چهار منبع به خبرگزاری رویترز گفتند اعضای بریکس بر سر متن بیانیهای مشترک به توافق رسیدهاند که بدون نام بردن از کشوری مشخص، آغاز یکجانبه جنگ از سوی هر کشور را محکوم میکند. رهبران بریکس قرار است شنبه ۲۱ شهریور، متن را تصویب کنند.
نشست سالانه بریکس این آخر هفته در دهلینو برگزار میشود. این گروه شامل کشورهای برزیل، روسیه، هند، چین، آفریقای جنوبی، مصر، اتیوپی، اندونزی، امارات متحده عربی، عربستان سعودی و ایران است.
به گفته منابع رویترز، نمایندگان کشورهای عضو برای دستیابی به اجماع تلاش کردهاند اختلاف میان جمهوری اسلامی و امارات را کاهش دهند؛ دو کشوری که در دو سوی درگیریها در منطقه قرار گرفتهاند.
توافق بر سر متن بیانیه از آن جهت اهمیت دارد که وزیران خارجه بریکس در نشست اردیبهشت خود در دهلینو نتوانستند بر سر یک بیانیه مشترک به توافق برسند.
هند در پایان آن نشست تنها جمعبندی ریاست دورهای بریکس را منتشر کرد و اختلاف اعضا درباره جنگ ایران و نقش امارات، از موانع اصلی اجماع بود.
نشست پیشین سران بریکس در تیر ۱۴۰۴ در ریو دو ژانیرو با تصویب «بیانیه ریو» پایان یافت.
جنگ ایران، آزمونی برای انسجام بریکس
در نشست وزیران خارجه، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، امارات را به مشارکت در جنگ علیه حکومت ایران متهم کرد؛ اتهامی که ابوظبی آن را رد کرد.
این تنش پیشین اکنون نمایندگان کشورهای عضو را واداشته است عباراتی انتخاب کنند که هم قابلیت تصویب با اجماع را داشته باشد و هم موضع بریکس را علیه اقدام نظامی یکجانبه منعکس کند.
احتمال خودداری از نام بردن از کشورها در متن نهایی نیز نشاندهنده همین ملاحظه است.
بریکس تصمیمهای سیاسی خود را بر پایه اجماع میگیرد و مخالفت هر عضو میتواند مانع انتشار بیانیه مشترک شود.
مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، در حاشیه مجمع تجاری بریکس خواستار گسترش مبادلات میان اعضا با ارزهای ملی، متنوعسازی مسیرهای پرداخت و کاهش وابستگی به شبکههای مالی تحت نفوذ غرب شد.
جمهوری اسلامی همچنین خواهان عضویت در بانک توسعه جدید بریکس است.
دیدارهایی در حاشیه نشست
نارندرا مودی، نخستوزیر هند، ۲۰ شهریور با پزشکیان دیدار کرد.
این دومین ملاقات دو رهبر در کمتر از دو هفته بود. دو طرف پیشتر در حاشیه نشست سازمان همکاری شانگهای در بیشکک گفتوگو کرده بودند.
مودی در دیدار دهلینو بر حل اختلافها از راه گفتوگو و دیپلماسی، دستیابی به صلح پایدار و حفاظت از آزادی کشتیرانی و تجارت تاکید کرد.
او همچنین خواستار تضمین امنیت دریانوردان شد؛ موضوعی که پس از حملات دریایی و کشته شدن ۱۰ شهروند هندی برای دهلینو اهمیت بیشتری یافته است.
دو طرف همچنین روابط دوجانبه و تحولات غرب آسیا را بررسی کردند.
مودی در دیداری جداگانه با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، همکاریهای سیاسی، اقتصادی، دفاعی، انرژی و فضایی دو کشور را ارزیابی کرد.
جنگهای ایران و اوکراین و تاثیر آنها بر تجارت دریایی و امنیت دریانوردان هندی نیز از محورهای گفتوگو بود.
پوتین از مودی دعوت کرد برای برگزاری بیستوچهارمین نشست سالانه هند و روسیه به مسکو سفر کند و نخستوزیر هند این دعوت را پذیرفت.
شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، نیز ۲۱ شهریور وارد دهلینو شد.
قرار است او و مودی در حاشیه اجلاس دیدار کنند.
این نخستین سفر شی به هند از سال ۱۳۹۸ و سومین ملاقات رهبران دو کشور در سه سال اخیر است.
این دیدار بخشی از تلاش محتاطانه پکن و دهلینو برای ترمیم روابط پس از درگیری مرزی سال ۱۳۹۹ در هیمالیا به شمار میرود.
خبرگزاری رویترز شنبه ۲۱ شهریور گزارش داد دیدارهای رییسجمهوری آمریکا با رهبران ایرلند بخشی از یک سفر رسمی دولتی نیست.
معاون نخستوزیر و وزیر امور خارجه ایرلند، در فرودگاه دوبلین از ترامپ استقبال کردند.
این سفر پس از کنوانسیون هفته جاری حزب جمهوریخواه و برگزاری مراسم سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر انجام میشود و انتظار میرود مسائل حساس سیاسی، از جمله روابط اقتصادی دو کشور و نگرانی رهبران ایرلند درباره جنگ ایران، در گفتوگوها مطرح شوند.
سفر ترامپ در حالی صورت میگیرد که حزب جمهوریخواه برای حفظ اکثریت خود در مجلس نمایندگان و سنای آمریکا در انتخابات میاندورهای نوامبر تلاش میکند.
جنگ ایران با افزایش قیمت بنزین در سراسر آمریکا، نگرانیهای اقتصادی رایدهندگان را تشدید کرده و بر کارزار انتخاباتی جمهوریخواهان فشار آورده است.
از سوی دیگر، ایرلند از حامیان جدی فلسطینیان در اتحادیه اروپا به شمار میرود.
پارلمان این کشور در ماه ژوییه قانونی تصویب کرد که تجارت کالا با شهرکهای واقع در کرانه باختری تحت اشغال اسرائیل را محدود میکند.
شماری از قانونگذاران آمریکایی و سفیر ایالات متحده در ایرلند از این قانون انتقاد کردهاند.
روابط اقتصادی گسترده آمریکا و ایرلند
مایکل مارتین، نخستوزیر ایرلند، تاکنون کوشیده است از بروز تنش سیاسی با دولت آمریکا جلوگیری کند.
او در پاسخ به پرسشی درباره سفر ترامپ گفت: «روابط ایرلند و ایالات متحده از نظر اقتصادی بسیار مهم است و برای هر دو طرف اهمیت بسیار زیادی دارد.»
شرکتهای آمریکایی حدود ۱۰ درصد نیروی کار ایرلند را استخدام کردهاند. دولتهای پیدرپی این کشور نیز طی چند دهه، مشاغل ایجادشده از سوی این شرکتها و درآمد حاصل از مالیات شرکتی را در اولویت قرار دادهاند. این سیاست به ایرلند کمک کرده است در سالهای اخیر یکی از باثباتترین وضعیتهای مالی دولتی را در اروپا داشته باشد.
ترامپ ۲۱ شهریور در دوبلین با کاترین کانلی، رییسجمهوری ایرلند، دیدار میکند.
کانلی که سال گذشته به این مقام انتخاب شد، سیاستمداری صریح با دیدگاههای چپ رادیکال در سیاست خارجی است.
در سفر پیشین ترامپ به ایرلند در سال ۲۰۱۹، کانلی و هوادارانش در اعتراض به حضور او مقابل فرودگاه شانون در غرب کشور تجمع کردند.
شماری از حامیان کانلی اکنون از او خواستهاند علیه عملیات نظامی آمریکا در نقاط مختلف جهان موضع بگیرد و از سیاست بیطرفی ایرلند دفاع کند.
اعتراضها و مسابقات گلف در دونبگ
قرار است همزمان با سفر ترامپ، تجمعهای ضدجنگ و اعتراضهایی علیه او در دوبلین و غرب ایرلند، در نزدیکی مجموعه گلف ترامپ اینترنشنال در دونبگ، برگزار شوند.
