ایران‌اینترنشنال
«فکرش را هم نمی‌کردم کمتر از ۱۵ روز بعد حکم لغو اسکان بگیرم» زینب، دانشجوی ورودی ۱۴۰۲، وقتی تصویر تعدادی از دانشجویان در تجمع داخل دانشگاه منتشر شد، فکرش را هم نمی‌کرد که کمتر از ۱۵ روز بعد، بدون آنکه حتی در کمیته انضباطی حاضر شود، حکم لغو اسکان خوابگاه دریافت کند.
او می‌گوید شکایتش برای اعتراض به این حکم راه به جایی نبرده است. حالا به‌دلیل گرانی هزینه اجاره، همراه چهار دانشجوی دیگر اتاق کوچکی با دو تخت را در منزل یکی از همکلاسی‌هایش اجاره کرده‌اند.
زینب تنها یکی از دانشجویانی است که در ماه‌های اخیر با برخوردهای انضباطی و محدودیت‌های دانشگاهی مواجه شده است؛ دانشجویانی که از اخراج، تعلیق، ممنوع‌الورودی، محرومیت از تحصیل و حذف از خوابگاه می‌گویند.
صدها دانشجو در دانشگاه‌های مختلف با احکام انضباطی روبه‌رو شدند
در دانشگاه‌های الزهرا، صنعتی امیرکبیر، صنعتی شریف، شهید بهشتی، تهران و خواجه نصیر، صدها دانشجو با احکام مختلف روبه‌رو شده‌اند؛ احکامی که شامل اخراج، تعلیق، ممنوع‌الورودی، لغو اسکان خوابگاه و محرومیت از تحصیل بوده است.
در میان این دانشجویان، کسانی هستند که می‌گویند بدون حضور در کمیته‌های انضباطی برایشان حکم صادر شده و فرصت دفاع از خود را پیدا نکرده‌اند.
دانشجویان می‌گویند این برخوردها تنها به احکام دانشگاهی محدود نمانده و هم‌زمان با آن، فشارهایی از مسیرهای دیگر نیز به آنها وارد شده است.
انتشار تصاویر و اطلاعات شخصی؛ روایت دانشجویان از کانال‌های تلگرامی
هم‌زمان با تشکیل پرونده‌های انضباطی، دانشجویان از فعالیت کانال‌های تلگرامی می‌گویند که تصاویر و اطلاعات شخصی آنها را منتشر کرده‌اند.
به‌گفته دانشجویان، در برخی موارد اطلاعاتی مانند نام، کد ملی، شماره شناسنامه، تاریخ تولد، محل تولد، آدرس، شماره تلفن همراه و حتی اطلاعات اعضای خانواده آنها منتشر شده است.
دانشجویان می‌گویند این اطلاعات تنها در اختیار دانشگاه‌ها قرار دارد و انتشار آنها این احتمال را ایجاد کرده که اطلاعات شخصی از طریق دسترسی به سامانه‌های دانشگاهی در اختیار گردانندگان این کانال‌ها قرار گرفته باشد.
آنها می‌گویند شکایت از این کانال‌ها که اطلاعات شخصی‌شان را منتشر کرده‌اند، تاکنون به نتیجه‌ای نرسیده است.
یکی از این کانال‌ها پس از انتشار تصاویر دانشجویان نوشته بود: «ما منتظر نمی‌مانیم تا خدا شما را بعد از مرگ مجازات کند؛ پاسخ اعمالتان را در همین دنیا، همین شهر و همین دانشگاه خواهیم داد.»
دانشجویان این پیام را تهدید جانی می‌دانند و می‌گویند سکوت مسئولان دانشگاه در برابر چنین تهدیدهایی، باعث ادامه یافتن این روند شده است.
«به جای پاسخ به شکایت، به کمیته انضباطی احضار شدم»
علیرضا، دانشجوی کارشناسی ارشد یکی از دانشگاه‌های استان تهران، می‌گوید پس از انتشار تصویرش در یکی از کانال‌های تلگرامی، خانواده‌اش نیز با تهدید روبه‌رو شدند.
او می‌گوید پس از انتشار تصویرش و تهدید خانواده به اخراج از محل کار، از گردانندگان این کانال شکایت کرد.
اما به‌گفته او، به جای دریافت پاسخ از مراجع قضایی، سه روز بعد به کمیته انضباطی احضار شد و حکم تعلیق دو ترم گرفت.
علیرضا می‌گوید یک ماه از شکایتش گذشته اما هنوز هیچ پاسخی از سوی مراجع قضایی دریافت نکرده است.
تصویری قدیمی که به پرونده انضباطی تبدیل شد
ساجده نیز یکی از دانشجویانی است که می‌گوید انتشار یک تصویر باعث تشکیل پرونده برای او شد.
او می‌گوید در جریان اعتراضات دی‌ماه در بیمارستان بستری بوده، اما یکی از کانال‌های تلگرامی تصویری از او منتشر کرده که مربوط به اعتراضات دانشجویی سال گذشته دانشگاهش بوده است.
