شرکت نفتی آرامکو عربستان سعودی اعلام کرد سود سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ این شرکت در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، ۲۶ درصد رشد داشته؛ رقمی که از پیشبینی تحلیلگران نیز فراتر رفته است.
شبکه سیانبیسی یکشنبه ۲۰ اردیبهشت گزارش داد رسیدن خط لوله شرق-غرب عربستان سعودی به حداکثر ظرفیت انتقال نفت در پی بحران تنگه هرمز، نقش مهمی در افزایش سود این غول نفتی ایفا کرده است.
بر اساس بیانیه آرامکو، سود خالص تعدیلشده این شرکت در سهماهه نخست سال جاری به ۳۳.۶ میلیارد دلار رسید؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال قبل ۲۶.۶ میلیارد دلار بود. سود آرامکو همچنین نسبت به سهماهه پیشین ۳۴ درصد افزایش داشته است.
این در حالی است که کارشناسان پیشتر برای این بازه زمانی، سود ۳۱.۲ میلیارد دلاری را پیشبینی کرده بودند.
سود خالص تعدیلشده شاخصی مالی است که با حذف هزینهها یا درآمدهای غیرمعمول و موقتی، تصویری دقیقتر از عملکرد واقعی و پایدار یک شرکت در فعالیتهای اصلیاش ارائه میدهد.
امین الناصر، مدیرعامل آرامکو، در بیانیهای گفت: «خط لوله شرق-غرب ما که به حداکثر ظرفیت هفت میلیون بشکه نفت در روز رسیده، نقش خود را بهعنوان یک شریان حیاتی تامین انرژی ثابت کرده است.»
او افزود این مسیر «به کاهش آثار شوک جهانی انرژی یاری رسانده و به مشتریانی که از محدودیتهای کشتیرانی در تنگه هرمز آسیب دیدهاند، امکان تنفس داده است».
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند.
از زمان آغاز مناقشه کنونی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، اختلال در تردد شناورها در این آبراه موجب برهم خوردن جریان انرژی جهانی و افزایش قیمت نفت شده است.
حذف حدود یک میلیارد بشکه نفت از بازار جهانی
سیانبیسی گزارش داد بهدنبال بحران تنگه هرمز، نزدیک به یک میلیارد بشکه نفت از بازار جهانی حذف شده و معضل کمبود عرضه با تداوم بسته ماندن این گذرگاه راهبردی هر روز شدت میگیرد.
همزمان، تنشها در آبهای منطقه ادامه دارد و در شرایطی که تهران و واشینگتن هنوز بر سر پایان دائمی جنگ به توافق نرسیدهاند، چشمانداز مناقشه کنونی همچنان نامشخص است.
وزارت دفاع قطر اعلام کرد صبح ۲۰ اردیبهشت، یک کشتی فلهبر در آبهای شمال شرقی دوحه هدف یک پهپاد قرار گرفت.
این شناور پس از مهار آتشسوزی، به مسیر خود به سمت بندر مسیعید قطر ادامه داد و تاکنون گزارشی درباره آسیب دیدن خدمه آن منتشر نشده است.
۱۸ اردیبهشت نیز ارتش آمریکا دو نفتکش ایرانی را که در پی دور زدن محاصره دریایی بودند، هدف گرفت. جمهوری اسلامی نیز بار دیگر به امارات متحده عربی حمله کرد.
بهدنبال تشدید تنشها، قیمت جهانی نفت در معاملات ۱۸ اردیبهشت افزایش یافت. بهای نفت خام برنت، شاخص جهانی نفت، با حدود یک درصد رشد به ۱۰۱ دلار و ۲۹ سنت در هر بشکه رسید و نفت خام وستتگزاس اینترمدیت آمریکا نیز ۹۵ دلار و ۴۲ سنت معامله شد.
قیمت نفت برنت در سهماهه نخست سال جاری میلادی ۹۵ درصد افزایش یافته و از ابتدای ۲۰۲۶ تاکنون نیز ۶۷ درصد رشد کرده است.
زحمتکش یکشنبه ۲۰ اردیبهشت در مصاحبه با ایرنا، خبرگزاری دولت جمهوری اسلامی، از کمبود دارو و جهش قیمتها خبر داد و حذف ارز ترجیحی و «آسیب» ناشی از جنگ اخیر را از عوامل اصلی این وضعیت دانست.