ترامپ هشتمین رییسجمهوری مستقر آمریکا است که از ایرلند دیدار میکند.
این سفرها از سال ۱۹۶۳ و با حضور جان اف کندی در ایرلند آغاز شدند.
با وجود برنامههای سیاسی، سفر تازه برخی ویژگیهای آخر هفتههای معمول ترامپ را نیز دارد؛ تعطیلاتی که اغلب حول بازی گلف در املاک متعلق به شرکت او میگذرد.
سازمان ترامپ در سال ۲۰۱۴ کنترل زمین گلف دونبگ را به دست گرفت. این مجموعه آخر هفته میزبان مسابقات گلف آزاد ایرلند است و انتظار میرود ترامپ ۲۲ شهریور در مراسم اهدای جام به قهرمان مسابقات شرکت کند.
ولیالله حیاتی، معاون امنیتی و انتظامی استانداری خوزستان، شنبه ۲۱ شهریور گفت مقامهای عراقی از بامداد شنبه مرزهای شلمچه و چذابه را تا اطلاع ثانوی بستهاند و اکنون هیچگونه تردد مسافر یا کالا از این دو گذرگاه انجام نمیشود.
خبرگزاری رویترز نیز به نقل از دو منبع امنیتی عراقی گزارش داد بغداد دستور بسته شدن گذرگاه شلمچه را بهعنوان اقدامی احتیاطی صادر کرده است.
این منابع گفتند همزمان عملیاتی گسترده برای شناسایی و تعقیب عاملان حمله پهپادی به عربستان سعودی در جریان است.
از سوی دیگر، شبکه عراقی دجله به نقل از «منبعی در فرودگاه بصره» گزارش داد پروازهای ورودی از ایران و خروجی به مقصد ایران، تا اطلاع ثانوی لغو شدهاند.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، نیز نوشت در حالیکه مدیر سازمان فوتبال استقلال شامگاه ۲۰ شهریور گفته بود اعضای این تیم ساعت ۱۴ شنبه ۲۱ شهریور تهران را به مقصد بصره ترک میکنند، فرودگاه بینالمللی این شهر تمام پروازهای با مبدا و بهمقصد ایران را تا اطلاع ثانوی تعلیق کرد.
واکنش بغداد به حمله پهپادی
عربستان سعودی جمعه اعلام کرد پهپادهایی که از خاک عراق به پرواز درآمده بودند، خط لوله شرقـغرب این کشور را هدف قرار دادند.
حمله ۱۹ شهریور چند ایستگاه پمپاژ در مناطق ریاض و مدینه را هدف گرفت، شماری را زخمی کرد و فعالیت این سامانه انتقال نفت را موقتا متوقف ساخت.
هیچ گروهی مسئولیت حمله را بر عهده نگرفته است، اما مقامهای آمریکایی و سعودی، گروههای شبهنظامی همسو با جمهوری اسلامی در عراق را در شمار مظنونان احتمالی قرار دادهاند.
دولت عراق پس از تایید پرتاب پهپادها از استان میسان، فرمانده عملیات میسان را برکنار کرد و کمیتهای برای بررسی عملکرد این فرماندهی تشکیل داد.
سخنگوی فرماندهی کل نیروهای مسلح عراق گفت بغداد اجازه نخواهد داد خاک یا حریم هوایی این کشور پایگاهی برای حمله به کشورهای دیگر باشد و با هر فرد یا گروه دخیل برخورد خواهد کرد.
عربستان سعودی نیز به درخواست نخستوزیر عراق، اقدام تلافیجویانه خود را به تعویق انداخت تا بغداد برای شناسایی عاملان حمله و جلوگیری از تکرار آن فرصت داشته باشد.
افزایش فشار امنیتی بر عراق
بسته شدن دو گذرگاه مرزی نشان میدهد دامنه اقدامات امنیتی بغداد از استان میسان فراتر رفته و مسیرهای ارتباطی با ایران را نیز در بر گرفته است. با این حال، مقامهای عراقی هنوز اعلام نکردهاند این محدودیتها چه مدت ادامه خواهد داشت یا چه ارتباط مستقیمی میان عبور از مرزها و عاملان حمله یافتهاند.
