هشدار قرارگاه خاتمالانبیا از احتمال هدف قرار گرفتن چهرههای نظامی در مراسم تشییع خامنهای
محمدجواد اکبرین، عضو تحریریه ایراناینترنشنال، با اشاره به هشدار قرارگاه خاتمالانبیا درباره احتمال حمله در مراسم تشییع علی خامنهای، میگوید این هشدار میتواند ناشی از نگرانی نسبت به حضور فرماندهانی باشد که پیشتر در فهرست اهداف اسرائیل و آمریکا قرار داشتهاند.
به گفته او، تجربه ترور چهرههای نظامی و امنیتی خارج از زمان جنگ، از جمله در ایران و لبنان، باعث شده است مقامهای جمهوری اسلامی احتمال استفاده از این فرصت برای انجام عملیات هدفمند را جدی بگیرند.
بحران سوخت در روسیه که در پی حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاهها و زیرساختهای انرژی این کشور تشدید شده، زندگی روزمره، کشاورزی و حملونقل را مختل کرده و به کشورهای وابسته به سوخت روسیه نیز رسیده است. اکنون قرقیزستان برای تامین پایدار سوخت از روسیه و پنج کشور دیگر کمک خواسته است.
خبرگزاری رویترز پنجشنبه ۱۱ تیرماه گزارش داد بحران سوخت در روسیه که در پی حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاهها و انبارهای نفت این کشور تشدید شده، عرضه سوخت را در بسیاری از مناطق محدود کرده و نارضایتی عمومی را افزایش داده است.
بر اساس این گزارش، قرقیزستان در پی نگرانی از کمبود احتمالی سوخت، از روسیه، قزاقستان، بلاروس، جمهوری آذربایجان، ازبکستان و ترکمنستان خواسته تا برای تضمین تامین پایدار سوخت همکاری کنند.
وزارت انرژی قرقیزستان در بیانیهای اعلام کرد این درخواستها برای تضمین تامین پایدار سوخت به نهادهای مسئول در این کشورها ارسال شده است.
قرقیزستان با جمعیتی حدود هفت میلیون نفر، بیش از ۹۰ درصد بنزین مورد نیازش را از روسیه وارد میکند. کشوری که خود پس از حملات اوکراین به زیرساختهای انرژی، با کمبود شدید سوخت روبهروست.
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، هفتم تیر با اذعان به وجود مشکل در بازار سوخت روسیه، وعده داد دولت برای تثبیت شرایط اقدام کند.
او گفت مسکو ممکن است صادرات گازوئیل را ممنوع کند و تاکید کرد تامین سوخت بخش کشاورزی اهمیت ویژهای دارد، زیرا برداشت محصولات به آن وابسته است.
وزارت انرژی قرقیزستان اعلام کرد ذخایر سوخت این کشور همچنان کافی است و روند تامین طبق برنامه ادامه دارد.
با این حال، مقامهای این کشور در خردادماه برای بخشی از فروش سوخت در جایگاهها، کنترل قیمت اعمال کردند.
همزمان، انجمن بازرگانان فرآوردههای نفتی قرقیزستان اعلام کرد برخی جایگاهها با کمبود بنزین «AI-95» مواجه شدهاند، اما ذخایر بنزین پرمصرفتر «AI-92» برای ۳۰ تا ۴۵ روز آینده کافی است و گازوئیل مورد نیاز فصل برداشت محصولات نیز در دسترس است.
قرقیزستان مانند دیگر کشورهای آسیای مرکزی که اقتصادشان پیوند نزدیکی با روسیه دارد، از زمان آغاز جنگ اوکراین با موجهای دورهای تورم روبهرو بوده و همزمان به یکی از مجراهای اصلی تجارت با روسیه تبدیل شده که در پی تحریمهای غرب تغییر مسیر داده است.
پیامدهای حملات اوکراین بر بازار سوخت روسیه
رویترز سوم تیر به نقل از منابع آگاه گزارش داد پالایشگاه نفت مسکو پس از وارد آمدن خسارات گسترده در حملات پهپادی اوکراین، دستکم تا پایان سال جاری میلادی از مدار خارج خواهد بود.
۳۱ خرداد نیز در پی حملات پهپادی اوکراین به منطقه کراسنودار روسیه و شبهجزیره کریمه، پنج نفر کشته شدند.
