بهنوشته بلومبرگ، در حالی که بیش از ۱۰۰ روز از آغاز جنگ ایران میگذرد و تهران به طور فزایندهای تحت فشار قرار گرفته، در طول یک ماه گذشته، تقریبا هیچ نفت خام ایرانی از منطقه خارج نشده است.
نفتکشهای حامل نفت ایران در داخل خلیج فارس جمع شدهاند و حتی کشتیهای خارجی مرتبط با تجارت نفت ایران نیز با حملات نیروهای آمریکایی مواجه شدهاند.
این وضعیت، جمهوری اسلامی را از میلیاردها دلار درآمد نفتی محروم کرده است؛ جدا از درآمدهای قابل توجهی که از فروش فرآوردههای نفتی، گاز طبیعی، محصولات پتروشیمی و قیر به دست میآورد.
بهنوشته بلومبرگ، شاید زیانبارترین پیامد این وضعیت تاثیر آن بر تجارت دیرینه نفت ایران با چین باشد؛ رابطهای که طی سالها تحریم آمریکا دوام آورده بود، اما اکنون تحت فشار شدیدی قرار گرفته است.
بر اساس دادههای گردآوریشده از سوی بلومبرگ، صادرات نفت خام ایران به چین در ماه مه به حدود ۱۶۰ هزار بشکه در روز سقوط کرده است؛ در حالی که این رقم در ماه فوریه ۱.۸ میلیون بشکه در روز بود.
کاهش شدید محمولههای ارسالی، همراه با افت تقاضا در چین، در شرایطی که پالایشگاههای مستقل موسوم به «تیپات» با زیانهای مالی فزاینده دستوپنجه نرم میکنند، فروشندگان را مجبور کرده است برای حجم اندک نفتی که هنوز میتوانند عرضه کنند، تخفیفهای بیشتری ارائه دهند.
در همین حال، تولیدکنندگان نفت در ابوظبی، کویت و دیگر نقاط خاورمیانه موفق شدهاند برخی نفتکشها را از تنگه هرمز عبور دهند و به بازارهای جهانی برسانند؛ موضوعی که اهرم فشار تهران بر این آبراه حیاتی و همچنین موقعیت چانهزنی جمهوری اسلامی را تضعیف کرده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پنجشنبه ۲۱ خرداد از نزدیکی دستیابی به توافقی با جمهوری اسلامی سخن گفت. با اینکه گمانهزنیهایی ودرباره احتمال امضای توافقی در حاشیه نشست هفته آینده رهبران گروه هفت مطرح شده، اما تهران هنوز آمادگی خود را برای چنین توافقی تایید نکرده است.
پیشرفتهای دیپلماتیک قبلی نیز نتوانستند به یک توافق نهایی منجر شوند و جمهوری اسلامی همچنان در موقعیت دشواری قرار دارد.
بهنوشته بلومبرگ در شرایطی که فشار بر بخش انرژی ایران هر روز بیشتر میشود، این پرسش مطرح است که آیا تهران شرایط آمریکا برای یک توافق صلح را خواهد پذیرفت، یا موج تازهای از حملات علیه متحدان آمریکا و کشتیها در تنگه هرمز را آغاز خواهد کرد و تنشها را در سراسر منطقه افزایش خواهد داد؟
در هر دو صورت، اقدام بعدی جمهوری اسلامی پیامدهای گستردهای برای بازار جهانی انرژی خواهد داشت.
در همین حال، معاملهگران کالا در حال گسترش تلاشهای خود برای فروش نفت ونزوئلا به بازار آسیا هستند؛ زیرا تولید نفت این کشور افزایش یافته و جنگ ایران موجب اختلال در عرضههای رقیب از خاورمیانه شده است.
اکنون هند تقریبا به همان اندازهای نفت ونزوئلا وارد میکند که چین در گذشته وارد میکرد. از زمانی که دولت ترامپ کنترل فروش نفت کاراکاس را در دست گرفته، پکن هنوز هیچ خریدی از نفت ونزوئلا انجام نداده است.