به‌گفته ساجده، همین تصویر نامشخص باعث شد کمیته انضباطی بدون حضور او حکم تعلیق صادر کند.
او می‌گوید مدارک پزشکی ارائه کرده اما مدیر گروه به او گفته است: «از دست ما خارج است؛ گفتن دانشگاه رو غربالگری کنیم.»
فشارهایی که از دانشگاه به خانواده‌ها رسید
مادر یکی از دانشجویانی که در تهران تحصیل می‌کند، می‌گوید پس از انتشار تصویر فرزندش در یکی از کانال‌ها، اطلاعات شخصی او، پدر و برادرش نیز منتشر شد.
به‌گفته او، چند روز بعد مدیر بانک محل کارش در قزوین او را فراخواند و گفت تماس گرفته‌اند که دیگر در آنجا کار نکند.
او می‌گوید مدیر بانک از او خواسته بود تعهدنامه‌ای امضا کند که در آن متعهد شود به جمهوری اسلامی و اصول آن پایبند می‌ماند تا امکان ادامه همکاری فراهم شود.
این مادر می‌گوید: «چاره‌ای جز پذیرش آن نداشتم.»
«هر بار یکی بسته می‌شود، یکی دیگر مثل قارچ بیرون می‌آید»
یکی دیگر از دانشجویانی که نامش در کانال‌های تلگرامی منتشر شده، می‌گوید همه این کانال‌ها را گزارش کرده‌اند، اما هر بار که یکی بسته می‌شود، کانال دیگری فعالیتش را آغاز می‌کند.
او که پس از اعتراضات دی‌ماه بازداشت و به‌تازگی آزاد شده، می‌گوید پس از آزادی و انتشار تصویرش، پدرش از محل کارش در شهرداری اخراج شد.
به گفته او، بدون اطلاع قبلی برای پدرش قطع همکاری صادر شد.
«دانشگاه را غربالگری می‌کنند»
یک فعال دانشجویی می‌گوید روندی که در دانشگاه‌ها جریان دارد، تلاشی برای تغییر فضای دانشگاه و حذف دانشجویان و استادان معترض است.
او می‌گوید از زمان آغاز جنبش مهسا، اهرم‌های امنیتی و کانال‌های تلگرامی برای فشار بر دانشجویان فعال شده‌اند تا صدای اعتراض در دانشگاه‌ها خاموش شود.
به‌گفته او، هم‌زمان با این برخوردها، دانشگاه‌ها پذیرش هزاران دانشجوی خارجی از کشورهای آفریقایی، چین، روسیه، عراق و پاکستان را ادامه داده‌اند؛ اقدامی که از نگاه او با هدف نمایش عادی بودن شرایط دانشگاه‌ها انجام می‌شود.
شماری از شهروندان در واکنش به لغو حمله آمریکا به مواضع جمهوری اسلامی، از رفتارهای چندگانه دونالد ترامپ با مقام‌های باقی‌مانده حکومت ابراز نارضایتی کردند و آن را بخشی از «بازی تکراری تهدید-مذاکره» خواندند.
شهروندی از شیراز با اشاره به مواضع ناپایدار رییس‌جمهوری آمریکا گفت آقای ترامپ با رفتار «شل‌کن سفت‌کن» خود، به سرعت در حال از دست دادن محبوبیتش بین ایرانیان است و جمهوری اسلامی هم به توهم قدرت رسیده است.
او تاکید کرد جنگ این‌چنین بی‌نتیجه و فرسایشی که حکومت را هدف قرار ندهد، «فشاری بی‌دلیل» بر مردم است.
مخاطب دیگری از کرج گفت: «یکی از ترامپ بپرسد دقیقا فازش از این همه تغییر موضع و تغییر حرف چیست؟»
سه رسانه آمریکایی ۹ مرداد به‌نقل از چند منبع مطلع گزارش دادند آمریکا و اسرائیل در حال برنامه‌ریزی برای یکی از شدیدترین کارزارهای بمباران تا به امروز علیه اهداف زیرساختی مرتبط با انرژی در ایران هستند و این حملات ممکن است ۱۰ و ۱۱ مرداد انجام شود.
با این حال رییس‌جمهوری آمریکا شامگاه ۱۰ مرداد اعلام کرد به درخواست جمهوری اسلامی و برخی از کشورهای منطقه و به شرط دسترسی سریع به توافقی که بر اساس آن تنگه هرمز کاملا و فورا باز و تهدید هسته‌ای تهران برطرف شود، از «حمله‌ای گسترده‌تر از هر حمله دیگر بعد از جنگ جهانی دوم» چشم پوشیده است.
تهدید حمله به زیرساخت‌ها بی‌نتیجه است
برخی شهروندان به تهدیدهای تکراری ترامپ درباره هدف قرار دادن زیرساخت‌ها اشاره کردند.
