پاکستان در تلاش برای دستیابی به پیشرفت در مذاکرات واشینگتن و تهران
همزمان با ادامه اختلافها میان تهران و واشینگتن بر سر ذخایر اورانیوم غنیشده در ایران و کنترل تنگه هرمز، پاکستان در تلاش است زمینه دستیابی به توافقی برای پایان جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی را فراهم کند.
خبرگزاری رویترز جمعه اول خرداد در گزارشی نوشت عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، با محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، در تهران دیدار کرد تا درباره پیشنهادهای مربوط به پایان جنگ آمریکا و اسرائیل علیه حکومت ایران گفتوگو کند.
بر اساس گزارش رسانهها در ایران، این دومین دور گفتوگوهای نقوی با مقامهای ایرانی در دو روز گذشته بوده است.
رویترز نوشت اسلامآباد در تلاش است ارتباط میان تهران و واشینگتن را تسهیل کند تا چارچوبی برای پایان جنگ و حل اختلافها شکل بگیرد.
نشانههای مثبت
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ۳۱ اردیبهشت گفت در مذاکرات «نشانههای مثبتی» دیده میشود، اما هشدار داد اگر جمهوری اسلامی طرح دریافت عوارض از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز را اجرا کند، دستیابی به توافق ممکن نخواهد بود.
او گفت: «ما میخواهیم این مسیر باز و آزاد باشد. تنگه هرمز یک آبراه بینالمللی است.»
یک منبع ارشد ایرانی نیز به رویترز گفت اختلافها میان دو طرف کاهش یافته، اما موضوع غنیسازی اورانیوم و تنگه هرمز همچنان از اصلیترین موانع توافق هستند.
جنگ جاری شوک بزرگی به اقتصاد جهانی وارد کرده و افزایش قیمت نفت، نگرانیها را درباره تورم تشدید کرده است.
پیش از آغاز جنگ، حدود یکپنجم صادرات جهانی نفت و گاز طبیعی مایع از تنگه هرمز عبور میکرد.
همزمان ارزش دلار آمریکا به بالاترین سطح شش هفته گذشته نزدیک شده و قیمت نفت نیز در پی تردید بازارها نسبت به موفقیت مذاکرات، افزایش یافته است.
اورانیوم و تنگه هرمز
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۳۱ اردیبهشت گفت واشینگتن در نهایت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران را در اختیار خواهد گرفت.
او گفت: «آن را به دست خواهیم آورد. به آن نیاز نداریم و احتمالا بعد از به دست آوردنش نابودش خواهیم کرد، اما اجازه نمیدهیم ایران آن را داشته باشد.»
دو منبع ارشد ایرانی پیشتر به رویترز گفته بودند مجتبی خامنهای، رهبر سوم جمهوری اسلامی، دستور داده ذخایر اورانیوم غنیشده از ایران خارج نشود.
پیشنهاد تازه جمهوری اسلامی که این هفته به آمریکا ارائه شده، شامل درخواستهایی مانند کنترل تنگه هرمز، دریافت غرامت جنگ، لغو تحریمها، آزادسازی داراییهای بلوکهشده و خروج نیروهای آمریکایی از منطقه است. درخواستهایی که ترامپ پیشتر آنها را رد کرده بود.
همزمان آژانس بینالمللی انرژی اعلام کرد جنگ جاری «بدترین شوک انرژی جهان» را ایجاد کرده است.
این نهاد هشدار داد همزمانی اوج تقاضای تابستانی و کمبود عرضه جدید از خاورمیانه، ممکن است بازار انرژی را در ماههای ژوییه و اوت وارد «منطقه قرمز» کند.
مارک روته، دبیرکل ناتو، در نشست وزیران خارجه این ائتلاف در سوئد گفت هرگونه تهدید علیه گذرگاههای راهبردی دریایی، از جمله تنگه هرمز، میتواند پیامدهای گستردهای برای امنیت بینالمللی و اقتصاد جهانی داشته باشد.
روته جمعه اول خرداد در دومین روز نشست وزیران خارجه سازمان پیمان نظامی آتلانتیک شمالی (ناتو) در هلسینبورگ سوئد، گفت که این سازمان تحولات مربوط به تنگه هرمز را با دقت دنبال میکند و بر حفظ آزادی کشتیرانی و امنیت خطوط انتقال انرژی تاکید دارد.
