بانک مرکزی جمهوری اسلامی اعلام کرد که اختلال در خدمات بانکهای ملی، صادرات، تجارت و توسعه صادرات در پی حمله سایبری به زیرساختهای ارتباطی این بانکها رخ داده است و خدمات پایه مبتنی بر کارت با استفاده از روشهای جایگزین دوباره در دسترس مشتریان قرار گرفته است.
بر اساس گزارش بانک مرکزی جمهوری اسلامی، هیچ آسیبی به اطلاعات مشتریان وارد نشده و سامانههای شتاب و شاپرک بدون اختلال فعال هستند.
این نهاد گزارشها درباره ایجاد اختلال در سامانههای بانکی برای کنترل بازار ارز و طلا را رد کرد.
مهدی محمدنبی، نایب رییس فدراسیون فوتبال، درباره آخرین وضعیت تیم ملی ایران پیش از دیدار با بلژیک گفت: «پس از تساوی هر چهار تیم گروه، شرایط جدول از نو آغاز شده و همه تیمها شانس برابری برای صعود دارند.»
او با اشاره به برنامههای تیم ملی پس از بازگشت از آمریکا به مکزیک گفت: «بازیکنان پس از رسیدن به تیخوانا استراحت کردند و یک جلسه ریکاوری نیز پشت سر گذاشتند. تمرین امروز تیم ملی در زمین اصلی کمپ تیخوانا برگزار خواهد شد.»
محمد نبی درباره مشکلات ویزای اعضای تیم ملی نیز توضیح داد: «بازیکنان و کادر فنی هیچ مشکلی از نظر ویزا ندارند. تنها ویزای مهدی ترابی به صورت یکبار ورود صادر شده بود که این مشکل روز گذشته برطرف شد. درخواست کردهایم تیم ملی دو روز زودتر در محل برگزاری مسابقه حاضر شود و در حال رایزنی برای دریافت مجوزهای لازم هستیم. در غیر این صورت، مانند دیدار نخست یک روز پیش از مسابقه راهی آمریکا خواهیم شد و پس از پایان بازی دوباره به مکزیک بازمیگردیم.»
نایب رییس فدراسیون فوتبال همچنین درباره وضعیت مصدومان تیم ملی گفت: «بازیکنان در حال سپری کردن برنامههای ریکاوری هستند و در حال حاضر مورد مصدومیت جدیدی وجود ندارد. مهدی ترابی به تمرینات گروهی بازگشته و روزبه چشمی نیز دوران نقاهت خود را پشت سر میگذارد.»
نمایی از یک روستا در جنوب لبنان در نزدیکی مرز اسرائیل، ۲۸ خرداد
خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی گزارش داد اسرائیل و حزبالله لبنان موافقت خود را با برقراری آتشبس اعلام کردهاند. این توافق در شرایطی به دست آمد که در ۲۴ ساعت گذشته، حملات مرگبار میان دو طرف شدت گرفته بود.
رویترز جمعه ۲۹ خرداد نوشت آتشبس میان دو طرف از ساعت ۴ عصر به وقت بیروت اجرایی شده است.
پیشتر شبکه خبری سیانان بهنقل از یک منبع آگاه گزارش داد آمریکا به جمهوری اسلامی اطلاع داده است که اسرائیل قصد ندارد حملات خود به لبنان را بیش از این تشدید کند.
این منبع گفت: «حزبالله آتشبس را نقض کرد. اسرائیل موافقت کرده که موضوع را ادامه ندهد و این پیام به ایرانیها منتقل شده است. اکنون این به حزبالله بستگی دارد که حملات را متوقف کند.»
یک منبع اسرائیلی نیز تایید کرد بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور، در حال حاضر برنامهای برای اقدامات تلافیجویانه بیشتر علیه حزبالله ندارد.
وزارت بهداشت لبنان ۲۹ خرداد اعلام کرد حملات اسرائیل به جنوب این کشور دستکم ۱۸ کشته و ۳۳ زخمی بر جای گذاشت.
در سوی دیگر، ارتش اسرائیل از کشته شدن چهار نیروی خود، از جمله یک فرمانده گردان، در حمله حزبالله خبر داد. پنج نظامی اسرائیلی دیگر نیز در حملات این گروه نیابتی جمهوری اسلامی مجروح شدند.