مخاطبی گفت این دست حملات، تغییری در مواضع جمهوری اسلامی ایجاد نمی‌کند، چون «سران حکومت ایرانی نیستند که دلشان به حال کشور بسوزد».
شهروندی دیگر به «بازی تکراری ترامپ» اشاره کرد و گفت: «تهدید حمله شدید به زیرساخت‌ها و پل‌ها در آخر هفته می‌شود؛ نیمه شب یا میانجی‌گرها تماس می‌گیرند و منصرفش می‌کنند، یا با مذاکره‌کنندگان خوبی در حال مذاکره هستند و مذاکره بسیار خوب پیش می‌رود.»
خبرگزاری آسوشیتدپرس دوشنبه ۱۲ مرداد در گزارشی تحلیلی به مرور مواضع رییس‌جمهوری آمریکا در قبال جمهوری اسلامی پرداخت و لغو حمله برنامه‌ریزی‌شده اخیر پس از تهدید به حملات گسترده را بخشی از یک «الگوی تکراری» در جنگ با ایران خواند.
این رسانه نوشت در موارد پیشین حملات چند ساعت یا چند روز بعد از سر گرفته شدند.
کاری که جمهوری اسلامی می‌کند التماس است نه مذاکره
بخش دیگری از پیام‌های مخاطبان، به بی‌نتیجه بودن فرایند توافق و مواضع جمهوری اسلامی در برابر تهدید ترامپ به حمله و خبرهای مذاکره اختصاص یافته است.
شهروندی گفت آمریکا آن‌قدر «مشاجره و کشمکش پوچ» با جمهوری اسلامی انجام داد که این «فرقه تبهکار» را «بسیار وقیح و پررو» کرد.
مخاطبی دیگر ترامپ را خطاب قرار داد و گفت: «شما چطور گول یک حکومت قاتل و دروغگو را می‌خورید؛ در صورتی که پشت بلندگوهایشان اعلام می‌کنند می‌خواهیم ترامپ و نتانیاهو را اعدام و اموالشان را به نفع جمهوری اسلامی مصادره کنیم.»
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۱۲ مرداد در نشستی خبری گفت «مذاکره‌ای با آمریکا وجود ندارد»، بلکه مذاکرات با عمان بر سر موضوع «تردد ایمن از تنگه هرمز» در حال انجام است.
شهروندی در واکنش به این رویکرد گفت: «آقای بقائی درست می‌گوید. کاری که جمهوری اسلامی می‌کند التماس است، نه مذاکره.»
چند شهروند دیگر نیز با ادبیاتی مشابه، به رویکرد «التماسی» جمهوری اسلامی در مواجهه با آمریکا اشاره کردند.
شهروندی در همین زمینه گفت: «فکر کن بزنند رهبرت را بکشند، بعد با لباس مشکی بروی پیش همان کشوری که رهبرت را کشته برای توافق. یعنی آخر خار و خفیف شدن همین است.»
آقای ترامپ، فریب این شیادان کودک‌کش را نخور
برخی پیام‌ها به شدت گرفتن روند اعدام‌ها و تلاش حکومت برای ایجاد رعب و وحشت در جامعه اشاره کردند؛ در شرایطی که جمهوری اسلامی در ضعیف‌ترین وضعیت ممکن است.
شهروندی گفت ای کاش ترامپ هم‌زمان با اعلام آتش‌بس، از جمهوری اسلامی می‌خواست روند اعدام‌ها را هم متوقف کند.
مخاطبی دیگر اشاره کرد جمهوری اسلامی ۴۷ سال است مردم خودش را سرکوب و اعدام کرده، کشتار به راه انداخته و مردم را با دین فریب داده است.
او افزود: «واقعا جای تاسف دارد که آقای ترامپ فریب این شیادان کودک‌کش و جوان‌کش را می‌خورد.»
شمار دیگری از شهروندان نیز تاکید کردند بزرگ‌ترین سلاح ایرانیان در مواجهه با حکومت، نه امید محض به ترامپ یا جنگ، بلکه اطمینان و اعتماد ۱۰۰ درصدی به «شجاعت معترضان» است.
مخاطبی در همین زمینه نوشت: «امید ما به فراخوان شاهزاده رضا پهلوی، اتحاد و همبستگی مردم داخل و خارج و ایمان به حقیقت و پیروزی است.»
گزارش تحقیقی خبرگزاری رویترز نقش گردانندگان سایت‌های شرط‌بندی فارسی‌زبان را در شبکه پول‌شویی مرتبط با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بررسی کرده است. شبکه‌ای که چهره‌های مشهور اینستاگرامی، ویترین آن هستند.
در خانه لاکجری‌اش، مسیر حرکت دوربین تا اتاق‌خواب را پول‌پاشی می‌کند و با خودروهای گران‌قیمت و جت خصوصی، به انبوه دنبال‌کنندگانش در اینستاگرام، رویای ثروتمندشدن می‌فروشد.