او گفت: «طی این مدت با کمبود داروی بیماران خاص و صعبالعلاج (بیماران سرطانی، ام.اس، دیالیز، پیوندی، پروانهای و هموفیلی)، اعصاب، قلبی و تنفسی مواجه هستیم و نیز در برخی داروها با افزایش قیمت بین ۲۰ تا ۴۰۰ درصدی مواجه بودیم.»
رییس انجمن داروسازان خراسان رضوی بر ضرورت گسترش پوشش بیمهای برای کاهش پرداخت هزینههای درمان از جیب بیماران تاکید کرد.
در هفتههای اخیر، شهروندان با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال، از کمبود و افزایش شدید قیمت دارو، اخراج گسترده نیروها، تورم افسارگسیخته و رکود عمیق اقتصادی در کشور انتقاد کردهاند.
پیشتر در ۱۹ اردیبهشت، روزنامه اعتماد به نقل از هادی احمدی، سخنگو و عضو هیات مدیره انجمن داروسازان ایران، از افزایش ۳۰ تا ۳۰۰ درصدی قیمت دارو در کشور خبر داد.
احمدی دلیل این جهش قیمت را «محدود شدن منابع ارزشی دولت به معنی کاهش امکان اختصاص یارانه به تولید و عرضه دارو» دانست.
بر اساس این گزارش، با وجود افزایش ۴۵ درصدی حداقل حقوق، سقوط بیسابقه ارزش ریال سبب شده هزینههای درمان برای خانوارهای کمدرآمد در ایران «سرسامآور و کمرشکن» باشد.
داروخانهها در انتظار پرداخت مطالبات
رییس انجمن داروسازان خراسان رضوی در ادامه گفت: «با توجه به افزایش ۲۰ تا ۴۰۰ درصدی قیمت داروها و مطالبه بین ۵۰۰ تا چهار هزار میلیارد ریالی داروخانههای خاص از سازمانهای بیمهگر، آنها در تامین داروی بیماران سختدرمان با مشکل مواجه شدهاند.»
زحمتکش اضافه کرد بیمهها باید طبق قانون، مطالبات داروخانهها را حداکثر ظرف ۴۵ روز پرداخت کنند تا نقدینگی لازم برای خرید و تامین داروی بیماران فراهم شود.
یکی از شهروندان پیشتر در پیامی به ایراناینترنشنال نوشت: «دارو به هیچ وجه گیر نمیآد. بعد از آوارگی بین ۱۰۰ تا داروخانه، اگر داروی مورد نظر رو هم پیدا کنیم، چون بیمه تامین اجتماعی و بیمه سلامت پول داروخانهها رو ندادن، باید آزاد بخریم. فاجعه است.»
گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال همچنین از افزایش قیمت و کمبود داروهای اعصاب در هفتههای اخیر حکایت دارد؛ وضعیتی که به گفته شهروندان و کارکنان داروخانهها، بسیاری از بیماران را ناچار به حذف یا تغییر روند درمان کرده است.
بر اساس این گزارشها، از نیمه فروردین به بعد قیمت برخی داروهای رایج بین ۳۰ تا ۱۰۰ درصد افزایش یافته و همزمان، دسترسی به داروهایی مانند کلونازپام و آسنترا با اختلال جدی مواجه شده است.
پیشتر اطلاعاتی به ایراناینترنشنال رسیده بود که نشان میداد قیمت برخی داروها، از جمله داروهای بیماران مبتلا به سرطان و انسولین یا مکملهای دارویی، تا ۳۸۰ درصد افزایش یافته است.
حذف تدریجی داروهای ضروری اعصاب از سبد درمان
پیامهای رسیده نشان میدهند افزایش هزینه نسخهها و کاهش دسترسی به دارو، باعث شده بخشی از بیماران، درمان خود را متوقف کنند.
یک داروساز به ایراناینترنشنال گفت: «بعضی بیماران وقتی قیمت نسخه را میشنوند، دارو را برنمیدارند و میروند.»
به گفته او، در هفتههای اخیر موارد متعددی از بیمارانی مشاهده شده که بهدلیل ناتوانی مالی، داروهای خود را حذف کرده یا مصرف آن را کاهش دادهاند.