او همچنین گفت آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز موضوعی مهم برای همه اعضای ناتو است، اما ممکن است مستقیما در چارچوب ماموریت رسمی این ائتلاف قرار نگیرد.
روته در عین حال بر ادامه نقش کلیدی آمریکا در امنیت اروپا تاکید کرد و گفت ارسال تجهیزات حیاتی آمریکایی به اوکراین، از جمله سامانههای پاتریوت، همچنان برای ناتو اهمیت اساسی دارد.
دبیرکل ناتو افزود بخش مهمی از این حمایتها اکنون با تامین مالی کشورهای اروپایی انجام میشود.
او همچنین گفت روند افزایش بودجه دفاعی در اروپا شتاب گرفته و بسیاری از اعضای ناتو در مسیر تحقق هدف اختصاص پنج درصد از تولید ناخالص داخلی به هزینههای دفاعی قرار دارند.
روته روسیه را «تهدید بلندمدت» برای امنیت اروپا توصیف کرد و خواستار افزایش تولیدات صنایع دفاعی در کشورهای عضو شد.
ترامپ پنج هزار نیروی اضافی به لهستان اعزام میکند
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد واشینگتن پنج هزار نیروی اضافی به لهستان اعزام میکند. تصمیمی که همزمان با نشست وزیران خارجه ناتو در سوئد و در بحبوحه اختلافها بر سر جنگ با جمهوری اسلامی اعلام شد.
ترامپ در پیامی در شبکه تروث سوشال نوشت این تصمیم را بهدلیل رابطه نزدیکش با کارول ناوروتسکی، رییسجمهوری ملیگرای لهستان، گرفته است.
او نوشت: «بر اساس انتخاب موفق کارول ناوروتسکی، رییسجمهوری کنونی لهستان، که با افتخار از او حمایت کردم، خوشحالم اعلام کنم آمریکا پنج هزار نیروی اضافی به لهستان اعزام خواهد کرد.»
او پیشتر کشورهای عضو این ائتلاف را به مشارکت ناکافی در حمایت از عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی متهم و حتی درباره ادامه تعهد واشینگتن به پیمان دفاع مشترک ناتو ابراز تردید کرد.
انتقاد روبیو از اعضای ناتو
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، برای شرکت در نشست وزیران خارجه ناتو وارد سوئد شد.
رسانههای سوئدی گزارش دادند روبیو بامداد جمعه همراه همسرش در فرودگاه مالمو فرود آمده و قرار است در نشست ناتو در هلسینبورگ شرکت کند.
بر اساس این گزارشها، اولف کریسترسون، نخستوزیر سوئد و ماریا مالمر استنرگارد، وزیر خارجه این کشور، نیز قرار است دیدار جداگانهای با روبیو داشته باشند.
روبیو پیش از سفر به سوئد، از برخی اعضای ناتو که اجازه استفاده از پایگاههایشان برای عملیات آمریکا را ندادهاند انتقاد کرد و بهطور مشخص نام اسپانیا را مطرح کرد.
او گفت: «کشوری مثل اسپانیا اجازه استفاده از این پایگاهها را به آمریکا نمیدهد؛ در این صورت چرا عضو ناتو است؟ این سوال کاملا منصفانهای است.»
روبیو در عین حال از دیگر اعضای ناتو که به آمریکا کمک کردهاند قدردانی کرد و گفت این موضوع باید در نشست ناتو بررسی شود.
مقامهای ناتو تاکید کردهاند آمریکا از این ائتلاف ۳۲ عضوی درخواست مشارکت مستقیم در «جنگ ایران» نکرده، اما بسیاری از اعضا اجازه استفاده از حریم هوایی و پایگاههای خود را به نیروهای آمریکایی دادهاند.
خبرگزاری رویترز گزارش داد وزیران اروپایی در نشست هلسینبورگ تلاش خواهند کرد نگرانیهای واشینگتن را کاهش دهند و تاکید کنند آمادهاند در صورت فراهم شدن شرایط، برای حفظ آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز کمک کنند.
همزمان نگرانی کشورهای اروپایی درباره تعهد ترامپ به ناتو افزایش یافته است؛ بهویژه پس از تصمیم آمریکا برای کاهش بخشی از نیروهایش در اروپا و لغو استقرار موشکهای دوربرد تاماهاوک در آلمان.
