آمریکا ۸ شخص و ۵ نهاد مرتبط با وزارت دفاع جمهوری اسلامی را تحریم کرد
وزارت خزانهداری آمریکا از اعمال دور تازهای از تحریمهای مرتبط با حکومت ایران خبر داد و اعلام کرد چند فرد و شرکت ایرانی و اماراتی را به اتهام حمایت از شبکههای تامین و انتقال فناوری مرتبط با وزارت دفاع جمهوری اسلامی به فهرست تحریمهای خود اضافه کرده است.
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC) جمعه هشتم خرداد انتشار اطلاعیهای از اعمال تحریمهای جدید علیه چند فرد و نهاد مرتبط با حکومت ایران خبر داد و نام آنها را به فهرست «اتباع ویژه تعیینشده و اشخاص مسدودشده» افزود.
بر اساس این اطلاعیه، هشت فرد و پنج نهاد به دلیل ارتباط با شبکههایی که واشینگتن آنها را مرتبط با وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی و فعالیتهای مورد نظر آمریکا در حوزه مقابله با تروریسم میداند، تحت تحریم قرار گرفتهاند.
در میان افراد تحریمشده، نام «علی مجد سپهر» بیش از دیگران مورد توجه قرار گرفته است. وزارت خزانهداری آمریکا او را فردی مرتبط با وزارت دفاع جمهوری اسلامی معرفی کرده و چند فرد و شرکت دیگر را نیز به دلیل همکاری یا ارتباط با او تحریم کرده است.
در همین چارچوب، «محمدعلی منصور درهشیری»، «سعید زاهدی»، «سید پیام اختریان»، «هدا برادران باقری»، «فرزانه رضایی»، «رودابه سرمدی» و «منوچهر زندیان» نیز به فهرست تحریمها افزوده شدهاند.
همزمان، آمریکا پنج نهاد را نیز هدف تحریم قرار داده است. در میان آنها نام شرکت «سامانه هوشمند سورنا» و شرکت «صنایع امنیت فضای تبادل اطلاعات سیران»، دو شرکت مستقر در ایران، دیده میشود. وزارت خزانهداری آمریکا شرکت سیران را مرتبط با وزارت دفاع جمهوری اسلامی و شرکت سامانه هوشمند سورنا را مرتبط با شبکه تحت مدیریت علی مجد سپهر معرفی کرده است.
همچنین دو شرکت مستقر در امارات متحده عربی شامل «الکوثر نئون» و «گرین لایت کامپیوتر» نیز در این فهرست قرار گرفتهاند. واشینگتن تاکید کرد این شرکتها در شبکه تامین و فعالیتهای تجاری مرتبط با افراد تحریمشده نقش داشتهاند.
در بخش دیگری از این اقدام، وزارت خزانهداری آمریکا نام گروه برزیلی «کوماندو ورملیو» را به عنوان یک گروه تروریستی فراملی به فهرست تحریمهای خود اضافه کرد. همچنین وضعیت گروه جنایی برزیلی «پریمیرو کوماندو دا کاپیتال» (PCC) نیز تغییر یافت و این گروه علاوه بر تحریمهای مرتبط با قاچاق مواد مخدر، ذیل چارچوب تحریمهای مقابله با تروریسم نیز قرار گرفت.
وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرده است که این تحریمها بر اساس فرمان اجرایی ۱۳۲۲۴ و اصلاحات بعدی آن اعمال شدهاند؛ فرمانی که مبنای اصلی تحریمهای آمریکا علیه افراد، نهادها و شبکههایی است که از نظر واشینگتن با فعالیتهای تروریستی یا پشتیبانی از آنها ارتباط دارند.
بر اساس مقررات تحریمهای آمریکا، تمامی داراییها و منافع مالی اشخاص و نهادهای تحریمشده که در حوزه صلاحیت ایالات متحده قرار داشته باشند، مسدود میشوند و شهروندان و شرکتهای آمریکایی از انجام هرگونه معامله با آنها منع خواهند شد. همچنین اشخاص و شرکتهای غیرآمریکایی که با افراد و نهادهای تحریمشده همکاری کنند، ممکن است در معرض تحریمهای ثانویه آمریکا قرار گیرند.
