به گزارش خبرگزاری رویترز، سازمان اطلاعات ملی کره جنوبی به نمایندگان مجلس این کشور گفته است بر اساس «اطلاعات موثق»، دختر رهبر کره شمالی به عنوان جانشین پدرش و رهبر آینده انتخاب شده است.
به گفته نمایندگان مجلس کره جنوبی، نمایش عمومی اخیر از تانکسواری کیم جو ئه، دختر رهبر کره شمالی، احتمالا با هدف تثبیت جایگاه او و رفع هرگونه تردید در زمینه جانشینی انجام شده است.
ارزیابی سازمان اطلاعات ملی کره جنوبی
سازمان اطلاعات ملی در یک جلسه غیرعلنی در مجلس کره جنوبی اعلام کرد که این ارزیابی صرفا حدس و گمان نیست، بلکه بر پایه «اطلاعات موثق» است که این سازمان جمعآوری کرده است.
به گفته نمایندگان، سازمان اطلاعات ملی معتقد است تصاویر دختر کیم بر روی تانک، با هدف برجسته کردن توانمندیهای نظامی او و از بین بردن تردیدها درباره یک «وارث زن» منتشر شده است.
سناریوی مشابه تثبیت رهبری پدر
رسانههای دولتی کره شمالی ماه گذشته تصاویری از کیم و دخترش در حال هدایت یک تانکی جدید منتشر کردند.
پیش از آن نیز تصاویری از او در حال تیراندازی با تفنگ و کلت منتشر شده بود.
پارک سون وون، نماینده حزب دموکرات، درباره شباهت سناریوی تثبیت رهبری در کره شمالی گفت: «زمانی که در دهه ۲۰۱۰ خود کیم برای جانشینی پدرش آماده میشد، تصاویر مشابهی از او منتشر میکردند؛ تصاویری که در برنامههای ادای احترام به رهبران کره شمالی گرفته میشد.»
رهبر بعدی کره شمالی کیست؟
گمان میرود نام دختر رهبر کره شمالی «جو ئه» باشد و حدود ۱۳ سال سن دارد.
گزارش جدید سازمان اطلاعات ملی کره جنوبی نشاندهنده تغییر ارزیابی منابع اطلاعاتی است. پیشتر گفته میشد او تنها برای جانشینی «آموزش» میبیند، اما اکنون به عنوان جانشین قطعی در نظر گرفته میشود.
حضور مکرر جو ئه در رویدادهای دفاعی برای تسریع در ساختن «روایت جانشینی» و تثبیت جایگاه او است.
پیشتر نمایندگان به نقل از سازمان اطلاعات ملی کره جنوبی گفته بودند که نقش برجسته جو ئه نشان میدهد عملا با او مانند نفر دوم در ساختار قدرت در کره شمالی برخورد میشود.
نقش رهبر کره شمالی
لی سونگ کوئن، نماینده حزب قدرت مردم کره جنوبی، به نقل از سازمان اطلاعات ملی گفت که شایعات درباره نارضایتی کیم یو جونگ (خواهر کیم جونگ اون) از جایگاه و مقام دختر کیم بیپایه است. به گفته او، خواهر کیم قدرت مستقلی ندارد.
با این حال، برخی کارشناسان کره شمالی خواستار احتیاط در تفسیر و تحلیل این تصاویر شدند.
هونگ مین، تحلیلگر موسسه اتحاد ملی کره جنوبی، معتقد است تانکسواری به تنهایی برای نتیجهگیری قطعی کافی نیست.
او اشاره کرد که جو ئه برخلاف پدرش (که در دوران آماده شدن برای رهبری به تنهایی در مراسم نظامی ظاهر میشد)، هنوز در کنار پدرش دیده میشود و حضور مستقلی ندارد.
نیویورکتایمز در گزارشی که یکشنبه ۱۶ فروردین منتشر کرد، جزئیاتی از عملیات نجاتِ دومین سرنشین هواپیمای سرنگونشده اِف-۱۵ آمریکا در غرب ایران را منتشر کرد و نوشت که سازمان اطلاعات مرکزی ایالات متحده، سیا، با طراحی یک عملیات فریب، ابتدا نیروهای جمهوری اسلامی را از محل احتمالی اختفای افسر سامانههای تسلیحاتی نیروی هوایی آمریکا دور کرد تا زمان لازم برای یافتن و بیرون آوردن او به دست آید.
به نوشته این روزنامه، افسر آمریکایی بیش از ۲۴ ساعت در منطقهای کوهستانی در غرب استان اصفهان از دست نیروهای جمهوری اسلامی گریخت و در نهایت در شکافی صخرهای در ارتفاع ۲,۱۳۰ متری پنهان شد.