او محمدجواد سبحانی، مشهور به ساشا، فرزند سفیر پیشین جمهوری اسلامی در ونزوئلاست.
ساشا هم در جوار کعبه عکس دارد، هم در کنار محمدجواد ظریف و محمود احمدی‌نژاد و هم با انبوهی از دختران جوان. اما شهرت اصلی او نه از این‌ها، که از تبلیغ سایت‌های فارسی قمار آمده است.
پویان مختاری، خواننده و اینفلوئنسر، ضلع دیگر این ویترین پرزرق‌وبرق است. مردی که منشا پول‌های هنگفت و زندگی اشرافی خود را «فضل خداوند» می‌داند.
اما پشت این ویترین رنگارنگ، شبکه‌ای پنهان از سایت‌های قمار، صرافی‌های رمزارز و شرکت‌های صوری قرار دارد. شبکه‌ای که رد پول‌های آن به بانک مرکزی جمهوری اسلامی و کیف پول‌های سپاه پاسداران می‌رسد.
این گزارش با اتکا به تحقیق ویژه رویترز و اطلاعاتی که ایران‌اینترنشنال به آن افزوده، تهیه شده است.
مرکز یکی از مهم‌ترین بخش‌های این شبکه، نه برجی مجلل، بلکه دفتری در محله دیره دبی است؛ بالای یک هتل ارزان‌قیمت و پشت تابلوی یک شرکت ساعت‌فروشی.
داخل دفتر، چند ساعت فرسوده، یک دستگاه پول‌شمار و یک میز دیده می‌شود.
کارکنانش می‌گویند حتی نام مدیر شرکت را نشنیده‌اند، اما از همین نشانی، صرافی بدون مجوز «شلبیت» به مدیریت سیاوش کیوان‌پور، از اردیبهشت ۱۴۰۳ دست‌کم چهار میلیارد دلار رمزارز جابه‌جا کرده است.
شلبیت همچنین با صرافی تحریم‌شده نوبیتکس و کیف پول‌هایی که اسرائیل آنها را به سپاه پاسداران نسبت داده، تعامل مستقیم داشته است.
یکی از مشتریان اصلی شلبیت، شبکه‌ای شامل بیش از دو هزار وب‌سایت فارسی قمار است. بیش از ۶۰ اینفلوئنسر، کاربران را به این سایت‌ها می‌کشانند؛ سایت‌هایی با نام‌ها و ظاهرهای متفاوت که بررسی‌های فنی نشان می‌دهند اجزای یک شبکه واحدند.
جمهوری اسلامی قمار را جرم می‌داند، اما همین سایت‌ها به سامانه پرداخت الکترونیکی داخل ایران دسترسی دارند.
پول از شبکه بانکی داخلی وارد چرخه قمار می‌شود و سپس از مسیر رمزارز، صرافی‌های دیجیتال و حساب‌های خارجی، از مرزها عبور می‌کند.
بر پایه روایت منابع آگاه، سپاه پاسداران حدود یک دهه پیش، هم‌زمان با رونق قمار آنلاین، وارد این بازار شد، رقبای اصلی را کنار زد و اینفلوئنسرها را به ویترین جذب مشتری تبدیل کرد.
این شبکه به سپاه پاسداران امکان می‌دهد پول‌های عظیم را خارج از نظام بانکی جهانی جابه‌جا کند و تحریم‌ها را دور بزند.
ردیابی تراکنش‌ها، انتقال دست‌کم ۱۲۵ میلیون دلار مرتبط با بانک مرکزی و صدها میلیون دلار به صرافی بایننس را نشان می‌دهد.
بخش عمده این پول، حتی پس از جریمه‌شدن شلبیت از سوی نهاد ناظر دبی، به بایننس منتقل شده است.
بایننس می‌گوید شلبیت حساب مستقیمی در این صرافی نداشته و حساب‌های مرتبط، پس از بررسی مسدود و به مقام‌های قضایی گزارش شده‌اند.
نهاد ناظر دبی نیز دوم مرداد، شلبیت را به نقض مقررات مبارزه با پول‌شویی و تامین مالی تروریسم متهم و دستور توقف فوری فعالیت‌هایش را صادر کرد.
سبحانی، مختاری و کیوان‌پور پیش‌تر در یک پرونده واحد مربوط به سایت‌های قمار محکوم شده بودند؛ سبحانی و مختاری به دو سال و کیوان‌پور به سه ماه حبس.
مختاری فروردین امسال به ظن تامین مالی گروه‌های ایرانی متهم به اقدام علیه امارات، در دبی بازداشت شد. او را پس از ۳۵ روز اخراج کردند و دارایی‌هایش، از جمله خانه پنج میلیون دلاری‌اش، ضبط شد.
مختاری بعدتر فاش کرد با هویت جعلی و گذرنامه وانواتو در امارات زندگی می‌کرده است؛ سپس در تیرماه به ایران بازگشت و پس از انتشار تصویری از مسیر بازگشت، دیگر خبری از او منتشر نشد.
