والاستریت ژورنال نوشت که هکرهای مورد حمایت جمهوری اسلامی طی ماههای گذشته صدها نفر از نظامیان آمریکایی و دیگر مقامهای دولت این کشور را هدف حملات سایبری قرار دادند. همزمان، رسانههای ایران نوشتند که گروه هکری حنظله مشخصات ۲هزار و ۳۷۹ نیروی نظامی آمریکا را منتشر کرده است.
این روزنامه سهشنبه هشتم اردیبهشت در گزارشی به نقل از یک مقام آمریکایی نوشت که پنتاگون در حال بررسی ادعاهای منتسب به گروه حنظله است، اما بررسیهای اولیه نشان میدهد که دستکم برخی از نامهای منتشرشده در فهرست این گروه نام واقعی نیروهای نظامی آمریکایی است.
به گفته این مقام، بازرسان معتقدند حنظله اعضای دیگر شاخههای نیروهای مسلح آمریکا را نیز هدف قرار داده است. او همچنین تاکید کرد که عملیات هدفمند حنظله در ماه دسامبر با حملات سایبری علیه اعضای افبیآی آغاز شد.
حنظله در تازهترین بیانیه خود مدعی شده فهرست مورد انتشار حاوی نامهای تفنگداران نیروی دریایی آمریکا مستقر در اطراف ایران است و آن را «قطرهای از دریای تواناییهای نظارتی» خود خوانده است. این گروه همچنین مدعی شد که نامها و هویت «دهها هزار نفر از نیروهای نظامی آمریکایی در منطقه» را در اختیار دارد. همچنین از «جزئیات مربوط به خانوادههای آنها، نشانی خانههایشان، پایگاهها، مسیرهای رفتوآمد روزانه، عادتهای خرید و حتی فعالیتهای تفریحی شبانهشان» بهدقت مطلع است.
وزارت دادگستری ایالات سهشنبه چهارم فروردین متحده اعلام کرد که چهار وبسایت مرتبط با تلاشهای هکری وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی که در چارچوب عملیات روانی و سرکوب فرامرزی فعالیت میکردند، به حکم دادگاه از دسترس خارج شد. دو دامنه توقیفشده به گروه هکری حنظله، وابسته به جمهوری اسلامی، تعلق داشت.
ارسال پیامک تهدیدآمیز به مردم اسرائیل
در همین حال، رسانههای اسرائیلی سهشنبه هشتم فروردین گزارش دادند که شماری از شهروندان این کشور پیامهای تهدیدآمیزی در واتساپ دریافت کردهاند.
این رسانهها نوشتند که الگوی این پیامهای حاوی تهدید به حمله موشکی، با فعالیتهای گروه هکری حنظله، وابسته به جمهوری اسلامی، همخوانی دارد. اداره ملی سایبری اسرائیل اعلام کرد که در حال بررسی منشاء این پیامهاست.
این پیام به زبان انگلیسی برای بسیاری از شهروندان ارسال شده و در پایان آن نام گروه حنظله آمده است. در این پیامها آمده است: «این هشداری به شما، ساکنان یهودی سرزمینهای اشغالی، است: اگر به این حماقت پایان ندهید، خود را برای رگباری از موشکهای سید مجید آماده کنید. به زودی هفتهها را در پناهگاههای خود سپری خواهید کرد، پس از همین حالا تدارک ببینید. هک حنظله.»
حنظله که به استناد بیانیه وزارت دادگستری آمریکا با وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی مرتبط است، ۲۱ فروردین، همزمان با آغاز آتشبس میان آمریکا و حکومت ایران اعلام کرد که حملات سایبری علیه آمریکا را متوقف میکند، اما به حملات علیه اسرائیل ادامه میدهد.
در بیانیه چهارم فروردین وزارت دادگستری آمریکا آمده بود که وبسایتهای مسدودشده مرتبط با گروه هکری حنظله برای برعهده گرفتن مسئولیت حملات سایبری، انتشار دادههای حساس سرقتشده، و همچنین انتشار فراخوان برای قتل روزنامهنگاران، مخالفان جمهوری اسلامی و شهروندان اسرائیلی استفاده میشدند.
به گفته وزارت دادگستری آمریکا، این دامنهها بخشی از یک الگوی مشترک عملیات سایبری مخرب و «فعالیتنمایی جعلی» با استفاده از دادههای هکشده بودند.
گروه هکری حنظله اواسط تیر ۱۴۰۴ مدعی هک ایراناینترنشنال و تلفنهای همراه چند نفر از کارکنان این رسانه شد.
