ایراناینترنشنال
در حالی که جنگ ایران به یکی از مهمترین بحرانهای سیاست خارجی واشینگتن تبدیل شده، شی جینپینگ به دیدار دونالد ترامپ میرود؛ رهبر کشوری که بزرگترین شریک تجاری تهران است و میتواند در معادله فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی نقشی تعیینکننده داشته باشد.
دیدار واشینگتن، از نفت و تحریمهای ایران تا عناصر کمیاب، تعرفهها و جنگ اوکراین، آزمونی برای سنجش وزن واقعی چین در برابر آمریکاست.
سفر شی جینپینگ به واشینگتن فقط یک دیدار دیگر میان رهبران دو اقتصاد بزرگ جهان نیست.
رییسجمهوری چین پس از حدود یک دهه برای نخستین سفر رسمی خود به پایتخت آمریکا میآید، آن هم در هفتهای که رهبران جهان برای مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک گرد آمدهاند، جنگ ایران همچنان یکی از بحرانهای اصلی سیاست خارجی واشینگتن است و تنش در جنگ روسیه و اوکراین نیز بار دیگر افزایش یافته است.
اهمیت این دیدار شاید بیش از آنکه در انتظار یک «توافق بزرگ» باشد، در تلاش دو طرف برای جلوگیری از خارج شدن رقابت آمریکا و چین از کنترل باشد.
بهنوشته آسوشیتدپرس انتظار یک معامله جامع وجود ندارد و نفس ادامه گفتوگوی مستقیم میان ترامپ و شی، در شرایطی که رقابت فناوری و اقتصادی تشدید شده، خود یکی از اهداف نشست است.
این نخستین سفر شی به واشینگتن در حدود یک دهه است، اما نخستین دیدار اخیر دو رهبر نیست. ترامپ و شی چهار ماه پیش، در ماه مه، در پکن دیدار کردند و به چارچوبی برای «ثبات راهبردی سازنده» و کاهش تنش تجاری رسیدند.
اجرای توافقهای آن نشست اما نامتوازن بوده است. آسوشیتدپرس گزارش داده برخی تعهدات، از خرید محصولات کشاورزی تا سفارش هواپیماهای بوئینگ و ایجاد سازوکارهای جدید تجاری، هنوز بهطور کامل عملی نشدهاند.
این سابقه، محدودیت سیاست تعرفهای ترامپ را نیز نشان میدهد. تعرفهها چین را تحت فشار قرار دادهاند، اما نتوانستهاند پکن را از ابزارهای متقابل محروم کنند. دو کشور پس از دورهای از تعرفههای بسیار بالا ناچار به عقبنشینی شدند و اکنون بیشتر به اقدامات هدفمند علیه شرکتها، فناوریها و کالاهای مشخص روی آوردهاند.
مهمترین برگ چین در این میان شاید چیزی باشد که کمتر از تعرفهها دیده میشود، و آن عناصر کمیاب است.
چین تا حدود ۷۰ درصد استخراج جهانی، ۸۵ درصد ظرفیت پالایش و نزدیک به ۹۰ درصد تولید آلیاژها و آهنرباهای عناصر کمیاب را کنترل میکند، موادی که از خودرو و تراشه تا صنایع دفاعی آمریکا به آنها وابستهاند.
رویترز میگوید محدودیت صادرات این مواد در جریان تنش تجاری گذشته به واشینگتن نشان داد که فشار اقتصادی بر چین بدون هزینه متقابل نیست.
همین واقعیت میتواند توضیح دهد چرا این بار فضای پیش از نشست کمتر از دورههای قبلی خصمانه بوده است. این به معنای برتری مطلق چین نیست، آمریکا همچنان در فناوریهای پیشرفته، بازار سرمایه، تراشههای سطح بالا و شبکه متحدان خود ابزارهای قدرتمندی دارد.
اما چین امروز طرفی نیست که واشینگتن بتواند بدون محاسبه هزینه پاسخ آن، صرفا با افزایش تعرفه یا محدودیت صادراتی تحت فشار قرار دهد.
دیداری مهم برای جمهوری اسلامی
چین بزرگترین خریدار نفت ایران و بزرگترین شریک تجاری تهران است و دولت ترامپ همزمان تلاش میکند ایران را از شرکای اقتصادی باقیماندهاش جدا کند.
آسوشیتدپرس گزارش داده واشینگتن تاکنون در اعمال فشار گسترده بر چین به دلیل تجارت با ایران محتاط بوده است، هم برای به خطر نینداختن نشست ترامپ و شی و هم به دلیل گسترش سازوکارهای پرداخت چین خارج از نظام مالی تحت رهبری آمریکا.
