظومه بسیار جوان است، کوتوله قهوهای همچنان با گرمای باقیمانده از دوران شکلگیری خود میدرخشد.
از زمان کشف نخستین سیارات فراخورشیدی در دهه ۱۹۹۰، دانشمندان با طیف گستردهای از منظومههای سیارهای روبهرو شدهاند.
برخی از آنها ساختاری نسبتا مشابه منظومه شمسی دارند و برخی دیگر در مقایسه با الگوهای آشنای اخترشناسی، تفاوت چشمگیری از خود نشان میدهند.
منظومه بررسیشده در این پژوهش یکی از نامتعارفترین نمونههای شناختهشده است؛ پدیدهای که نه تنها درک دانشمندان از چگونگی شکلگیری اجرام آسمانی را به چالش میکشد، بلکه نشان میدهد تعاریف و اصطلاحات رایج اخترشناسی ممکن است برای توصیف تنوع منظومههای موجود در کهکشان کافی نباشند.
چین اعلام کرد دو شناور فیلیپینی را که به گفته پکن، با وجود هشدارها وارد آبهای منطقه مورد مناقشه در دریای چین جنوبی شده بودند، از منطقه دور کرده است. این دومین حادثه میان دو کشور در دریای چین جنوبی طی این هفته بوده است. چین همزمان رزمایشی را با مهمات جنگی در تنگه تایوان آغاز کرد.
منطقه آبسنگ اسکاربرو، یکی از مناقشهبرانگیزترین مناطق دریایی آسیا و از نقاط بالقوه درگیری است که هم فیلیپین و هم چین، ادعای مالکیت آن را دارند.
چین این آبسنگ را «هوانگیان دائو» مینامد.
گارد ساحلی چین پنجشنبه اول مرداد در بیانیهای اعلام کرد: «ما از فیلیپین میخواهیم فورا اقدامات تحریکآمیز و ناقض حقوق خود را متوقف کند.»
این نهاد همزمان بار دیگر بر حاکمیت چین بر آبسنگ مورد مناقشه تاکید کرد.
گارد ساحلی چین افزود برای دور کردن شناورهای فیلیپینی، اقداماتی ضروری از جمله ردیابی، نظارت و رهگیری انجام داده و این اقدامات را «استاندارد، حرفهای و قانونی» توصیف کرد.
خبرگزاری رویترز نوشت گارد ساحلی فیلیپین و سفارت این کشور در پکن به درخواستها برای اظهار نظر پاسخ ندادند.
اعتراض متقابل چین و فیلیپین
در پی رویارویی پکن و مانیل در آبسنگ توماس دوم، یکی دیگر از نقاط مورد مناقشه در مسیر پرتردد دریای چین جنوبی، دو طرف در هفته جاری به یکدیگر اعتراض کردند.
وزیران خارجه چین و فیلیپین ۳۱ تیر در حاشیه نشست اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا، آسهآن، اعتراضهای خود را درباره برخورد قبلی در دریای چین جنوبی مطرح کردند.
وانگ یی، وزیر خارجه چین، به مانیل هشدار داد در صورتی که «با حمایت قدرتهای خارجی» در پی تحریک پکن باشد، با «پیامدهای تلخی که خود به وجود آورده است» روبهرو خواهد شد.
آغاز رزمایش با مهمات جنگی در تنگه تایوان
از سوی دیگر، چین از اول مرداد رزمایشی دو روزه با مهمات جنگی را در بخشهایی از تنگه تایوان، نزدیک سواحل استان فوجیان در جنوب شرق این کشور، آغاز کرد.
این خبر یک روز پس از گفتوگوی مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، با وزیر خارجه چین درباره مجموعهای از موضوعات، از جمله تایوان، منتشر شد.
تایوان دارای حکومتی دموکراتیک است، اما چین، این کشور را بخشی جداییناپذیر از قلمرو خود میداند و بارها تهدید کرده است در صورت لزوم، برای الحاق این جزیره به سرزمین خود به زور متوسل خواهد شد.