این اقدام یک روز پس از آن صورت میگیرد که وزارت خزانهداری و وزارت خارجه آمریکا تحریمهای گسترده دیگری را علیه شبکههای مرتبط با صادرات نفت و محصولات پتروشیمی ایران اعلام کردند؛ اقدامی که واشینگتن آن را بخشی از سیاست «فشار حداکثری» علیه جمهوری اسلامی توصیف کرده است.
رویترز گزارش داد دادستانی میلان دو شهروند ایرانی ساکن ایتالیا را به ظن تهدید مخالفان جمهوری اسلامی و فعالیت با اهداف تروریستی و ضددموکراتیک تحت تحقیق قرار داده و دستور تفتیش خانههای آنها را صادر کرده است.
این خبرگزاری جمعه گزارش داد که بر اساس یک حکم بازرسی ۹ صفحهای، دادستانها این دو نفر را به «تهدیدهای مشدد» و «تشکیل یا عضویت در تشکیلات با هدف تروریسم و براندازی دموکراسی» مظنون میدانند.
این پرونده پس از شکایت چند شهروند ایرانی مقیم ایتالیا تشکیل شده است.
در یکی از موارد، یک مخالف جمهوری اسلامی به بازرسان گفته تماس تلفنی دریافت کرده که در آن به او اطلاع داده شده بهدلیل حمایت از اپوزیسیون به اعدام محکوم شده و اموالش در ایران مصادره خواهد شد.
بر اساس اسناد قضایی، یکی از دو فرد تحت تحقیق از طریق یک حساب اینستاگرامی، حامیان شاهزاده رضا پهلوی را به مرگ تهدید کرده بود.
در این اسناد نام دو فرد تحت تحقیق، فرشید جلیلیان فرشید و روحالله ادیب انصاری ذکر شده است.
دادستانها گفتهاند هر دو از افراد شناختهشده در یک مرکز اسلامی در میلان هستند که متعلق به کنسولگری جمهوری اسلامی است.
این تهدیدها همزمان با انقلاب ملی در ایران در دیماه و همچنین تظاهرات مخالفان در مقابل کنسولگری جمهوری اسلامی در میلان رخ داده است.
در ماههای اخیر، مقامهای اروپایی در چندین حادثه، از جمله حملات علیه اهداف یهودی در لندن و یک حمله خنثیشده علیه دفتر بانک آمریکا در پاریس، به ارتباطات احتمالی این حملات با جمهوری اسلامی اشاره کردهاند.
بهعنوان نمونه، در فروردینماه، دادستانی ضدتروریسم فرانسه اعلام کرد این کشور به یک گروه حامی جمهوری اسلامی با نام «حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه» مظنون است که پشت حمله ناکام به دفترهای بانک آمریکا در پاریس قرار داشته است.
همچنین اواخر فروردین، موساد، سازمان اطلاعات و امنیت داخلی (شینبت) و پلیس اسرائیل در اطلاعیهای، از خنثیسازی سازوکار مخفی سپاه پاسداران برای هدف قرار دادن مقامهای ارشد اسرائیلی و زیرساختهای راهبردی در سراسر جهان خبر دادند.
این شبکه قصد داشت چندین هدف و نهاد یهودی در آذربایجان را مورد حمله قرار دهد؛ از جمله سفارت اسرائیل، کنیسه باکو و شماری از رهبران جامعه یهودی.
در اردیبهشتماه، سازمان اطلاعات داخلی آلمان هشدار داد جمهوری اسلامی ممکن است پس از پایان جنگ با اسرائیل و آمریکا، دامنه عملیاتهای امنیتی و تروریستی خود در اروپا را گسترش دهد.
