بلغارستان تحقیق درباره انفجار و آتشسوزی در یکی دیگر از مراکز نگهداری تسلیحات شرکت امکو (EMCO) را آغاز کرده است. وزیر کشور بلغارستان گفت احتمال خرابکاری، دخالت خارجی و ارتباط حادثه با آتشسوزی ماه گذشته، بررسی میشود.
این آتشسوزی در نزدیکی روستای تساروا لیوادا رخ داد و بر اساس گزارشهای اولیه، هیچکس در آن آسیب ندید.
ویدیوهای پخششده در رسانههای محلی نشان میدهند شعلههای آتش آسمان شب را روشن کردهاند.
ایوان دمرجیف، وزیر کشور بلغارستان، شنبه ۲۱ شهریور به خبرنگاران گفت آتش مهار شده و تحقیقات برای مشخص شدن علت حادثه ادامه دارد.
او افزود: «موارد قبلی وقوع آتشسوزیهای مشابه در انبارهای این شرکت و همچنین شرکتهای دیگر را بررسی خواهیم کرد تا ارتباط احتمالی یا الگویی مشابه پیدا کنیم.»
حادثه تازه چند هفته پس از انفجار و آتشسوزی در یکی دیگر از انبارهای تسلیحاتی امکو در غرب بلغارستان رخ داد.
دمرجیف تاکید کرد دستاندرکاران تحقیق، «دخالت خارجی را منتفی نمیدانند».
سابقه اتهام علیه عوامل روسیه
شرکت امکو را امیلیان گبرف، تاجر تسلیحات بلغارستانی، اداره میکند.
دادستانهای این کشور پیشتر گفتهاند گبرف و مراکز متعلق به شرکت او، هدف عملیات عوامل روسیه قرار گرفتهاند.
بلغارستان در سال ۲۰۲۴ برای شش شهروند روسیه حکم بازداشت صادر کرد.
این افراد به دست داشتن در تخریب انبارهای امکو میان سالهای ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۰ متهم شدند؛ انبارهایی که مهمات در نظر گرفتهشده برای صادرات به اوکراین و گرجستان را نگهداری میکردند.
دادستانها در آن زمان اعلام کردند دلایلی برای ظن داشتن به وجود ارتباط میان انفجارهای بلغارستان، تلاش برای مسموم کردن گبرف در سال ۲۰۱۵ و انفجار انبارهای مهمات در جمهوری چک در سال ۲۰۱۴ در اختیار دارند.
مسکو این اتهامها را رد کرده است. هنوز مدرکی درباره علت حادثه تازه یا دخالت احتمالی روسیه منتشر نشده و تحقیقات در مراحل ابتدایی قرار دارد.
در بریتانیا نیز مقامهای پلیس پیشتر درباره افزایش اقدامات خرابکارانه منتسب به دولتهای خارجی، از جمله روسیه، هشدار دادهاند.
با این حال، وجود چنین سابقهای بهتنهایی عامل انفجار تازه در بلغارستان را مشخص نمیکند.
درخواست برای افزایش حفاظت از مراکز تسلیحاتی
اسلاوچو دیمیف، مدیر تاسیسات تولیدی امکو، وقوع آتشسوزی ۲۱ شهریور را تایید کرد.
به گفته او، این مرکز عمدتا محل نگهداری مهمات است و مقدار محدودی گلوله با کالیبر متوسط نیز در آن نگهداری میشود.
دیمیف گفت پس از تکرار چنین حوادثی باید تدابیر بیشتری برای حفاظت از مراکز تولید و نگهداری تسلیحات اندیشیده شود.
او افزود: «اگر در نهایت نتیجه گرفته شود که این مراکز هدف حمله قرار گرفتهاند، این فقط حمله به یک شرکت مشخص نیست بلکه حمله به منافع ملی است.»
خبرگزاری رویترز شنبه ۲۱ شهریور گزارش داد دیدارهای رییسجمهوری آمریکا با رهبران ایرلند بخشی از یک سفر رسمی دولتی نیست.