این گروه ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ نیز مسئولیت حمله سایبری به شرکت آمریکایی استرایکر را، مستقر در میشیگان، را بر عهده گرفته بود. استرایکر یک شرکت فناوری پزشکی است و محصولات اصلی آن تجهیزات جراحی، فناوریهای ایمنی، سیستمهای انتقال بیمار و تجهیزات مراقبتهای ویژه را شامل میشود.
این گروه آذر ۱۴۰۴ نیز اطلاعات شخصی چند نفر را منتشر کرد و مدعی شد این افراد «مهندسان و کارکنان ارشد صنایع دفاعی اسرائیل» هستند. این گروه هکری در ازای اطلاعاتی که «مستقیما به دستگیری آنها منجر شود»، پاداش ۳۰ هزار دلاری پیشنهاد داد.
این رسانه دوشنبه هفتم اردیبهشت گزارش داد که عرضه اوره، کودی مبتنی بر نیتروژن، در قطر متوقف و جریان صادرات گوگرد و آمونیاک، که از مواد اولیه رایج برای تولید طیفی از کودها هستند، نیز محدود شده است. قطر صاحب یکی از بزرگترین تاسیسات تولید اوره در جهان است.
این گزارش میافزاید از آنجا که خاورمیانه یکی از قطبهای اصلی تولید کود در جهان است و بخش بزرگی از تجارت جهانی این محصول معمولا از تنگه هرمز عبور میکند، محدودیتهای کشتیرانی در این آبراه و پیامدهای جنگ، وضعیت بازار را حتی از شوک عرضه پس از آغاز جنگ روسیه و اوکراین بحرانیتر کرده است. یکسوم از حجم اوره در جهان پیش از جنگ از خلیج فارس به دنیا صادر میشد.
شان آریتا، از مرکز سیاستگذاری ریسک کشاورزی در دانشگاه ایالتی داکوتای شمالی، به رویترز گفت: «با آغاز جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲، بخش زیادی از کود در نهایت همچنان جریان داشت و به بازار میرسید. اما اکنون بیم آن میرود اوضاع نسبت به آن زمان حتی بدتر شود.»
آسیبپذیری بیش از پیشِ کشاورزان خُرد
این گزارش میافزاید که در میان انواع کود، اوره شدیدترین جهش قیمت را تجربه کرده است، با اینحال برخی کشورها حاضرند کود گران خریداری کنند. هندوستان، بهعنوان بزرگترین تولیدکننده برنج در جهان و دومین تولیدکننده بزرگ گندم، یکی از آنهاست.
این کشور در یک مناقصه وارداتی واحد، حجم بیسابقهای از اوره را سفارش داد و تقریبا دو برابر رقمی را پرداخت که دو ماه پیش پرداخت میکرد. اما به نقل از تحلیلگران، خرید کود به چنین قیمتهایی برای بسیاری از کشاورزان دستنیافتنی است.
از طرفی، کودهای مبتنی بر نیتروژن مانند اوره باید برای بسیاری از محصولات در هر فصل کِشت مصرف شوند و بهطور مستقیم بر عملکرد سالانه و همچنین شاخصهای کیفیت، از جمله میزان پروتئین در گندم، اثر میگذارند.
به نوشته رویترز کشاورزان میتوانند مصرف دیگر مواد مغذی اصلی، مانند فسفات و پتاس، را بدون آنکه بیدرنگ با افت محصول مواجه شوند، کاهش دهند.
اما حتی این راهحل هم ممکن است کارساز نباشد، زیرا اگر فشار بر بازار فسفات برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، کشاورزان دیگر بهراحتی نمیتوانند مصرف آن را کاهش دهند.
این فشار در شرایطی تشدید شده است که محدودیتهای صادراتی چین با اختلالهای ناشی از جنگ در تامین مواد اولیهای مانند گوگرد و آمونیاک همزمان شده است.
در نهایت، برخی تولیدکنندگان ممکن است صرفا «ریسک کنند» و میزان مصرف کود را کاهش دهند. به گفته اندی یونگ، از شرکت تولید کود موزاییک مستقر در آمریکا، این اقدام میزان محصول را در معرض خطر قرار میدهد
از زمان آغاز حملات خشم حماسی از سوی آمریکا و اسرائیل، دستکم ۲ میلیون تُن متریک تولید اوره (معادل حدود ۳ درصد تجارت دریایی در سال) از دست رفته است، زیرا کارخانههایی در خاورمیانه و همچنین در هند، بنگلادش و روسیه تعطیل شدهاند.