یک شهروند مبتلا به افسردگی شدید که خود را «مستمریبگیر» معرفی کرد، به ایراناینترنشنال گفت با حقوق ماهانه هفت میلیون تومان، در هر نوبت دریافت نسخه باید حدود چهار میلیون تومان هزینه کند.
او افزود: «من باید ویتامین ب و داروی خواب برای کنترل چرخه خوابم مصرف کنم. این ویتامینها تحت پوشش بیمه نیستند و فقط دو قلم داروی ارزان شامل بیمه میشود. ترجیح دادهام این روزها کلا دارو و دکتر را کنار بگذارم.»
بر اساس گزارش شهروندان، قیمت یک بسته آسنترا ۵۰ در اواسط اردیبهشت به حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان رسیده و دوز ۱۰۰ آن در بازار کمیاب است.
یک بیمار گفت با توجه به دوز مصرفی، مجبور است ماهانه حدود شش میلیون و ۸۰۰ هزار تومان برای این دارو هزینه کند.
سرترالین سهمیهای شده است
بر اساس پیامهای شهروندان، کمبود داروهای اعصاب دیگر محدود به داروهای خاص یا بیماران بستری نیست و اکنون داروهای رایج نیز با اختلال در تامین مواجه شدهاند.
یک مخاطب گفت قرص سرترالین، که از رایجترین داروهای درمان افسردگی، اضطراب و وسواس است، در هفتههای اخیر کمیاب شده است.
به گفته او، نوع خارجی این دارو در بازار موجود نیست و نمونههای داخلی نیز بهصورت سهمیهای عرضه میشوند.
این شهروند توضیح داد: «برای نسخه ۱۰۰ عددی که مصرف یک ماهم بود، داروخانه فقط ۵۰ عدد به من تحویل داد. آن هم از نوع ایرانی که اثر نمونههای خارجی را ندارد.»
شمار دیگری از پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال نیز نشان میدهد کمبود داروهای مرتبط با اعصاب و روان باعث شده بیماران ناچار به تغییر برند دارویی شوند؛ اقدامی که به گفته بیماران، میتواند اثربخشی درمان را کاهش دهد.
یک بیمار در این زمینه گفت در طول درمان نباید برند دارو عوض شود، اما الان خیلیها مجبورند این کار را انجام دهند.
او توضیح داد به توصیه متخصص، حتما باید دارویش را از یک برند خارجی تهیه میکرد اما تاکنون سه ماه است که کپسول خارجیاش پیدا نمیشود و به ناچار، کپسول ایرانی میخرید.
این شهروند ادامه داد: «اما الان یک هفته است که همان هم پیدا نمیشود و فقط شکل قرصش را توانستم پیدا کنم که عوارض بیشتری دارد، اما مجبورم مصرف کنم.»
علی جعفریان، جانشین وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، هشتم اردیبهشت «کمبود جدی» دارو را رد کرده و افزایش قیمت دارو را متاثر از تورم عمومی و نوسان بهای ارز آزاد خوانده بود.
او با اشاره به حذف ارز ترجیحی در سال ۱۴۰۴، گفته بود حدود ۷۰ درصد از قیمت تمامشده دارو به نرخ ارز آزاد وابسته است که اثر مستقیمی بر بازار دارویی دارد.
از تشدید افسردگی تا پیامدهای اجتماعی
گزارشهای رسیده نشان میدهند کمبود داروهای اعصاب علاوه بر اختلال در زندگی فردی، پیامدهای اجتماعی نیز به همراه داشته است.
بهگفته یک شهروند، مردی حدود ۵۰ ساله به دلیل اضطراب شدید توانایی تکلم خود را از دست داده و گفته با این حجم از فشار، تنها انگیزهاش از ادامه زندگی، تامین حداقل نیازهای خانوادهاش است.
در نمونهای دیگر، همکاران یک فرد شاغل در بخش خدماتی گفتند او به دلیل قطع دارو و هزینه بالای درمان، دچار تنشهای شدید رفتاری شده و در محیط کار حتی درگیریهای متعدد فیزیکی با کارکنان و مراجعان داشته است.
به گفته فرد راوی، این شهروند تنها ۱۵ میلیون تومان حقوق میگیرد و با توجه به ویزیت یک میلیون تومانی و هزینه چند میلیونی دارو، دیگر به پزشک هم مراجعه نکرده است.