حمله به خط لوله شرقـغرب در شرایطی صورت گرفت که کاهش تردد نفتکشها در تنگه هرمز، اهمیت این مسیر را برای صادرات نفت عربستان سعودی افزایش داده است.
این خط لوله روزانه حدود پنج میلیون بشکه نفت را به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ منتقل میکند.
همزمان، پیشروی حوثیها در سواحل غربی یمن و تصرف بخش یمنی تنگه بابالمندب، مسیر دریای سرخ را نیز با تهدید بیشتری روبهرو کرده است.
مجموعه این تحولات، فشار بر دولت عراق را در آستانه پایان مهلت خلع سلاح گروههای شبهنظامی افزایش داده تا مانع استفاده دوباره از خاک این کشور برای حمله به همسایگان شود.
سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، جمعه ۲۰ شهریور، همزمان با بیستوپنجمین سالگرد حملات، ۷۱ سند از طبقهبندی خارجشده را در اختیار عموم قرار داد. جان رتکلیف، رییس این سازمان، انتشار این اسناد را «اقدامی در راستای شفافیتی استثنایی» توصیف کرد و گفت این بزرگترین مجموعهای است که سیا تاکنون بهطور همزمان از تحلیلهای خود درباره حملات ۱۱ سپتامبر منتشر کرده است.
رتکلیف در بیانیهای گفت: «۲۵ سال پیش، حملات ۱۱ سپتامبر ضربهای به کشور ما وارد کرد، اما نتوانست ما را در هم بشکند.» او افزود نسلهای مختلف افسران سیا از آن زمان فعالیت حرفهای خود را وقف اجرای عدالت برای آمریکاییهای جانباخته و اطمینان از این کردهاند که القاعده دیگر هرگز نتواند به آمریکا آسیب برساند.
رییس سیا همچنین گفت شماری از افسران این سازمان در سالهای پس از حملات، در جریان آنچه «جنگ جهانی علیه تروریسم» خوانده میشود، جان خود را فدا کردند. او افزود: «ما با پایبندی به تعهدمان برای مختل کردن، از هم پاشیدن و شکست دادن کسانی که قصد آسیب رساندن به ما را دارند، یاد و خدمات آنان را گرامی میداریم.»
یکی از مهمترین اسناد منتشرشده، هشداری است که سیا در سال ۱۹۹۸ و در دوره ریاستجمهوری کلینتون در اختیار او قرار داده بود. در این یادداشت که تاریخ آن به ۱۰ سپتامبر همان سال بازمیگردد، هشدار داده شده بود که القاعده «ممکن است هواپیمایی مملو از مواد منفجره را به یکی از شهرهای آمریکا بکوبد».
کمیسیون تحقیق درباره حملات ۱۱ سپتامبر در گزارش سال ۲۰۰۴ خود به این یادداشت اشاره کرده بود، اما نگفته بود که هشدار یادشده بخشی از گزارش اطلاعاتی روزانه رییسجمهوری بوده است. مطالب گنجاندهشده در این گزارشهای روزانه از حساسترین اسناد اطلاعاتی دولت آمریکا به شمار میروند و تنها در اختیار رییسجمهوری و حلقه محدودی از مشاوران امنیت ملی قرار میگیرند.
اگرچه به نظر نمیرسد اسناد تازه از طبقهبندی خارجشده حاوی افشاگری عمدهای درباره حملات باشند، جزئیات بیشتری از اطلاعاتی ارائه میکنند که کلینتون و بوش در آستانه ۱۱ سپتامبر دریافت کرده بودند. انتشار آنها بار دیگر بحث درباره میزان آگاهی مقامهای ارشد آمریکا از تهدید القاعده و نحوه برخورد با هشدارهای پیش از حملات را مطرح کرده است.
