دونالد ترامپ: سران جمهوری اسلامی اختلافات شدیدی دارند
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا گفت: «سران جمهوری اسلامی اختلافات شدیدی دارند و آنها در هماهنگ شدن با یکدیگر مشکل بزرگی دارند. آنها رهبری بسیار پراکنده و گسستهای دارند. آنها دو، سه و شاید چهار گروه هستند و رهبری بسیار ناهماهنگی دارند.»
او افزود: «با اینکه اوضاع آنها خوب نیست اما با وجود این، میخواهند توافق کنند.»
وزارت خزانهداری ایالات متحده جمعه ۱۱ اردیبهشت هشدار داد هر شرکت کشتیرانی که برای عبور کشتیهایش از تنگه هرمز به جمهوری اسلامی عوارض پرداخت کند، حتی در قالب کمکهای خیریه به سازمانهایی مانند جمعیت هلال احمر ایران، در معرض خطر تحریمهای تنبیهی قرار خواهد گرفت.
در بیانیه هشدارآمیزی که از سوی دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا صادر شد، آمده که ایالات متحده از تهدیدهای جمهوری اسلامی علیه کشتیرانی و درخواستها برای پرداخت پول بهمنظور دریافت عبور امن از تنگه هرمز آگاه است.
تنگه هرمز یکی از حیاتیترین مسیرهای دریایی راهبردی جهان است، بهطوری که حدود ۲۰ درصد از جریان صادرات نفت خام از راه دریایی در جهان و گاز طبیعی مایعشده از آن عبور میکند.
تهران بهعنوان بخشی از پیشنهادها برای پایان دادن به جنگ با اسرائیل و ایالات متحده، دریافت هزینه یا عوارض از کشتیهایی را که از تنگه عبور میکنند مطرح کرده است.
هشدار وزارت خزانهداری آمریکادر حالی صادر شد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا از جدیدترین پیشنهاد جمهوری اسلامی برای حل و فصل جنگ ابراز نارضایتی کرده است.
همچنین جمعه، انور قرقاش، مشاور رییس دولت امارات متحده عربی، گفت پس از حمله جمهوری اسلامی به کشورهای خلیج فارس، هیچگونه ترتیبات یکجانبه قابل اعتماد یا قابل اتکا نیست.
هشدار درباره شیوههای مختلف پرداخت عوارض
وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد که درخواستهای جمهوری اسلامی برای اخذ عوارض ممکن است شامل چندین گزینه پرداخت باشد، از جمله ارزهای رایج، داراییهای دیجیتال، تهاترها، مبادلات غیررسمی، یا سایر پرداختهای غیرنقدی، مانند کمکهای ظاهرا خیریه به جمعیت هلال احمر ایران، بنیاد مستضعفان، یا حسابهای سفارت جمهوری اسلامی.
در این بیانیه آمده است: «این دفتر این هشدار را صادر میکند تا به اشخاص آمریکایی و غیرآمریکایی درباره خطرات تحریمی انجام این پرداختها به، یا درخواست تضمین از، رژیم ایران برای عبور امن هشدار دهد. این خطرات صرفنظر از روش پرداخت وجود دارند.»
این هشدار در شرایطی صادر شده که همزمان رویترز گزارش داد نیروی دریایی آمریکا با استفاده از هوش مصنوعی در حال تقویت عملیات کشف و خنثیسازی مینها در این گذرگاه آبی است.
وزیر امور خارجه فرانسه نیز اعلام کرد کشورش، ماموریتی بینالمللی با مشارکت بیش از ۵۰ کشور برای ازسرگیری سریع تردد در تنگه هرمز، آغاز کرده است.
اما در تهران، محمدجواد حاجعلیاکبری، امام جمعه موقت تهران، گفت تنگه هرمز از این پس نهتنها قابل مذاکره نیست، بلکه تحت «رژیم حقوقی جدیدی» که جمهوری اسلامی و همسایه شریک آن، عمان، طراحی خواهند کرد اداره میشود.