برخی از گزارشها نیز حاکی از نگرانی درباره وضعیت بیماران با اختلالات شدیدتر است.
یک شهروند با اشاره به نامشخص بودن وضعیت داروهایی مانند رسپریدون و سایر داروهای ضد سایکوز گفت: «ما با افسردگی و اضطراب میسازیم، اما بیمارانی با مشکلات روانی حاد که بستری هستند و ممکن است به خود یا دیگران آسیب بزنند، چه میکنند؟»
شهروندی نیز با اشاره به گسترش افسردگی و اضطراب در کشور، به کنایه گفت: «میدانم که قبلا هم بعضیها به شوخی این را گفتهاند، اما جدی فکر میکنم باید در آب لولهکشی شهرها آسنترا بریزند.»
بر اساس گزارش منتشرشده از سوی اداره درآمد آلاسکا، میانگین قیمت نفت خام «نورث اسلوپ» آلاسکا در ماه آوریل به ۱۱۱ دلار و ۱۷ سنت در هر بشکه رسید؛ رقمی که ۸ دلار و ۷۰ سنت بالاتر از نفت برنت و ۱۳ دلار و ۱۱ سنت بیشتر از شاخص نفتی وستتگزاس اینترمدیت (WTI) است.
اداره درآمد آلاسکا اعلام کرد اختلاف قیمت میان نفت برنت و نفت نورث اسلوپ «بزرگترین شکاف ماهانه از سال ۲۰۰۰ تاکنون» است و «ممکن است بالاترین میزان در تاریخ» باشد.
مقامهای ایالتی علت این جهش را اختلال در بازار نفت حوزه اقیانوس آرام در پی «جنگ ایران» عنوان کردهاند. به گفته اداره درآمد آلاسکا، محدودیت عرضه نفت خاورمیانه و ناامنی مسیرهای حملونقل باعث شده پالایشگاههای آسیایی، بهویژه در چین، ژاپن، هند و کره جنوبی، برای نفتی که از مسیرهای پرریسک عبور نمیکند، بهای بیشتری بپردازند.
در این گزارش آمده است: «ابهام درباره حملونقل و تحویل محمولهها باعث شده پالایشگاهها حاضر باشند برای نفت در دسترس که از مناطق دارای ریسک امنیتی بالا عبور نمیکند، مبلغ بیشتری پرداخت کنند.» مقامهای آلاسکا همچنین نفت تولیدشده در قاره آمریکا را «امنترین گزینه» برای خریداران توصیف کردهاند.
افزایش قیمت نفت آلاسکا میتواند تاثیر قابل توجهی بر بودجه این ایالت بگذارد. برآوردها نشان میدهد هر یک دلار افزایش در میانگین سالانه قیمت نفت نورث اسلوپ حدود ۳۰ میلیون دلار درآمد اضافی برای دولت ایالتی ایجاد میکند.
در حالی که بیش از نیمی از درآمد عمومی آلاسکا اکنون از سرمایهگذاریهای «صندوق دائمی آلاسکا» تامین میشود، نفت همچنان دومین منبع اصلی درآمد دولت ایالتی است و نقش مهمی در تامین هزینههای عمومی دارد.
اداره درآمد آلاسکا پیشتر پیشبینی کرده بود میانگین قیمت نفت در سال مالی جاری - که تا ۳۰ ژوئن ادامه دارد - حدود ۷۵ دلار و ۲۶ سنت باشد. اما تا پنجم مه، این رقم به ۷۵ دلار و ۷۱ سنت رسیده و مقامهای ایالتی میگویند هر روزی که قیمتها بالاتر از این سطح باقی بماند، درآمد بیشتری نصیب ایالت خواهد شد.
سنای آلاسکا نیز برای این درآمد اضافی برنامهریزی کرده است. بر اساس این طرح، نخستین ۹۶ میلیون دلار صرف پرداخت کمکهزینه انرژی و افزایش سود سهام صندوق دائمی سال ۲۰۲۶ خواهد شد. ۱۱۱ میلیون دلار دیگر به مدارس دولتی اختصاص مییابد و درآمدهای فراتر از آن به حساب ذخیره بودجه قانون اساسی ایالت واریز میشود.