همزمان با انتشار این اسناد، تری استرادا، همسر یکی از قربانیان ۱۱ سپتامبر، در مراسم یادبود این حملات در شهر نیویورک از دولت دونالد ترامپ خواست عربستان سعودی را در ارتباط با حملات پاسخگو کند.
پانزده نفر از هواپیماربایان القاعده که در حملات ۱۱ سپتامبر مشارکت داشتند، شهروند عربستان سعودی بودند. استرادا و شماری دیگر از اعضای خانوادههای قربانیان معتقدند سعودیها در این حملات نقش داشتهاند؛ اتهامی که حکومت عربستان سعودی بارها آن را رد کرده است.
به نوشته نشریه هیل، اولیویا ویلز، سخنگوی کاخ سفید، در پاسخ به درخواست اظهارنظر درباره سخنان استرادا، به انتشار اسناد سیا اشاره کرد. او گفت ترامپ «شفافترین دولت تاریخ» را رهبری میکند و به همین دلیل اجازه داده است صدها صفحه سند مرتبط با حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ از طبقهبندی خارج و منتشر شوند.
ویلز افزود رییسجمهوری آمریکا همواره یاد آمریکاییهایی را که در حملات ۱۱ سپتامبر جان باختند، اعضای خانوادههای آنان و اقدامات قهرمانانه آن روز گرامی خواهد داشت؛ روزی که به گفته او، «روحیه شکستناپذیر مردم آمریکا» بر شرایط غلبه کرد.
علی فالح الزیدی، نخستوزیر و فرمانده کل نیروهای مسلح عراق، دستور تشکیل کمیتهای برای تحقیق درباره عملکرد فرماندهی عملیات میسان را صادر کرد. دفتر نخستوزیری عراق اعلام کرد برکناری فرمانده این یگان پس از آن صورت گرفت که مشخص شد پهپادهای عامل حمله از یکی از نقاط استان میسان به پرواز درآمدهاند.
صباح نعمان، سخنگوی فرماندهی کل نیروهای مسلح عراق، گفت بغداد هرگونه حملهای را که امنیت عربستان سعودی و روابط دو کشور را تهدید کند، قاطعانه محکوم میکند. به گفته او، عراق اجازه نخواهد داد خاک یا حریم هوایی این کشور به پایگاهی برای حمله به کشورهای دیگر تبدیل شود و علیه هر فرد یا گروهی که نقش آن در این حمله ثابت شود، اقدامات قانونی سختگیرانهای انجام خواهد داد.
عراق همچنین از خودداری عربستان سعودی از واکنش فوری نظامی استقبال کرد. وزارت خارجه عربستان سعودی اعلام کرده است ریاض به درخواست نخستوزیر عراق، اقدام تلافیجویانه را به تعویق انداخته تا بغداد فرصت داشته باشد درباره عاملان حمله تحقیق و از تکرار چنین عملیاتی جلوگیری کند.
حمله پهپادی روز پنجشنبه ۱۹ شهریور، ایستگاههای پمپاژ خط لوله «شرق به غرب» در مناطق ریاض و مدینه را هدف قرار داد و به زخمی شدن شماری از افراد و توقف موقت فعالیت این سامانه انتقال نفت انجامید. تصاویر ماهوارهای نیز خسارتهای ناشی از آتشسوزی در دستکم یکی از ایستگاهها را نشان میدهد، اما هنوز ابعاد کامل خسارت و زمان لازم برای ازسرگیری فعالیت خط لوله مشخص نیست.
این خط لوله پس از کاهش شدید تردد نفتکشها در تنگه هرمز به یکی از مسیرهای اصلی صادرات نفت عربستان سعودی تبدیل شده است و روزانه حدود پنج میلیون بشکه نفت را به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ منتقل میکند. حمله به این تاسیسات در حالی صورت گرفت که حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی نیز با تصرف بخش یمنی تنگه بابالمندب و جزایر راهبردی اطراف آن، توان بیشتری برای تهدید کشتیرانی و نفتکشهای سعودی به دست آوردهاند.