معاون نخستوزیر و وزیر امور خارجه ایرلند، در فرودگاه دوبلین از ترامپ استقبال کردند.
این سفر پس از کنوانسیون هفته جاری حزب جمهوریخواه و برگزاری مراسم سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر انجام میشود و انتظار میرود مسائل حساس سیاسی، از جمله روابط اقتصادی دو کشور و نگرانی رهبران ایرلند درباره جنگ ایران، در گفتوگوها مطرح شوند.
سفر ترامپ در حالی صورت میگیرد که حزب جمهوریخواه برای حفظ اکثریت خود در مجلس نمایندگان و سنای آمریکا در انتخابات میاندورهای نوامبر تلاش میکند.
جنگ ایران با افزایش قیمت بنزین در سراسر آمریکا، نگرانیهای اقتصادی رایدهندگان را تشدید کرده و بر کارزار انتخاباتی جمهوریخواهان فشار آورده است.
از سوی دیگر، ایرلند از حامیان جدی فلسطینیان در اتحادیه اروپا به شمار میرود.
پارلمان این کشور در ماه ژوییه قانونی تصویب کرد که تجارت کالا با شهرکهای واقع در کرانه باختری تحت اشغال اسرائیل را محدود میکند.
شماری از قانونگذاران آمریکایی و سفیر ایالات متحده در ایرلند از این قانون انتقاد کردهاند.
روابط اقتصادی گسترده آمریکا و ایرلند
مایکل مارتین، نخستوزیر ایرلند، تاکنون کوشیده است از بروز تنش سیاسی با دولت آمریکا جلوگیری کند.
او در پاسخ به پرسشی درباره سفر ترامپ گفت: «روابط ایرلند و ایالات متحده از نظر اقتصادی بسیار مهم است و برای هر دو طرف اهمیت بسیار زیادی دارد.»
شرکتهای آمریکایی حدود ۱۰ درصد نیروی کار ایرلند را استخدام کردهاند. دولتهای پیدرپی این کشور نیز طی چند دهه، مشاغل ایجادشده از سوی این شرکتها و درآمد حاصل از مالیات شرکتی را در اولویت قرار دادهاند. این سیاست به ایرلند کمک کرده است در سالهای اخیر یکی از باثباتترین وضعیتهای مالی دولتی را در اروپا داشته باشد.
ترامپ ۲۱ شهریور در دوبلین با کاترین کانلی، رییسجمهوری ایرلند، دیدار میکند.
کانلی که سال گذشته به این مقام انتخاب شد، سیاستمداری صریح با دیدگاههای چپ رادیکال در سیاست خارجی است.
در سفر پیشین ترامپ به ایرلند در سال ۲۰۱۹، کانلی و هوادارانش در اعتراض به حضور او مقابل فرودگاه شانون در غرب کشور تجمع کردند.
شماری از حامیان کانلی اکنون از او خواستهاند علیه عملیات نظامی آمریکا در نقاط مختلف جهان موضع بگیرد و از سیاست بیطرفی ایرلند دفاع کند.
اعتراضها و مسابقات گلف در دونبگ
قرار است همزمان با سفر ترامپ، تجمعهای ضدجنگ و اعتراضهایی علیه او در دوبلین و غرب ایرلند، در نزدیکی مجموعه گلف ترامپ اینترنشنال در دونبگ، برگزار شوند.
ترامپ هشتمین رییسجمهوری مستقر آمریکا است که از ایرلند دیدار میکند.
این سفرها از سال ۱۹۶۳ و با حضور جان اف کندی در ایرلند آغاز شدند.
با وجود برنامههای سیاسی، سفر تازه برخی ویژگیهای آخر هفتههای معمول ترامپ را نیز دارد؛ تعطیلاتی که اغلب حول بازی گلف در املاک متعلق به شرکت او میگذرد.
