تحلیل

رییس‌جمهوری آمریکا در آستانه ادامه احتمالی مذاکرات در اسلام‌آباد، برای اثبات دستاوردهای جنگ، ملزم به کسب امتیازی فراتر از توافق باراک اوباما (برجام) است. او در این مسیر با موانع پیچیده‌ای همچون پذیرش لغو دائمی غنی‌سازی از سوی تهران و خروج کامل ذخایر اورانیوم از ایران روبه‌روست.

حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی به جای تضعیف ساختار قدرت در تهران، فرایند به قدرت رسیدن تندروترین لایه‌های حکومتی و پیروان تفکرات آخرالزمانی را هموار کرده است.

این ایده که حکومت ایران می‌تواند با دریافت عوارض از کشتی‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند سالانه ده‌ها میلیارد دلار درآمد داشته باشد، در تحلیل‌های رسانه‌ای مورد توجه قرار گرفته است، اما بررسی‌های دقیق‌تر نشان می‌دهد که این تصور چندان قابل اتکا نیست.

در حالی که پکن بر دیپلماسی فعال برای توقف جنگ تاکید دارد، همزمان به دنبال راهی است تا ضمن تامین امنیت انرژی خود، از تقابل مستقیم با واشینگتن در آستانه دیدارهای دیپلماتیک مهم پیش رو، اجتناب کند.

محاصره دریایی تنگه هرمز توسط ایالات متحده می‌تواند روزانه حدود ۲۷۶ میلیون دلار از محل کاهش صادرات به اقتصاد ایران آسیب بزند و هم‌زمان ۱۵۹ میلیون دلار در روز واردات را مختل کند؛ در مجموع، این به معنای ۴۳۵ میلیون دلار خسارت اقتصادی روزانه یا حدود ۱۳ میلیارد دلار در ماه است.

ستون‌نویس روزنامه واشینگتن‌پست می‌گوید دولت ترامپ پس از شکست مذاکرات اسلام‌آباد، سه مسیر احتمالی را دنبال می‌کند: فروپاشی حکومت ایران، تغییر رفتار از درون یا ورود به چرخه‌ای تازه از تقابل نظامی.

ساندی‌تایمز گزارش داد که جی‌دی ونس در حالی هدایت مذاکرات با حکومت ایران در اسلام‌آباد را بر عهده گرفته که پیش‌تر با آغاز این جنگ مخالف بوده و اکنون به‌گفته منابع نزدیک به دولت، «این پرونده کاملاً بر عهده او گذاشته شده است.»

روزنامه اورشلیم‌پست در یادداشتی نوشت هم‌زمان با طرح اتهام «جنایت جنگی» علیه دونالد ترامپ توسط منتقدان، پرسش کلیدی این است که چرا استفاده حکومت ایران از شهروندان - از جمله کودکان - به‌عنوان سپر انسانی کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

روزنامه گاردین گزارش داده است که اعزام جی‌دی ونس به مذاکرات صلح با جمهوری اسلامی ایران در اسلام‌آباد، در حالی انجام می‌شود که او با اهرم‌های محدود و در شرایطی پرریسک وارد گفت‌وگوها شده است.

نشریه فارن پالیسی در تحلیلی تاکید کرده است که چالش‌های دیپلماسی آمریکا تنها به دوران دونالد ترامپ محدود نمی‌شود و ریشه‌ای عمیق‌تر در ساختار سیاست خارجی این کشور دارد.

پاکستان در میانه جنگ علیه جمهوری اسلامی، با استفاده از موقعیت جغرافیایی، روابط هم‌زمان با تهران و واشینگتن و دیپلماسی فعال، به پلی غیرمنتظره میان دو دشمن تبدیل شده و حالا میزبان نخستین مذاکرات مستقیم برای پایان دادن به جنگ است.

در حالی که نمایندگان آمریکا و جمهوری اسلامی برای دیدار در پاکستان و بررسی راهی برای پایان جنگ آماده می‌شوند، چین از شرق نظاره‌گر است؛ بازیگری تاثیرگذار اما محتاط که به پیشبرد دیپلماسی کمک کرده، اما بعید است نقش تضمین‌کننده‌ای را که تهران می‌خواهد بر عهده بگیرد.

آتش‌بس برای دنیا یعنی نفت ارزان‌تر و جبران زیان بازارهای سهام. برای ایران یعنی لحظه‌ای که ۴۰ روز بحران منجمدشده، یک‌جا آزاد می‌شود: بورسی که بدون سنگین‌وزن‌هایش باز خواهد شد، دلاری که نرخ پیش از جنگش بی‌معناست، و تورمی که جنگ فقط صدایش را خفه کرده بود.

ونس که پیش از این در جلسات خصوصی با آغاز جنگ با جمهوری اسلامی مخالفت کرده بود، اکنون رهبری هیات مذاکره‌کننده آمریکایی را برای پایان دادن به این جنگ بر عهده گرفته است. این مذاکرات اولین آزمون بزرگ در این حوزه برای ونس محسوب می‌شود.

در سال ۱۳۹۸ وقتی خبرنگار بخش انرژی در رویترز بودم، شروع به تحقیق روی سوالی کردم که دهه‌ها بر بازار جهانی سایه انداخته بود: اگر تنگه هرمز بسته شود، چه خواهد شد؟

در بامداد ۸ آوریل، آتش‌بسی میان آمریکا و جمهوری اسلامی اعلام شد که هیچ‌یک از طرفین آن را «توافق» نمی‌نامند و این نشان می‌دهد که آتش‌بس بر بستری از ابهام بنا شده است.

نشریه پولتیکو در گزارشی به بررسی تبعات مالی و سیاسی توافق احتمالی آمریکا و جمهوری اسلامی برای کشورهای اروپایی پرداخت.

در حالی که دیپلماسی میان تهران و واشینگتن برای آغاز گفت‌وگو و تثبیت یک آتش‌بس به آرامی و با شک و تردید جلو می‌رود، نشانه‌های میدانی حکایت از سیاست متفاوت اسرائیل دارد.