بر اساس گزارش اختصاصی یوراکتیو، سازمان اطلاعات داخلی آلمان (BfV) اعلام کرده تهدید علیه مراکز یهودی و اسرائیلی، مخالفان جمهوری اسلامی و افرادی که حکومت ایران آنها را «خائن» میداند، همچنان در سطح بالایی قرار دارد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد که در جلسه اتاق وضعیت کاخ سفید شرکت خواهد کرد تا «تصمیم نهایی» را در مورد نوع مواجهه با جمهوری اسلامی اتخاذ کند. او همچنین بار دیگر بر عدم دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح اتمی تاکید کرد.
ترامپ جمعه ۸ خرداد در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت: : «ایران باید موافقت کند که هرگز سلاح یا بمب هستهای نخواهد داشت. تنگه هرمز باید فورا باز باشد؛ بدون دریافت عوارض و برای عبور و مرور نامحدود کشتیها در هر دو جهت. همه مینهای دریایی (بمبها)، در صورت وجود، باید از میان برداشته شوند.»
ترامپ نوشت: «ما با استفاده از مینروبهای زیرآبی فوقالعاده خود، شمار زیادی از این مینها را از طریق انفجار نابود کردهایم. ایران نیز هر مین باقیمانده را فورا جمعآوری یا منفجر خواهد کرد؛ البته تعداد آنها زیاد نخواهد بود.»
او در ادامه تاکید کرد: «کشتیهایی که به دلیل محاصره دریایی شگفتانگیز و بیسابقه ما در تنگه متوقف شده بودند و اکنون این محاصره لغو خواهد شد، میتوانند روند بازگشت به خانه را آغاز کنند. از طرف من، رییسجمهوری محبوبتان، به همسران، والدین و خانوادههایتان سلام برسانید!»
ترامپ گفت: «مواد غنیشدهای که گاهی از آن با عنوان گرد هستهای یاد میشود و در اعماق زمین دفن شدهاند و کوههای تقریبا فروریخته ناشی از حمله قدرتمند بمبافکنهای بی-۲ ما ۱۱ ماه پیش روی آنها قرار گرفتهاند، از سوی ایالات متحده از زیر زمین بیرون آورده خواهند شد؛کشوری که طبق توافق، همراه با چین تنها کشوری است که توانایی فنی انجام چنین کاری را دارد. این اقدام با هماهنگی کامل و همکاری جمهوری اسلامی ایران و همچنین آژانس بینالمللی انرژی اتمی انجام خواهد شد و این مواد نابود خواهند شد.»
او در ادامه با اشاره به این که برای اتخاذ تصمیم نهایی در این باره به اتاق وضعیت کاخ سفید میرود، گفت: «تا اطلاع ثانوی هیچ پولی مبادله نخواهد شد و درباره موارد دیگری که اهمیت بسیار کمتری دارند نیز توافق حاصل شده است.»
ساعاتی پیش از این پیام ترامپ، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، در جریان بازدید از نیروهای آمریکایی مستقر در ناو یواساس باکسر در سنگاپور، با استناد به سخنان دونالد ترامپ در نشست چهارشنبه کابینه، به نیروها گفت اگر جمهوری اسلامی توافق پیشنهادی را نپذیرد، با نیروهای نظامی آمریکا روبهرو خواهد شد.
هگست گفت ترامپ در نشست کابینه اعلام کرده ایران باید توافق روی میز را بپذیرد وگرنه با «مردی در سمت چپ» او روبهرو میشود، و این جمله را خطاب به نیروهای حاضر تکرار کرد.
رسانه وابسته به سپاه: متن تفاهمنامه احتمالی هنوز نهایی نشده است
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، به نقل از یک منبع مطلع نوشت متن تفاهمنامه احتمالی هنوز جمعبندی نهایی نشده و در صورت نهایی شدن، بهصورت رسمی اعلام خواهد شد.
این منبع در واکنش به انتشار برخی گزارشهای منتشر شده در رسانههای غربی گفت روایتهایی که تاکنون بهعنوان بخشهایی از متن اصلی منتشر شدهاند، «عاری از دقت» هستند.
