سران کشورهای عضور گروه بریکس به اجماعی برای صدور بیانیه مشترک دست یافتند اما در این بیانیه درخواست جمهوری اسلامی برای گنجاندن عبارت محکومیت حملات یکجانبه آمریکا و اسرائیل به ایران را نپذیرفتند و به جای آن از عبارات کلیتر استفاده کردند.
این بیانیه که در نخستین روز اجلاس سالانه رهبران بریکس در دهلینو تصویب شد، ضمن ابراز «نگرانی عمیق» از جنگ در خاورمیانه، خواستار حداکثر خویشتنداری شد و بر اتخاذ یک «رویکرد چندجانبه» که دیدگاههای ملی کشورها را محترم بشمارد، تاکید کرد.
در بند ۲۱۷ این بیانیه که به تحولات منطقه و جنگ ایران مربوط می شود آمده است: «ما نگرانی عمیق خود را از ادامه تشدید تنشها در غرب آسیا ابراز میکنیم و از همه طرفها میخواهیم حداکثر خویشتنداری را به خرج دهند و از اقداماتی که میتواند وضعیت را بیش از پیش وخیم کند، خودداری کنند.»
در بند ۲۱۸ بیانیه نیز گفته شده است: «ما تاکید میکنیم که حفاظت از غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی باید در اولویت باشد و همه طرفها باید به تعهدات خود بر اساس حقوق بینالملل، از جمله منشور سازمان ملل متحد و حاکمیت و تمامیت ارضی کشورها احترام بگذارند.»
این بیانیه در شرایطی منتشر میشود که آمریکا و جمهوری اسلامی پس از وقفهای در درگیریها، بار دیگر حملات متقابل علیه یکدیگر را از سر گرفتهاند و حملات حکومت ایران و گروههای نیابتی آن به کشورهای منطقه ادامه یافته است.
هم ایران و هم امارات متحده عربی عضو گروه بریکس هستند و انتظار میرفت مانند نشست سال گذشته، همین موضوع دستیابی به اجماع بر سر یک بیانیه مشترک را به کاری بهویژه دشوار تبدیل کند.
در همین حال مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی و خالد بن محمد بن زاید آل نهیان، ولیعهد ابوظبی شنبه در حاشیه اجلاس بریکس در دهلینو با یکدیگر دیدار و درباره حمایت از تلاشها برای کاهش تنشها و افزایش فرصتهای صلح و توسعه در منطقه گفتوگو کردند.
اعضای بریکس علاوه بر این، درباره افزایش «اقدامات یکجانبه تعرفهای و غیرتعرفهای» که موجب اختلال در تجارت میشوند، ابراز نگرانی کردند؛ موضعی که در شرایط اعمال تحریمهای آمریکا علیه تهران در بحبوحه جنگ این کشور با ایران و همچنین تحریمهای آمریکا علیه روسیه بهدلیل جنگ اوکراین مطرح شده است.
بریکس شامل برزیل، روسیه، هند، چین، آفریقای جنوبی، مصر، اتیوپی، اندونزی، ایران و امارات متحده عربی است.
از اختلاف تا اجماع
پیشتر رویترز بهنقل از منابع مطلع گزارش داده بود که نمایندگان کشورهای عضو برای دستیابی به اجماع تلاش کردهاند اختلاف میان جمهوری اسلامی و امارات را کاهش دهند؛ دو کشوری که در دو سوی درگیریها در منطقه قرار گرفتهاند.
توافق بر سر متن بیانیه از آن جهت اهمیت دارد که وزیران امور خارجه بریکس در نشست اردیبهشت خود در دهلینو نتوانستند بر سر یک بیانیه مشترک به توافق برسند.
هند در پایان آن نشست تنها جمعبندی ریاست دورهای بریکس را منتشر کرد و اختلاف اعضا درباره جنگ ایران و نقش امارات، از موانع اصلی اجماع بود.