دولت تایوان ادعای حاکمیت چین را رد میکند.
شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، چهارم آذر ۱۴۰۴ در یک تماس تلفنی با دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، «بازگشت تایوان به چین» را «بخشی از چشمانداز پکن برای نظم جهانی» خواند.
مقامهای دریایی چین در اطلاعیهای اعلام کردند رزمایش این کشور هر روز از ساعت شش صبح تا شش عصر به وقت محلی در اطراف جزیره دونگشان، در نزدیکی استان گوانگدونگ، برگزار خواهد شد.
چین دی ماه ۱۴۰۴، پس از آن که آمریکا بسته تسلیحاتی بیسابقهای به ارزش ۱۱ میلیارد و ۱۰۰ میلیون دلار برای تایوان اعلام کرد، گستردهترین رزمایش نظامی خود را در اطراف این جزیره برگزار کرد.
وبسایت اکسیوس گزارش داد ارتش آمریکا برای نخستین بار از زمان ازسرگیری درگیریها با حکومت ایران، یک بمبافکن دوربرد بیـ۱ را برای حمله به اهداف سپاه پاسداران به کار گرفته است.
براساس گزارش اکسیوس، این ماموریت روز سهشنبه ۳۰ تیر و پس از آغاز دور تازه درگیریها از ۱۲ روز پیش انجام شد و نشانهای از گسترش چشمگیر عملیات نظامی آمریکا علیه حکومت ایران بود.
بمبافکن بیـ۱ ماموریت خود را از یک پایگاه هوایی در بریتانیا آغاز کرد و پرواز آن در وبسایتهای رهگیری هواپیماها مشاهده شد. با این حال، ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، در بیانیه رسمی خود درباره حملات روز سهشنبه اشارهای به استفاده از این بمبافکن نکرد.
مقامهای آمریکایی به اکسیوس گفتند بیـ۱ برای حمله به اهداف سپاه پاسداران در ایران به کار گرفته شده است، اما هنوز مشخص نیست این هواپیما دقیقاً چه تاسیساتی را هدف قرار داده و ماموریت آن تا چه اندازه موثر بوده است.
بمبافکن بیـ۱ توانایی حمل ۲۴ بمب دوهزار پوندی یا دهها موشک کروز را دارد. این هواپیما میتواند در ارتفاع پایین با سرعتی بیشتر از سرعت صوت پرواز کند و در میان انواع بمبافکنهای آمریکا، بیشترین حجم مهمات را حمل کند.
آمریکا پیشتر در جریان «عملیات خشم حماسی» نیز چند ماموریت با بمبافکنهای بیـ۱ انجام داده و پایگاههای موشکی، مراکز فرماندهی، انبارهای تسلیحات و سامانههای پدافند هوایی حکومت ایران را هدف قرار داده بود.
سنتکام از حمله به مراکز نظامی و زیرساختهای لجستیکی خبر داد
سنتکام در بیانیه تازه خود اعلام کرد مراکز عملیات نظامی، تواناییهای دریایی، آشیانههای هواپیما، تاسیسات نگهداری پهپاد و زیرساختهای لجستیکی نظامی ایران هدف حمله قرار گرفتهاند.
در این بیانیه آمده است که هدف حملات، «تضعیف بیشتر توانایی ایران برای تهدید کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز» بوده است.
با وجود گسترش حملات آمریکا، به نظر نمیرسد جمهوری اسلامی موضع خود را درباره تنگه هرمز تغییر داده باشد. حکومت ایران همچنین به حملات خود علیه پایگاههای آمریکا در منطقه ادامه داده است.