هرچند در گزارش نیویورکتایمز محل دقیق پنهان شدن این افسر نیروی هوایی آمریکا روشن نیست، اما ایراناینترنشنال با بررسی تصاویری که مایکل وایس، سردبیر اینسایدر، در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد، نتیجه گرفت که او جایی در ارتفاعات شاهکوه پنهان شده بود.
شاهکوه بخشی از رشتهکوه زاگرس است که در جنوب شهر اصفهان قرار دارد و ارتفاع قله اصلی آن ۲,۴۱۸ متر است.
عملیات نجات افسر سامانههای تسلیحاتی چگونه آغاز شد؟
بر اساس روایتهایی که رسانههای مختلف آمریکایی از جمله نیویورکتایمز، سیبیاس و آکسیوس به نقل از مقامهای آمریکایی منتشر کردند، ماجرا از روز جمعه آغاز شد؛ زمانی که نیروهای نظامی حکومت ایران یک فروند جنگنده «اِف-۱۵ ایی استرایک ایگل» آمریکا را سرنگون کردند.
همان زمان اعلام شد که این هواپیما دو سرنشین داشت؛ یک خلبان و یک افسر سامانههای تسلیحاتی، که هر دو پیش از سقوط هواپیما از آن بیرون پریدند. خلبان زودتر نجات یافت، اما عضو دیگر ناپدید شد و همین، به گفته نیویورکتایمز، به ایجاد یک «رقابت فوری» میان آمریکا و حکومت ایران برای یافتن او انجامید.
به گفته مقامهای آمریکایی، این افسر با وجود جراحت، با بهرهگیری از تکنیکهای «بقا، گریز، مقاومت و فرار» موسوم به SERE که آموزش آنها برای نیروهای هوایی آمریکا اجباری است، توانست بیش از ۲۴ ساعت از دستگیر شدن به دست نیروهای جمهوری اسلامی که میکوشیدند او را پیدا کنند، بگریزد.
سیبیاس به نقل از دو مقام آمریکایی گزارش داد که این افسر در تمام مدت تنها یک اسلحه کمری برای دفاع از خود در اختیار داشت.
همزمان با اعلام خبر مفقود شدن این افسر، سپاه پاسداران از جستوجو در منطقه سقوط خبر داد. همچنین مقامهای جمهوری اسلامی از مردم محلی خواستند در یافتن خدمه آمریکایی مشارکت کنند و برای این کار جایزهای ۶۰ هزار دلاری تعیین شد.
نیویورکتایمز نوشت مقامهای آمریکایی در آغاز بطور دقیق نمیدانستند این افسر کجاست، تنها اطلاعاتی که در دست داشتند این بود که او از محل فرود خود جابهجا شده است. همچنین روشن بود که مجروح است و همین موضوع به فوریت عملیات جستوجو افزود.
در این مرحله، سیا وارد عمل شد. بنا بر این روایت، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا روز جمعه، بلافاصله پس مطلع شدن از خبر سقوط هواپیما یک کارزار فریب طراحی کرد. هدف این کارزار گمراه کردن نیروهای جمهوری اسلامی از طریق پخش این خبر بود که نیروی آمریکایی پیدا شده و در قالب یک کاروان زمینی در حال انتقال برای خروج از کشور است.
واشینگتن امید داشت که نیروهای ایرانی تمرکز خود را از ارتفاعات و محل احتمالی اختفای او بردارند و به جادهها و مسیرهای خروجی معطوف کنند.
باراک راوید، خبرنگار آکسیوس، نیز به نقل از یک مقام ارشد دولت آمریکا روایت نیویورکتایمز را تایید کرد. این مقام مطلع عملیات نجات را اینطور توصیف کرد: «چیزی مثل پیدا کردن سوزن در انبار کاه بود، با این تفاوت که در این مورد، یک روح شجاع آمریکایی در شکافی در دل کوه پنهان شده بود که بدون تواناییهای سیا عملا نامرئی بود.»
به گفته او، سیا بلافاصله موقعیت دقیق او را با پنتاگون، ارتش آمریکا و کاخ سفید به اشتراک گذاشت. سپس رییسجمهوری آمریکا دستور اجرای فوری عملیات نجات را صادر کرد و پنتاگون آن را به اجرا گذاشت، در حالی که سیا نیز همچنان با ارائه اطلاعات لحظهای از ماموریت پشتیبانی میکرد.