او همچنین تاکید کرد متن تفاهمنامه احتمالی آمریکا و جمهوری اسلامی طی چند روز گذشته تغییراتی داشته است.
تداوم تهدیدهای مقامات جمهوری اسلامی
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ما امتیازات را نه با گفتگو، بلکه با موشکها میگیریم، در مذاکره فقط آنها را تفهیم میکنیم.»
او افزود: «هیچ اعتمادی به تضمینها و حرفها نداریم، فقط رفتارها معیار است. اقدامی پیش از اقدام طرف مقابل انجام نخواهد شد.»
قالیباف نوشت: «پیروز هر توافق، کسی است که از فردای آن بهتر برای جنگ آماده شود.»
محسن رضایی، مشاور نظامی مجتبی خامنهای، گفت جمهوری اسلامی در صورت تداوم محاصره دریایی، گزینه حمله را در دستور کار قرار خواهد داد.
او بدون اشاره به جزئیات بیشتر افزود: «اگر محاصره دریایی فراتر از بازه زمانی معینی ادامه یابد، حمله خواهیم کرد.»
رضایی همچنین با اشاره به راهبرد نظامی سپاه پاسداران گفت این نیرو بر پایه «جنگ نامتقارن» عمل میکند و از پهپادها و قایقهای تندرو بهعنوان ابزارهای اصلی بازدارندگی استفاده میکند.
او افزود: «آمریکا در تاریکی به سمت ما میآید، در حالی که ما هر حرکت آنها را رصد میکنیم.»
ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس، نیز در شبکه ایکس نوشت «مدیریت ایرانی تنگه هرمز در دنیا تثبیت شده است» و کشورها برای عبور شناورهای خود «اجازه میگیرند، هزینهها را میپردازند و با راهنمایی نیروی دریایی سپاه» از این آبراه عبور میکنند.
رضایی همچنین خطاب به اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، نوشت: «به جای هارت و پورت اضافی به فکر تعظیم به قدرت ایرانیها در خلیج فارس باشید.»
همچنین محمدمهدی حسینی همدانی، امام جمعه کرج، گفت: «موشک فقط وسیله دفاعی نیست، بلکه مقدمه آبادانی، ایجاد امنیت و سازندگی است و فراهم شدن زمینه توسعه نیز در گرو آن است.»
او افزود: «در حوزه دیپلماسی باید همان ۱۰ شرط مورد تایید مجتبی خامنهای ملاک باشد، در این شروط اشارهای به موضوع هستهای نشده است، بنابراین نباید صحبتی درباره هستهای باشد.»
پلیس مبارزه با تروریسم لندن جمعه هشتم خرداد اعلام کرد یک شهروند یونانی به همکاری با سرویس اطلاعاتی جمهوری اسلامی متهم شده است. به گفته پلیس، این پرونده به هدف قرار دادن یک روزنامهنگار ایراناینترنشنال مستقر در بریتانیا مربوط است.
بر اساس بیانیه پلیس، ایوانیس آیدینیدیس، ۴۶ ساله، شهروند یونان و ساکن مونیخ آلمان، ۲۶ اردیبهشت در منطقه وست ساسکس از سوی کارآگاهان پلیس مبارزه با تروریسم لندن بازداشت شد.
دادگاه وستمینستر مجوز ادامه بازداشت او را تا ۹ خرداد صادر کرد و پس از هماهنگی با دادستانی سلطنتی، اتهامهای مرتبط علیه او ثبت شد.
پلیس اعلام کرد بر اساس ارزیابیها، تهدید گستردهتری علیه عموم مردم در ارتباط با این پرونده وجود ندارد.
هلن فلانگان، فرمانده پلیس مبارزه با تروریسم لندن، گفت: «میدانیم این موضوع ممکن است نگرانیهایی بهویژه در میان افرادی که در رسانههای فارسیزبان فعالیت میکنند ایجاد کند.»