نشست پیشین سران بریکس در تیر ۱۴۰۴ در ریو دو ژانیرو با تصویب «بیانیه ریو» پایان یافت.
در نشست وزیران امور خارجه، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، امارات را به مشارکت در جنگ علیه حکومت ایران متهم کرد؛ اتهامی که ابوظبی آن را رد کرد.
این تنش پیشین اکنون نمایندگان کشورهای عضو را واداشته است عباراتی انتخاب کنند که هم قابلیت تصویب با اجماع را داشته باشد و هم موضع بریکس را علیه اقدام نظامی یکجانبه منعکس کند.
خودداری از نام بردن از کشورها در متن نهایی نیز نشاندهنده همین ملاحظه است.
بریکس تصمیمهای سیاسی خود را بر پایه اجماع میگیرد و مخالفت هر عضو میتواند مانع انتشار بیانیه مشترک شود.
این آتشسوزی در نزدیکی روستای تساروا لیوادا رخ داد و بر اساس گزارشهای اولیه، هیچکس در آن آسیب ندید.
ویدیوهای پخششده در رسانههای محلی نشان میدهند شعلههای آتش آسمان شب را روشن کردهاند.
ایوان دمرجیف، وزیر کشور بلغارستان، شنبه ۲۱ شهریور به خبرنگاران گفت آتش مهار شده و تحقیقات برای مشخص شدن علت حادثه ادامه دارد.
او افزود: «موارد قبلی وقوع آتشسوزیهای مشابه در انبارهای این شرکت و همچنین شرکتهای دیگر را بررسی خواهیم کرد تا ارتباط احتمالی یا الگویی مشابه پیدا کنیم.»
حادثه تازه چند هفته پس از انفجار و آتشسوزی در یکی دیگر از انبارهای تسلیحاتی امکو در غرب بلغارستان رخ داد.
دمرجیف تاکید کرد دستاندرکاران تحقیق، «دخالت خارجی را منتفی نمیدانند».
سابقه اتهام علیه عوامل روسیه
شرکت امکو را امیلیان گبرف، تاجر تسلیحات بلغارستانی، اداره میکند.
دادستانهای این کشور پیشتر گفتهاند گبرف و مراکز متعلق به شرکت او، هدف عملیات عوامل روسیه قرار گرفتهاند.
بلغارستان در سال ۲۰۲۴ برای شش شهروند روسیه حکم بازداشت صادر کرد.
این افراد به دست داشتن در تخریب انبارهای امکو میان سالهای ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۰ متهم شدند؛ انبارهایی که مهمات در نظر گرفتهشده برای صادرات به اوکراین و گرجستان را نگهداری میکردند.
دادستانها در آن زمان اعلام کردند دلایلی برای ظن داشتن به وجود ارتباط میان انفجارهای بلغارستان، تلاش برای مسموم کردن گبرف در سال ۲۰۱۵ و انفجار انبارهای مهمات در جمهوری چک در سال ۲۰۱۴ در اختیار دارند.
مسکو این اتهامها را رد کرده است. هنوز مدرکی درباره علت حادثه تازه یا دخالت احتمالی روسیه منتشر نشده و تحقیقات در مراحل ابتدایی قرار دارد.
در بریتانیا نیز مقامهای پلیس پیشتر درباره افزایش اقدامات خرابکارانه منتسب به دولتهای خارجی، از جمله روسیه، هشدار دادهاند.
با این حال، وجود چنین سابقهای بهتنهایی عامل انفجار تازه در بلغارستان را مشخص نمیکند.
درخواست برای افزایش حفاظت از مراکز تسلیحاتی
اسلاوچو دیمیف، مدیر تاسیسات تولیدی امکو، وقوع آتشسوزی ۲۱ شهریور را تایید کرد.
به گفته او، این مرکز عمدتا محل نگهداری مهمات است و مقدار محدودی گلوله با کالیبر متوسط نیز در آن نگهداری میشود.