برخی مقامهای دفاعی آمریکا به اکسیوس گفتهاند توانایی نظامی حکومت ایران در اطراف تنگه هرمز «تقریباً از بین رفته است». مقامهای دیگری، در مقابل، معتقدند تهران همچنان توانایی حمله به کشتیها در این منطقه را دارد.
ترامپ بازگشت به عملیات گسترده را بررسی میکند
اکسیوس گزارش داد همزمان با افزایش نیروها و تجهیزات نظامی آمریکا در منطقه، دونالد ترامپ همچنان بازگشت به عملیات رزمی گسترده علیه حکومت ایران را بررسی میکند.
مقامهای آمریکایی و اسرائیلی گفتهاند تصمیم برای آغاز چنین عملیاتی ممکن است ظرف چند روز گرفته شود.
ترامپ چهارشنبه تهدید کرد اگر [حکومت] ایران کشتیهای بیشتری را در تنگه هرمز هدف قرار دهد، آمریکا پلها و نیروگاههای ایران، از جمله تاسیساتی در تهران، را بمباران خواهد کرد.
جمهوری اسلامی نیز در واکنش تهدید کرده است زیرساختهای کشورهای حوزه خلیج فارس را که متحد آمریکا هستند، هدف قرار خواهد داد.
تهران آخرین پیشنهاد میانجیگران را نپذیرفت
با وجود افزایش حملات، تلاشهای دیپلماتیک برای توقف جنگ ادامه دارد. منابع آگاه و مقامهای آمریکایی به اکسیوس گفتند میانجیگران قطر همچنان با مقامهای آمریکا، ایران و عمان در تماساند.
هدف این مذاکرات دستیابی به توافقی تازه برای بازگشایی تنگه هرمز و پایان دادن به درگیریها عنوان شده است.
یک منبع منطقهای گفت رهبران جمهوری اسلامی آخرین پیشنهاد میانجیگران را نپذیرفتهاند. هنوز مشخص نیست ترامپ چه مدت برای ادامه تلاشهای دیپلماتیک فرصت خواهد داد.
ترامپ شامگاه چهارشنبه در سخنرانی خود در ایالت جورجیا گفت مقامهای [حکومت] ایران به دلیل شدت حملات خواهان دستیابی به توافق هستند، اما هنوز آمادگی لازم را ندارند.
او گفت: «آنها بهشدت هدف حمله قرار میگیرند و میخواهند توافق کنند.»
ترامپ افزود: «اما من میگویم آنها برای توافق آماده نیستند؛ زیرا هر بار توافقی میکنند، میخواهند آن را تغییر دهند و همهچیز را عوض کنند. آنها آماده نیستند، اما خیلی زود آماده خواهند شد.»
حملات حوثیها جبهه تازهای در دریای سرخ گشود
اکسیوس در بخش دیگری از گزارش خود نوشت حوثیها چهارشنبه برای نخستین بار پس از اعلام محاصره بنادر عربستان سعودی، کشتیهای این کشور را هدف قرار دادند.
یک مقام دفاعی آمریکا گفت این حملات، پس از چند ماه دور ماندن تقریبا کامل حوثیها از جنگ، ممکن است با تحریک [حکومت] ایران انجام شده باشد.
به گفته این مقام، جمهوری اسلامی میخواهد با استفاده از حوثیها، در کنار جبهه خلیج فارس جبهه تازهای در دریای سرخ ایجاد و یکی دیگر از مسیرهای حیاتی انتقال نفت در جهان را تحت فشار قرار دهد.
چهارشنبه چند کشتی تجاری در حال عبور از دریای سرخ، از بیم حملات حوثیها مسیر خود را تغییر دادند تا از تنگه بابالمندب عبور نکنند.
افزایش فعالیت حوثیها در دریای سرخ، ادامه حملات حکومت ایران در تنگه هرمز و استفاده آمریکا از بمبافکنهای دوربرد، خطر گسترش دامنه جنگ و اختلال بیشتر در مسیرهای بینالمللی انتقال نفت را افزایش داده است.