رویترز نیز گزارش داده موضوع تحریمها یکی از مسائل مورد توجه پیش از نشست است. آمریکا از یک سو احتمال کاهش برخی محدودیتهای مرتبط با تجارت چین با ایران و روسیه را مطرح کرده و از سوی دیگر به دنبال تحریم ثانویه بانکهایی است که تجارت ایران را تامین مالی میکنند. نکته قابل توجه اینکه بانکهای چینی تاکنون به شکل محسوسی از موج تازه این اقدامات دور ماندهاند.
در همین حال، وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، درست پیش از سفر شی با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در پکن دیدار کرد.
بهگفته وو شینبو، مشاور سیاست خارجی چین، بخشی از هدف این گفتوگو فراهم کردن زمینه برای بحث جدیتر ترامپ و شی درباره ایران بوده است. پکن از یک سو نمیخواهد شرکتها و بانکهایش هدف تحریمهای آمریکا قرار گیرند و از سوی دیگر از طولانی شدن جنگی که جریان انرژی و تجارت جهانی را مختل میکند سودی نمیبرد.
به این ترتیب، چین برای تهران هم شریک اقتصادی است و هم بالقوه یکی از معدود قدرتهایی که میتواند همزمان با واشینگتن و تهران گفتوگو کند. اما این به معنای همسویی کامل منافع پکن با جمهوری اسلامی نیست. اولویت چین حفظ جریان انرژی، جلوگیری از بیثباتی گسترده در خلیج فارس و حفاظت از منافع اقتصادی خودش است.
پرونده روسیه و اوکراین لایه دیگری به این دیدار اضافه میکند. همزمان با نشست واشینگتن، روسیه حملات پهپادی تازهای علیه کییف انجام داده و جنگ همچنان در حال تشدید است.
رابطه چین و روسیه نیز در سالهای اخیر از نظر اقتصادی، سیاسی و نظامی عمیقتر شده است و ارزیابی شورای روابط خارجی این است که تصور جدا کردن ساده پکن از مسکو واقعبینانه نیست.
بنابراین واشینگتن در برابر شی با بازیگری روبهروست که هم در پرونده ایران و هم در رابطه با روسیه کانالها و اهرمهایی دارد که آمریکا نمیتواند نادیده بگیرد.
نشست واشینگتن احتمالا به رقابت آمریکا و چین پایان نخواهد داد. اختلاف بر سر تایوان، تراشهها، هوش مصنوعی، تجارت و ساختار نظم جهانی بسیار عمیقتر از آن است که در یک سفر حل شود. اما اهمیت این دیدار دقیقا در همین نقطه است، دو طرف ظاهرا به این نتیجه رسیدهاند که هزینه یک رویارویی مهارنشده میتواند از منافع فشار حداکثری بیشتر باشد.
برای ایران نیز نتیجه اصلی ممکن است نه یک توافق علنی، بلکه تفاهمهایی پشت درهای بسته درباره نفت، تحریمها و مسیر کاهش تنش باشد.
اگر واشینگتن برای پایان دادن به جنگ ایران به همکاری یا دستکم عدم کارشکنی پکن نیاز داشته باشد، و اگر چین برای حفظ تجارت و جلوگیری از تحریم شرکتها و بانکهایش خواهان ثبات باشد، پرونده ایران میتواند از یکی از نقاط اختلاف دو کشور به یکی از معدود حوزههایی تبدیل شود که منافع آنها تا اندازهای با یکدیگر تلاقی میکند.
از این منظر، ارزش واقعی سفر شی شاید نه در تعداد قراردادهایی باشد که امضا میشود، بلکه در این پرسش است که آیا دو قدرت بزرگ جهان میتوانند رقابت خود را بدون تبدیل کردن آن به تقابل مدیریت کنند. ایران، روسیه و اوکراین، تایوان، هوش مصنوعی و عناصر کمیاب، هر کدام آزمونی برای همین پرسشاند.
خبرگزاری فرانسه چهارشنبه اول مهر گزارش داد این دو ایرانی سپتامبر ۲۰۱۵ در القریتین سوریه اعدام شدند و دادگاه گاریدو را در ارتباط با این پرونده به قتل دو نفر در قالب گروه سازمانیافته مجرم شناخت.