با این حال، قانونگذاران آلاسکا انتظار ندارند قیمتهای فعلی پایدار بماند. لایمن هافمن، رییس مشترک کمیته مالی سنای آلاسکا، گفت بودجه پیشنهادی سنا بر پایه نفت ۷۳ دلاری تنظیم شده و همچنان مازاد محدودی خواهد داشت.
او هشدار داد نسخه بودجه مجلس نمایندگان، حتی با نفت ۷۵ دلاری، با کسری نزدیک به ۳۲۰ میلیون دلار روبهرو خواهد شد. در طرح مجلس نمایندگان، سود سهام صندوق دائمی برای هر نفر ۱۵۰۰ دلار تعیین شده، در حالی که پیشنهاد سنا پرداخت ۱۱۵۰ دلار، شامل ۱۵۰ دلار کمکهزینه انرژی، است.
ترامپ پنجشنبه ۱۷ اردیبهشت در شبکه اجتماعی تروث سوشال گفتوگوی خود با فون در لاین را «بسیار خوب» توصیف کرد و افزود: «من با صبر منتظر بودهام تا اتحادیه اروپا بخش مربوط به خود در "توافق تجاری تاریخی" که در ترنبری، اسکاتلند به آن دست یافتیم را اجرا کند؛ بزرگترین توافق تجاری در تاریخ!»
او ادامه داد: «وعدهای داده شده بود که اتحادیه اروپا سهم خود از این توافق را اجرا خواهد کرد و طبق این توافق، تعرفههای خود را به صفر کاهش خواهد داد!»
ترامپ افزود: «من موافقت کردم که تا سالگرد ۲۵۰ سالگی کشورمان به او فرصت بدهم، در غیر این صورت تعرفههای آنها فورا به سطوح بسیار بالاتری افزایش خواهد یافت.»
رییسجمهوری آمریکا همچنین گفت دو طرف همچنین درباره جمهوری اسلامی گفتوگو کردهاند و توافق داشتهاند که تهران هرگز نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند.
ترامپ ۱۱ اردیبهشت تهدید کرده بود که تعرفههای خودروها و کامیونهای اروپایی را این هفته از ۱۵ درصد فعلی به ۲۵ درصد افزایش خواهد داد، زیرا به گفته او اتحادیه اروپا به مفاد توافقی که در ژوئیه گذشته در اسکاتلند امضا شده بود پایبند نبوده است.
دولت ترامپ سال گذشته تحت یک قانون تجارت مرتبط با امنیت ملی، تعرفه ۲۵ درصدی بر واردات جهانی خودرو وضع کرد، اما در ماه اوت با اتحادیه اروپا به توافقی رسید که این عوارض را به نرخ خالص ۱۵ درصد کاهش میداد که شامل عوارض قبل از دوران ترامپ نیز بود.
در مقابل، اتحادیه اروپا موافقت کرد که تعرفهها بر کالاهای صنعتی آمریکا، از جمله خودروها را حذف کند و استانداردهای ایمنی و آلایندگی آمریکا را برای خودروها بپذیرد.
اگرچه قانونگذاران اتحادیه اروپا در ماه مارس برای اجرای کاهش تعرفهها پیشرفتهایی داشتند، انتظار نمیرود این روند پیش از ماه ژوئن تکمیل شود، زیرا دولتهای اروپایی و پارلمان اروپا در حال مذاکره برای متن نهایی هستند.
کلی آن شاو، مشاور ارشد تجاری ترامپ در دوره اول ریاستجمهوری او که اکنون شریک موسسه حقوقی «آکین گامپ استراوس هاور و فلداست»، گفت که با توجه به کندی اجرای توافق تجاری امضا شده در تابستان گذشته در اسکاتلند، او ماهها انتظار چنین تنشی با اتحادیه اروپا را داشته است.
تنشها میان آمریکا و اتحادیه اروپا این هفته پس از آن افزایش یافت که ترامپ تهدید کرد تعداد نیروهای آمریکایی در آلمان، ایتالیا و اسپانیا را کاهش خواهد داد.
رییسجمهوری آمریکا پس از آنکه فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، گفت آمریکا در مذاکرات برای پایان دادن به درگیری در خاورمیانه از سوی جمهوری اسلامی «تحقیر» شده است، بهشدت واکنش نشان داد.