هنوز هیچ گروهی مسئولیت حمله به خط لوله را بر عهده نگرفته است. با این حال، مقامهای آمریکایی و سعودی گروههای شبهنظامی همسو با جمهوری اسلامی در عراق را از مظنونان احتمالی میدانند. این حمله در آستانه پایان مهلت تعیینشده دولت عراق برای خلع سلاح گروههای شبهنظامی، فشار سیاسی و امنیتی بر بغداد را افزایش داده است.
در بیانیه وزارت انرژی عربستان سعودی به عاملان این حمله، میزان خسارت و مدت تعطیلی خطوط انتقال نفت در این مناطق اشارهای نشده بود. اما ساعتی بعد وزارت خارجه عربستان سعودی اعلام کرد خط لوله نفتی شرق به غرب این کشور با پهپادهایی که از عراق پرتاب شده بودند، هدف حمله قرار گرفته است.
شبکه سیانان نیز جملعه ۲۰ شهریور بهنقل از دو مقام آمریکایی آگاه از موضوع، گزارش داد که یک سامانه کلیدی خط لوله نفت در عربستان سعودی روز پنجشنبه هدف پرتابهها قرار گرفته است.
یکی از مقامهای آمریکایی به این شبکه گفت بررسی اولیه نشان داده است که ایستگاههای پمپاژ واقع در کنار خود خط لوله هدف قرار گرفتهاند.
بهگزارش سیانان، یک تصویر ماهوارهای که روز جمعه گرفته شده، ظاهرا خسارات گسترده ناشی از آتشسوزی در یکی از ایستگاههای پمپاژ را نشان میدهد. تصویری از یک ایستگاه پمپاژ دیگر که روز پنجشنبه گرفته شده بود، آتشسوزی کوچکی را نشان میداد که ستونهایی از دود غلیظ و سیاه به هوا میفرستاد.
هنوز مشخص نیست چه گروهی مسئول این حملات بوده و آیا بخشهایی از خود خط لوله نیز آسیب دیده است یا نه، اما یکی از مقامهای آمریکایی گفت این سامانه با پهپادهایی که از عراق به پرواز درآمده بودند هدف قرار گرفته است. منابع همچنین گفتند هنوز مشخص نیست تعمیر خسارات چه مدت زمان خواهد برد.
بهنوشته سیانان این حمله نشان میدهد که منابع نفتی عربستان سعودی و توانایی این کشور برای صادرات نفت با ادامه جنگ ایران با تهدیدهای فزایندهای روبهرو است. حملات به این خط لوله همزمان با پیشروی برقآسای حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی در نوار ساحلی این کشور در دریای سرخ صورت گرفته است.
در ادامه پیشروی حوثیها در یمن، خبرگزاری فرانسه جمعه ۲۰ شهریور گزارش داد این گروه نیابتی جمهوری اسلامی کنترل بخش یمنی تنگه بابالمندب را در دست گرفته است. همزمان گزارشهایی از سفر دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، و نزدیک به ۱۰۰ مستشار نظامی آمریکا به عربستان سعودی منتشر شده است.
بهگزارش خبرگزاری فرانسه حوثیها در عملیاتی برقآسا سراسر سواحل یمن در دریای سرخ و سه جزیره راهبردی در این دریا را تصرف کردند.
یکی از مقامهای محلی دولت یمن که از حمایت ریاض برخوردار است، تایید کرد حوثیها عملیات تصرف منطقه بابالمندب و جزیره میون را تکمیل کردهاند.
یک مقام نظامی دولت یمن نیز گفت حوثیها جزایر حنیش بزرگ و حنیش کوچک و سراسر سواحل مجاور دریای سرخ را به کنترل خود درآوردهاند.
این دو آخرین جزایر منطقه بابالمندب بودند که هنوز در اختیار حوثیها قرار نداشتند.
این مقام نظامی افزود: «تمام مناطقی که در ساحل غربی در کنترل ما بود، سقوط کرده است.»
تصرف این جزایر، بهویژه میون که در میانه تنگه بابالمندب قرار دارد، توانایی حوثیها را برای حمله به نفتکشهای عربستان سعودی، بزرگترین صادرکننده نفت جهان، افزایش میدهد.