در گزارش نیویورکتایمز آمده است که تمام خلبانان جنگنده و افسران سامانههای تسلیحاتی نیروی هوایی آمریکا به یک موقعیتیاب و دستگاه ارتباطی امن مجهزند، اما آموزش میبینند که به طور مداوم موقعیت خود را ارسال نکنند، چون نیروهای دشمن نیز ممکن است بتوانند محل آن را ردیابی کنند.
به گزارش این رسانه، همین موضوع باعث شده بود پیدا کردن او سختتر شود و بقایش بیش از هر چیز به مهارت فردیاش در پنهان شدن و حرکت در کوهستان وابسته باشد.
افسر آمریکایی دقیقا کجا پنهان شده بود؟
جزییات بیشتر از محل اختفا و عملیات نجات را مایکل وایس، سردبیر رسانه تحقیقی «اینسایدر»، در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد.
او به نقل از یک مقام آمریکایی نوشت این افسر پس از فرود، بیش از ۸ کیلومتر به سمت جنوبغربی حرکت کرد تا خود را به یکی از قلههای کوهستانهای جنوب پارک ملی کلاهقاضی، در حدود ۳۶ کیلومتری جنوبشرقی اصفهان، برساند و همانجا پنهان شود.
بر اساس این روایت، محل اختفای او یکی از قلههای شاهکوه بود و نیروهای نجات آمریکایی نیز در منطقهای در شرق روستای مهیار، از توابع شهرضا، فرود آمدند.
وایس نوشت در این عملیات، دو فروند هواپیمای سی-۱۳۰ در یک باند موقت در غرب روستای مهیار فرود آمدند و چهار فروند هلیکوپتر اِماِچ-۶ لیتل بِرد نیز مشارکت داشتند. او به نقل از مقام آمریکایی توضیح داد که یکی از بالگردها به منطقه کوهستانی پرواز کرد، افسر مجروح را سوار کرد و به باند فرود موقت انتقال داد.
اما عملیات به همینجا ختم نشد. به گفته او، چرخهای جلوی هر دو فروند سی-۱۳۰ در گِل فرو رفت و همین موضوع آمریکا را ناچار کرد چند ساعت بعد سه فروند هواپیمای «دَش-۸» متعلق به فرماندهی عملیات ویژه نیروی هوایی را برای تخلیه نهایی وارد عمل کند.
هواپیمای دَش-۸ از نوع هواپیماهای ملخی دو موتوره و مناسب برای طی کردن مسافتهای کوتاه است، کمصدا است و میتواند بهراحتی در باندهایی با طول کم یا باندهای موقت فرود بیاید و از آنها بلند شود. یکی از کارکردهای این مدل هواپیماها تخلیه سریع است.
وایس همچنین نوشت که این عملیات حدود ۳۰۰ میلیون دلار هزینه داشت، زیرا ارتش آمریکا ناچار شد دو فروند سی-۱۳۰ و چهار فروند هلیکوپتر را در همان منطقه رها کند و پس از خروج نیروها، آنها را در حملهای هوایی با چندین بمب منهدم کند تا به دست حکومت ایران نیفتند.
او همچنین نوشت نیروهای ایرانی نیز دو فروند پهپاد اِمکیو-۹ را در همان منطقه سرنگون کردند.
واشینگتن: سرباز را نجات دادیم؛ تهران: عملیات نجات شکست خورد
در حالیکه دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، عصر یکشنبه ۱۶ اسفند [به وقت ایران] با انتشار پستی در شبکه اجتماعی تروثسوشال از نجات «سرهنگ مورد احترام و حقیقتا شجاع، از اعماق کوههای ایران» خبر داد و عملیات نیروهای آمریکایی را موفقیتآمیز توصیف کرد، مقامهای جمهوری اسلامی و رسانههای ایران روایت دیگری ارائه کردند.
در نخستین موضعگیری، خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، به نقل از روابط عمومی سپاه نوشت یک «پرنده دشمن آمریکایی» که در جستوجوی خلبان ساقطشده بود، در جنوب اصفهان منهدم شده است.
اندکی بعد سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا در بیانیهای از «شکست عملیات نجات خلبان جنگنده ساقط شده آمریکا» خبر داد. او همچنین گفت که «دو هلیکوپتر بلکهاوک و یک فروند هواپیمای ترابری نظامی سی-۱۳۰» هدف قرار گرفتند و در «آتش خشم رزمندگان قهرمان اسلام» در حال سوختناند.
خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران نیز در گزارشی به نقل از ساکنان مناطق جنوبی اصفهان نوشت حدود ساعت ۲ بامداد یکشنبه صدای پرواز هواپیما در مناطق اطراف شنیده شد و همزمان صدای پهپاد و بالگرد در بخشهایی از کهگیلویه و بویراحمد به گوش رسید. در این گزارش به نقل از منابع محلی آمده است که تا حوالی ۵ صبح صدای چندین انفجار در جنوب اصفهان شنیده شد و برخی منابع محلی نیز از «تلاش دشمن برای نابود کردن بقایای پرندههای سقوط کرده و حتی جنازههای کشتهشده آمریکایی خبر دادند.»
بر اساس گزارش نیویورکتایمز، هواپیماهای آمریکایی حین عملیات نجات، کاروانهایی از نیروهای ایران را که به محل پنهان شدن افسر آمریکایی نزدیک میشدند، بمباران کردند.
یک مقام ارشد دولتی به این رسانه گفت که هرچند به نظر میرسد عملیات سیا باعث سردرگمی و عدم قطعیت در میان نیروهای ایرانی شد، اما گروهی از نیروها، همزمان با حرکت کماندوهای آمریکایی به سمت ارتفاعات محل اختفای افسر آمریکایی، به همان سمت حرکت میکردند.
این مقام تاکید کرده است که هرچند کماندوها همزمان با بمبباران کاروان نیروهای نظامی ایران مجبور به تیراندازی به آنها شدند، اما به درگیری مستقیم و گسترده با نیروهای ایرانی نیاز نشد و وارد درگیری مستقیم با آنها نشدند؛ امری که به گفته او میتواند نشانهای باشد از اینکه کارزار فریب دستکم بخشی از نیروهای ایرانی را از محل دور کرده است.
پس از انتقال افسر آمریکایی به باند فرود موقت، هواپیماهای نجات، این نظامی مجروح را برای دریافت خدمات درمانی به کویت منتقل کردند.
یکی از ویدیوهای مردمی که در کانال وحیدآنلاین منتشر شده است، نشان میدهد که گروهی از افراد محلی حوالی صبح به مکان درگیری رسیده و با اجسادی مواجه شدهاند که طبق صحبتهای ویدیو به نظر میرسد متعلق به نیروهای نظامی لباس شخصی هستند.
در همین رابطه ایراناینترنشنال به نقل از یک منبع اسرائیلی گزارش داد دو واحد کماندویی این کشور، موسوم به «شلدگ» و «متکال»، در عملیات نجات خلبان آمریکایی در ایران نقش داشتند.
این منبع یکشنبه ۱۶ فروردین به ایراناینترنشنال گفت این عملیات حدود ۳۶ ساعت به طول انجامید و در جریان آن، یک هلیکوپتر آمریکایی هدف تیراندازی نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت، اما در نهایت موفق شد سالم به پایگاه بازگردد.
کنار هم قرار دادن گزارشهای پراکنده از این ماموریت، تصویری کمسابقه از یک عملیات نجات پیچیده در عمق حدود ۴۵۰ کیلومتری خاک ایران ارائه میدهد؛ تصویری که اگرچه همچنان زوایای پنهان زیادی دارد، اما نشان میدهد بیش از ۱۰۰ کماندوی آمریکایی و اسرائیلی با پشتیبانی هوایی و اطلاعاتی وارد ایران شدند، نیروهای سپاه پاسداران را عقب نگه داشتند، خود را به محل اختفای افسر آمریکایی در ارتفاعات رساندند، او را در شکافی در دل صخرهها یافتند و در ادامه با وجود مشکلات لجستیکی از جمله زمینگیر شدن برخی هواپیماها، روند تخلیه را با استفاده از تجهیزات جایگزین که بیمزاحمت بر فراز ایران حاضر شدند، پیش بردند و هیچ نیرویی را پشت سر رها نکردند.
به گفته این منابع، هرگونه بازچینی احتمالی میتواند تلاشی برای «تنظیم مجدد» وضعیت کاخ سفید در مقطع دشوار سیاسی پیش رو باشد.
رویترز شنبه ۱۵ فروردین نوشت: «جنگی که پنج هفته از آغاز آن میگذرد، موجب افزایش قیمت سوخت، کاهش محبوبیت دونالد ترامپ و تشدید نگرانیها درباره پیامدهای آن برای جمهوریخواهان در آستانه انتخابات میاندورهای نوامبر شده است.»
بر اساس این گزارش، برخی متحدان ترامپ گفتند سخنرانی تلویزیونی او در ۱۳ فروردین که به گفته یکی از مقامهای ارشد کاخ سفید تلاشی برای القای کنترل و اطمینان درباره روند جنگ بود، «تاثیر مورد انتظار را نداشت» و همین موضوع بر ضرورت تغییر در پیامرسانی یا ترکیب تیم او افزوده است.