او افزود: «ما با شماری از سازمانها و افراد همکاری نزدیک داریم تا درباره ایمنی و امنیت به آنها مشاوره و حمایت ارائه دهیم و این شامل فرد و سازمان مرتبط با این پرونده نیز میشود. اگر کسی درباره امنیت خود نگرانی دارد، میتواند با پلیس محلی تماس بگیرد.»
پلیس بریتانیا ۲۸ فروردین سه نفر را در ارتباط با تلاش برای ایجاد آتشسوزی در نزدیکی ساختمان مرکزی ایراناینترنشنال در لندن بازداشت کرد.
پلیس اعلام کرد این افراد به اتهام پرتاب بمب آتشزا به سمت دفتر مرکزی این شبکه در شمالغرب لندن تحت پیگرد قانونی قرار گرفتهاند.
این حمله، خسارت جانی یا مالی نداشت، اما بار دیگر نگرانیها را درباره امنیت رسانههای فارسیزبان در بریتانیا، افزایش داد.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال ۲۷ فروردین با انتشار بیانیهای در رابطه با این حادثه، از حمله به نزدیکی استودیوهای این شبکه در لندن خبر داد و تهدیدهای فزاینده علیه روزنامهنگاران مستقلی را که به سانسور و سرکوب تن نمیدهند، محکوم و تاکید کرد که این شبکه بدون ترس و تسلیم در برابر ارعاب، به کار خود ادامه خواهد داد.
در این بیانیه آمده است که اندکی پیش از ساعت ۲۰:۱۵ به وقت محلی، از ورود یک خودروی مشکوک که قصد داشت از ورودی اصلی، وارد محوطهای شود که ساختمان ایراناینترنشنال در لندن در آن قرار دارد، جلوگیری شد. اندکی بعد، مهاجمان به پارکینگ ساختمان مجاور، در فاصلهای تنها چند متر از استودیوهای این شبکه، کوکتل مولوتوف پرتاب کردند.
در این بیانیه با اشاره به واکنش سریع تیم امنیتی ایراناینترنشنال، آتشنشانی و پلیس لندن، از اقدامات آنها قدردانی شد.
پیش از آن، در اوایل فرودین امسال (سوم فروردین)، یک گروه همسو با جمهوری اسلامی، مسئولیت پرتاب کوکتلمولوتوف به چند دستگاه آمبولانس متعلق به یک نهاد خیریه یهودی در منطقه گولدرز گرین در شمال لندن را بر عهده گرفته بود.
در اردیبهشت ۱۴۰۴ نیز سه مرد ایرانی پس از تحقیقات گسترده ضدتروریسم، بر اساس قانون امنیت ملی بریتانیا، متهم شدند.
دادستانها اعلام کردند یکی از این افراد به انجام مراقبت، شناسایی و تحقیقات اینترنتی با هدف ارتکاب خشونت شدید علیه فردی در بریتانیا متهم شده است. دو متهم دیگر نیز به انجام فعالیتهایی مشابه با هدف کمک به دیگران برای ارتکاب خشونت جدی متهم شدند.
وزیر کشور بریتانیا گفت این پرونده بخشی از واکنش گسترده دولت به تهدیدهای مرتبط با حکومت ایران بوده است.
شهروندان با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال میگویند با وجود اعلام مقامهای حکومت مبنی بر بازگشایی اینترنت جهانی در ایران، همچنان سرعت و کیفیت اینترنت تفاوت چندانی نکرده است.
مخاطبان در پیامهای خود میگویند که همچنان کسبوکار و آموزش آنها با بحران مواجه است.
مخاطبان در پیامهای خود وضعیت فعلی اینترنت در ایران را با عبارت «فیلترنت» توصیف میکنند.
اینقدر مردم را اذیت نکنید
شهروندی در پیام خود نوشت: «یکجوری اینترنت را برای ما باز کردهاند، انگار به بچه شکلات میدهند. همه پلتفرمها فیلتر هستند، با هزار بدبختی باید یک فیلترشکن دانلود کنی و آن هم بعد از ۱۰ دقیقه دوباره قطع میشود. اینقدر مردم را اذیت نکنید.»