سبحانی می‌گوید فقط تبلیغات پولی انجام داده و هرگونه نقش در پول‌شویی یا همکاری با جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران را رد می‌کند.
مختاری هم وابستگی به سپاه پاسداران را انکار کرده و هر دو می‌گویند شلبیت و مدیر آن را نمی‌شناسند.
در یک سوی این زنجیره، کاربری نشسته که پولش را روی یک صفحه قمار می‌گذارد. در سوی دیگر، رمزارزی از مرزها عبور می‌کند و تحریم‌ها دور زده می‌شود.
میان این دو، اینفلوئنسرهایی ایستاده‌اند که با نمایش پول، جت خصوصی و خودروهای لوکس، برای یک شبکه چند میلیارد دلاری سپاه پاسداران مشتری جمع می‌کنند. اینفلوئنسرهایی با پول‌هایی که به خون آغشته‌اند و بوی خون می‌دهند.
خبرگزاری آسوشیتدپرس با مرور مواضع رییس‌جمهوری آمریکا در قبال جمهوری اسلامی، لغو حمله برنامه‌ریزی‌شده اخیر پس از تهدید به حملات گسترده را بخشی از یک «الگوی تکراری» در جنگ با ایران خواند. این رسانه نوشت در موارد پیشین حملات چند ساعت یا چند روز بعد از سر گرفته شدند.
این گزارش تحلیلی که بامداد دوشنبه ۱۲ مرداد به وقت ایران منتشر شد، با اشاره به پست دونالد ترامپ در اواخر شنبه ۱۰ مرداد، مبنی بر توقف حملات گسترده، تصمیم اخیر او را در چارچوب این الگو بررسی کرد. ترامپ در آن پست اعلام کرده بود عملیات برنامه‌ریزی‌شده علیه ایران را برای فرصت دادن به مذاکرات درباره پایان جنگ و ازسرگیری تردد کشتی‌های باری از تنگه هرمز لغو کرده است.
به نوشته آسوشیتدپرس، هرچند این تغییر موضع ناگهانی به یکی از ویژگی‌های اصلی این جنگ پنج ماهه بدل شده ، اما در موارد پیشین حملات تازه با وجود اظهارات ترامپ، چند روز یا حتی چند ساعت پس از اعلام او از سر گرفته شده‌اند.
این خبرگزاری برای نشان دادن الگوی مورد نظر، تصمیم‌ها و اظهارات ترامپ در ۱۸ فروردین، یکم و ۲۸ اردیبهشت، ۲۱ و ۲۷ خرداد، ۱۶ تیر، پنجم مرداد و ۱۰ مرداد را مرور کرد.
آتش‌بسی که دوام نیاورد
آمریکا و جمهوری اسلامی ۱۹ فروردین بر سر یک آتش‌بس دو هفته‌ای توافق کردند تا به درگیری‌های شدیدی پایان دهند که ۹ اسفند ۱۴۰۴ با حملات اسرائیل و آمریکا به ایران آغاز شده بود.
ترامپ که تهدید کرده بود پل‌ها، نیروگاه‌ها و زیرساخت‌های حیاتی را به‌طور گسترده بمباران خواهد کرد، کمتر از دو ساعت پیش از پایان مهلتی که برای تسلیم شدن تهران تعیین کرده بود، توافق با جمهوری اسلامی را اعلام کرد. ترامپ درباره پیامد چنین حملاتی گفت: «یک تمدن کامل از میان خواهد رفت.»
رییس‌جمهوری آمریکا اول اردیبهشت، یک روز پیش از پایان آتش‌بس، اعلام کرد توقف حملات برای مدتی نامحدود تمدید خواهد شد. او افزود میانجیگران از آمریکا خواسته‌اند برای ارائه پیشنهادهای بیشتر به مقام‌های جمهوری اسلامی فرصت بدهد.
این آتش‌بس شکننده تا ۱۸ اردیبهشت دوام آورد؛ زمانی که آمریکا نفتکش‌های متعلق یا مرتبط به جمهوری اسلامی را هدف قرار داد.
ترامپ ۲۸ اردیبهشت نیز پس از چند روز تهدید شدید علیه جمهوری اسلامی، اعلام کرد حمله نظامی گسترده‌ای را که برای آن برنامه‌ریزی شده بود، به‌دلیل آغاز «مذاکرات جدی» متوقف می‌کند.
او آن زمان گفت: «به نظر می‌رسد احتمال بسیار خوبی وجود دارد که به توافق برسند. اگر بتوانیم بدون اینکه جهنم را با بمباران بر سرشان خراب کنیم به نتیجه برسیم، بسیار خوشحال خواهم شد.»
پس از شکست مذاکرات، آمریکا ششم خرداد حملات خود را از سر گرفت.