بر اساس حکم، دو سوم محکومیت گاریدو مشمول دوره امنیتی است؛ به این معنا که او در ۲۰ سال نخست حبس امکان آزادی زودهنگام ندارد. دادستان خواستار حبس ابد با دوره امنیتی ۲۲ ساله برای گاریدو شده بود.
دادگاه در عین حال گاریدو را از اتهام قتل عمد برنامهریزیشده تبرئه کرد. این اتهام بر پایه تصویری بود که مردی با صورت نیمهپوشیده را با سر بریدهای مقابل پایش و جسد قربانی در پسزمینه نشان میداد.
این تصویر در تلفن همراهی که گفته میشد متعلق به همسر گاریدو است، پیدا شد؛ تلفنی که نیروهای آمریکایی پس از شکست داعش در سوریه در سال ۲۰۱۹ به دست آورده بودند.
داعش در سالهای اوج قدرت خود بخشهای وسیعی از شمال و شرق سوریه، از جمله مناطقی در رقه، دیرالزور، حلب و حسکه را در اختیار داشت. این گروه در سال ۲۰۱۵ تدمر و القریتین در استان حمص را نیز تصرف کرد و در مناطق تحت کنترل خود دست به اعدام و تخریب آثار تاریخی زد.
ائتلاف تحت رهبری آمریکا در سال ۲۰۱۹ آخرین پایگاه این گروه در سوریه را تصرف کرد، اما اعضای داعش در سالهای بعد به حملات پراکنده در این کشور ادامه دادند.
کارشناسان هرگز بهطور قطعی تایید نکردند مرد حاضر در تصویر گاریدو است، اما دادستانی با استناد به لباس، حالت قرار گرفتن و فرم بدن او استدلال کرد این فرد گاریدو است.
در مقابل، دادگاه مشارکت او در اعدام دو ایرانی در القریتین را محرز دانست. تصاویر موجود در تلفن همراه، گاریدو را ابتدا در وانت حامل دو محکوم و سپس در کنار عمر دیاو و یاسین رتون، دو عضو فرانسوی داعش، نشان میداد.
دیاو و رتون که اکنون هر دو کشته شدهاند، عاملان سربریدن دو ایرانی بودند. در یکی از تصاویر، گاریدو در حالی که دستهایش را روی شانههای آنها گذاشته، همراه با این دو نفر با لبخند در برابر اجساد سربریده دیده میشود.
شماری از شهروندان فرانسوی در سالهای اوج فعالیت داعش برای پیوستن به این گروه به سوریه رفتند.
سه مهاجم سالن باتاکلان در حملات نوامبر ۲۰۱۵ پاریس نیز فرانسوی و دارای سابقه سفر به سوریه بودند. صلاح عبدالسلام، تنها بازمانده گروه عامل این حملات، سال ۲۰۲۲ در فرانسه به حبس ابد بدون امکان آزادی مشروط محکوم شد.
خانوادهای با سابقه افراطگرایی
محاکمه گاریدو ۱۴ سپتامبر آغاز شد. او یکی از حدود هزار و ۵۰۰ فرانسوی بود که در دهه ۲۰۱۰ برای پیوستن به داعش راهی سوریه و عراق شدند.
گاریدو در دادگاه گفت در خانوادهای بهشدت مذهبی و زیر سلطه پدری که به اسلام گرویده بود بزرگ شده است و خود را «افراطگرا از بدو تولد» توصیف کرد.
دادستان نیز در جریان محاکمه به نقش پررنگ پدر اشاره کرد و خانواده گاریدو، شامل سه برادر و دو خواهر را خانوادهای منزوی و افراطگرا توصیف کرد.
گاریدو بخشی از کودکی خود را میان فرانسه و مراکش، زادگاه مادرش، گذراند و تنها چند سال در دوره نوجوانی به مدرسه رفت. او سپس همراه پدرش در بازار لا پایاد در مونپلیه کار کرد که در آن زمان بهعنوان یکی از کانونهای سلفیگری شهرت داشت.
دادستانی گفت گاریدو و اوبی، برادر بزرگترش، از نخستین اعضای خانواده بودند که راهی سوریه شدند و دیگر اعضای خانواده بعدا به آنها پیوستند.
وکلای گاریدو با استناد به ارزیابی کارشناسان گفتند سازوکارهای فرقهای حاکم بر خانواده، رهایی او از این محیط را ناممکن کرده بود. گاریدو هنگام رفتن به سوریه در سال ۲۰۱۲، ۱۸ سال داشت.
خرداد سال جاری نیز دادگاهی در هلند زنی را که فرزندان نوجوانش را به مناطق تحت کنترل داعش در سوریه برده بود، به هفت سال زندان محکوم کرد.