از موضوعات دیگری مخاطبان به آن اشاره کردهاند، تشدید فیلترینگ نسبت به قبل است.
یکی از مخاطبان گفت: «چه آزادی اینترنتی که شدیدتر از فیلترینگ قبل اجرا شده است. من بیش از ۲۰ فیلترشکن را امتحان کردهام؛ یکی دو تا وصل میشوند و در حد دو دقیقه بعد قطع میشوند. دوباره باید قطع و وصل کنید، البته اگر دوباره وصل بشوند. بیزار شدهایم.»
جامعه دچار فرسودگی روانی شده است
این مشکلات موجب فشارهای روانی و فرسودگی اجتماعی میان شهروندان شده است.
یک مخاطب در پیام خود گفت: «۱۸ و ۱۹ دی را فراموش کردهاید؟ چون میگویید بعد از سه ماه خوشحالید که نت وصل شده! ما پنج ماه است اینترنت نداریم، پنج ماه.»
بنا به آمار ارائهشده از سوی مقامهای حکومت مجموعا حدود ۲۰ میلیون دانشجو و دانشآموز در کشور ثبتنام شدهاند که وضعیت تحصیل آنها در سال تحصیلی جاری بهشدت بهدلیل قطع اینترنت تحت تاثیر قرار گرفته است.
یکی از مخاطبان محدودیت دسترسی به وبسایتهای مربوط به حوزه اشتغال و علمی را مورد اشاره قرار داد و گفت: «اینترنت وصل شده، ولی به قبل از جنگ برنگشته است. واتساپ قبلا رفع فیلتر شده بود، ولی الان حتی لینکدین را هم فیلتر کردهاند.»
خسارتهای اقتصادی جبران نشده است
شهروندان همچنین میگویند بازگشایی محدود اینترنت نتوانسته خسارتهای اقتصادی ماههای گذشته را جبران کند و بسیاری از کسبوکارها همچنان با رکود و کاهش درآمد مواجهاند.
صاحب یک کافینت از فردیس کرج در پیام خود نوشت: «کاسبی ما از زمان جنگ تا الان هنوز خراب است و اینترنت با اینکه باز شده، همچنان مختل است. همان تعداد اندک مشتری هم که میآیند، با این اینترنت نمیشود کارشان را انجام داد؛ حتی سایتهای داخلی خودشان هم باز نمیشوند.»
برخی مخاطبان نیز از افزایش هزینه استفاده از ابزارهای دور زدن فیلترینگ گلایه کردهاند. یکی از آنها گفت: «فیلترشکنی که قبلا چهار هزار تومان میدادم، الان باید ۵۰ هزار تومان بدهم.»
مخاطب دیگری نیز نوشت: «الان فیلترشکن گیگی ۳۸ هزار تومان شده، چه خبر است؟»
وضعیت اینترنت عادیسازی شده است
در شماری از پیامها، شهروندان از آنچه «عادیسازی وضعیت اینترنت» میخوانند انتقاد کردهاند و معتقدند دسترسی محدود فعلی نباید بهعنوان یک دستاورد تلقی شود.
یکی از مخاطبان نوشت: «کسانی که میگویند اینترنت وصل شده و خوشحال هستند، از چه چیزی خوشحالید؟ از اینترنت قطرهچکانی که فقط اسمش بینالملل است؟»
برخوردهای امنیتی ادامه دارد
برخی شهروندان نیز به محدودیتهای مرتبط با آزادی بیان و فعالیت در شبکههای اجتماعی اشاره کردهاند.
در یکی از پیامها آمده است: «خط پدر من را بهخاطر چند پست، استوری و لایک مسدود کردند و برایش پرونده تشکیل دادند. چطور میتوانند اسم این را آزادی بیان بگذارند؟»
گروهی از مخاطبان نیز تاکید کردهاند که حتی بازگشت اینترنت به شرایط پیش از جنگ، به معنای دسترسی آزاد به اینترنت نخواهد بود.