از تهدید به حمله شبانه تا توافق اولیه
ترامپ ۲۰ خرداد، پس از دو روز حملات متقابل، جمهوری اسلامی را به تشدید درگیری‌ها تهدید کرد. او گفت آمریکا «امشب ایران را بسیار سخت هدف قرار خواهد داد» و «کنترل کامل» صنایع نفت و گاز این کشور را در دست خواهد گرفت.
چند ساعت بعد، او در شبکه‌های اجتماعی از پیشرفت در مذاکرات خبر داد و حملات را لغو کرد.
آمریکا و جمهوری اسلامی ۲۷ خرداد یک یادداشت تفاهم امضا کردند که پایان دائمی درگیری‌ها و بازگشایی تنگه هرمز را پیش‌بینی می‌کرد. با امضای این توافق، یک مهلت ۶۰ روزه برای دستیابی به توافق نهایی درباره آینده برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی آغاز شد.
ترامپ احتمال کنار گذاشتن این توافق را منتفی ندانست و گفت: «این یک یادداشت تفاهم است و اگر از آن خوشم نیاید، شلیک و بمباران را از سر می‌گیریم.»
این توافق نیز پایدار نماند. آمریکا ۱۷ تیر، پس از حملات جمهوری اسلامی به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز، دور تازه‌ای از حملات علیه مواضع جمهوری اسلامی را آغاز کرد.
ترامپ در آن زمان برای شرکت در اجلاس رهبران ناتو در آنکارا، پایتخت ترکیه، به سر می‌برد. او پس از آنکه گفت معتقد است آتش‌بس پایان یافته، بار دیگر تهران تهدید کرد «کار را یکسره خواهیم کرد».
توقف دوباره پس از ۱۳ روز حمله
ترامپ دوم مرداد، پس از نزدیک به دو هفته حملات شدید و روزانه آمریکا به ایران، از توقف عملیات برای دادن فرصتی دیگر به مذاکرات خبر داد.
ارتش آمریکا طی ۱۳ روز، تاسیسات مهم نظامی و تجاری ایران را هدف قرار داده بود؛ در حالی که درگیری‌ها بر سر مسیرهای کشتیرانی شدت می‌گرفت. جمهوری اسلامی نیز در پاسخ، به سوی کشورهای خاورمیانه که میزبان نیروهای آمریکایی‌اند، موشک و پهپاد پرتاب کرده بود.
ترامپ ۱۰ مرداد، پس از آنکه به خبرنگاران گفت آمریکا ایران را «بسیار سخت» هدف قرار خواهد داد، در شبکه‌های اجتماعی از لغو حملات برنامه‌ریزی‌شده خبر داد. او گفت متحدان آمریکا در خاورمیانه بر سر چارچوب کلی توافقی برای پایان دادن به جنگ، از جمله بازگشایی تنگه هرمز، به تفاهم رسیده‌اند.
ترامپ نوشت: «بر اساس این درخواست، برای منفعت آینده جهان و نیز بقای ایرانی موفق و مرفه پذیرفته‌ام حمله را لغو کنم؛ مشروط بر اینکه بتوانیم به‌سرعت به یک توافق برسیم.»
وزیر دفاع جمهوری اسلامی پس از اعلام ترامپ گفت ایران «نه غافلگیر شده و نه منفعل است» و در برابر تهدیدها در حالت آماده‌باش باقی خواهد ماند.
رییس‌جمهوری آمریکا، گفت مذاکرات تهران و واشینگتن بعدازظهر دوشنبه با هدف دستیابی به توافق درباره تنگه هرمز و سپس پرونده هسته‌ای ایران آغاز می‌شود. او افزود برای فراهم شدن فرصت توافق، حمله‌ای را لغو کرد که به گفته او «با اختلاف بسیار، بزرگ‌ترین حمله از زمان جنگ جهانی دوم» بود.
ترامپ عصر یکشنبه ۱۱ مرداد، هنگام بازگشت به واشینگتن دی‌سی در هواپیمای ویژه ریاست‌جمهوری، به خبرنگاران گفت: «اکنون در قالب مذاکره با طرف ایرانی گفت‌وگو می‌کنیم. مذاکرات فردا بعدازظهر آغاز می‌شود. به آن فرصت خواهیم داد.»
او درباره محل مذاکرات، ترکیب هیات‌های مذاکره‌کننده و مستقیم یا غیرمستقیم بودن گفت‌وگوها توضیحی نداد، اما ابراز امیدواری کرد این روند به توافق برسد و مانع کشته شدن شمار زیادی از مردم و اجرای یک حمله گسترده شود.
این سخنان یک روز پس از آن بیان شد که ترامپ شامگاه شنبه ۱۰ مرداد در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت جمهوری اسلامی و شماری از کشورهای خاورمیانه خواستار فرصت شده‌اند تا توافقی را نهایی کنند که به بازگشایی «فوری، کامل و همه‌جانبه» تنگه هرمز و «پایان تهدید هسته‌ای ایران» منجر شود.
