والاستریت ژورنال گزارش داد که جمهوری اسلامی در پیشنهاد تازه خود به آمریکا برای پایان دادن به جنگ، نشانههایی از مصالحه را از خود بروز داده تا تلاشها برای ازسرگیری مذاکرات میان دو طرف احیا شود.
والاستریت ژورنال جمعه، ساعاتی پس از آنکه دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد که از پیشنهاد جدید تهران رضایت ندارد، جزئیاتی از این پیشنهاد را منتشر کرد.
ترامپ جمعه به خبرنگاران گفت: «آنها میخواهند به توافق برسند، اما من از آن راضی نیستم. خواهیم دید چه میشود.»
والاستریت ژورنال بر اساس منابع آگاه نوشت که پیشنهاد جدید تهران یک گام به سمت آمریکا برداشته و پیشنهاد میکند همزمان درباره شرایط تهران برای بازگشایی تنگه هرمز و تضمینهای آمریکا برای توقف حملات و لغو محاصره بنادر ایران گفتوگو شود.
این در حالی است که جمهوری اسلامی پیشتر خواستار آن بود که آمریکا محاصره را بهعنوان پیششرط مذاکرات لغو کند و پیش از آغاز گفتوگو درباره آینده مدیریت تنگه و برنامه هستهای، درباره پایان جنگ به توافق برسد.
با این حال، افراد آگاه از موضوع گفتهاند دو طرف همچنان بر سر مسائل اساسی مربوط به بازگشایی تنگه هرمز و برنامه هستهای ایران فاصله زیادی از یکدیگر دارند و ادامه مذاکرات دشوار خواهد بود.
بر اساس گزارش والاستریت ژورنال، در پیشنهاد جدید همچنین آمده است که درباره پرونده هستهای ایران در ازای کاهش تحریمهای آمریکا مذاکره شود.
تهران به میانجیها اعلام کرده است که در صورت پذیرش این پیشنهاد جدید از سوی واشینگتن، آماده است تا اوایل هفته آینده در پاکستان پای میز مذاکره بنشیند.
ریچارد نفیو، مذاکرهکننده پیشین ارشد آمریکا با ایران که اکنون در دانشگاه کلمبیا فعالیت دارد، به والاستریت ژورنال گفت: «فکر میکنم این پیشنهاد با انگیزههای همه طرفها همراستا است، زیرا هم آمریکا و هم حکومت ایران مقداری کاهش محدود فشار اقتصادی دریافت میکنند و موضوعاتی را که بسیار دشوارتر و زمانبرتر بودهاند به تعویق میاندازند.»
لورنس نورمان خبرنگار والاستریت ژورنال در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که پیشنهاد جدید تهران «شامل ۱۴ بند برای شکستن بنبست دیپلماتیک با واشینگتن» است.
رسانههای حکومتی در ایران تایید کردند که تهران پیشنهادی جدید به میانجیها ارائه داده و گفته در صورت ملایمتر شدن لحن آمریکا، تهران آماده بازگشت به دیپلماسی است.
این تلاش دیپلماتیک تازه پس از یک بنبست در مذاکرات میان تهران و واشینگتن رخ میدهد؛ پس از آنکه جمهوری اسلامی از اعزام تیم مذاکرهکننده به دور دوم مذاکرات برنامهریزیشده در پاکستان در هفته گذشته خودداری کرد، هر دو طرف در جنگ فرسایشی اقتصادی در آبهای اطراف ایران مواضع خود را سختتر کردند.
تهران عملا طی هفتههای اخیر با انجام حملاتی علیه نفتکشها و دیگر کشتیها، عبور و مرور در تنگه هرمز را مختل و دسترسی به این گذرگاه را که محل عبور یکپنجم نفت جهان است محدود کرده است.
در مقابل، آمریکا ماه گذشته با هدف فشار بر تهران و وادار کردن جمهوری اسلامی به امتیازدهی در مذاکرات، تحریم محاصرهای علیه بندرها و شناورهای ایرانی اعمال کرد تا منبع اصلی درآمد خارجی جمهوری اسلامی را تحت فشار قرار دهد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