نخستوزیر اسرائیل ۲۹ خرداد با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس در واکنش به جان باختن چهار نظامی این کشور در جنوب لبنان هشدار داد اسرائیل حمله به نیروها یا خاک خود را تحمل نخواهد کرد و حزبالله بهای سنگینی برای این حملات خواهد پرداخت.
نتانیاهو تاکید کرد ارتش اسرائیل به عملیات خود برای مقابله با تهدیدها علیه نیروها و قلمرو اسرائیل ادامه خواهد داد و تا هر زمان که لازم باشد، در نوار امنیتی در جنوب لبنان باقی خواهد ماند.
در روزهای اخیر و پس از امضای یادداشت تفاهم میان تهران و واشینگتن برای پایان دادن به جنگ، گزارشها از افزایش اختلاف نظر میان کاخ سفید و دولت اسرائیل حکایت دارند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۹ خرداد در مصاحبه با پایگاه خبری اکسیوس، رابطه خود با نتانیاهو را «خوب» ارزیابی کرد و در عین حال گفت باید او را «سر عقل نگاه داشت».
ترامپ در پاسخ به این پرسش که آیا میتواند مانع ادامه حملات اسرائیل به لبنان شود، افزود: «بله. آنها احترام زیادی برای من قائل هستند و کاری را که میگویم انجام میدهند... اگر من نبودم، اسرائیل امروز وجود نداشت.»
شورای سردبیری روزنامه اورشلیمپست ۲۸ خرداد در سرمقالهای نوشت توافق اخیر میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده نباید شامل معاملهای بر سر امنیت مرزهای شمالی اسرائیل باشد، زیرا برقراری آرامش پایدار تنها در گرو خلع سلاح و حذف تهدیدهای حزبالله لبنان است.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۹ خرداد حملات اسرائیل به جنوب لبنان را محکوم کرد و آمریکا را «مسئول مستقیم» این حملات دانست.
او افزود بر اساس تفاهمنامه اخیر، توقف درگیریها در لبنان بخش «لاینفک» توافق پایان جنگ به شمار میرود.
بقایی تهدید کرد جمهوری اسلامی تدابیر لازم را برای «صیانت» از متحدانش به کار خواهد گرفت.
محمود نبویان، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، نیز در پیامی در ایکس خطاب به تیم مذاکرهکننده نوشت: «اگر در مورد بند مربوط به لبنان عقبنشینی کنید و نقض آشکار را نادیده بگیرید و دشمن سستی شما را ببیند، قطعا نقد کردن سایر بندها مثل رفع تحریمها، آزاد کردن پولها و غیره غیرممکن خواهد بود.»
ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس، نیز در شبکه ایکس نوشت: «با توجه به پیام رهبر که به جبهه مقاومت اشاره داشت، دولت باید از همین الان و از لبنان شروع کند و نگذاریم مردم مقاوم جنوب لبنان «قتلعام» شوند.»
پیشتر مجتبی خامنهای در پیامی مکتوب، اعلام کرد که درباره تفاهم جمهوری اسلامی و آمریکا «من نظر دیگری داشتم»، اما با «قبول مسئولیت» از سوی مسعود پزشکیان، اجازه اجرای آن را صادر کرده است.
آمریکا و حکومت ایران ۲۵ خرداد از دستیابی به تفاهمی برای پایان جنگ خبر دادند. این یادداشت تفاهم ۲۸ خرداد به امضای ترامپ و مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، رسید.
در بند نخست این تفاهمنامه آمده است ایالات متحده و جمهوری اسلامی و متحدان آنها در جنگ جاری پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در تمامی جبههها، از جمله لبنان، را اعلام میکنند و متعهد میشوند دست به اقدام نظامی علیه یکدیگر نزنند و تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان را تضمین کنند.
مقامهای اسرائیلی در روزهای گذشته بارها تاکید کردهاند با وجود تفاهم تهران و واشینگتن، نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان عقبنشینی نخواهند کرد.