این پست پس از گفت‌وگوی تلفنی ترامپ با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، منتشر شد. او در پستی که در تروث‌سوشال نوشت، نام کشورهای درخواست‌کننده را نبرد: «بر اساس این درخواست، برای منافع آینده جهان و همچنین بقای ایرانی موفق و شکوفا، موافقت کردم حمله را لغو کنم؛ مشروط بر اینکه بتوانیم به‌سرعت به توافق برسیم.» ترامپ افزود اسرائیل نیز به این تعهد پیوسته است.
رییس‌جمهوری آمریکا یکشنبه در پاسخ به پرسش‌های خبرنگاران، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر و جمهوری اسلامی را کشورهایی معرفی کرد که خواستار لغو حمله شده بودند. به گفته او، نیروهای آمریکایی کاملا آماده اجرای عملیاتی بودند که قرار بود تقریبا در همان ساعت گفت‌وگوی او با خبرنگاران آغاز شود.
ترامپ ابعاد حمله برنامه‌ریزی‌شده را «عظیم» توصیف کرد و گفت: «این حمله با اختلاف بسیار، بزرگ‌ترین حمله از زمان جنگ جهانی دوم می‌شد و برای ایران فاجعه‌بار بود.»
او در پاسخ به پرسشی درباره ضرب‌الاجل مذاکرات، زمان مشخصی تعیین نکرد و گفت آمریکا هر زمان بخواهد برای اقدام نظامی آماده است، اما توافق را ترجیح می‌دهد. ترامپ افزود از ولیعهد عربستان سعودی پرسیده است ریاض حمله را ترجیح می‌دهد یا توافق را و مقام‌های سعودی پاسخ داده‌اند که دستیابی به توافق را بسیار بیشتر ترجیح می‌دهند.
او هشدار داد گسترش درگیری می‌تواند پیامدهای پیش‌بینی‌ناپذیری، از جمله موج جابه‌جایی جمعیت و وقوع «فاجعه»، برای کشورهای منطقه داشته باشد.
اختلاف بر سر مدیریت تنگه هرمز
خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی، ایرنا، یکشنبه به نقل از عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، گزارش داد مذاکرات تهران و عمان درباره تنگه هرمز به مراحل نهایی رسیده است.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، گفت این مذاکرات بر دستیابی به توافق درباره مسیری جدید برای عبور از تنگه هرمز متمرکز است. او افزود: «این مذاکرات ارتباطی با باز یا بسته بودن تنگه هرمز ندارد. این بحث جداگانه‌ای است.»
جمهوری اسلامی ششم مرداد تازه‌ترین پیشنهاد عمان درباره تقسیم مدیریت مسیرهای کشتیرانی در تنگه هرمز را رد کرده بود. عمان با حمایت کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس طرحی ارایه کرده بود که بر اساس آن، مسیرهای تردد دریایی میان جمهوری اسلامی و عمان تقسیم می‌شد و شرکت‌های کشتیرانی می‌توانستند مبالغی را داوطلبانه به تهران بپردازند.
کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، سه‌شنبه ششم مرداد گفت در طرح عمان، ۵۰ درصد مسیرهای تردد دریایی در اختیار جمهوری اسلامی و ۵۰ درصد دیگر در اختیار عمان قرار می‌گرفت. به گفته او، این طرح به وضعیتی پایان می‌داد که در آن همه مسیرهای عبور از آب‌های سرزمینی عمان می‌گذشت.
غریب‌آبادی تاکید کرد پیشنهاد عمان نگرانی‌های امنیت ملی جمهوری اسلامی را برطرف نمی‌کند و تهران حتی در صورت برقراری صلح نیز حاضر نیست ساز و کار پیش از جنگ، شامل تفکیک ترافیک دریایی و کریدور میانی، را دوباره بپذیرد.
ترامپ در صحبت یکشنبه خود با خبرنگاران گفت پس از دستیابی به توافق درباره تنگه هرمز، گفت‌وگوها بر پرونده هسته‌ای یا آنچه او «هسته‌ای‌زدایی ایران» خواند متمرکز خواهد شد. هنوز روشن نیست مذاکراتی که به گفته او دوشنبه آغاز می‌شود چه ارتباطی با گفت‌وگوهای تهران و عمان دارد و چه طرف‌هایی در آن حضور خواهند داشت.
روزنامه دیلی اکسپرس به نقل از یک کارشناس امنیتی گزارش داد جمهوری اسلامی از مسیرهای قانونی مهاجرت، از جمله ویزاهای کاری و تحصیلی، برای انتقال ماموران اطلاعاتی، تیم‌های رصد و حتی عوامل ترور به بریتانیا استفاده می‌کند.
راجر مک‌میلان، رییس پیشین بخش امنیت ایران‌اینترنشنال، یکشنبه ۱۱ مرداد در مصاحبه با ساندی اکسپرس هشدار داد برخی عوامل موثر جمهوری اسلامی سال‌هاست به‌طور قانونی در بریتانیا زندگی می‌کنند و شماری از آنها در قالب «تاجران مورد احترام» در جامعه حضور دارند.