دونالد ترامپ، رییس جمهوری ایالات متحده گفت: «جمهوری اسلامی چیزهایی را درخواست میکند که من نمیتوانم با آنها موافقت کنم.»
او افزود: «اگر جمهوری اسلامی سلاح هستهای داشت، دنیا در معرض خطر بزرگی قرار میگرفت. بهمحض پایان جنگ، قیمت بنزین کاهش خواهد یافت.»
ترامپ اضافه کرد که نگران ذخایر موشکهای ایالات متحده نیستم.
او ادامه داد: «محاصره دریایی واقعا باورنکردنی بوده و قدرتمند. اگر همین حالا خارج شویم هم، یک پیروزی بزرگ به دست آوردهایم، اما این کار را نمیکنیم. ما در حال مذاکره با آنها هستیم. تیمهایشان بهطرز باورنکردنی ناهماهنگ هستند، اما ما در حال مذاکره هستیم.»
ترامپ با اشاره به تحویل سلاح به برخی گروهها، گفت که از روند تحویل سلاحها راضی نیستم. مقدار کمی سلاح ارسال شده، و خواهیم دید چه کسی آنها را در اختیار دارد. اما از آنچه در مورد کردها اتفاق افتاد هم راضی نیستم. کردها سلاحها را تحویل ندادند.
با احتساب افزایش حداقل دستمزد پایه، قدرت خرید کارگر ایرانی در بهار سال نو به ۹۲ دلار سقوط کرده است. در صورت ادامه این روند، ارزش ماهانه دستمزد به ۸۳ دلار با فرض دلار ۲۰۰ هزار تومانی، و ۶۶ دلار با فرض دلار ۲۵۰ هزار تومانی خواهد رسید.
در صورتی که تجربه پساجنگ ۱۲ روزه تکرار شود و قیمت دلار از ۳۰۰ هزار تومان عبور کند، قدرت خرید به ۵۵ دلار در ماه رسیده و فقر مفرطی را رقم خواهد زد که در تجربه حیات معاصر بیسابقه است.
مسیر اقتصاد سیاسی و اجتماعی ایران در بازه زمانی ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵، دورهای پر نوسان و دردناک است. این بازه پنجساله با تحریمهای انباشته، تورم مزمن، ناترازیهای بانکی و انرژی، و سیاستگذاریهای دستوری همراه بود و در سال ۱۴۰۴ با وقوع دو جنگ به یک بحران ژئوپلیتیک و اقتصادی پیوند خورد. پیامد مستقیم این توالی بحرانها، کاهش رفاه اجتماعی، تحلیل رفتن طبقه متوسط و سقوط قدرت خرید کارگران بوده است.
یکی از شاخصها برای درک وضعیت معیشت کارگران و حقوقبگیران ثابت، بررسی روند قدرت خرید دستمزدها در مقیاس ارزی است. تبدیل حقوق ریالی به دلار، شاخصی است که میزان مقاومت و تابآوری قدرت خرید نیروی کار را در برابر تورم مزمن و کاهش ارزش پول ملی نشان میدهد.
یکی از دلایل استفاده از این سنجه، ثابت بودن دستمزد ریالی کارگران در طول سال و به موازات آن رشد نرخ دلار و به دنبال آن افزایش سطح عمومی قیمتها است.
با رشد تورم و گسترش نوسانهای ارزی، برای پنج سال اخیر دو مبنا در نظر گرفته شد: نرخ دلار در ابتدای سال و نرخ آن در پایان سال. این روش امکان مقایسه دقیقتر کاهش قدرت خرید کارگران در طول سال را فراهم میکند و نشان میدهد چگونه افزایش نرخ ارز، به افت محسوس قدرت خرید منجر میشود.