سازمان ترامپ در سال ۲۰۱۴ کنترل زمین گلف دونبگ را به دست گرفت. این مجموعه آخر هفته میزبان مسابقات گلف آزاد ایرلند است و انتظار میرود ترامپ ۲۲ شهریور در مراسم اهدای جام به قهرمان مسابقات شرکت کند.
ولیالله حیاتی، معاون امنیتی و انتظامی استانداری خوزستان، شنبه ۲۱ شهریور گفت مقامهای عراقی از بامداد شنبه مرزهای شلمچه و چذابه را تا اطلاع ثانوی بستهاند و اکنون هیچگونه تردد مسافر یا کالا از این دو گذرگاه انجام نمیشود.
خبرگزاری رویترز نیز به نقل از دو منبع امنیتی عراقی گزارش داد بغداد دستور بسته شدن گذرگاه شلمچه را بهعنوان اقدامی احتیاطی صادر کرده است.
این منابع گفتند همزمان عملیاتی گسترده برای شناسایی و تعقیب عاملان حمله پهپادی به عربستان سعودی در جریان است.
از سوی دیگر، شبکه عراقی دجله به نقل از «منبعی در فرودگاه بصره» گزارش داد پروازهای ورودی از ایران و خروجی به مقصد ایران، تا اطلاع ثانوی لغو شدهاند.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، نیز نوشت در حالیکه مدیر سازمان فوتبال استقلال شامگاه ۲۰ شهریور گفته بود اعضای این تیم ساعت ۱۴ شنبه ۲۱ شهریور تهران را به مقصد بصره ترک میکنند، فرودگاه بینالمللی این شهر تمام پروازهای با مبدا و بهمقصد ایران را تا اطلاع ثانوی تعلیق کرد.
واکنش بغداد به حمله پهپادی
عربستان سعودی جمعه اعلام کرد پهپادهایی که از خاک عراق به پرواز درآمده بودند، خط لوله شرقـغرب این کشور را هدف قرار دادند.
حمله ۱۹ شهریور چند ایستگاه پمپاژ در مناطق ریاض و مدینه را هدف گرفت، شماری را زخمی کرد و فعالیت این سامانه انتقال نفت را موقتا متوقف ساخت.
هیچ گروهی مسئولیت حمله را بر عهده نگرفته است، اما مقامهای آمریکایی و سعودی، گروههای شبهنظامی همسو با جمهوری اسلامی در عراق را در شمار مظنونان احتمالی قرار دادهاند.
دولت عراق پس از تایید پرتاب پهپادها از استان میسان، فرمانده عملیات میسان را برکنار کرد و کمیتهای برای بررسی عملکرد این فرماندهی تشکیل داد.
سخنگوی فرماندهی کل نیروهای مسلح عراق گفت بغداد اجازه نخواهد داد خاک یا حریم هوایی این کشور پایگاهی برای حمله به کشورهای دیگر باشد و با هر فرد یا گروه دخیل برخورد خواهد کرد.
عربستان سعودی نیز به درخواست نخستوزیر عراق، اقدام تلافیجویانه خود را به تعویق انداخت تا بغداد برای شناسایی عاملان حمله و جلوگیری از تکرار آن فرصت داشته باشد.
افزایش فشار امنیتی بر عراق
بسته شدن دو گذرگاه مرزی نشان میدهد دامنه اقدامات امنیتی بغداد از استان میسان فراتر رفته و مسیرهای ارتباطی با ایران را نیز در بر گرفته است. با این حال، مقامهای عراقی هنوز اعلام نکردهاند این محدودیتها چه مدت ادامه خواهد داشت یا چه ارتباط مستقیمی میان عبور از مرزها و عاملان حمله یافتهاند.
حمله به خط لوله شرقـغرب در شرایطی صورت گرفت که کاهش تردد نفتکشها در تنگه هرمز، اهمیت این مسیر را برای صادرات نفت عربستان سعودی افزایش داده است.
این خط لوله روزانه حدود پنج میلیون بشکه نفت را به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ منتقل میکند.