در همین حال، نزدیک به یک میلیون تُن کود که پیشتر در کشتیها بارگیری شده بود، همچنان در خلیج فارس گیر افتاده است.
مارک میلام، از شرکت اطلاعات بازار کالایی آیسیآیاس، گفت حتی اگر خصومتها بهزودی پایان یابد و تنگه هرمز دوباره باز شود، تخلیه این صف بهخودیخود چند هفته زمان خواهد برد.
علاوه بر این، بهدلیل آسیب به تاسیسات تولیدی خلیج فارس و رقابت بر سر دسترسی به عرضههای جایگزین محدود، احتمالا دسترسی به کود برای ماهها همچنان محدود خواهد ماند.
تولید جهانی غذا در معرض خطر
به نوشته رویترز، از آنجا که بسیاری از مزارع هنوز مقداری کود در اختیار دارند و برداشت قابل توجه غلات در سال گذشته ذخایر جهانی را افزایش داده است، به احتمال زیاد اثر منفی بحران کنونی بر عرضه جهانی غذا محدود خواهد بود. با این حال، نهادهای کشاورزی، از جمله شورای بینالمللی غلات، هماکنون تخمین خود در مورد برداشتهای آتی کاهش دادهاند.
سازمان ملل نیز که در تلاش است برای دسترسی کشتیرانی حامل کود از مسیر خلیج فارس مذاکره کند، درباره امنیت غذایی در کشورهای در حال توسعه هشدار داده است.
در سال ۲۰۲۲، بهدنبال افزایش تنشها میان اوکراین و روسیه، هزینه بالای کود به تشدید گرسنگی در کشورهای فقیر و وابسته به واردات منجر شد. تحلیلگران بر این باورند که اکون مناطقی مانند شرق آفریقا آسیبپذیرند و امکان دارد دوباره در معرض خطر قرار گیرند.
احتمال داده میشود که استرالیا نخستین کشوری باشد که نشانههای اولیه از اثر این بحران در تولید کالاهای اساسی را بازتاب دهد.
انتظار میرود که سطح زیر کشت گندم در ایالت استرالیای غربی، یکی از مناطق اصلی تولید گندم، ۱۴ درصد کاهش یابد، زیرا کشاورزان از کشت این غله کمحاشیه و نیازمند مصرف بالای کود فاصله میگیرند. افزون بر این، ممکن است کشاورزانی که همچنان گندم میکارند بهسادگی میزان مصرف کود را کاهش دهند.
متیو بیگین، تحلیلگر ارشد کالاها در مؤسسه بیامآی، گفت: «اگر در استرالیا شاهد افت مصرف کود باشیم و ببینیم که عملکردهای مورد انتظار کاهش پیدا میکند، این میتواند نشانهای نگرانکننده از وضعیتی باشد که در انتظار بقیه است.»
علاوه بر این، انتظار میرود کشاورزان در برزیل، بزرگترین صادرکننده سویای جهان، کود کمتری مصرف کنند و به محصولات ارزانتر و کماثرتر، مانند سولفات آمونیوم، روی بیاورند.
در اروپا، کشاورزان در کشورهایی از جمله فرانسه در تصمیمگیری برای کشت بهاره، کمتر به سراغ ذرت میروند زیرا این محصول به نهادههای زیادی نیاز دارد. همزمان، تحلیلگران میگویند کاهش مصرف کود نیتروژنی تکمیلی میتواند میزان پروتئین گندمِ برداشتی در تابستان امسال را پایین بیاورد.
با این حال، خطر بزرگتر در زمان کشت پاییزی بروز خواهد کرد؛ زمانی که کشاورزان اروپاییِ گرفتار کمبود نقدینگی ممکن است سطح کلی زیر کشت غلات را کاهش دهند.
رویترز تاکید میکند به همین دلیل است که تحلیلگران و ناظران کمکم نسبت به برداشت سال ۲۰۲۷ کمی نگران شدهاند.
بلومبرگ سهشنبه هشتم اردیبهشت با استناد به دادههای کپلر، شرکت تحلیل دادههای بازار کالا و حملونقل دریایی، نوشت که ظرفیت ذخیرهسازی نفت خام ایران بهسرعت در حال کاهش است.