این گروه مورد حمایت تهران ۲۹ تیر از آغاز محاصره دریایی عربستان سعودی خبر داد.
در پی نوسانات شدید ناشی از تحولات خاورمیانه، قیمت نفت از ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرده است.
دولت عربستان سعودی، شرکت نفت دولتی آرامکو، کاخ سفید، وزارت امور خارجه آمریکا و فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، به درخواستهای سیانان برای اظهار نظر در مورد این حملات پاسخ ندادند.
به گفته یک منبع آگاه، مقامهای آمریکایی در حال جمعآوری اطلاعات درباره این حملات هستند.
وبسایت اکسیوس، شامگاه پنجشنبه گزارش داد محمد بن سلمان،ولیعهد عربستان سعودی، روز پنجشنبه در دو تماس تلفنی از دونالد ترامپ خواست آمریکا حوثیهای یمن را هدف قرار دهد، اما رییسجمهوری ایالات متحده این درخواست را رد کرد.
اگرچه هنوز منشاء حمله مشخص نیست و حوثیها نیز در روزهای اخیر به مناطقی در عربستان حمله کردهاند، بهنام بن طالبلو، مدیر ارشد برنامه ایران در بنیاد دفاع از دموکراسیها، به سیانان گفت گروههای شبهنظامی همسو با حکومت ایران در عراق پیشتر از پهپاد برای حمله به عربستان سعودی استفاده کردهاند و ممکن است این بار نیز در چارچوب راهبرد گستردهتر جمهوری اسلامی برای استفاده از نیروهای نیابتی خود به منظور وادار کردن کشورهای عربی به مخالفت با حضور نیروهای آمریکایی در منطقه چنین کرده باشند.
در اواخر ژوئیه، خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان سعودی، در واشینگتن با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، و جیدی ونس، معاون رییسجمهوری، دیدار کرد تا ارزیابی پادشاهی سعودی از جنگ جاری آمریکا با جمهوری اسلامی را به کاخ سفید منتقل کند.
منابع به سیانان گفتند ارزیابی عربستان این بود که تهران تلاش خواهد کرد از طریق تشدید تنش برای خود اهرم فشار ایجاد کند و برای این کار از نیروهای نیابتی باقیمانده خود، شبهنظامیان در عراق و حوثیها، استفاده خواهد کرد.
اهمیت خط لوله شرق-غرب در عربستان
براساس تصاویر ماهوارهای در روز پنجشنبه ۹ آتشسوزی بزرگ در نزدیکی خط لوله شرق-غرب عربستان سعودی شناسایی شد، هرچند محل دستکم شش مورد از این آتشسوزیها ظاهرا با گودالهای مشعل مطابقت داشت؛ مکانهایی که در مواقع اضطراری میتوان نفت و گاز را در آنها سوزاند.
از زمان آغاز جنگ آمریکا و جمهوری اسلامی، این خط لوله برای عربستان سعودی اهمیتی کلیدی پیدا کرده است. پس از کاهش چشمگیر تردد نفتکشها از تنگه هرمز، این کشور صادرات حدود پنج میلیون بشکه نفت در روز را از طریق خط لوله شرق-غرب به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل شده است.
حوثیها با اعلام محاصره دریایی عربستان تاکید کردهاند هر کشتی سعودی را که بخواهد از طریق بابالمندب از دریای سرخ عبور کند هدف قرار خواهند داد. به همین دلیل ممکن است این مسیر خروجی برای نفت عربستان نیز در معرض خطر قرار گیرد.
مقامهای آمریکایی و کارشناسان گفتند تعمیر ایستگاههای پمپاژ میتواند نسبت به تعمیر خسارات عمده واردشده به خود خط لوله، کار کمدردسرتری باشد.
حمله به سامانه خط لوله در حالی رخ داده است که عربستان سعودی همچنین به اوپک گزارش داده تولید نفت خام این کشور در ماه گذشته بهشدت کاهش یافته و به پایینترین سطح از سال ۱۹۹۰ رسیده است.