نگاهی به روند گذشته نشان میدهد در سالهای ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۶، دریافتی پایه کارگران مشمول حداقل دستمزد، قدرت خریدی معادل ۲۰۹ تا ۲۲۱ دلار در ماه را تامین میکرد. با ادامه تحریمها و انباشت بحرانهای متواتر، این شاخص روندی نزولی به خود گرفت؛ به طوری که در سال ۱۴۰۰ با حداقل حقوق ۲ میلیون و ۷۴۴ هزار تومان و میانگین دلار ۲۶ هزار تومانی، ارزش دستمزد پایه به ۱۰۵ دلار رسید.
این رقم در سالهای ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ به ترتیب ۱۱۳ و ۱۰۴ دلار بود. در سال ۱۴۰۴ با نوسانات ارزی، قیمت دلار از ۸۳ هزار تومان در ابتدای سال به ۱۶۰ هزار تومان در پایان سال رسید و قدرت خرید دستمزد پایه ۱۰ میلیون و ۷۰۰ هزار تومانی در این بازه از ۱۲۸ دلار به ۶۶ دلار کاهش یافت.
برای سال ۱۴۰۵ نیز پایه حقوق وزارت کار، بنابر مصوبه شورای عالی کار، ۱۶,۶۲۵,۵۴۸ تومان تعیین شد. این در حالی است که نرخ دلار آزاد در ابتدای ۱۴۰۵ در محدوده ۱۵۰ تا ۱۶۰ هزار تومان تثبیت شده بود. اما پس از آتشبس و با آغاز اردیبهشت و بازگشت تقاضا به بازار، نخستین خیز دلار تا ۱۸۰ هزار تومان بالا رفت. لذا با در نظر گرفتن شاخصهای کلان و انتظارات تورمی پیش رو، تکرار سناریوی ۱۴۰۴ دور از ذهن نیست.
در صورت تحقق این سناریو و رشد اجتنابناپذیر دلار، قدرت خرید کارگر ایرانی از ۱۰۴ دلار در فروردین به ۹۲ دلار با نرخ ۱۸۰ هزار تومانی اردیبهشت کاهش خواهد یافت و در صورت ادامه این روند، به ۸۳ دلار با فرض دلار ۲۰۰ هزار تومانی و ۶۶ دلار با فرض دلار ۲۵۰ هزار تومانی خواهد رسید.
در صورتی که تجربه پساجنگ ۱۲ روزه تکرار شود و قیمت دلار از ۳۰۰ هزار تومان عبور کند، قدرت خرید حداقل دستمزد پایه به ۵۵ دلار در ماه خواهد رسید؛ رقمی که در تاریخ معاصر بیسابقه است.
اقتصاد ایران پس از تجربه دو جنگ در سال ۱۴۰۴، سال نو را در شرایط جنگی، زیر فشار تحریم داخلی اینترنت و سپس محاصره خارجی آغاز کرد.
رکود و تعطیلی گسترده بازار و صنایع به تعدیلهای وسیع نیروی کار انجامیده است. برخی از مشاغل باقیمانده به سختی ادامه فعالیت میدهند و در پرداخت دستمزدها، حتی بر مبنای پایه سال گذشته، با مشکل روبهرو هستند و عملا توان پرداخت دستمزدهای بالاتر را ندارند.
در چنین شرایطی، حداقل دستمزد پایه سال گذشته با دلار کنونی، ماهانه ۵۹ دلار قدرت خرید دارد؛ یعنی به طور متوسط ۱.۹۷ دلار در روز. طبق ادبیات اقتصادی، خط فقر مفرط روزانه ۲.۱۵ دلار تعریف میشود. فردی که زیر این سطح درآمدی قرار دارد، از دسترسی به منابع ضروری برای ادامه حیات محروم بوده و در تامین ابتداییترین استانداردهای زندگی با ناتوانی مطلق مواجه است.
این در حالی است که ایران، با توجه به مختصات اقتصادی و منابع خود، در زمره کشورهای با درآمد متوسط قرار میگیرد و سرانه هر ایرانی بر اساس برابری قدرت خرید باید حدود ۸.۵ دلار در روز، یعنی بیش از ۴ برابر رقم کنونی باشد.