او افزود شماری از این افراد حتی امکان جذب و انتقال نیروی کار ماهر از خارج را دارند؛ ظرفیتی که به گفته او می‌تواند برای سوءاستفاده از نظام مهاجرتی بریتانیا و هدف قرار دادن مخالفان جمهوری اسلامی، یهودیان و دیگر افراد مورد نظر حکومت ایران به کار گرفته شود.
مک‌میلان ادامه داد: «افکار عمومی هنوز به‌درستی از ابعاد این تهدید آگاه نیست. نخستین گروه از این افراد دست‌کم ۲۵ سال پیش وارد بریتانیا شده‌اند و اکنون کاملا در جامعه این کشور ادغام شده‌اند و برخی نیز تابعیت بریتانیا را دریافت کرده‌اند.»
به گزارش ساندی اکسپرس، برخی از عوامل عملیاتی جمهوری اسلامی از کشورهای اروپای شرقی وارد بریتانیا شده، ماموریت خود را به انجام رسانده و تنها چند ساعت بعد این کشور را ترک کرده‌اند.
در سال‌های اخیر، افزایش تهدیدهای جمهوری اسلامی در اروپا، به‌ویژه در بریتانیا، نگرانی‌ها درباره گسترش شبکه‌های نفوذ حکومت ایران را تشدید کرده است.
این تهدیدها عمدتا علیه خبرنگاران و رسانه‌های مستقل مانند ایران‌اینترنشنال، مخالفان جمهوری اسلامی و اهداف یهودی و اسرائیلی بوده و بارها واکنش مقام‌های امنیتی و سیاسی بریتانیا را در پی داشته‌اند.
دولت بریتانیا ۲۶ تیر سپاه پاسداران را به‌عنوان تهدیدی علیه امنیت ملی این کشور معرفی کرد و نام آن را در فهرست گروه‌های غیرقانونی قرار داد.
سوءاستفاده از مسیرهای مهاجرتی
ساندی اکسپرس در ادامه گزارش داد سپاه پاسداران علاوه بر استفاده از مسیرهای قانونی، برخی نیروهای خود را از طریق قایق‌های کوچک و به‌صورت غیرقانونی وارد بریتانیا کرده است.
با این حال، مک‌میلان گفت سپاه پاسداران برای انتقال عوامل خود نیازی به چنین روشی ندارد، زیرا می‌تواند آنها را از مسیرهای قانونی وارد بریتانیا کند.
به گفته مک‌میلان، اکنون این امکان فراهم آمده است که منابع مالی بازرگانان مرتبط با جمهوری اسلامی بررسی شود و در صورت اثبات ارتباط آنان با سپاه پاسداران، پلیس بر اساس قوانین جدید مقابله با تهدیدهای دولتی، آنها را بازداشت و تحت پیگرد قرار دهد.
او همچنین هشدار داد ویزای نیروی کار ماهر، ورود دانشجویان و فعالیت موسسه‌های خیریه، «دسترسی گسترده‌ای با نظارت محدود» فراهم می‌کنند و می‌توانند مورد سوءاستفاده قرار گیرند.
چهارم مرداد، برخی منتقدان خواستار بازبینی فوری مجوز مرکز اسلامی انگلیس برای معرفی متقاضیان ویزای نیروی متخصص و مبلغان دینی شدند.
این در حالی است که تحقیقات درباره ارتباط احتمالی این مرکز با حکومت ایران همچنان ادامه دارد.
درخواست برای بازنگری در نظام ویزا
شبکه جی‌بی‌نیوز ۹ مرداد گزارش داد گروهی از شهروندان ایرانی-بریتانیایی از دولت بریتانیا خواسته‌اند با توجه به نگرانی‌ها درباره استفاده جمهوری اسلامی از مسیرهای مهاجرتی، نظام صدور ویزا را بازنگری و اصلاح کند.
به گفته آنان، برخی از ایرانیانی که با ویزاهای تحصیلی و کاری وارد بریتانیا شده‌اند، فضایی از خودسانسوری و هراس را در میان بخشی از جامعه ایرانیان این کشور ایجاد کرده‌اند.
به گزارش جی‌بی‌نیوز، تهران در ماه‌های اخیر از هر دو مسیر قانونی و غیرقانونی مهاجرت برای انتقال احتمالی عوامل خود به بریتانیا استفاده کرده است؛ از صدور ویزای نیروی کار ماهر از طریق نهادهای خیریه و رسانه‌های وابسته تا احتمال انتقال مخفیانه عوامل از مسیر قایق‌های کوچک در کانال مانش.
پیش‌تر در سوم مرداد، روزنامه تلگراف گزارش داد جمهوری اسلامی عوامل مرتبط با نهادهای اطلاعاتی خود را مخفیانه راهی بریتانیا می‌کند.