دیمیف گفت پس از تکرار چنین حوادثی باید تدابیر بیشتری برای حفاظت از مراکز تولید و نگهداری تسلیحات اندیشیده شود.
او افزود: «اگر در نهایت نتیجه گرفته شود که این مراکز هدف حمله قرار گرفتهاند، این فقط حمله به یک شرکت مشخص نیست بلکه حمله به منافع ملی است.»
خبرگزاری رویترز شنبه ۲۱ شهریور گزارش داد دیدارهای رییسجمهوری آمریکا با رهبران ایرلند بخشی از یک سفر رسمی دولتی نیست.
معاون نخستوزیر و وزیر امور خارجه ایرلند، در فرودگاه دوبلین از ترامپ استقبال کردند.
این سفر پس از کنوانسیون هفته جاری حزب جمهوریخواه و برگزاری مراسم سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر انجام میشود و انتظار میرود مسائل حساس سیاسی، از جمله روابط اقتصادی دو کشور و نگرانی رهبران ایرلند درباره جنگ ایران، در گفتوگوها مطرح شوند.
سفر ترامپ در حالی صورت میگیرد که حزب جمهوریخواه برای حفظ اکثریت خود در مجلس نمایندگان و سنای آمریکا در انتخابات میاندورهای نوامبر تلاش میکند.
جنگ ایران با افزایش قیمت بنزین در سراسر آمریکا، نگرانیهای اقتصادی رایدهندگان را تشدید کرده و بر کارزار انتخاباتی جمهوریخواهان فشار آورده است.
از سوی دیگر، ایرلند از حامیان جدی فلسطینیان در اتحادیه اروپا به شمار میرود.
پارلمان این کشور در ماه ژوییه قانونی تصویب کرد که تجارت کالا با شهرکهای واقع در کرانه باختری تحت اشغال اسرائیل را محدود میکند.
شماری از قانونگذاران آمریکایی و سفیر ایالات متحده در ایرلند از این قانون انتقاد کردهاند.
روابط اقتصادی گسترده آمریکا و ایرلند
مایکل مارتین، نخستوزیر ایرلند، تاکنون کوشیده است از بروز تنش سیاسی با دولت آمریکا جلوگیری کند.
او در پاسخ به پرسشی درباره سفر ترامپ گفت: «روابط ایرلند و ایالات متحده از نظر اقتصادی بسیار مهم است و برای هر دو طرف اهمیت بسیار زیادی دارد.»
شرکتهای آمریکایی حدود ۱۰ درصد نیروی کار ایرلند را استخدام کردهاند. دولتهای پیدرپی این کشور نیز طی چند دهه، مشاغل ایجادشده از سوی این شرکتها و درآمد حاصل از مالیات شرکتی را در اولویت قرار دادهاند. این سیاست به ایرلند کمک کرده است در سالهای اخیر یکی از باثباتترین وضعیتهای مالی دولتی را در اروپا داشته باشد.
ترامپ ۲۱ شهریور در دوبلین با کاترین کانلی، رییسجمهوری ایرلند، دیدار میکند.
کانلی که سال گذشته به این مقام انتخاب شد، سیاستمداری صریح با دیدگاههای چپ رادیکال در سیاست خارجی است.
در سفر پیشین ترامپ به ایرلند در سال ۲۰۱۹، کانلی و هوادارانش در اعتراض به حضور او مقابل فرودگاه شانون در غرب کشور تجمع کردند.
شماری از حامیان کانلی اکنون از او خواستهاند علیه عملیات نظامی آمریکا در نقاط مختلف جهان موضع بگیرد و از سیاست بیطرفی ایرلند دفاع کند.
اعتراضها و مسابقات گلف در دونبگ
قرار است همزمان با سفر ترامپ، تجمعهای ضدجنگ و اعتراضهایی علیه او در دوبلین و غرب ایرلند، در نزدیکی مجموعه گلف ترامپ اینترنشنال در دونبگ، برگزار شوند.
