تحلیل

نوجوانان در ایران در وضعیتی «طبیعی» به معترض تبدیل نشده‌اند. آن‌ها محصول یک انباشت بحران‌اند که هم‌زمان خانه، مدرسه و خیابان را درگیر کرده است.

۲۸ بهمن زمانی که تیم مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی در ژنو سرگرم گفت‌وگو با آمریکایی‌ها بود، علی خامنه‌ای در تهران خطاب به ترامپ گفت: «خطرناک‌تر از ناو، آن سلاحی است که می‌تواند آن را به قعر دریا بفرستد.»

هم‌زمان با برگزاری دور تازه مذاکرات هسته‌ای میان حکومت ایران و ایالات متحده در ژنو، جمهوری اسلامی اقدام به شلیک موشک در محدوده تنگه هرمز، برگزاری رزمایش دریایی با آتش واقعی و اعلام انسداد موقت بخش‌هایی از این گذرگاه راهبردی کرد.

«سزارین ویکند» ساخته محمد شیروانی در ادامه آثار تجربی این فیلمساز، گام بلندی است در دور زدن سانسور حاکم و خلق فیلمی آزاد و رها که قوانین دست و پا گیر را به کلی کنار می‌گذارد.

روزنامه وال‌استریت ژورنال در تحلیلی نوشت بحران ایران عملا به زمین بازی محبوب ترامپ بدل شده که در آن رییس‌جمهوری آمریکا در موقعیتی ایده‌آل قرار دارد، زیرا در قبال ایران دستش باز است و می‌تواند به هر سو حرکت کند.

در ماه‌های اخیر، بحث انتقادی درباره جنبش «زن، زندگی، آزادی» در شبکه‌های اجتماعی بالا گرفته است. منتقدان، آرمان‌های این جنبش و تکرار شعارهای آن را در شرایط فعلی زیر سوال می‌برند. نقدی که ناشی از عدم درک اهمیت تاریخی جنبش، فراتاریخی‌بودن معیارهایش و نیاز فوری و همیشگی ما به آن است.

هم‌زمان با گفت‌وگوهای تهران و واشینگتن، پژوهشگر شورای آتلانتیک استدلال کرد چشم‌انداز دستیابی به پیشرفت از مسیر دیپلماسی ضعیف است و ایالات متحده باید خود را برای اقدام نظامی آماده کند.

ژان‌پیر فیلیو، مورخ و استاد علوم سیاسی پاریس، در تحلیلی نوشت علی خامنه‌ای در حالی که از تعیین جانشین خود ناتوان مانده و با انزوای فزاینده روبه‌رو شده، برای جلوگیری از سقوط به سرکوبی روی آورده که هر بار مرگبارتر می‌شود.

مجله «ویک» در هند در مقاله‌ای به قلم ناوتج سرنا، سفیر پیشین هند در آمریکا و بریتانیا و دیپلمات پیشین این کشور در تهران، نوشت با وجود اعتراضات گسترده، سرکوب خونین و تهدیدهای نظامی آمریکا، چشم‌انداز تغییر معنادار در ایران همچنان مبهم است.

وب‌سایت اسرائیلی وای‌نت در گزارشی نوشت دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، برای پیشبرد مذاکرات با تهران «مهلت ماه آینده» را تعیین کرده و هم‌زمان با اعزام ناو هواپیمابر جرالد آر. فورد به خاورمیانه، گزینه‌های نظامی علیه حکومت ایران را نیز بررسی می‌کند.

جشنواره فیلم فجر امسال هم برگزار شد اما با فرش‌های قرمز خونین؛ فرش‌هایی که بسیاری ترجیح دادند پا بر آن نگذارند و پاهای‌شان به خون آغتشه نشود، در نتیجه تنها هنرمندان حکومتی و وابسته به نهادهای دولتی در آن شرکت کردند و با غیرمردمی‌ترین و نمایشی‌ترین دوره این جشنواره روبه‌رو بودیم.

دو سناریو خوشبینانه و بدبینانه برای ایران آینده مطرح است. مبنای سناریوهای بدبینانه، عموما شبیه‌سازی‌های ایران با کشورهایی نظیر سوریه است. در مقابل، سناریوهای واقع‌بینانه‌ بر پایه پژوهش‌های پروژه شکوفایی ایران و مبتنی بر یافته‌های دانش اقتصاد و شرایط خاص ایران تدوین شده است.

نشریه آتلانتیک در تحلیلی نوشت با وجود تهدیدهای شدید دونالد ترامپ علیه جمهوری اسلامی، ایالات متحده هنوز به گزینه نظامی علیه ایران متوسل نشده و مسیر دیپلماسی را باز نگه داشته است.

مذاکرات میان ایران و آمریکا در مسقط صرفا ادامه یک پرونده هسته‌ایِ فرسوده نبوده است. این گفت‌وگوها در لحظه‌ای آغاز شد که جمهوری اسلامی پس از سرکوب خونین دی‌ماه، وارد فاز آشکار «حکمرانی از طریق اعمال خشونت» شده است.

گروه مالی ئی‌بی‌سی (EBC) در تحلیلی در مورد ریسک بازار نفت در سال ۲۰۲۶، جمهوری اسلامی را بازیگر اصلی در دو ریسک مختلف معرفی می‌کند. ئی‌بی‌سی می‌گوید خطرات بازار نفت در ۲۰۲۶ نه فقط تنگه هرمز، وضعیت مبهم یا مثلا انسداد آن است، که مازاد عرضه و انبوه نفت شناور ایران هم است.

روزنامه هاآرتص در تحلیلی از دیدار اخیر دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو نوشت نشست سه‌ساعته دو رهبر در کاخ سفید بیش از آنکه به تصمیمی مشخص درباره ایران یا غزه منجر شود، تلاشی برای نمایش یک جبهه متحد بود؛ آن هم در شرایطی که اختلافات راهبردی میان دو طرف همچنان پابرجاست.

در روزهای گذشته تقریبا همه کشورهای خاورمیانه به‌طور کم‌سابقه‌ای به‌دنبال جلوگیری از شروع جنگی گسترده بین جمهوری اسلامی و آمریکا بوده‌اند. آن‌ها چنین جنگی را به‌عنوان وضعیت باخت-باخت می‌فهمند.

در اعتراضات دی‌‌ماه ۱۴۰۴، جمهوری اسلامی با قطع کامل اینترنت و اختلال در استارلینک، جریان اطلاعات را متوقف کرد. گزارش تازه سازمان «آرتیکل ۱۹» نشان می‌دهد این سرکوب دیجیتال، محصول بیش از یک دهه انتقال فناوری و الگوی حکمرانی سایبری چین به ایران است.