یکی از آنها در پیام خود نوشت: «حتی اگر اینترنت به حالت قبل هم برگردد، باز هم ما از حق طبیعی خودمان محروم هستیم. اکثر برنامهها فیلتر هستند و سرعت اینترنت بهشدت ضعیف است.»
برخی پیامها همچنین نشان میدهد که بخشی از شهروندان، محدودیتهای اینترنتی را نشانهای از نگرانی حکومت نسبت به دسترسی آزاد مردم به اطلاعات میدانند.
در یکی از این پیامها آمده است: «با این همه قلدری که حکومت دارد، میترسد اینترنت را بهصورت کامل و بدون فیلتر در دسترس مردم بگذارد.»
پژوهش جدید بانک مرکزی اروپا نشان میدهد مصرفکنندگان منطقه یورو پس از تجربه بحران ناشی از جنگ اوکراین، اکنون نسبت به پیامدهای اقتصادی «جنگ ایران» حساستر شدهاند و این موضوع میتواند فشار را بر اقتصاد اروپا، سریعتر و عمیقتر کند.
خبرگزاری رویترز جمعه هشتم خرداد با استناد به پژوهش جدید بانک مرکزی اروپا، نوشت جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲ بحران انرژی و موج تورمی گستردهای در اروپا ایجاد کرد که اقتصاد منطقه تا حد زیادی از آن عبور کرده بود و حالا حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴ و جنگ متعاقب آن، اختلال کمسابقهای در عرضه انرژی به وجود آورده است.
اقتصاددانان بانک مرکزی اروپا با استفاده از دادههای نظرسنجی انتظارات مصرفکنندگان این نهاد، دریافتند شهروندان منطقه یورو از همان آغاز «جنگ ایران» توجه بیشتری به تغییر قیمتها نشان دادهاند. این در حالی است که نرخ تورم در آن زمان حدود دو درصد و نزدیک به هدف بانک مرکزی اروپا بود.
نتایج این پژوهش نشان میدهد نزدیک به نیمی از پاسخدهندگان در ماه مارس ۲۰۲۶ اعلام کردهاند تغییرات قیمتها را بهطور ویژه دنبال میکنند. رقمی مشابه ژانویه ۲۰۲۳ که تورم منطقه یورو به ۸.۶ درصد رسیده بود.
نتایج نظرسنجی موسسه اساندپی گلوبال که پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت منتشر شد نشان میدهد اقتصاد اروپا در ماه جاری به ضعیفترین سطح خود از اکتبر ۲۰۲۳ رسیده است.
در آلمان، بزرگترین اقتصاد اروپا، فعالیت بخش خصوصی برای دومین ماه پیاپی کاهش یافته است.
در فرانسه نیز شاخص اقتصادی به پایینترین سطح در پنجونیم سال گذشته سقوط کرده است.
پژوهشگران بانک مرکزی اروپا این وضعیت را «زخم دوگانه» توصیف کردهاند. به این معنا که خاطره فشارهای اقتصادی ناشی از جنگ اوکراین با نگرانیهای ناشی از «جنگ ایران» ترکیب شده و بر انتظارات و رفتار مصرفکنندگان تاثیر میگذارد.
به گفته آنها، این شرایط میتواند سناریوی «رکود تورمی» را تقویت کند. وضعیتی که در آن رشد اقتصادی کاهش مییابد اما قیمتها همچنان افزایش پیدا میکنند.
پژوهشگران هشدار دادند این موضوع ممکن است نامطمئن بودن شرایط اقتصادی را افزایش داده و به کاهش مصرف خانوارها منجر شود.
بر اساس این گزارش، قیمت نفت که نقش مهمی در تورم اروپا دارد و در اوج «جنگ ایران» به بیش از ۱۲۰ دلار در هر بشکه رسیده بود، حالا در پی امیدها به توافق صلح کاهش یافته است.
رویترز نوشت همزمان، بانک مرکزی اروپا در حال بررسی پیامدهای اقتصادی این تحولات است و انتظار میرود در نشست آینده خود نرخ بهره را افزایش دهد.