یکی از مقامهای کاخ سفید گفت: «یک تغییر برای نشان دادن اقدام، چیز بدی نیست. درست است؟»
سه مقام کاخ سفید و دو منبع دیگر که از تحولات درون دولت آگاه هستند، بهشرط ناشناس ماندن با رویترز گفتوگو کردند.
این منابع تاکید کردند هنوز مشخص نیست کدام یک از اعضای کابینه در کوتاهمدت قطعا برکنار خواهند شد، اما چندین مقام در معرض خطر قرار دارند.
چند منبع گفتند تولسی گبرد، رییس اطلاعات ملی، و هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی، از جمله افرادی هستند که ممکن است برکنار شوند، آن هم پس از آن که ترامپ در هفتههای اخیر باندی و کریستی نوم، وزیر امنیت داخلی، را کنار گذاشت.
به گفته یکی از مقامهای ارشد کاخ سفید، ترامپ در ماههای اخیر از عملکرد گبرد ابراز نارضایتی کرده است. یک منبع دیگر نیز گفت او حتی نظر برخی متحدانش را درباره جایگزینهای احتمالی برای ریاست اطلاعات ملی جویا شده است.
در همین حال، برخی متحدان برجسته ترامپ بهصورت خصوصی خواستار برکناری لوتنیک شدهاند. فردی که رابطهاش با جفری اپستین، مجرم جنسی، بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است.
اسناد منتشرشده در اوایل سال نشان داد لوتنیک در سال ۲۰۱۲ در جزیره خصوصی اپستین در کارائیب با او ناهار خورده است. لوتنیک گفته «تقریبا هیچ ارتباطی» با اپستین نداشته و این دیدار صرفا به این دلیل بوده که در نزدیکی آن جزیره حضور داشته است.
در مقابل، دیویس اینگل، سخنگوی کاخ سفید، اعلام کرد ترامپ به گبرد و لوتنیک «اعتماد کامل» دارد و افزود رییسجمهوری «توانمندترین و موثرترین کابینه تاریخ» را تشکیل داده است و اعضای این کابینه بهطور جمعی «دستاوردهای تاریخی برای مردم آمریکا» رقم زدهاند: «از نقش گبرد در پایان دادن به آنچه رژیم نارکوتروریستی نیکولاس مادورو (در ونزوئلا) خوانده شده، تا نقش لوتنیک در تضمین توافقهای بزرگ تجاری و سرمایهگذاری.»
دفتر مدیر اطلاعات ملی نیز به پستی در شبکه ایکس اشاره کرد که در آن استیو چونگ، مدیر ارتباطات کاخ سفید، تاکید کرده بود ترامپ «اعتماد کامل» به گبرد دارد.
وزارت بازرگانی به درخواست اظهارنظر رویترز پاسخی نداده است.
احتمال تغییرات محدود در برابر فشارهای سیاسی
با این حال، منابع مطلع گفتند ترامپ ممکن است در نهایت تصمیم بگیرد تغییرات عمدهای در سطوح بالای دولت ایجاد نکند.
برخی نزدیکان او گفتهاند رییسجمهور تمایلی ندارد مانند دوره اول ریاستجمهوریاش، کابینه را بهطور مکرر دستخوش تغییر کند. وضعیتی که آن زمان به برداشت «بیثباتی در کاخ سفید» دامن زده بود.
یکی از مقامهای کاخ سفید گفت انتظار میرود بهجای یک «بازآرایی بزرگ و نمایشی»، تغییراتی «هدفمند و محدود» صورت گیرد.
با این حال، یک مقام دیگر هشدار داد پس از سخنرانی نهچندان موفق ترامپ در چهارشنبه، انجام ندادن هیچ تغییری میتواند بهاندازه یک تغییر بزرگ، از نظر سیاسی پرهزینه باشد.
ترامپ این سخنرانی را با همکاری تیم نویسندگان و مشاوران ارشد خود آماده کرده بود؛ پس از آن که مشاورانش هفتهها از او خواسته بودند مستقیما با مردم درباره نقش آمریکا در جنگ با ایران صحبت کند.
در این سخنرانی، او هیچ مسیر مشخصی برای پایان جنگ - که از ۹ اسفند آغاز شده - ارائه نکرد و این برداشت ایجاد شد که درگیری ممکن است ادامهدار باشد.
او همچنین بهجای ارائه راهکار برای نگرانیهای اقتصادی مردم، گفت این فشارها کوتاهمدت است و حکومت ایران را مسئول آن دانست.
یکی از مقامها به رویترز گفت: «این سخنرانی به هدف خود نرسید.»