پسر او در ۱۴ سالگی به پلیس نظامی داعش پیوسته بود و دو سال بعد، هنگام خدمت در یکی از واحدهای نظامی این گروه، کشته شد.
بحث درباره فاصله گرفتن از افراطگرایی
گاریدو در جریان محاکمه گفت در دوران زندان تحصیل کرده، تحت مراقبت روانشناختی قرار گرفته و از ایدئولوژی جهادی فاصله گرفته است.
کارشناسان نیز فاصله گرفتن گاریدو از ایدئولوژی جهادی را تایید کردند، اما دادستانی این روند را «مشکوک» و تقریبا بیش از حد بینقص ارزیابی کرد.
لوئیز الیافی، وکیل انجمن فرانسوی قربانیان تروریسم و از طرفهای مدنی پرونده، گفت گاریدو نه یک جهادگر کاملا معتقد است و نه فردی که بهطور کامل از گذشته خود فاصله گرفته باشد.
او درباره اینکه گاریدو دیدگاههای واقعی خود را پنهان میکند یا در این تغییر صادق است، افزود: «نمیدانم و شاید خودش هم نداند.»
ناصر اسدی، از اعضای دفتر نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل، ۳۱ شهریور تنها دیپلمات حکومت ایران بود که هنگام سخنرانی رییسجمهوری آمریکا سالن را ترک نکرد.
اسدی، داماد منوچهر متکی، وزیر پیشین امور خارجه جمهوری اسلامی و نماینده کنونی مجلس، است.
این موضوع همزمان با ادامه کارزار فشار اقتصادی آمریکا علیه جمهوری اسلامی و همچنین رایزنیهای تهران و واشینگتن در نیویورک، حساسیتبرانگیز شده و واکنش تند شماری از حامیان حکومت را در پی داشته است.
حمله حامیان حکومت به اسدی
کامران فلاحتی، از کاربران حامی جمهوری اسلامی، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، اسدی را «بیغیرت» خواند و نوشت او پای سخنان یک «جنایتکار» و «قاتل رهبر شهید» نشسته است.
کاربری با نام «ابورضا» که خود را یک روحانی «انقلابی» معرفی کرده، باقی ماندن دیپلمات جمهوری اسلامی در سالن هنگام سخنرانی ترامپ را به «حضور در مجلس یزید» تشبیه کرد.
او نوشت اسدی «واو به واو به خزعبلات ترامپ علیه ایران گوش داد».
کاربر دیگری با نام «محمدی» با اشاره به خروج هیات کوبا از سالن هنگام سخنرانی ترامپ، باقی ماندن نماینده جمهوری اسلامی را «خجالتآور» خواند.
این واکنشها در حالی مطرح میشود که طی هفتههای اخیر، اختلافها در درون حاکمیت بر سر روند گفتوگوها با ایالات متحده، بهویژه درباره چشمانداز تنگه هرمز و پرونده هستهای، شدت گرفته است.
ادامه محاصره بنادر جنوبی ایران، کارزار طرد اقتصادی و تشدید بحران معیشتی، اختلاف میان مقامهای جمهوری اسلامی را بر سر نحوه مواجهه با واشینگتن عمیقتر کرده است.
همزمان، غیبت مجتبی خامنهای از انظار عمومی بر ابهامها درباره میزان نقشآفرینی او در مذاکرات افزوده و به بحران مشروعیت حکومت دامن زده است.
دفاع بقایی و ادامه انتقادها
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در واکنش به اعتراضهای حامیان حکومت، از «صبر و متانت» اسدی قدردانی کرد و انتقادها از او را «غیرمنصفانه» دانست.
بقایی گفت: «صندلی ایران در جایی مثل مجمع عمومی سازمان ملل متحد، سنگر ماست و قطعا اگر قرار باشد بهخاطر تندگویی و تندخویی و بدگویی دیگران بخواهیم این سنگر را ترک کنیم، حتما به وظیفهمان عمل نکردهایم.»
او افزود: «حتما باید در چنین فضایی، تحولات را رصد کنیم و رویکردها و واکنشهای کشورهای مختلف را در نظر داشته باشیم. این بخشی از وظیفه دیپلماتهاست که در چنین نشستهایی حضور مقتدرانه جمهوری اسلامی را حفظ کنند و هر جا که لازم است، واکنش لازم را اتخاذ کنند.»