این حملات که زیرساختهای انرژی و تدارکاتی را هدف قرار داد، به تشدید بحران سوخت و توقف فروش بنزین به شهروندان در کریمه منجر شد.
بحران سوخت در روسیه زندگی روزمره شهروندان این کشور را مختل کرده است.
رویترز گزارش داد کشاورزان در مناطق اصلی تولید غلات نگرانند کمبود سوخت مانع برداشت محصولات شود و محدودیت عرضه سوخت در بیشتر مناطق، صفهای طولانی در جایگاهها و نارضایتی عمومی را به دنبال داشته است.
بر اساس این گزارش، رانندگان در شبکههای اجتماعی نقشه جایگاههای دارای سوخت و اطلاعات مربوط به صفهای کوتاهتر را با یکدیگر به اشتراک میگذارند و ویدیوهایی نیز از درگیری رانندگان در صفهای سوختگیری منتشر شده است.
همچنین جستوجوی عبارت «چگونه سوخت را از باک بیرون بکشیم» در موتور جستوجوی یاندکس تا ۳۱ خرداد، از ۶۹۷ مورد در یک ماه پیش به بیش از ۹ هزار و ۳۰۰ مورد رسید.
رویترز نوشت گسترش آثار حملات اوکراین برای مقامهای روسیه که در ابتدا کمبود سوخت را مشکلی محدود و محلی توصیف میکردند، به موضوعی نگرانکننده تبدیل شده است.
الکساندر نواک، معاون نخستوزیر روسیه، چهارشنبه اعلام کرد دولت در حال مدیریت این بحران است.
رویترز پیشتر بهطور اختصاصی گزارش داده بود روسیه واردات دریایی بنزین از هند را آغاز کرده و قزاقستان نیز پذیرفته است در ماههای تیر و مرداد، ۵۰ هزار تن بنزین به روسیه صادر کند.
در برخی مناطق روسیه، خدمات عمومی تحت تاثیر کمبود سوخت قرار گرفته است.
در منطقه زابایکالسکی، در مرز چین و مغولستان، شماری از خطوط اتوبوسرانی لغو شده و یک شرکت جمعآوری زباله نیز به دلیل محدودیت سوخت، خدمات خود را در چهار ناحیه متوقف کرده است.
رویترز نوشت در صورت تداوم حملات اوکراین و طولانی شدن کمبود سوخت، این بحران میتواند به کاهش حمایت افکار عمومی از جنگی منجر شود که با تهاجم روسیه به اوکراین در اسفند ۱۴۰۰ آغاز شد و اکنون وارد پنجمین سال خود شده است.
علی بیتاللهی، عضو هیات علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، با هشدار درباره تشدید فرونشست زمین در ایران گفت یکهزار و ۴۵۰ حلقه چاه با عمق بیش از ۳۰۰ متر در کشور وجود دارد و ادامه برداشت بیرویه از آبهای زیرزمینی، یکی از مهمترین عوامل گسترش این پدیده است.
بیتاللهی پنجشنبه ۱۱ تیرماه در گفتوگو با خبرگزاری ایسنا گفت چاههای عمیق بهطور معمول توان استخراج آب بیشتری دارند.
به گفته او، بخشی از این چاهها در سازندهای سخت حفر شدهاند و آبهای سازندی جاری در مسیر درزها و شکافهای عمیق را استخراج میکنند و گروهی دیگر نیز در آبرفتهای با ضخامت زیاد حفر شدهاند و آب موجود در افقهای بسیار عمیقتر را به سطح زمین منتقل میکنند.
بیتاللهی افزود تمایل به برداشت آب از لایههای عمیقتر از ۳۰۰ متر در سالهای اخیر افزایش یافته است.
این هشدار در حالی مطرح میشود که روزنامه شرق هشتم تیرماه، با استناد به تازهترین گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، نوشت پدیده فرونشست زمین در ایران به مرحلهای بحرانی رسیده و ادامه این روند میتواند خسارتهایی جبرانناپذیر به بار آورد.
بر اساس این گزارش، حدود ۱۸۵ هزار کیلومتر مربع، معادل نزدیک به ۱۱ درصد از مساحت ایران، با فرونشست زمین مواجه است. حدود ۳۹ میلیون نفر، یعنی نزدیک به ۴۹ درصد جمعیت کشور، در این مناطق زندگی میکنند و در معرض پیامدهای این بحران قرار دارند.