بر اساس این گزارش، ظرفیت باقیمانده مخازن ایران تنها برای ۱۲ تا ۲۲ روز آینده کفایت میکند. این وضعیت بحرانی احتمالا حکومت ایران را مجبور خواهد کرد تا اواسط ماه می (اواخر اردیبهشت) تولید روزانه خود را ۱.۵ میلیون بشکه دیگر کاهش دهد.
کاهش شدید صادرات به علت محاصره دریایی
به نوشته بلومبرگ صادرات نفت ایران از آغاز محاصره بندرهای جنوب ایران به دستور دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده در ۲۴ فروردین کاهش چشمگیری داشته است.
دادههای کپلر نشان میدهد که بارگیری نفت خام و میعانات گازی در ایران که در نیمه اول آوریل (حوالی ۱۳ تا ۲۷ فروردین) حدود ۲.۱ میلیون بشکه در روز بود، پس از برقراری کامل محاصره به میانگین ۵۶۷ هزار بشکه در روز سقوط کرده است.
کپلر تاکید میکند که هیچ تانکری موفق به عبور از محاصره دریایی نشده و بارگیریها حدود ۷۰ درصد افت کرده است.
استفاده از مخازن مخروبه و مسیرهای ریلی
بر اساس گزارش والاستریت ژورنال که سهشنبه ۸ اردیبهشت منتشر شد، تهران برای خریدن زمان و جلوگیری از بستن چاههای نفت، به روشهای عجیبی روی آورده است.
استفاده از مخازن متروکه و فرسوده و صادر کردن نفت از طریق قطار به شهرهای «ایوو» و «شیآن» چین از جمله این روشها اعلام شده است.
با این حال، کارشناسان معتقدند از آنجا که حملونقل ریلی به دلیل هزینههای بالا و ظرفیت محدود، نمیتواند جایگزین تانکرهای اقیانوسپیمای نفتکش شود، این تلاش از استیصال جمهوری اسلامی حکایت دارد.
آسیبهای فنی و فشارهای اقتصادی
به نوشته والاستریت ژورنال و به نقل از شرکت ریستاد انرژی، بستن ناگهانی چاههای نفت میتواند آسیبهای دائمی به میدانهای قدیمی ایران وارد کند.
این شرکت هشدار میدهد که نیمی از میدانهای نفتی ایران دارای فشار پایینی هستند و توقف تولید ممکن است باعث از دست رفتن همیشگی بخشی از ظرفیت تولید این میدانها شود.
در میدانهای نفتی فشار زیرزمینی به استخراج نفت کمک میکند. بسته شدن موقت میدانهایی با فشار پایین ممکن است به ساختار مخازن آسیب بزند و مسیر حرکت نفت را تغییر دهد، بهنحوی که بازیابی آن سخت و پرهزینه شود.
از سوی دیگر، کپلر معتقد است ایران تاثیر مالی این بحران را به دلیل چرخه پرداختهای دو تا چهار ماهه، طی ماههای آینده بهطور کامل حس خواهد کرد.
عمارت نخراشیده مصلی، در یکی از نقاط زیبای تهران، نمونهای از وضعیت همیشه نیمهتمام جمهوری اسلامی در همه موارد، بهخصوص در ساختار خود است. حکومتی که همواره از نزدیک بودن به قله سخن گفت اما هیچگاه نتوانست در هیچ موضوعی به تمامیت برسد. نه در ساختار سیاسی، نه پایداری اقتصادی و نه نظم اجتماعی.
مصلای تهران که به نام روحالله خمینی، بنیانگذار حکومت اسلامی در ایران نامگذاری شده، اکنون نزدیک به چهار دهه است درگیر یک ساختوساز فرسایشی و نمایشی شده و دیگر یک «پروژه عمرانی» به حساب نمیآید، بلکه وضعیتی ناتمام برای نمایش بیکفایتی نظام جمهوری اسلامی و ریشههای فساد و رانت در بدنه آن است.
ماجرا از سال ۱۳۶۱ آغاز شد؛ زمانی که علی خامنهای و اکبر هاشمی رفسنجانی، در نامهای به خمینی، از او خواستند: «اجازه بفرمایید به مقدار یک میلیون متر مربع از اراضی مزبور در حد فاصل خیابان شهید بهشتی به سمت شمال، که قسمت اعظم آن نیز با موافقت شهرداری محصور گردید و در اختیار مصلی است، به ساختمان مصلی و تا حد لازم در محور قبله از شمال آن برای سایر مرافق اختصاص یابد.»
آنها در نهایت توانستند ۶۳۰ هزار متر مربع از آن اراضی را تصاحب کنند. زمینهایی که پیش از انقلاب سال ۵۷ قرار بود تبدیل به «شهستان پهلوی» شود.