در مقابل، رسانه رجانیوز، بقایی را به «بازی با واژهها برای فرار از پاسخگویی» متهم کرد و پرسید اگر چنین استدلالی درباره حضور در سالن پذیرفتنی است، چرا هیات جمهوری اسلامی هنگام سخنرانی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، جلسه را ترک میکند؟
این رسانه اضافه کرد: «ترک جلسه در عرف بینالملل، ابزاری روشن و استاندارد برای نشان دادن اعتراض رسمی و بیاعتنایی به لجنپراکنی طرف مقابل است. نشستن و شنیدن مواضع خصمانه و توهینآمیز علیه منافع و ملت ایران نه متانت و انجام وظیفه، بلکه نماد انفعال، کرختی و بیعملی مفرط است.»
کانال تلگرامی «خیانت خواص» نیز نوشت در برابر تهدیدهای صریح ترامپ علیه جمهوری اسلامی، حتی یک «اعتراض نمادین» صورت نگرفته است.
این کانال در مطلب دیگری، با مقایسه حضور اسدی در سالن و خروج نماینده کوبا، خطاب به دیپلمات جمهوری اسلامی نوشت: «شرف آن کوبایی کمونیست از تو مسلمان منافق بیشتر است.»
ترامپ در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل گفت درباره ایران با یک «تصمیم بزرگ» روبهروست: یا توافقی حاصل خواهد شد که به ایران امکان بازسازی بدهد، یا جمهوری اسلامی را «بهسرعت نابود خواهد کرد» تا دیگر فرصتی برای «کشتن مردم و ویران کردن کشورها» نداشته باشد.
با وجود این تهدیدها، مذاکرات تهران و واشینگتن ۳۱ شهریور در نیویورک انجام شد.
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، اعلام کرد گفتوگوهایی طولانی از طریق میانجیها صورت گرفته است.
ویتکاف ابراز امیدواری کرد این دور از مذاکرات «سازنده و نویدبخش» باشد.
بهگزارش رویترز، این دیدار در حاشیه ضیافتی که ترامپ در جریان مجمع عمومی سازمان ملل میزبانی میکرد، انجام شد و همزمان با نخستین سفر رودریگز به آمریکا از زمان به دست گرفتن قدرت بود.
رودریگز قرار است بعدازظهر چهارشنبه در مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی کند.
یک مقام کاخ سفید گفت علاوه بر ترامپ و رودریگز، مارکو روبیو وزیر امور خارجه آمریکا، اسکات بسنت وزیر خزانهداری، سوزی وایلز رییس دفتر کاخ سفید و استیون میلر، دستیار رییسجمهوری و معاون رئیس دفتر در امور سیاستگذاری نیز در این دیدار حضور داشتند.
هیات ونزوئلا شامل معاون اقتصادی رییسجمهوری، وزیر نفت و مقامهایی از شرکت نفت دولتی ونزوئلا بود.
دو منبع نزدیک به هیات ونزوئلایی به رویترز گفتند تمرکز اصلی آنها در این سفر، ارائه تصویری از ونزوئلا بهعنوان کشوری «قابل سرمایهگذاری» است.
ترامپ از زمان کنار رفتن مادورو، با رودریگز که پیشتر معاون او بود، رابطه کاری برقرار کرده است. با این حال، منتقدان واشینگتن را متهم میکنند که مخالفان ونزوئلا به رهبری ماریا کورینا ماچادو را به حاشیه رانده و مطالبه برگزاری انتخابات آزاد را با تمرکز بر قراردادهای نفتی و سرمایهگذاری با دولت موقت جایگزین کرده است.
ترامپ صبح سهشنبه در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل، مادورو را «دیکتاتوری قانونشکن» توصیف کرد و گفت از زمان بازداشت او صدها زندانی سیاسی آزاد شدهاند. او همچنین عملیات بازداشت مادورو را نشانه آمادگی آمریکا برای استفاده از «قدرت نظامی بیرقیب» خود در دفاع از منافعش در نیمکره غربی دانست.
ترامپ با اشاره به توافق نفتی که دولتش ماه گذشته با کاراکاس امضا کرد، گفت: «غنائم متعلق به پیروز است» و این قرارداد را «شاید بزرگترین توافقی که تاکنون انجام شده» خواند.
رییسجمهوری آمریکا پیشتر گفته بود خواهان سرازیر شدن ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری به صنعت نفت ونزوئلا است.
رودریگز دوشنبه همراه هیاتی وارد نیویورک شد که بهگفته منابع آگاه، در حال مذاکره با مقامهای آمریکایی، نهادهای مالی چندجانبه و شرکتها درباره انرژی، معادن و بدهیهای ونزوئلا است.