شرق همچنین نوشت بیش از ۳۸۰ شهر و ۹ هزار و ۲۰۰ روستا در مناطق درگیر با فرونشست یا در مسیر گسترش آن قرار دارند.
به گفته بیتاللهی، از یکهزار و ۴۵۰ حلقه چاه با عمق بیش از ۳۰۰ متر در کشور، استان فارس با ۹۱۸ حلقه و تخلیه سالانه تجمعی حدود ۱۷۷ میلیون مترمکعب آب، بیشترین تعداد این چاهها و بالاترین میزان برداشت را به خود اختصاص داده است.
این عضو هیات علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی افزود پس از فارس، گلستان با ۱۸۵ حلقه چاه و تخلیه سالانه حدود ۳۲ میلیون مترمکعب، کرمان با ۱۱۳ حلقه و تخلیه سالانه حدود ۳۴ میلیون مترمکعب و آذربایجان شرقی با ۷۵ حلقه و برداشت سالانه حدود ۲۹ میلیون مترمکعب، قرار دارند.
او گفت اصفهان نیز با ۶۱ حلقه چاه عمیقتر از ۳۰۰ متر و تخلیه سالانه حدود ۱۱ میلیون مترمکعب آب، در میان استانهایی است که بیشترین تعداد و میزان برداشت از این چاهها را به خود اختصاص دادهاند.
بیتاللهی تاکید کرد توسعه چاههای بسیار عمیق و برداشت گسترده از آبخوانها، فشار مضاعفی بر منابع آب زیرزمینی وارد کرده و در تشدید فرونشست زمین در بسیاری از دشتهای کشور نقش مهمی داشته است.
او افزود در بروز و گسترش فرونشست زمین، حجم برداشت آب از سفرههای زیرزمینی از تعداد یا حتی عمق چاهها مهمتر است و حجم سالانه آب استخراجشده از چاهها در توسعه فرونشست زمین در ایران نقش تعیینکنندهای داشته است.
بیتاللهی همچنین گفت بررسی نقشه چاههای آبی که سالانه بیش از یک میلیون مترمکعب آب برداشت میکنند، نشان میدهد این چاهها در گسترش فرونشست زمین در جنوب و جنوبغرب تهران، جنوب کرج و جنوب قزوین نقش کلیدی دارند.
او افزود پراکندگی گسترده چاههای با حجم برداشت بالای آب با پهنههای فرونشست زمین همخوانی قابل توجهی دارد. موضوعی که بهویژه در استانهای خراسان رضوی، کرمان، فارس، اصفهان و همدان، بهوضوح مشاهده میشود.
بیتاللهی در پایان گفت تطابق مکانی چاههایی که سالانه بیش از یک میلیون مترمکعب آب برداشت میکنند با پهنههای فرونشست، بیانگر ارتباط مستقیم میان حجم برداشت آبهای زیرزمینی و گسترش فرونشست زمین در کشور است.
خبرگزاری ایسنا ۲۶ خرداد گزارش داد تهران بهعنوان بزرگترین مرکز جمعیتی کشور، بهدلیل کاهش چشمگیر بارشها، محدودیت منابع آب تجدیدپذیر و برداشت بیرویه از منابع زیرزمینی، با چالش جدی تامین آب روبهروست.
۲۱ اردیبهشت نیز عیسی بزرگزاده، سخنگوی صنعت آب، گفت حدود ۳۵ میلیون نفر در ایران با مشکل کمآبی روبهرو هستند و تهران در صدر استانهای کمبارش کشور قرار دارد و ششمین سال خشکسالی را تجربه میکند.
ادامه برداشت بیرویه از منابع زیرزمینی، در کنار ناتوانی در مدیریت پایدار آب، نفوذ مافیای آب و غلبه منافع گروههای ذینفع بر سیاستگذاریهای محیط زیستی، نشان میدهد بحران فرونشست در ایران به نشانهای از ناکارآمدی ساختاری در حکمرانی آب و محیط زیست تبدیل شده است.
هری کین، کاپیتان تیم ملی انگلستان، با دبل برابر کنگو، انگلیس را از حذفی غیرمنتظره در جام جهانی نجات داد و تعداد گلهای خود در فصل جاری را به ۷۲ رساند؛ آماری که او را به دومین گلزن برتر یک فصل از سال ۲۰۰۰ تاکنون تبدیل کرده است.