او افزود اگرچه حامیان اصلی ترامپ همچنان از او حمایت میکنند، اما بهطور گسترده تحت فشار اقتصادی قرار دارند.
این فرد مطلع گفت: «رایدهندگان ممکن است پیامهای ایدئولوژیک را تحمل کنند، اما افزایش قیمت سوخت را فورا احساس میکنند.»
بر اساس تازهترین نظرسنجی رویترز/ایپسوس، تنها ۳۶ درصد آمریکاییها عملکرد کلی ترامپ را تایید میکنند که پایینترین میزان در دوره فعلی ریاستجمهوری اوست.
جنگ با حکومت ایران نیز بهطور خاص محبوب نیست و ۶۰ درصد پاسخدهندگان با تصمیم آمریکا و اسرائیل برای آغاز این درگیری مخالفاند.
دو مقام کاخ سفید گفتند ترامپ از آنچه پوشش رسانهای «نابرابر» درباره جنگ ایران میداند، بهشدت ناراضی است و از تیم خود خواسته روایتهای مثبتتری ارائه شود؛ هرچند نشانهای از تغییر در استراتژی پیامرسانی خود نشان نداده است.
با وجود این فشارها، برخی اعضای کابینه با وجود انتقادها همچنان در سمت خود باقی ماندهاند.
برای نمونه، برخی متحدان از آوریل سال گذشته خواستار برکناری لوتنیک شده بودند؛ زمانی که او مجموعهای از تعرفههای جهانی را در «روز آزادی» اعلام کرد که موجب سردرگمی متحدان و کارشناسان شد.
گبرد نیز که منتقد دیرینه مداخلات نظامی آمریکا در خارج از کشور است، از ژوئن گذشته موجب نارضایتی کاخ سفید شده بود. زمانی که ویدیویی منتشر کرد و در آن از «نخبگان جنگطلب سیاسی» پیش از نخستین اقدام نظامی ترامپ علیه جمهوری اسلامی انتقاد کرد.
با این حال، به گفته منابع، احتمال تغییرات در هفتههای اخیر بهطور جدی افزایش یافته است.
یکی از منابع ارشد کاخ سفید گفت ترامپ ترجیح میدهد هرگونه تغییر بزرگ را اکنون و پیش از انتخابات میاندورهای انجام دهد.
یک مقام دیگر نیز گفت: «بگذارید اینطور بگویم: بر اساس آنچه شنیدهام، باندی آخرین نفر نخواهد بود.»
والاستریت ژورنال به نقل از مقامهای پیشین و فعلی آمریکا نوشت یک پهپاد ایرانی ۱۳ اسفند ۱۴۰۴ از پدافند هوایی منطقه دیپلماتیک ریاض عبور کرد و سفارت ایالات متحده را هدف قرار داد.
بر اساس این گزارش، یک دقیقه بعد پهپاد دیگری از شکاف ایجادشده بهوسیله پهپاد نخست به مجموعه نفوذ کرد و منفجر شد.
منابع آگاه به والاستریت ژورنال گفتند در این عملیات شبانه، یکی از بخشهای حفاظتشده سفارت آمریکا در ریاض هدف قرار گرفت و در پی آن، سه طبقه از ساختمان بهشدت آسیب دید. این در حالی است که این بخش حفاظتشده، محل کار صدها نفر در طول روز بود.
آنها افزودند مقر سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) نیز در میان اهداف این حمله قرار داشت.
از زمان آغاز جنگ کنونی، جمهوری اسلامی علاوه بر حملات موشکی به اسرائیل و پایگاههای آمریکا در منطقه، ۱۳ کشور از جمله عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین، کویت، اردن، قطر، عراق، عمان، لبنان و جمهوری آذربایجان را هدف قرار داده است.
سپاه پاسداران: محکوم میکنیم، کار اسرائیل بود
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شنبه ۱۵ فروردین با انتشار بیانیهای در واکنش به گزارش والاستریت ژورنال، از پذیرش مسئولیت حمله به سفارت آمریکا در ریاض شانه خالی کرد.
سپاه این حمله را «محکوم» کرد و گفت این رویداد «مطلقا به نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران ارتباطی نداشته» است.
سپاه پاسداران همچنین اسرائیل را به دست داشتن در این حمله متهم کرد و افزود: «کشورهای منطقه غرب آسیا ضروری است نسبت به فتنهانگیزی جریان آمریکایی-صهیونیستی برای بیثباتسازی و نابودسازی منطقه هوشیار شوند.»