سه منبع آگاه نیز به رویترز گفتند واشینگتن قصد دارد به متحدان ناتو اطلاع دهد دامنه تواناییهای نظامیای را که در زمان بحران در اختیار این ائتلاف قرار میدهد، کاهش خواهد داد.
در عین حال، الکسوس گرینکویچ، فرمانده عالی ناتو، تلاش کرد متحدان اروپایی را آرام کند و گفت هرگونه کاهش نیروهای آمریکایی طی چند سال انجام خواهد شد تا کشورهای اروپایی فرصت توسعه تواناییهای دفاعی خود را داشته باشند.
پلیس بریتانیا در حال تحقیق درباره اتهامهای احتمالی جرایم جنسی علیه اندرو مونتباتن-ویندزور، شاهزاده پیشین بریتانیا، است. این تحقیقات پس از انتشار اسناد مرتبط با جفری اپستین در آمریکا آغاز شده و مقامهای پلیس میگویند دامنه بررسیها میتواند فراتر از اتهامهای مالی باشد.
اسکاینیوز جمعه اول خرداد نوشت منابع آگاه گفتهاند این پرونده پیچیده است و تحقیقات آن احتمالا ماهها ادامه خواهد داشت.
کارآگاهان پلیس از افرادی که ممکن است از قربانیان جفری اپستین، سرمایهدار و مجرم جنسی آمریکایی، بوده باشند خواسته است اطلاعات خود را در اختیار مقامهای تحقیق قرار دهند.
اندرو مونتباتن-ویندزور که پیشتر هرگونه تخلف را رد کرده، سه ماه پیش در جریان یورش بامدادی پلیس به خانه جدیدش در نورفک بازداشت شد. این عملیات در روز تولد ۶۶ سالگی او انجام شد.
اندرو، دومین پسر ملکه الیزابت دوم و برادر کوچک چارلز سوم، پادشاه بریتانیا، است و پیشتر عنوان «دوک یورک» را داشت.
در سال ۲۰۲۲، اندرو در پروندهای مدنی، بدون پذیرش اتهام، با پرداخت غرامت به توافق رسید. پس از این جنجالها، بسیاری از عناوین و مسئولیتهای سلطنتی او لغو شد و حضورش در فعالیتهای رسمی خانواده سلطنتی بهشدت کاهش یافت.
شاهزاده پیشین بریتانیا که زمانی نماینده تجاری دولت بریتانیا بود، در چارچوب تحقیقاتی درباره «سوءاستفاده از مقام دولتی» مورد بازجویی قرار گرفته است.
این تحقیقات پس از انتشار اسناد افبیآی درباره اپستین در ماه ژانویه آغاز شد.
اسناد منتشرشده ظاهرا نشان میدهند اندرو اطلاعات حساس دولتی و تجاری را در اختیار اپستین قرار داده است.
اپستین پیشتر به جرم فراهم کردن زمینه فحشا برای یک دختر زیر ۱۸ سال زندانی شده بود.
به نوشته اسکاینیوز، گروه ویژهای از کارآگاهان پلیس نگراناند برخی قربانیان احتمالی اپستین به اشتباه تصور کنند تحقیقات تنها به جرایم مالی محدود است و به همین دلیل برای ارائه اطلاعات مراجعه نکنند.
یک منبع آگاه به این رسانه گفت: «مردم اشتباه میکنند اگر فکر کنند ما فقط جرایم مالی را بررسی میکنیم. سوءاستفاده از مقام دولتی میتواند شامل جرایم جنسی، فساد، کلاهبرداری، اخلال در روند عدالت و موارد دیگر باشد.»
بر اساس این گزارش، پلیس در حال بررسی ادعایی است که میگوید اپستین در سال ۲۰۱۰ زنی غیربریتانیایی را برای دیدار به قصد رابطه جنسی با شاهزاده اندرو، به بریتانیا فرستاده است.
با این حال، مقامهای پلیس هنوز موفق به بازجویی از این زن نشدهاند.
اسکاینیوز همچنین گزارش داد پلیس در انتظار دریافت نسخه کامل و بدون سانسور اسناد مربوط به اپستین است. اقدامی که میتواند تاثیر مهمی بر روند تحقیقات داشته باشد.