با این حال، حتی با احتساب افزایش اسمی ۶۰ درصدی دستمزدها، کیفیت زندگی کارگر ایرانی در ابتدای سال نو پایینتر از دوره مشابه سال گذشته قرار دارد. در صورت تداوم شرایط بحرانی و باقی ماندن نااطمینانی به عنوان عامل غالب در محاسبات اقتصادی، روند نزولی رفاه کارگران نه تنها متوقف نخواهد شد، بلکه با شتاب بیشتری ادامه خواهد یافت.
یک مقام نظامی اسرائیلی که نامش فاش نشده، اعلام کرد اگر ذخیره بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد از دسترس جمهوری اسلامی خارج نشود، کل جنگ اخیر «یک شکست بزرگ» تلقی خواهد شد واسرائیل ناچار خواهد بود برای دستیابی به این هدف، عملیات دیگری در ایران انجام دهد.»
مقامهای اسرائیلی گفتهاند این ذخیره برای ساخت ۱۱ بمب هستهای کافی است.
این افسر ارشد ارتش اسرائیل تاکید کرد: «اگر هدف هستهای محقق نشود، در این صورت هر آنچه در ایران انجام دادیم یک شکست بزرگ خواهد بود. رژیم شرور ایران میتواند به سمت برنامه هستهای جهش کند.»
این افسر ادامه داد: «اگر اورانیوم از طریق دیپلماتیک از ایران خارج شود، ما وظیفه خود را انجام دادهایم. با این حال، اگر این اتفاق نیفتد، اسرائیل ناچار خواهد بود برای دستیابی به این هدف، عملیات دیگری در ایران انجام دهد.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، اعلام کرد که از پیشنهاد جدید تهران که شامگاه پنجشنبه برای پایان دادن به جنگ از طریق پاکستان به کاخ سفید ارائه شده، رضایت ندارد و اکنون دیگر اطمینان ندارد که با جمهوری اسلامی به توافق برسد.
ترامپ جمعه ۱۱ اردیبهشت به خبرنگاران گفت که مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا از طریق تماس تلفنی در حال انجام است و اندکی پیش گفتوگویی با تهران انجام شده است.
ترامپ با تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی هنوز به نقطهای که او میخواهد نرسیده، گفت: «یا آنها را کاملا نابود میکنیم یا به توافق میرسیم.»
«رهبری جمهوری اسلامی از هم گسیخته است»
ترامپ همچنین در پاسخ به سمیرا قرایی، خبرنگار ایراناینترنشنال گفت: «آنها مشکل بسیار بزرگی در کنار آمدن با یکدیگر دارند. در ایران، رهبری بسیار از هم گسیخته است.»
او افزود: «این رهبری دو تا سه گروه دارد، شاید هم چهار گروه، و رهبری بسیار از هم گسیختهای است. با این حال، همه آنها میخواهند به توافق برسند، اما همهشان بههمریختهاند.»
ترامپ همچنین گفت: «جمهوری اسلامی چیزهایی را درخواست میکند که من نمیتوانم با آنها موافقت کنم.»
«محاصره بنادر ایران قدرتمند است»
رییسجمهوری آمریکا در بخش دیگری از اظهاراتش درباره محاصره دریایی اعمال شده از سوی آمریکا علیه بنادر جنوب ایران گفت که این اقدام «واقعا باورنکردنی بوده، قدرتمند، صددرصد.»
او افزود: «اگر همین حالا خارج شویم هم، یک پیروزی بزرگ به دست آوردهایم، اما این کار را نمیکنیم. ما در حال مذاکره با آنها هستیم. تیمهایشان بهطرز باورنکردنی ناهماهنگ هستند، اما ما در حال مذاکره هستیم.»
