تحلیل

اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ در ایران، از یک جرقه اقتصادی به یکی از گسترده‌ترین و خونین‌ترین موج‌های اعتراضی سال‌های اخیر تبدیل شد؛ رخدادی که با کشتاری بی‌سابقه، قطع ارتباطات و سرکوبی چند لایه همراه بود و همچنان آمار دقیق قربانیان آن محل مناقشه است.

یک تحلیل منتشرشده در اورشلیم‌پست تاکید می‌کند که اقدام حکومت ایران در محدود کردن تنگه هرمز بیش از هر چیز بیانگر اولویت دادن جمهوری اسلامی به نیروهای نیابتی منطقه‌ای بر منافع ملی و ثبات بین‌المللی است.

در حالی که دونالد ترامپ از «پیروزی» در جنگ با [حکومت] ایران سخن می‌گوید و از حل اختلافات کلیدی پیش از مذاکرات صلح خبر داده، تحلیل گاردین این ادعاها را تردید برانگیز دانسته و آن را با اعلام بدفرجام «ماموریت انجام شد» در دوران جنگ عراق مقایسه کرده است.

چین در حالی تلاش‌های دیپلماتیک خود برای پایان دادن به «جنگ ایران» را افزایش داده که همزمان در پی برگزاری بدون تنش نشست سران با دونالد ترامپ است. به گفته تحلیلگران، پکن در این مسیر تلاش می‌کند توازن حساسی میان حفظ روابط با تهران و مدیریت مناسبات با واشینگتن برقرار کند.

به نوشته مجله نیویورکر، در حالی که دونالد ترامپ به‌دنبال یافتن جانشینی «همراه» برای آیت‌الله در تهران است، خلا قدرت در ساختار جمهوری اسلامی با چهره‌های تندرو سپاه پاسداران پر شده است.

یک تحلیل منتشرشده در رسانه‌ اسرائیلی می‌گوید تل‌آویو برای پذیرش هرگونه آتش‌بس در لبنان، به‌دنبال تضمین‌های امنیتی مشخص و پایدار است و تجربه‌های گذشته - به‌ویژه حملات ۷ اکتبر- نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌دهی به این رویکرد داشته‌اند.

در عصر شبکه‌های اجتماعی و هوش مصنوعی، جنگ روایت‌ها به یکی از مهم‌ترین میدان‌های درگیری میان دولت‌ها و بازیگران سیاسی تبدیل شده است.

اورشلیم‌پست در تحلیلی درباره موضع کشورهای منطقه نسبت به بحران جاری در خاورمیانه نوشت که این بازیگران منطقه‌ای در حال «رصد بسیار دقیق» بحران‌اند و ترجیح می‌دهند مسیر تنش از حملات نظامی تازه به سمت مهار سیاسی سوق داده شود، حتی اگر این روند شکننده و موقت باشد.

رییس‌جمهوری آمریکا در آستانه ادامه احتمالی مذاکرات در اسلام‌آباد، برای اثبات دستاوردهای جنگ، ملزم به کسب امتیازی فراتر از توافق باراک اوباما (برجام) است. او در این مسیر با موانع پیچیده‌ای همچون پذیرش لغو دائمی غنی‌سازی از سوی تهران و خروج کامل ذخایر اورانیوم از ایران روبه‌روست.

حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی به جای تضعیف ساختار قدرت در تهران، فرایند به قدرت رسیدن تندروترین لایه‌های حکومتی و پیروان تفکرات آخرالزمانی را هموار کرده است.

این ایده که حکومت ایران می‌تواند با دریافت عوارض از کشتی‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند سالانه ده‌ها میلیارد دلار درآمد داشته باشد، در تحلیل‌های رسانه‌ای مورد توجه قرار گرفته است، اما بررسی‌های دقیق‌تر نشان می‌دهد که این تصور چندان قابل اتکا نیست.

در حالی که پکن بر دیپلماسی فعال برای توقف جنگ تاکید دارد، همزمان به دنبال راهی است تا ضمن تامین امنیت انرژی خود، از تقابل مستقیم با واشینگتن در آستانه دیدارهای دیپلماتیک مهم پیش رو، اجتناب کند.

محاصره دریایی تنگه هرمز توسط ایالات متحده می‌تواند روزانه حدود ۲۷۶ میلیون دلار از محل کاهش صادرات به اقتصاد ایران آسیب بزند و هم‌زمان ۱۵۹ میلیون دلار در روز واردات را مختل کند؛ در مجموع، این به معنای ۴۳۵ میلیون دلار خسارت اقتصادی روزانه یا حدود ۱۳ میلیارد دلار در ماه است.

ستون‌نویس روزنامه واشینگتن‌پست می‌گوید دولت ترامپ پس از شکست مذاکرات اسلام‌آباد، سه مسیر احتمالی را دنبال می‌کند: فروپاشی حکومت ایران، تغییر رفتار از درون یا ورود به چرخه‌ای تازه از تقابل نظامی.

ساندی‌تایمز گزارش داد که جی‌دی ونس در حالی هدایت مذاکرات با حکومت ایران در اسلام‌آباد را بر عهده گرفته که پیش‌تر با آغاز این جنگ مخالف بوده و اکنون به‌گفته منابع نزدیک به دولت، «این پرونده کاملاً بر عهده او گذاشته شده است.»

روزنامه اورشلیم‌پست در یادداشتی نوشت هم‌زمان با طرح اتهام «جنایت جنگی» علیه دونالد ترامپ توسط منتقدان، پرسش کلیدی این است که چرا استفاده حکومت ایران از شهروندان - از جمله کودکان - به‌عنوان سپر انسانی کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

روزنامه گاردین گزارش داده است که اعزام جی‌دی ونس به مذاکرات صلح با جمهوری اسلامی ایران در اسلام‌آباد، در حالی انجام می‌شود که او با اهرم‌های محدود و در شرایطی پرریسک وارد گفت‌وگوها شده است.

نشریه فارن پالیسی در تحلیلی تاکید کرده است که چالش‌های دیپلماسی آمریکا تنها به دوران دونالد ترامپ محدود نمی‌شود و ریشه‌ای عمیق‌تر در ساختار سیاست خارجی این کشور دارد.