در همین حال، مقامهای پلیس و دادستانی بریتانیا همچنان در حال بررسی این موضوع هستند که آیا اندرو بر اساس تعریف قانونی، مشمول عنوان «مقام دولتی» در چارچوب این قانون میشود یا نه.
الیور رایت، معاون پلیس تیمز ولی، گفت: «تحقیقات درباره احتمال سوءاستفاده از مقام دولتی ادامه دارد. این جرم میتواند شکلهای مختلفی داشته باشد و به همین دلیل پرونده پیچیده است.»
او افزود کارآگاهان در حال بررسی حجم زیادی از اطلاعات دریافتی از مردم و منابع مختلف هستند و پلیس همه مسیرهای ممکن تحقیق را دنبال خواهد کرد.
بلومبرگ به نقل از منابع آگاه گزارش داد در «جنگ ایران» بیش از ۲۰ پهپاد امکیو-۹ ریپر آمریکا که برای شناسایی، نظارت و حمله به کار میروند، منهدم شدهاند و در نتیجه نزدیک به یک میلیارد دلار خسارت به ناوگان پهپادی آمریکا وارد شده است.
طبق این گزارش، بسیاری از این پهپادها با پدافند هوایی جمهوری اسلامی سرنگون شدند و برخی دیگر در حملات به پایگاههای آمریکا یا در حوادث عملیاتی از بین رفتند که این وضعیت نشاندهنده چالشهای عملیاتی در برابر سامانههای دفاع هوایی تهران است.
با وجود این، ژنرال کنت ویلزباخ، فرمانده نیروی هوایی آمریکا، اعلام کرده است پهپادهای «امکیو-۹ ریپر» (MQ-9 Reaper) در جریان عملیات «خشم حماسی» علیه جمهوری اسلامی، «باارزشترین بازیگر» میدان جنگ بودهاند.
وبسایت تخصصی «ایر اند اسپیس فورسز» (Air & Space Forces Magazine) گزارش داد ویلزباخ ۳۰ اردیبهشت در جلسه کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان آمریکا، گفت: «شاید ارزشمندترین بازیگر عملیات خشم حماسی، یک سامانه بدون سرنشین بود: امکیو-۹.»
این اظهارات از سوی فرماندهای مطرح میشود که خود خلبان جنگنده است و نیروی هوایی آمریکا در سالهای اخیر بارها درباره کنار گذاشتن تدریجی ریپرها صحبت کرده بود.
مقامهای آمریکایی گفتهاند که «جنگ ایران» باعث شده واشینگتن بهدنبال خرید تعداد بیشتری از پهپادهای امکیو-۹ ریپر باشد.
ژنرال دیوید تابور، معاون برنامهریزی نیروی هوایی آمریکا، ۲۳ اردیبهشت به سناتورها گفت ارتش آمریکا در حال بررسی گزینههایی برای خرید فوری ریپرهای بیشتر است.
بر اساس آمار رسمی، نیروی هوایی آمریکا در پایان سال ۲۰۲۵ حدود ۱۵۸ فروند ریپر فعال داشت، اما اکنون این تعداد به حدود ۱۳۵ فروند کاهش یافته است.
تروی مینک، وزیر نیروی هوایی آمریکا، نیز ۳۰ اردیبهشت گفت واشینگتن قصد کنار گذاشتن ریپرها را ندارد و همزمان در حال بررسی نسل بعدی پهپادهای رزمی است.
شرکت «جنرال اتمیکس» (General Atomics)، سازنده ریپر، اعلام کرده کمتر از ۱۰ فروند ریپر جدید آماده تحویل فوری دارد، اما برخی پهپادهای از رده خارجشده نیز میتوانند بازسازی و دوباره عملیاتی شوند.
از سوی دیگر به دنبال جنگ اخیر با جمهوری اسلامی، صنایع هوافضای اسرائیل در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ رکوردهای تازهای را به ثبت رساند. فروش این شرکت از مرز تاریخی دو میلیارد دلار عبور کرد، سود خالص آن حدود ۳۴ درصد افزایش یافت و حجم سفارشات ثبتشده به رکورد حدود ۳۳ میلیارد دلار رسید.