همزمان، پیشروی حوثیها در سواحل غربی یمن و تصرف بخش یمنی تنگه بابالمندب، مسیر دریای سرخ را نیز با تهدید بیشتری روبهرو کرده است.
مجموعه این تحولات، فشار بر دولت عراق را در آستانه پایان مهلت خلع سلاح گروههای شبهنظامی افزایش داده تا مانع استفاده دوباره از خاک این کشور برای حمله به همسایگان شود.
سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، جمعه ۲۰ شهریور، همزمان با بیستوپنجمین سالگرد حملات، ۷۱ سند از طبقهبندی خارجشده را در اختیار عموم قرار داد. جان رتکلیف، رییس این سازمان، انتشار این اسناد را «اقدامی در راستای شفافیتی استثنایی» توصیف کرد و گفت این بزرگترین مجموعهای است که سیا تاکنون بهطور همزمان از تحلیلهای خود درباره حملات ۱۱ سپتامبر منتشر کرده است.
رتکلیف در بیانیهای گفت: «۲۵ سال پیش، حملات ۱۱ سپتامبر ضربهای به کشور ما وارد کرد، اما نتوانست ما را در هم بشکند.» او افزود نسلهای مختلف افسران سیا از آن زمان فعالیت حرفهای خود را وقف اجرای عدالت برای آمریکاییهای جانباخته و اطمینان از این کردهاند که القاعده دیگر هرگز نتواند به آمریکا آسیب برساند.
رییس سیا همچنین گفت شماری از افسران این سازمان در سالهای پس از حملات، در جریان آنچه «جنگ جهانی علیه تروریسم» خوانده میشود، جان خود را فدا کردند. او افزود: «ما با پایبندی به تعهدمان برای مختل کردن، از هم پاشیدن و شکست دادن کسانی که قصد آسیب رساندن به ما را دارند، یاد و خدمات آنان را گرامی میداریم.»
یکی از مهمترین اسناد منتشرشده، هشداری است که سیا در سال ۱۹۹۸ و در دوره ریاستجمهوری کلینتون در اختیار او قرار داده بود. در این یادداشت که تاریخ آن به ۱۰ سپتامبر همان سال بازمیگردد، هشدار داده شده بود که القاعده «ممکن است هواپیمایی مملو از مواد منفجره را به یکی از شهرهای آمریکا بکوبد».
کمیسیون تحقیق درباره حملات ۱۱ سپتامبر در گزارش سال ۲۰۰۴ خود به این یادداشت اشاره کرده بود، اما نگفته بود که هشدار یادشده بخشی از گزارش اطلاعاتی روزانه رییسجمهوری بوده است. مطالب گنجاندهشده در این گزارشهای روزانه از حساسترین اسناد اطلاعاتی دولت آمریکا به شمار میروند و تنها در اختیار رییسجمهوری و حلقه محدودی از مشاوران امنیت ملی قرار میگیرند.
اگرچه به نظر نمیرسد اسناد تازه از طبقهبندی خارجشده حاوی افشاگری عمدهای درباره حملات باشند، جزئیات بیشتری از اطلاعاتی ارائه میکنند که کلینتون و بوش در آستانه ۱۱ سپتامبر دریافت کرده بودند. انتشار آنها بار دیگر بحث درباره میزان آگاهی مقامهای ارشد آمریکا از تهدید القاعده و نحوه برخورد با هشدارهای پیش از حملات را مطرح کرده است.
همزمان با انتشار این اسناد، تری استرادا، همسر یکی از قربانیان ۱۱ سپتامبر، در مراسم یادبود این حملات در شهر نیویورک از دولت دونالد ترامپ خواست عربستان سعودی را در ارتباط با حملات پاسخگو کند.
پانزده نفر از هواپیماربایان القاعده که در حملات ۱۱ سپتامبر مشارکت داشتند، شهروند عربستان سعودی بودند. استرادا و شماری دیگر از اعضای خانوادههای قربانیان معتقدند سعودیها در این حملات نقش داشتهاند؛ اتهامی که حکومت عربستان سعودی بارها آن را رد کرده است.