کاپیتان سهشیرها پس از یک فصل درخشان در بایرن مونیخ، همچنان به روند گلزنی خود ادامه میدهد تا جایی که حتی کریستیانو رونالدو نیز هرگز در یک فصل به تعداد گلهای فعلی او نرسیده است.
بهترین فصل گلزنی رونالدو به فصل ۲۰۱۲-۲۰۱۱ بازمیگردد؛ زمانی که فوقستاره پرتغالی با پیراهن رئال مادرید و تیم ملی پرتغال، در مجموع ۶۹ گل به ثمر رساند. رونالدو در آن فصل ۴۶ گل در لالیگا، ۱۰ گل در لیگ قهرمانان اروپا، چهار گل در سایر رقابتهای داخلی اسپانیا و سه گل برای تیم ملی پرتغال به ثمر رساند و نقش مهمی در قهرمانی رئال مادرید با ۱۰۰ امتیاز در لالیگا داشت.
کین اما از این رکورد عبور کرده است. او در این فصل برای بایرن مونیخ ۳۶ گل در ۳۱ بازی بوندسلیگا، ۱۴ گل در ۱۳ بازی لیگ قهرمانان اروپا، ۱۰ گل در ۶ دیدار جام حذفی آلمان و یک گل در سوپرجام آلمان به ثمر رسانده تا آمار گلهای باشگاهیاش به ۶۱ برسد.
او همچنین پیش از آغاز جام جهانی در یک دیدار دوستانه برای انگلیس گلزنی کرد و در جریان مسابقات نیز مقابل کرواسی (دو گل)، پاناما (یک گل) و کنگو (دو گل) موفق به گلزنی شد و تنها برابر غنا موفق به باز کردن دروازه حریف نشد.
با وجود این آمار خیرهکننده، کین هنوز با بهترین فصل گلزنی لیونل مسی فاصله دارد. مسی در فصل ۲۰۱۲-۲۰۱۱، ۸۲ گل برای بارسلونا و آرژانتین به ثمر رساند؛ از جمله ۵۰ گل در ۳۷ بازی لالیگا، ۱۴ گل در ۱۱ بازی لیگ قهرمانان اروپا، ۹ گل در سایر رقابتها و ۱۰ گل برای تیم ملی آرژانتین.
کین از نظر تئوری همچنان شانس عبور از رکورد مسی را دارد، اما برای این کار باید در چهار بازی احتمالی باقیمانده انگلیس در جام جهانی، ۱۱ گل دیگر به ثمر برساند.
مرتضی کاظمیان، عضو تحریریه ایراناینترنشنال، با اشاره به موضع محمدباقر قالیباف درباره عدم بازرسی از سایتهای هستهای آسیبدیده در جنگ، مواضع رییس مجلس جمهوری اسلامی را «متناقض» توصیف کرد.
به گفته او، قالیباف از یک سو مذاکره با آمریکا را برای حل مشکلات اقتصادی ضروری میداند، اما از سوی دیگر هرگونه بازرسی از تاسیسات هستهای آسیبدیده را رد میکند؛ موضوعی که به اعتقاد کاظمیان، پرسشهای جدی درباره امکان دستیابی به یک توافق هستهای ایجاد میکند.
عابده بهمنپور، پژوهشگر حوزه آموزش، با انتقاد از «فرزندپروری نمایشی» در شبکههای اجتماعی هشدار داد انتشار گسترده تصاویر و ویدیوهای کودکان از سوی خانوادهها، حریم خصوصی آنها را قربانی میکند و میتواند پیامدهای جدی برای آینده کودکان در پی داشته باشد.
یادداشت تحلیلی بهمنپور با عنوان «کودکان ویترینی؛ وقتی حریم خصوصی بچهها قربانی لایک و فالوئر میشود» پنجشنبه ۱۱ تیر در وبسایت خبرآنلاین منتشر شد.
در این یادداشت آمده است: «امروز خصوصیترین لحظات زندگی یک کودک، از حمام کردن و غذا خوردن تا اولین قدمها و حتی لحظات لجبازی و گریه، بیرحمانه در مقابل چشمان هزاران یا میلیونها غریبه به اشتراک گذاشته میشود.»