روزنامه معاریو پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت با استناد به گزارشهای مالی شرکت صنایع هوافضای اسرائیل برای سهماهه نخست سال ۲۰۲۶، نوشت که «بزرگترین سفارشها در تاریخ شرکت» در این بازه زمانی به ثبت رسیدهاند.
بر اساس این گزارش، حجم سفارشات انباشته با جهشی محسوس از ۲۹ میلیارد دلار در پایان سال ۲۰۲۵، به رقم بیسابقه ۳۳ میلیارد دلار افزایش یافت.
این حجم از سفارشات، تداوم فعالیت عملیاتی شرکت را برای ۴.۴ سال آینده تضمین میکند.
حجم فروش در این دوره به حدود ۲.۱ میلیارد دلار رسید. رقمی که در مقایسه با ۱.۶ میلیارد دلار ثبتشده در دوره مشابه سال گذشته، افزایش قابل توجهی نشان میدهد.
سود خالص نیز با افزایش ۳۴ درصدی به حدود ۲۲۰ میلیون دلار رسید، در حالی که این رقم در سهماهه نخست ۲۰۲۵، حدود ۱۶۴ میلیون دلار بود.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، بهزاد یزدانی و رومینا خزعلی، زوج بهائی ساکن شیراز و والدین دو نوجوان، بیش از ۵۰ روز است بدون دسترسی به وکیل و در وضعیت بلاتکلیف در زندان عادلآباد شیراز نگهداری میشوند.
یک منبع آگاه درباره وضعیت این زوج به ایراناینترنشنال گفت با وجود پیگیریهای مکرر خانواده و نزدیکان، مقامهای قضایی تاکنون به درخواستها برای تبدیل قرار بازداشت به وثیقه پاسخی ندادهاند.
به گفته این منبع آگاه، رومینا خزعلی که پیش از بازداشت با مشکلات جسمی متعددی از جمله میگرن و معدهدرد شدید مواجه بوده، در آخرین تماس خود از وضعیت نامساعد روحی نیز خبر داده است. او پیش از بازداشت تحت عمل جراحی معده قرار گرفته بود و ادامه بازداشت در چنین شرایطی، نگرانی خانواده درباره وضعیت جسمی و روانی این زوج را افزایش داده است.
بهزاد یزدانی، مترجم و ویراستار، و همسرش رومینا خزعلی، نقاش، بهترتیب در روزهای ۸ و ۹ فروردینماه، از سوی ماموران اطلاعات سپاه در منزل شخصیشان در شیراز بازداشت شدند.
نیویورک تایمز به نقل از مقامهای ایرانی و افراد آگاه گزارش داد جمهوری اسلامی با عمان درباره مشارکت در ایجاد سامانهای برای دریافت هزینه از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز گفتوگو کرده است.
دو فرد آگاه از این مذاکرات گفتند جمهوری اسلامی قصد ایجاد نظام عوارض عبور که صرفا برای گذر کشتیها هزینه دریافت کند، ندارد و گفتوگوها بر طرحی متمرکز بوده است که بر اساس آن از کشتیها بابت ارائه خدماتی همچون موارد مرتبط با مسائل زیستمحیطی، هزینه دریافت شود.
به گفته دو مقام ایرانی آگاه از این مذاکرات، عمان در ابتدا مشارکت با ایران درباره تنگه را رد کرده بود، اما اکنون درباره سهمی از درآمدها وارد گفتوگو شده است.
این مقامها گفتند عمان به جمهوری اسلامی اعلام کرده حاضر است از نفوذ خود نزد همسایگان در خلیج فارس، از جمله بحرین، کویت، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی، و نیز نزد آمریکا استفاده کند تا این طرح را پیش ببرد، زیرا به مزایای اقتصادی بالقوه نظام دریافت هزینه پی برده است.
طبق این گزارش، جمهوری اسلامی و عمان تاکید دارند که بحث بر سر «کارمزد خدمات» است نه «عوارض عبور» و این یک تمایز حقوقی مهم ایجاد میکند، زیرا دریافت عوارض صرف برای عبور از تنگههای بینالمللی طبق حقوق دریاها غیرقانونی تلقی میشود. با این حال، کارشناسان میگویند اگر این کارمزد در عمل همان عوارض باشد، مشروعیت نخواهد داشت.