افی دفرین، سخنگوی ارتش اسرائیل در کنفرانس خبری اعلام کرد: «از شب گذشته تاکنون به بیش از ۱۰۰ هدف حزبالله حمله کردهایم و این حملات را تا هر زمان که لازم باشد ادامه خواهیم داد.»
او افزود: «در منطقه بفور، یک زیرساخت راهبردی زیرزمینی وجود دارد. در هر یک از محورهایی که در آن فعالیت میکنیم، مقادیر زیادی سلاح و تجهیزات جنگی کشف و خارج میکنیم. این زیرساختهای مهم طی سالها با کمک و هدایت جمهوری اسلامی ساخته شدهاند.»
سخنگوی ارتش اسرائیل ادامه داد: «حزبالله در حال جنگ است تا مانع تکمیل روند نابودی زیرساختهای خود شود. این حزبالله بود که آتشبس را نقض کرد. نیروهای حاضر در میدان از آزادی عمل عملیاتی کامل برخوردار هستند. دستورالعملهای رییس ستاد ارتش برای جبهه شمالی تغییری نکرده است.»
او افزود: «هر آنچه مربوط به توافقهاست، در سطح تصمیمگیری سیاسی است. این موضوع در سطح رهبری سیاسی تعیین میشود و ما طبق دستورات عمل میکنیم. تا زمانی که دستورات دیگری دریافت نکنیم، طبق دستورالعملهایی که رییس ستاد کل ارتش به نیروهای میدانی ابلاغ کرده، به فعالیت ادامه خواهیم داد.»
سخنگوی ارتش اسرائیل گفت: «در مورد حمله به بیروت و مناطق دیگر نیز، لازم است دوباره تاکید کنم —بهویژه با توجه به صحبتهایی که در روزهای اخیر مطرح شده—که قواعد درگیری برای نیروهای میدانی تغییر نکرده است.»
پس از امضای یادداشت تفاهم آمریکا و جمهوری اسلامی، کارشناسان سازمان ملل هشدار دادند هر چارچوبی که به وضعیت حقوق بشر در ایران نپردازد، از اساس ناقص است. عفو بینالملل نیز اعلام کرد این تفاهم، در صورت نادیده گرفتن حقوق بشر و عدالت، میتواند پوششی برای ادامه سرکوب شود.
حقوق بشر نباید از توافق نهایی حذف شود
کارشناسان مستقل سازمان ملل جمعه ۲۹ خرداد با استقبال از امضای یادداشت تفاهم ۱۴ بندی میان آمریکا و جمهوری اسلامی هشدار دادند مردم ایران که هم از تجاوز نظامی خارجی و هم از سرکوب داخلی آسیب دیدهاند، در این چارچوب تقریبا نادیده گرفته شدهاند.
این بیانیه به امضای ۱۴ گزارشگر ویژه، کارشناس مستقل و سازوکار حقوق بشری سازمان ملل، از جمله مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، رسیده است.
به گفته آنها، این سند عمدتا بر «خروج نظامی، بازگشایی تنگه هرمز، تعهدات هستهای، کاهش تحریمها و صندوق بازسازی ۳۰۰ میلیارد دلاری» متمرکز است.
این کارشناسان اعلام کردند از زمان آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، مقامهای جمهوری اسلامی سرکوب مخالفان را تشدید کردهاند. هزاران نفر بازداشت شدهاند و گزارشها از شکنجه، ناپدیدسازی قهری، اعدامهای ساختگی و اعترافگیری اجباری حکایت دارد.
آنها افزودند از زمان آغاز جنگ، دستکم ۱۵۶ نفر اعدام شدهاند که ۴۲ نفر از آنها با اتهامهای سیاسی، از جمله اتهامهای مرتبط با جاسوسی و امنیت ملی، اعدام شدهاند.
کارشناسان سازمان ملل همچنین گفتند مقامهای جمهوری اسلامی داراییهای دستکم هزار و ۵۰۰ شهروند، از جمله صدها ایرانی ساکن خارج از کشور را مصادره کردهاند و بهائیان، کردها و بلوچها بیش از دیگران در معرض خطر قرار داشتهاند.