او افزود بسیاری از والدین، آگاهانه یا ناآگاهانه، فرزندان خود را به «ویترینی» برای نمایش در شبکههای اجتماعی تبدیل کردهاند. روندی که با وجود ظاهر سرگرمکننده و تصاویر پرزرق و برق، در عمل به معنای نقض خصوصیترین جنبههای زندگی کودک است.
به گفته این پژوهشگر، در چنین الگویی از فرزندپروری، کودک دیگر بهعنوان فردی مستقل و دارای حقوق شخصی دیده نمیشود، بلکه «یک اکسسوار یا ابزار تزیینی برای صفحه والدینش» به شمار میرود.
در حالی که استفاده ابزاری از کودکان در شبکههای اجتماعی در ایران همچنان بدون چارچوب قانونی و نظارتی مشخص ادامه دارد، حفاظت از کودکان در فضای مجازی به یکی از موضوعات اصلی سیاستگذاری در بسیاری از کشورهای جهان تبدیل شده است.
برخی دولتها برای کاهش آسیبهای ناشی از شبکههای اجتماعی، محدودیتها و ممنوعیتهایی برای کودکان و نوجوانان وضع کردهاند.
در تازهترین نمونه، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، ۲۵ خرداد از برنامه دولت این کشور برای ممنوعیت استفاده افراد زیر ۱۶ سال از شبکههای اجتماعی خبر داد.
استارمر با تشریح این سیاستها گفت: «تدابیر حفاظتی گستردهتری را به اجرا میگذاریم تا کودکی را به کودکان بازگردانیم.»
گسترش پدیده «کودکان کار مجازی»
بهمنپور در ادامه یادداشت خود، نسبت به گسترش پدیده «کودکان کار مجازی» هشدار داد و این کودکان را «کارگران بیمزد معدن اینستاگرام» توصیف کرد.
او نوشت بسیاری از صفحات موسوم به «مامیبلاگر» و «فمیلیبلاگر» با انتشار ویدیوهای کودکان خود، درآمدهای میلیاردی از تبلیغات کسب میکنند و کودک، بدون آگاهی یا رضایت، به ابزاری برای تولید ثروت والدین تبدیل میشود.
این پژوهشگر حوزه آموزش با انتقاد از نبود حمایتهای قانونی افزود در حال حاضر چارچوب موثری برای حفاظت از حقوق کودکان در فضای مجازی وجود ندارد.
این یادداشت در شرایطی منتشر شده که در هفتههای اخیر، بحث نقض حقوق کودکان در ایران بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است.
کارشناسان و کنشگران با اشاره به استفاده جمهوری اسلامی از کودکسربازها و همچنین حضور سازمانیافته کودکان در تجمعها و برنامههای حکومتی، این اقدامات را مصداق بهرهبرداری ابزاری از کودکان دانسته و از نقض حقوق آنها انتقاد کردهاند.
آسیبهای پنهان دوربین بر عزت نفس کودکان
بهمنپور در ادامه هشدار داد انتشار مداوم تصاویر و ویدیوهای کودکان پیش از آنکه توانایی تصمیمگیری درباره هویت اجتماعی خود را داشته باشند، «ردپای دیجیتال عظیمی» از آنها بر جای میگذارد.
او نوشت ثبت تصاویر لحظات خصوصی، اشتباهها یا موقعیتهای خجالتآور کودکان در عمل «حق رضایت» و «حق فراموش شدن» را از آنها سلب میکند و میتواند در آینده زمینه را برای تمسخر یا قلدری همسالان فراهم آورد.
به گفته این پژوهشگر، کودکانی که تنها هنگام ضبط ویدیو یا تولید محتوا مورد توجه و تشویق خانوادهها قرار میگیرند، ممکن است بهتدریج این تصور را پیدا کنند که ارزش آنها به دیده شدن مقابل دوربین وابسته است؛ باوری که میتواند آثار منفی و ماندگاری بر عزت نفس آنها در بزرگسالی بر جای بگذارد.
بهمنپور در پایان تاکید کرد: «دنیای کودکی حق مسلم فرزندان ماست ... کودکان ما پروژههای روابط عمومی ما برای فخرفروشی به دیگران نیستند؛ آنها انسانهایی هستند که حق دارند کودکی خود را در امنترین و خصوصیترین حالت ممکن تجربه کنند.»