ترامپ هشتمین رییسجمهوری مستقر آمریکا است که از ایرلند دیدار میکند.
این سفرها از سال ۱۹۶۳ و با حضور جان اف کندی در ایرلند آغاز شدند.
با وجود برنامههای سیاسی، سفر تازه برخی ویژگیهای آخر هفتههای معمول ترامپ را نیز دارد؛ تعطیلاتی که اغلب حول بازی گلف در املاک متعلق به شرکت او میگذرد.
سازمان ترامپ در سال ۲۰۱۴ کنترل زمین گلف دونبگ را به دست گرفت. این مجموعه آخر هفته میزبان مسابقات گلف آزاد ایرلند است و انتظار میرود ترامپ ۲۲ شهریور در مراسم اهدای جام به قهرمان مسابقات شرکت کند.
قرارگاه قدس نیروی زمینی سپاه پاسداران شنبه ۲۱ شهریور اعلام کرد در درگیری نظامی با افراد مسلح، سه نفر از نیروهای سپاه پاسداران کشته شدند.
این قرارگاه اعلام کرد تا پیش از ظهر شنبه، چهار نفر از افراد مسلح نیز کشته شدند.
وبسایت حالوش گزارش داد درگیری حدود ساعت چهار بامداد ۲۱ شهریور آغاز شد و بیش از سه ساعت ادامه یافت.
به گفته منابع محلی، دهها نیروی امنیتی وارد منطقه بخشان شدند و تبادل آتش سنگینی در این محدوده رخ داد.
بر اساس این گزارش، دستکم ۱۴ صدای انفجار و تیراندازیهای پیاپی در اطراف مقر سپاه پاسداران در سراوان، خیابان انقلاب، اداره اطلاعات و زندان این شهر شنیده شد.
ویدیوهای منتشرشده نیز صدای تیراندازی و انفجار را ثبت کردهاند، اما زمان و محل دقیق ضبط همه تصاویر بهطور مستقل قابل تایید نیست.
حالوش همچنین از پرواز پهپادهای تجسسی، رفتوآمد آمبولانسها و انتقال نیروهای کمکی خبر داد.
منابع این رسانه گفتند یک خانه مسکونی با بیش از ۲۰ گلوله آرپیجی و چند نارنجک هدف قرار گرفته است.
ساعاتی پس از انتشار گزارش اولیه، رسانههای حکومتی از قول علی خلیلآبادی، معاون امنیتی و انتظامی استانداری سیستان و بلوچستان، نوشتند نیروهای امنیتی، «محل تجمع یک گروه مسلح» را در بخشان شناسایی کردهاند و هدف قرار دادهاند.
او نام این گروه، هویت افراد حاضر در محل، شمار تلفات و شواهد مربوط به هدف اعلامشده عملیات را ارائه نکرد.
تا زمان انتشار این گزارش، هیچ گروهی مسئولیت درگیری را بر عهده نگرفته است.
تداوم درگیریهای مسلحانه در جنوب شرق ایران
سراوان و دیگر شهرهای استان سیستان و بلوچستان در سالهای اخیر بارها صحنه درگیری نیروهای امنیتی با گروههای مسلح بودهاند.
شهریور ۱۴۰۴، همزمان با عملیات نیروهای حکومتی در ایرانشهر، خاش و سراوان، مقامهای رسمی از کشته شدن هشت فرد مسلح و یک عضو سپاه پاسداران خبر دادند.
حالوش در آن زمان از درگیریهای طولانی و استفاده از سلاحهای سنگین گزارش داده بود.
گروه جیشالعدل پیشتر مسئولیت شماری از حملات در این منطقه را پذیرفته است؛ از جمله در دی ۱۴۰۲ که این گروه اعلام کرد جانشین سابق فرمانده سپاه سراوان را کشته است.
جمهوری اسلامی و آمریکا، این گروه را «سازمانی تروریستی» خواندهاند.