همزمان، رییس بانک توسعه بینآمریکایی در تلاش است موافقت لازم برای اعطای وام ۲.۵ میلیارد دلاری به ونزوئلا را به دست آورد، اما این طرح با مخالفت برخی اعضای هیاتمدیره این نهاد روبهرو شده است.
مخالفان ونزوئلایی خواستار انتخابات آزاد شدند
پیش از دیدار ترامپ و رودریگز، بیش از ۵۰ معترض روز سهشنبه مقابل مقر سازمان ملل متحد تجمع کردند و با در دست داشتن پرچمهای ونزوئلا و پلاکاردهایی با شعارهای «بدون رأی، بدون نفت» و «چهره جدید، همان رژیم» به حضور رودریگز در نیویورک اعتراض کردند.
بسیاری از معترضان گفتند از ترامپ میخواهند دولت موقت را برای برگزاری انتخابات آزاد تحت فشار قرار دهد.
آنها سرود ملی ونزوئلا را خواندند و شعار دادند: «دلسی، قسم میخورم، تو هم با مادورو به بروکلین خواهی رفت»؛ اشارهای به زندان فدرال بروکلین که مادورو در آن در انتظار محاکمه به اتهام قاچاق مواد مخدر به سر میبرد.
میگل ادواردو مارتینز، مدیر ۳۴ ساله شبکههای اجتماعی که در سال ۲۰۱۷ از کاراکاس مهاجرت کرده است، گفت از یک سو دیدن ملاقات بخشی از حکومت ونزوئلا با مقامهای دولت آمریکا «خشمآور» است، اما از سوی دیگر «تردیدی نیست که به لطف این دولت، امروز یک گام به آزادی نزدیکتر شدهایم.»
سزار کوئلو، یکی دیگر از معترضان که پلاکاردی با تصویر رودریگز در لباس نارنجی زندان در دست داشت، گفت: «دلسی رودریگز سوم ژانویه ۲۰۲۶ متولد نشده است. دلسی رودریگز بیش از ۲۰ سال در کنار دیکتاتوری چاویستی بوده است. او همدست آن بوده است.»
چاویسم جنبش سیاسی بنیانگذاریشده از سوی هوگو چاوز، رییسجمهوری پیشین ونزوئلا است.
کوئلو گفت امیدوار است ترامپ و رودریگز در دیدار خود درباره برگزاری انتخابات در آینده نزدیک نیز گفتوگو کرده باشند.
قیمت گازوئیل در آمریکا و اروپا به بالاترین سطح تاریخی خود رسیده است؛ زیرا جنگهای ایران و اوکراین صادرات برخی از بزرگترین تولیدکنندگان، از جمله روسیه، عربستان سعودی و امارات متحده عربی را بهشدت کاهش دادهاند.
ترامپ پیش از دیدار با ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، به خبرنگاران گفت: «گفتهام گازوئیل را صادر نکنیم. ما گازوئیل زیادی تولید میکنیم... من خواستار این کار شدهام. در داخل دولت خودم هم خواستار آن شدهام.»
قیمت بالای سوخت برای ترامپ در آستانه انتخابات میاندورهای سوم نوامبر، که جمهوریخواهان در تلاشاند اکثریت خود را در هر دو مجلس کنگره حفظ کنند، به یک نقطه آسیبپذیر تبدیل شده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، که در همان نشست حضور داشت، گفت دولت در حال بررسی این موضوع است که آیا چنین ممنوعیتی عملی است و اینکه ممنوعیت کامل یا جزئی کدامیک میتواند قابل اجرا باشد.
چند نامزد جمهوریخواه در رقابتیترین انتخابات کنگره، از جمله دن سالیوان سناتور آلاسکا، اشلی هینسون نماینده آیووا و مایک راجرز در میشیگان، از دولت ترامپ خواستهاند این ممنوعیت را اجرا کند.
سالیوان سهشنبه در بیانیهای گفت: «سوخت آمریکا باید در داخل کشور و برای آمریکاییها باقی بماند. هزینه گازوئیل واقعا بیش از حد بالا رفته است. من خواستار توقف موقت صادرات گازوئیل آمریکا هستم تا بتوانیم پیش از زمستان ذخایر خود را دوباره تقویت کنیم و خانوادههای آمریکایی و آلاسکایی را در اولویت قرار دهیم.»
توانایی پرداخت هزینه مواد غذایی و سایر کالاها در آستانه انتخابات میاندورهای در صدر نگرانیهای رأیدهندگان قرار دارد.