به نوشته نشریه هیل، اولیویا ویلز، سخنگوی کاخ سفید، در پاسخ به درخواست اظهارنظر درباره سخنان استرادا، به انتشار اسناد سیا اشاره کرد. او گفت ترامپ «شفافترین دولت تاریخ» را رهبری میکند و به همین دلیل اجازه داده است صدها صفحه سند مرتبط با حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ از طبقهبندی خارج و منتشر شوند.
ویلز افزود رییسجمهوری آمریکا همواره یاد آمریکاییهایی را که در حملات ۱۱ سپتامبر جان باختند، اعضای خانوادههای آنان و اقدامات قهرمانانه آن روز گرامی خواهد داشت؛ روزی که به گفته او، «روحیه شکستناپذیر مردم آمریکا» بر شرایط غلبه کرد.
علی فالح الزیدی، نخستوزیر و فرمانده کل نیروهای مسلح عراق، دستور تشکیل کمیتهای برای تحقیق درباره عملکرد فرماندهی عملیات میسان را صادر کرد. دفتر نخستوزیری عراق اعلام کرد برکناری فرمانده این یگان پس از آن صورت گرفت که مشخص شد پهپادهای عامل حمله از یکی از نقاط استان میسان به پرواز درآمدهاند.
صباح نعمان، سخنگوی فرماندهی کل نیروهای مسلح عراق، گفت بغداد هرگونه حملهای را که امنیت عربستان سعودی و روابط دو کشور را تهدید کند، قاطعانه محکوم میکند. به گفته او، عراق اجازه نخواهد داد خاک یا حریم هوایی این کشور به پایگاهی برای حمله به کشورهای دیگر تبدیل شود و علیه هر فرد یا گروهی که نقش آن در این حمله ثابت شود، اقدامات قانونی سختگیرانهای انجام خواهد داد.
عراق همچنین از خودداری عربستان سعودی از واکنش فوری نظامی استقبال کرد. وزارت خارجه عربستان سعودی اعلام کرده است ریاض به درخواست نخستوزیر عراق، اقدام تلافیجویانه را به تعویق انداخته تا بغداد فرصت داشته باشد درباره عاملان حمله تحقیق و از تکرار چنین عملیاتی جلوگیری کند.
حمله پهپادی روز پنجشنبه ۱۹ شهریور، ایستگاههای پمپاژ خط لوله «شرق به غرب» در مناطق ریاض و مدینه را هدف قرار داد و به زخمی شدن شماری از افراد و توقف موقت فعالیت این سامانه انتقال نفت انجامید. تصاویر ماهوارهای نیز خسارتهای ناشی از آتشسوزی در دستکم یکی از ایستگاهها را نشان میدهد، اما هنوز ابعاد کامل خسارت و زمان لازم برای ازسرگیری فعالیت خط لوله مشخص نیست.
این خط لوله پس از کاهش شدید تردد نفتکشها در تنگه هرمز به یکی از مسیرهای اصلی صادرات نفت عربستان سعودی تبدیل شده است و روزانه حدود پنج میلیون بشکه نفت را به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ منتقل میکند. حمله به این تاسیسات در حالی صورت گرفت که حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی نیز با تصرف بخش یمنی تنگه بابالمندب و جزایر راهبردی اطراف آن، توان بیشتری برای تهدید کشتیرانی و نفتکشهای سعودی به دست آوردهاند.
هنوز هیچ گروهی مسئولیت حمله به خط لوله را بر عهده نگرفته است. با این حال، مقامهای آمریکایی و سعودی گروههای شبهنظامی همسو با جمهوری اسلامی در عراق را از مظنونان احتمالی میدانند. این حمله در آستانه پایان مهلت تعیینشده دولت عراق برای خلع سلاح گروههای شبهنظامی، فشار سیاسی و امنیتی بر بغداد را افزایش داده است.