ترامپ گفت: «اگر جمهوری اسلامی سلاح هستهای داشت، دنیا در معرض خطر بزرگی قرار میگرفت. بهمحض پایان جنگ، قیمت بنزین کاهش خواهد یافت.»
کمی پیش از این اظهارات، خبرگزاری دولتی جمهوری اسلامی، ایرنا، جمعه گزارش داد که مقامات حکومت ایران متن «تازهترین طرح مذاکرات» با آمریکا را به پاکستان به عنوان میانجی مذاکرات ارائه دادهاند.
بر اساس این گزارش، جمهوری اسلامی این متن را شامگاه پنجشنبه ۱۰ اردیبهشت به مقامات پاکستان تحویل داده است.
سیبیاس نیوز نیز به نقل از مقامهای پاکستان گزارش داد که این کشور پاسخ اصلاحشده جمهوری اسلامی به آخرین شرایط آمریکا برای پایان دادن به جنگ را به واشینگتن منتقل کرده است.
پیشتر سیانان بهنقل از منابع آگاه گزارش داده بود که مقامات پاکستانی انتظار دارند یک پیشنهاد اصلاحشده از سوی جمهوری اسلامی برای پایان دادن به جنگ دریافت کنند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از آخرین طرح پیشنهادی مقامات جمهوری اسلامی ابراز ناراضی کرده و گفته بود آن را نخواهد پذیرفت.
این منابع آگاه گفتند که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، قرار بود پس از بازگشت به تهران از سفر روسیه با رهبران حکومت ایران مشورت کند.
این منابع ادامه دادند که این روند کند است، زیرا برقراری ارتباط با رهبر جمهوری اسلامی، مجتبی خامنهای، که محل اقامتش محرمانه نگه داشته شده، دشوار است.
ترامپ سهشنبه در یک پست در شبکههای اجتماعی گفت که حکومت ایران به آمریکا اطلاع داده است که در «وضعیت فروپاشی» قرار دارد و تاکید کرد که تهران میخواهد تنگه هرمز باز بماند، در حالی که «در تلاش است وضعیت رهبری خود را مشخص کند.»
پیشتر اکسیوس به نقل از منابع آگاه گزارش داده بود دونالد ترامپ در برابر تهران میان دو گزینه مردد است: انجام حملات نظامی تازه یا صبر برای ارزیابی این موضوع که آیا ادامه تحریمها میتواند جمهوری اسلامی را به مذاکره درباره پایان دادن به برنامه تسلیحات هستهایاش سوق دهد یا خیر.
اکسیوس در ادامه نوشت برخی از مشاوران ارشد ترامپ بر این باورند که در حال حاضر باید محاصره تنگه هرمز حفظ و تحریمهای اقتصادی بیشتری اعمال شود تا فشار بر حکومت ایران افزایش یابد.
بر اساس این گزارش، ترامپ همچنین با برخی چهرهها در خارج از دولت مشورت کرده و به او توصیه شده است برای خروج از این بنبست، اقدام نظامی را علیه جمهوری اسلامی در دستور کار قرار دهد.
بهگفته یکی از مشاوران ترامپ، او بهتازگی گفته: «تنها چیزی که [رهبران جمهوری اسلامی] میفهمند، بمب است.»
همچنین روزنامه واشینگتنپست، در یک یادداشت تحلیلی، استدلال کرد که محاصره اقتصادی بهتنهایی نمیتواند حکومت ایران را وادار به توافق کند و دولت آمریکا برای پایان جنگ باید به گزینه نظامی متوسل شود.
ارائه طرح جدید از سوی جمهوری اسلامی در شرایطی است که به نظر نمیرسد این طرح تغییر چندانی با پیشنهادهای پیشین جمهوری اسلامی داشته باشد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی شامگاه پنجشنبه در یک گفتوگوی تلویزیونی تاکید کرد که خاتمه جنگ و صلح پایدار، اولویت تهران در مذاکره با امریکا است.