هینسون و راجرز دوشنبه همچنین خواستار پایان سریع جنگ ایران شدند و در این زمینه از موضع ترامپ فاصله گرفتند.
خبرگزاری رویترز بهنقل از دو منبع آگاه گزارش داد وزارت کشاورزی آمریکا هفته گذشته از کاخ سفید خواست درباره قیمت گازوئیل اقدام کند.
بروک رولینز، وزیر کشاورزی، نیز دوشنبه گفت در اینباره با ترامپ صحبت کرده و قیمتهای بالا را «یک نگرانی واقعی» خوانده است.
هشدار مقامهای انرژی درباره خطرات ممنوعیت
حمایت ترامپ از ممنوعیت صادرات گازوئیل، او را در مقابل برخی از مقامهای انرژی دولت خودش قرار داده است. آنها هشدار میدهند چنین اقدامی ممکن است قیمت سوخت در مناطق ساحلی آمریکا را افزایش دهد و عرضه برای متحدان اروپایی را محدودتر کند.
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، هفته گذشته گفت ممنوعیت صادرات باعث انباشت گازوئیل در منطقه ساحلی خلیج آمریکا خواهد شد و پالایشگاههای آمریکایی را وادار خواهد کرد نرخ تولید خود را کاهش دهند؛ اقدامی که بهسرعت تولید بنزین را نیز پایین میآورد.
رایت گفت: «اگر شروع به ایجاد موانع در مسیر جریان [سوخت] کنید، خیلی سریع تولید را کاهش خواهید داد و عرضه کمتری خواهید داشت. ما به عرضه بیشتر نیاز داریم، نه عرضه کمتر.»
داگ برگم، وزیر کشور آمریکا، نیز گفت بعید است ممنوعیت صادرات موجب کاهش قیمت فرآوردههای نفتی شود و چنین اقدامی ممکن است کشورهای صادرکننده انرژی را به اقدامات تلافیجویانه وادارد؛ کشورهایی که ایالتهایی مانند کالیفرنیا برای بخشی از انرژی خود به آنها وابستهاند.
فعالان صنعت نفت نیز با ممنوعیت مخالفت کردهاند. تاد استیپلز، رییس انجمن تجاری نفت و گاز طبیعی تگزاس (TXOGA)، گفت چنین اقدامی «مشاغل داخلی را فلج خواهد کرد، به کمبود سوخت در داخل کشور منجر خواهد شد و با مجبور کردن متحدان ما به روی آوردن به چین و روسیه برای تامین نیازهایشان، قدرت را در اختیار این دو کشور قرار خواهد داد.»
در حالی که ممنوعیت صادرات گازوئیل بهلحاظ نظری میتواند بهطور موقت قیمتها را در منطقه ساحلی خلیج آمریکا کاهش دهد، این اقدام عرضه در اروپا را بیش از پیش محدود خواهد کرد؛ بازاری که بهطور ساختاری با کمبود گازوئیل روبهرو است و وابستگی زیادی به صادرات آمریکا دارد.
جیم میچل، مدیر تحلیل معاملات نفت در شرکت مشاورهای وود مکنزی (Wood Mackenzie)، به رویترز گفت: «به نظر میرسد این اقدام میتواند برای برخی از متحدان کلیدی آمریکا بسیار زیانبار باشد.»
ترامپ همچنین گفت در دیدار با زلنسکی درباره حملات اوکراین به پالایشگاههای نفت روسیه گفتوگو خواهد کرد.
او گفت: «این ضربهای جدی به روسهاست. در عین حال، ضربهای جدی به قیمت گازوئیل نیز هست.»
ترامپ افزود که دو رهبر درباره یافتن راهحلی برای پایان دادن به جنگ روسیه در اوکراین نیز گفتوگو خواهند کرد.
او درباره امکان دستیابی به چنین راهحلی گفت: «فکر میکنم اتفاق خواهد افتاد.»
این خبرگزاری سهشنبه ۳۱ شهریور به نقل از منابع آگاه نوشت دادستانی فدرال منهتن مسئول این تحقیقات است و بخش کیفری وزارت دادگستری در واشینگتن نیز در آن مشارکت دارد. یکی از منابع گفت مقامها بررسی میکنند آیا بایننس آگاهانه اجازه انجام این معاملات را داده است.
این بررسیها نزدیک به سه سال پس از توافق بایننس با نهادهای آمریکایی انجام میشود. بر اساس این توافق، شرکت با پذیرش نقض قوانین بانکی و تحریمها، پرداخت چهار میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار و تقویت نظارت بر معاملات را پذیرفت.