این نخستین بار نیست که مقامها و نهادهای جمهوری اسلامی در جریان مناقشه کنونی از پذیرش مسئولیت اقدامات خود سر باز میزنند. پیشتر حکومت ایران حمله پهپادی به نخجوان در جمهوری آذربایجان را نیز به اسرائیل منتسب کرده بود.
جمهوری اسلامی همچنین مسئولیت شلیک موشک به سوی ترکیه را نپذیرفته است.
ابعاد حمله به سفارت آمریکا در ریاض
والاستریت ژورنال در ادامه نوشت در حالی که وزارت دفاع عربستان سعودی پیشتر اعلام کرده بود حمله پهپادی جمهوری اسلامی تنها به آتشسوزی محدود و خسارات جزیی انجامیده است، منابع آگاه گفتند ابعاد حادثه گستردهتر بوده و حریق حدود نیمروز ادامه داشته است.
به گفته یکی از افراد مطلع، بخشهایی از ساختمان سفارت آمریکا در ریاض بهگونهای آسیب دیده که دیگر قابل بازسازی نبوده است.
حمله به سفارت ساعت ۱:۳۰ بامداد رخ داد. مقامهای آمریکایی به والاستریت ژورنال گفتند اگر این حمله در ساعات کاری اتفاق میافتاد، میتوانست تلفات گستردهای در پی داشته باشد.
چند ساعت بعد در همان شب، پهپادهای بیشتری رهگیری شدند و بقایای آنها در نزدیکی یک مهدکودک سقوط کرد. گمان میرود یکی از این پهپادها محل اقامت عالیترین دیپلمات آمریکایی در عربستان سعودی را هدف گرفته بود؛ مکانی که تنها چند صد متر با سفارت فاصله دارد.
برنارد هادسون، رییس پیشین بخش ضدتروریسم سیا، که از تجربه قابل توجهی در امور کشورهای حوزه خلیج فارس برخوردار است، به والاستریت ژورنال گفت حمله پهپادی به سفارت آمریکا در ریاض نشان داد جمهوری اسلامی «میتوانست هر نقطهای از آن شهر را هدف قرار دهد».
حکومت ایران اغلب حملات خود را به کشورهای حوزه خلیج فارس با استناد به فعالیت پایگاههای نظامی ایالات متحده در منطقه توجیه میکند. این در حالی است که تاسیسات غیرنظامی مانند فرودگاهها و هتلها، از جمله اهداف حملات حکومت ایران بودهاند.
در این میان، امارات بیش از همه هدف حملات جمهوری اسلامی قرار گرفته و از زمان آغاز جنگ، حدود ۴۰۰ موشک و دو هزار پهپاد به سوی این کشور شلیک شده است.
بر اساس اظهارات دو مقام فعلی وزارت دفاع آمریکا و یک مقام پیشین دولت ترامپ، جدول زمانی جدیدی که ترامپ چهارشنبه در سخنرانی خود اعلام کرد - ادامه حملات تا دو یا سه هفته دیگر - گزینههای محدودی برای انجام حملات هوایی موثر باقی میگذارد. حملاتی که هدف آنها نابودی ذخایر پنهان موشکهای بالستیک حکومت ایران است.
به گفته این منابع، چالشها با کنترل جمهوری اسلامی بر تنگه هرمز و همچنین ماهیت متفاوت این جنگ - که بیش از آن که نظامی باشد، ابعاد اقتصادی دارد - تشدید شده است.
آنها هشدار دادند این وضعیت میتواند به تهران اهرم فشاری بدهد که از مذاکره درباره برنامه هستهای، وضعیت امنیتی منطقه یا بازگشایی مسیرهای حیاتی خودداری کند و در نتیجه چرخهای فرسایشی بدون پایان مشخص، شکل بگیرد.
یکی از مقامهای دفاعی به پولیتیکو گفت: «میتوانیم فهرست اهدافی را دنبال کنیم که اهمیتشان مدام کمتر میشود و همچنان به حمله ادامه دهیم، تا جایی که سپاه پاسداران کنترل کاملتری بر حکومت پیدا کند و احساس کند برای جنگی طولانی با آمریکا توجیه دارد.»
او افزود: «ترامپ در هیچ شرایطی نمیتواند بهسادگی عقبنشینی کند؛ اگر خارج شود تحقیر میشود و اگر بماند، در باتلاق گیر خواهد کرد.»
ترامپ در سخنرانی خود اعلام کرد نیروهای نظامی حکومت ایران، زیرساختهای دفاعی و رهبری سیاسی این کشور «کاملا نابود شدهاند»؛ نتیجهای که به گفته او محصول یک ماه حملات شدید آمریکا بوده است.
