عارف؛ بیماری، مقاومت و امید به آینده ایران
عارف عارفکیا، از ماندگارترین و تاثیرگذارترین چهرههای موسیقی پاپ ایران است. هنرمندی که صدایش با خاطره جمعی چند نسل پیوند خورده و آثارش بخشی از تاریخ فرهنگی ایرانیان محسوب میشود.
عارف عارفکیا، از ماندگارترین و تاثیرگذارترین چهرههای موسیقی پاپ ایران است. هنرمندی که صدایش با خاطره جمعی چند نسل پیوند خورده و آثارش بخشی از تاریخ فرهنگی ایرانیان محسوب میشود.
او از سالهای پیش از انقلاب ۵۷ تا دهههای بعد، حضوری پررنگ در حافظه موسیقایی جامعه داشته و نامش با ترانههایی گره خورده که فراتر از زمان، معنا یافتهاند.
نگاهی به دوران پیش از انقلاب
عارف در گفتوگویی مفصل با ایراناینترنشنال، با نگاهی تحلیلی به گذشته بازمیگردد و بر این نکته تاکید میکند که فضای نسبتا باز فرهنگی پیش از انقلاب ۵۷ و بستری که برای فعالیت هنری وجود داشت، نقش مهمی در رشد و شکوفایی نسل هنرمندانی چون او ایفا کرد.
به گفته او، آن دوره امکان تجربه، آموزش و ارتباط با مخاطب را فراهم میکرد و به هنرمندان اجازه میداد مسیر حرفهای خود را به تدریج و بر پایه خلاقیت طی کنند.
انقلاب ۵۷ و آغاز گسست
عارف در بخش دیگری از این گفتوگو از مسیر پر فراز و نشیب زندگی حرفهای و شخصی خود سخن میگوید؛ مسیری که با موفقیتهای چشمگیر آغاز شد اما پس از وقوع انقلاب ۵۷ وارد مرحلهای پیچیده و پرخطر شد.
او تاکید میکند که پس از انقلاب و اعمال محدودیتها و ممنوعیتهای گسترده بر موسیقی، فضای ایران برایش ناامن شد؛ شرایطی که در نهایت او را ناگزیر به ترک کشور و آغاز زندگی در تبعید کرد.
زندگی، بیماری و تداوم هنر
بخش قابل توجهی از این گفتوگو به وضعیت جسمانی و مبارزه عارف با بیماری سرطان اختصاص دارد.
او با لحنی آرام اما صادقانه، از تاثیر بیماری بر زندگی روزمره، نگاهش به آینده و رابطهاش با هنر سخن میگوید؛ روایتی انسانی که فراتر از مرزهای موسیقی، به مسئله تابآوری، پذیرش و امید میپردازد.
او تاکید میکند که موسیقی همچنان برایش منبع انرژی و پیوند با مخاطبانش باقی مانده است.
امید به نسل جوان و آینده ایران
عارف در بخش پایانی این گفتوگو، با نگاهی امیدوارانه به آینده، از آرزوی دیرینهاش برای آزادی ایران سخن میگوید.
او تاکید میکند که امید اصلیاش به نسل جوان است؛ نسلی که به باور او با شور، آگاهی و عدالتخواهی خود میتواند مسیر تغییر را هموار کند و ایران را از وضعیت کنونی و سلطه جمهوری اسلامی رهایی بخشد.
عارف این امید را نه یک آرزو، بلکه بخشی از ایمان خود به آینده ایران توصیف میکند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