هنوز مشخص نیست تحقیقات تازه بر کدام تراکنشها متمرکز است. بلومبرگ تاکید کرد تحقیقات وزارت دادگستری ممکن است بدون طرح اتهام پایان یابد. منابع این خبرگزاری به دلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان منتشر شود.
وزارت دادگستری و دادستانی منهتن از اظهارنظر خودداری کردند. بایننس در پاسخ گفت هیچگونه نقض تحریم را تحمل نمیکند و برای شناسایی و متوقف کردن فعالیت متخلفان، با نهادهای مجری قانون همکاری کامل دارد.
پرونده پول نفت ایران در بایننس
پیش از انتشار خبر این تحقیقات، دادستانی فدرال منهتن ۲۳ شهریور خواستار مصادره حدود ۶۱ میلیون دلار رمزارز شد که به گفته این نهاد، از فروش نفت تحریمشده ایران به دست آمده بود.
دادستانی در دادخواست خود، دو شرکت «بلسد تراست» و «هگزا ویل» را متهم کرد که با استفاده از حسابهای بایننس، درآمد فروش نفت ایران را پولشویی و به حکومت، عوامل یا گروههای نیابتی آن منتقل کردهاند. به نوشته بلومبرگ، دادستانی در این پرونده بایننس را به تخلف متهم نکرد.
نام این دو شرکت پیشتر نیز در گزارشهای مربوط به انتقال پول به شبکههای مرتبط با جمهوری اسلامی مطرح شده بود. والاستریت ژورنال پنجم اسفند ۱۴۰۴ از شناسایی انتقال بیش از یک میلیارد دلار به نهادهای مرتبط با ایران در تحقیقات داخلی بایننس خبر داد.
به گزارش این روزنامه، کارکنان این صرافی دیجیتال، پس از ارائه یافتههای خود برکنار شدند. بایننس ارتباط اخراجها با این یافتهها را رد کرد و گفت بررسیهایش معامله مستقیم کاربران با نهادهای تحریمشده را نشان نداده است.
پیگیری این تراکنشها بخشی از تلاش واشینگتن برای محدود کردن دسترسی جمهوری اسلامی به منابع رمزارزی است. فاکسنیوز ۳۱ اردیبهشت، در گزارشی درباره افزایش فشار بر شبکههای مالی دیجیتال تهران، موضوع توقیف حدود ۵۰۰ میلیون دلار رمزارز مرتبط با جمهوری اسلامی از سوی اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، را بررسی کرد.
تراکنشهای شبکه زنجانی و تعهدات نظارتی بایننس
والاستریت ژورنال یکم خرداد گزارش داد شبکهای تحت مدیریت بابک زنجانی، تاجر و متهم ردیف اول بزرگترین پرونده فساد نفتی ایران، با وجود هشدارهای مکرر، طی دو سال مجموعا ۸۵۰ میلیون دلار واریز و برداشت در بایننس انجام داد. به نوشته این روزنامه، این شبکه برای تامین مالی نیروهای نظامی جمهوری اسلامی فعالیت میکرد و تراکنشهای آن دستکم تا بهمن ۱۴۰۴ ادامه داشت.
بایننس پس از توافق آبان ۱۴۰۲ با نهادهای آمریکایی، بر تقویت نظارت برای رعایت قوانین تاکید کرد. به گزارش بلومبرگ، این شرکت اعلام کرده بیش از ۱۵۰۰ نفر، معادل حدود یکچهارم کارکنانش، مسئول نظارت بر رعایت مقررات، از جمله تحریمها و قوانین مبارزه با پولشویی هستند.
چانگپنگ ژائو، بنیانگذار بایننس، نیز در پرونده پیشین به کوتاهی در اجرای برنامه موثر مبارزه با پولشویی اعتراف کرد، از سمت خود بهعنوان مدیرعامل عامل کنار رفت و چهار ماه زندان گذراند. دونالد ترامپ یکم آبان ۱۴۰۴ او را عفو کرد.
با وجود این پروندهها و پرسشها درباره رعایت تحریمها، بایننس به دنبال گسترش فعالیت خود است. ایراناینترنشنال ۲۴ مرداد به نقل از تلگراف گزارش داد این شرکت برای درخواست مجوز و بازگشت به بازار بریتانیا آماده میشود؛ روندی که مستلزم اثبات توانایی آن در رعایت مقررات مالی است.