با این حال، او تاکید کرد این حملات برای دو تا سه هفته دیگر ادامه خواهد یافت و وعده داد «ضربات بسیار شدیدی» وارد خواهد شد؛ بدون آن که مشخص کند چه اهداف مهمی باقی ماندهاند.
او همچنین ۱۳ فروردین ویدیویی از پیامدهای حمله به آنچه «بزرگترین پل ایران» خواند منتشر کرد و گفت: «اقدامات بیشتری در راه است.»
کاهش اهداف نظامی و افزایش فشار سیاسی
با این حال، به گفته یک مقام پیشین دولت ترامپ، اکنون اهداف نظامی قابل دسترسی بدون عملیات زمینی بسیار محدود شدهاند.
او گفت هدف قرار دادن ذخایر باقیمانده موشکهای بالستیک ایران «هر روز دشوارتر میشود»، زیرا احتمالا در پناهگاههای مستحکم نگهداری میشوند.
به گفته این مقام پیشین، اگر چنین نبود، این موشکها «تا حالا از بین رفته بودند».
پولیتیکو نوشت: «در این میان، راهبرد تهران برای طولانی کردن درگیری تا حدی نتیجهبخش بوده و با افزایش قیمت انرژی، فشار سیاسی بر دولت ترامپ برای پایان دادن به جنگ را افزایش داده است.»
یکی دیگر از مقامهای دفاعی هشدار داد که ترامپ ممکن است ناخواسته به راهبردی مشابه اسرائیل در منطقه کشیده شود: مجموعهای از حملات پراکنده و مداوم برای مهار دشمنان که به «چمنچینی» معروف است.
به گفته او، این رویکرد میتواند آمریکا را در وضعیتی گرفتار کند که تنها حملات محدود و کماثر انجام میدهد، در حالی که حکومت ایران همچنان کنترل تنگه هرمز - مسیر عبور حدود یکپنجم نفت جهان - را در دست دارد.
یک مقام دیگر گفت امید دولت آمریکا این است که «تهران در نهایت تسلیم شود و امتیازهای بیشتری بدهد»، اما افزود: «حتی در آن صورت هم، چگونه میتوان آن را به اجرای تعهداتش وادار کرد؟»
پولیتیکو نوشت که کاخ سفید به درخواستها برای اظهارنظر پاسخ نداد و وزارت دفاع نیز پرسشها را به فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) ارجاع داد که پاسخی ارائه نکرد.
ترامپ در هفتههای اخیر در شبکههای اجتماعی مطرح کرده بود در صورت کندی مذاکرات، ممکن است زیرساختهای غیرنظامی مانند نیروگاهها و تاسیسات آب نیز هدف قرار گیرند.
با این حال، او در سخنرانی خود اشاره کرد که حملات آمریکا هنوز تاسیسات نفتی ایران را هدف قرار ندادهاند، «با وجود اینکه اینها سادهترین اهداف هستند»، و افزود رهبری جدید حکومت ایران برای بازسازی، به درآمدهای آینده نیاز خواهد داشت.
گزینههای محدود و خطر گسترش جنگ
برخی منابع گفتهاند آمریکا میتواند حملات خود را در اطراف جزیره خارک - مرکز اصلی صادرات نفت ایران - افزایش دهد، بدون آن که مستقیما زیرساختهای نفتی را تخریب کند. اما تصرف این منطقه، احتمالا به استقرار نیروهای زمینی نیاز دارد.
یکی از مقامها هشدار داد: «در صورت چنین اقدامی، حکومت ایران تلفات قابل توجهی به آمریکا وارد خواهد کرد.»
پنتاگون دهها هزار نیروی نظامی آمریکایی را برای احتمال انجام عملیات زمینی در خاورمیانه مستقر کرده، اما ترامپ هنوز نشانهای از تصمیم برای چنین اقدامی نشان نداده است.
حضور نیروهای زمینی ممکن است برای کنترل جزایر کلیدی در تنگه هرمز ضروری باشد، اما چنین اقدامی میتواند واکنشهای سیاسی گستردهای در داخل آمریکا، از سوی هر دو حزب، برانگیزد.
در همین حال، دموکراتهای کنگره پس از سخنرانی ترامپ نسبت به نبود اهداف روشن نظامی ابراز نگرانی کردند.
گرگوری میکس، عضو ارشد کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا، گفت: «هنوز برنامه روشنی برای گام بعدی وجود ندارد. مردم آمریکا بیش از اعلامهای مبهم درباره موفقیت، به یک راهبرد جامع نیاز دارند. راهبردی که از تشدید بیشتر تنش جلوگیری کند، منافع ما را حفظ کند و مسیری پایدار به سوی صلح ارائه دهد.»