به گفته آنها، عفو اخیر مجتبی خامنهای نیز شامل محکومان پروندههای سیاسی و امنیتی نشده و بسیاری از بازداشتشدگان اعتراضات همچنان در زندان ماندهاند.
این کارشناسان افزودند جنگ خسارات انسانی، اقتصادی و زیستمحیطی گستردهای بر جا گذاشته است. هزاران غیرنظامی در حملات هوایی کشته و میلیونها نفر آواره شدهاند و سه ماه قطع تقریبا کامل اینترنت که یکی از طولانیترین موارد ثبتشده تاکنون در جهان بوده، معیشت و ارتباط مردم با جهان خارج را مختل کرده است.
آنها از همه کشورها، از جمله کشورهای میانجی، خواستند هر توافق نهایی که قرار است طی ۶۰ روز آینده مذاکره شود، شامل توقف اجرای احکام اعدام، آزادی بازداشتشدگان خودسرانه، اعلام سرنوشت ناپدیدشدگان قهری، بازگرداندن دسترسی به اینترنت آزاد و حفاظت از فضای مدنی باشد.
کارشناسان سازمان ملل همچنین تاکید کردند صدای ایرانیان، که میلیونها نفر از آنها برای مطالبه تغییرات بنیادین به خیابانها آمدند، باید در هر مذاکرهای که مدعی تضمین آینده آنهاست، شنیده شود.
تفاهم نباید به پوششی برای ادامه سرکوب تبدیل شود
عفو بینالملل هشدار داد یادداشت تفاهم آمریکا و جمهوری اسلامی، بدون تضمین حقوق بشر و جبران خسارت قربانیان، میتواند به پوششی برای ادامه سرکوب و مصونیت از مجازات تبدیل شود.
این سازمان اعلام کرد جنگی که موضوع این تفاهم است، به کشورهای همسایه نیز کشیده شد، بیش از شش هزار کشته در خاورمیانه بر جا گذاشت و اقتصاد جهانی را متزلزل کرد.
عفو بینالملل همچنین گفت این جنگ با «حملات غیرقانونی آمریکا و اسرائیل در نقض منشور سازمان ملل» آغاز شد و سپس با اقدامات «غیرقانونی» مقامهای جمهوری اسلامی ادامه یافت؛ روندی که به رنج گسترده غیرنظامیان و نقض حقوق بشردوستانه، از جمله جنایتهای جنگی، انجامید.
عفو بینالملل تاکید کرد پایان بمبارانها بهتنهایی امنیت مردم ایران را تضمین نخواهد کرد، زیرا جمهوری اسلامی همزمان کارزار سرکوب داخلی را تشدید کرده است.
این سازمان اعلام کرد از زمان آغاز جنگ، دستکم ۴۴ نفر در ایران اعدام و بیش از شش هزار نفر بهطور خودسرانه بازداشت شدهاند.
عفو بینالملل همچنین خواستار اتخاذ رویکردی «مردممحور» شد که شامل اقدامات مشخص برای جلوگیری از ارتکاب جنایتهای بیشتر از سوی مقامهای جمهوری اسلامی، از جمله کشتار بیشتر معترضان، باشد.
این سازمان همچنین بر حمایت از مطالبات جامعه مدنی برای تغییرات بنیادین حقوق بشری، از جمله اصلاح قانون اساسی، تاکید کرد.
عفو بینالملل همچنین خواستار خروج اسرائیل از جنوب لبنان، بازگشت امن آوارگان، تامین عدالت برای قربانیان نقض حقوق بینالملل در لبنان از سال ۲۰۲۳ تاکنون و پایان دادن به آنچه «نسلکشی اسرائیل در غزه» میخواند، و خروج اسرائیل از سرزمینهای فلسطینی شد.
در چنین فضایی، هشدار عفو بینالملل و کارشناسان سازمان ملل تنها ناظر بر متن یادداشت تفاهم نیست، بلکه متوجه پیامدهای آن برای مردم ایران است؛ اینکه پایان جنگ، بدون توقف سرکوب، تضمین دادرسی عادلانه، آزادی بازداشتشدگان خودسرانه و پاسخگو کردن عاملان نقض حقوق بشر، نمیتواند به معنای بازگشت امنیت و حقوق شهروندان باشد.