این روزها، وقتی دود جنگ هنوز از فراز شهرهای ایران پراکنده نشده، وقتی زمان زیادی از کشتار دیماه نگذشته و ایدهپرداز این سازه هنوز دفن نشده، این غول بتنی، آیینه تمامنمای نظامی است که در تمام عمرش یک چیز را خوب بلد بود: شروع کردن و نیمهتمام رها کردن.
عمارت ارعاب
رهبر کشته شده جمهوری اسلامی همواره ادعا داشت وارث تمدن صفوی است؛ همان دولتمذهبی که شاه و مرجع دینی را در یک نقطه ادغام و ایران را به کانون تشیع جهانی تبدیل کرد.
صفویان به معماری و ساخت بناهای بزرگ و مسحورکننده علاقه داشتند تا انسان در برابر عظمت بنای مذهبی، خود را کوچک ببیند.
آنها مسجد شاه اصفهان را ساختند. بنای زیبایی که بر اساس معماری ایرانی، یکی از مهمترین سازههای ایران به لحاظ مهندسی و هنر به شمار میآید.
این بنا، قدرت حکومت صفویان را در زمان شکوهشان نشان میدهد.
دیکتاتورهای دوران مدرن نیز علاقه زیادی به ساختن بناهای بزرگ داشتند. برای نمونه، بنیتو موسولینی در ایتالیا دستور ساخت بناهای عظیم بتنی را داد و میخواست احیاگر امپراتوری روم باشد.
انگار خامنهای نیز به همین سندروم مبتلا بود: دیکتاتوری مذهبی که رویای احیای صفویه را داشت و میخواست امپراتوری تشیع را در ایران زنده کند. به همین خاطر، مصلای خمینی در تهران، عمارتی بتنی است که فرسنگها با ظرافت معماری ایرانی در ساخت مساجد فاصله دارد.
در این مصلی تقریبا همهچیز وارونه است: ایوانهای ۷۲ متری و شبستانهای عظیم، بتن عریان و احجام صلب، سنگین و بیتزیین.
خامنهای این سازه را «نماد تمدن نوین اسلامی» خواند، اما آنچه ساخته شده و نیمهتمام مانده، نه تمدن است و نه اسلام.
رانت و فساد در لایههای سیمان
پروژهای که باید ۱۰ ساله تمام میشد، تقریبا ۴۰ سال است بودجه و ثروت ملی را در بطن خود میبلعد. واگذاری فازهای کلیدی به «قرارگاه خاتمالانبیا» (بازوی اقتصادی سپاه پاسداران) بدون مناقصات شفاف، مصلی را به یک جریان نقدینگی دائمی تبدیل کرده است، چرا که تمام شدن پروژه به معنای بسته شدن این شریان پولی برای کسانی است که این رانت را به مسیر مالی مطمئنی برای خود تبدیل کردهاند.
این الگو بر تمام تصمیمگیریهای نظام مورد علاقه خامنهای حاکم بود: صنعت هستهای که دههها بودجه بلعید اما نه به بمب رسید و نه به توافق، مذاکراتی که بارها «پیشرفت تاریخی» خوانده شدند اما هرگز ثمر ندادند و در آخر به جنگ منجر شدند، و اقتصادی که با سقوط ارزش ریال به پایینترین سطح تاریخی خود رسید.
در حالی که زیرساختهای آب و انرژی کشور در حال فروپاشی بود، اعتبارات نجومی به این چاه ویل بتنی سرازیر میشد.
میراث ناتمام
مصلای خمینی نه مسجدی است که کسی در آن آرام بگیرد، نه پناهگاهی است که در روزهای بمباران از مردم محافظت کند و نه وارث شکوه صفویهای است که خامنهای ادعایش را داشت.
این غول بتنی، صادقانهترین پرتره نظامی است که تمدن را با ارعاب اشتباه گرفت: نیمهکاره؛ درست مثل تمام وعدههایی که این حکومت به ایران داد.
قرار بود جنازه دیکتاتور کشتهشده ایران را در مصلای خمینی تشییع کنند، اما او تا همین امروز که دو ماه از کشته شدنش گذشته، هنوز تشییع و دفن نشده است.
حالا ایدهپرداز این بنا بدون قبر مانده، جانشینش پنهان است و ایرانِ عزادار از کشتار دیماه، تجربه یک جنگ ویرانگر را هم از سر گذرانده است.
