به گزارش اورشلیمپست، همزمان با افزایش گمانهزنیها درباره احتمال اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی، شهروندان ایرانی از گسترش ترس، اضطراب دائمی و احساس ناامنی در زندگی روزمره خود خبر میدهند؛ فضایی که به گفته آنان با ناامیدی و خشم فزاینده همراه شده است.
اورشلیمپست به نقل از گفتوگوی شبکه N12 با چند شهروند ایرانی گزارش میدهد که یک ساکن کرج گفته است مردم «هیچ احساس امنیتی ندارند» و اضطراب از لحظه خروج از خانه آغاز میشود و تا بازگشت ادامه دارد. او تاکید کرده است که خیابانها دیگر امن به نظر نمیرسند.
به گفته «دلارا»، ساکن کرج، اضطراب کنونی از جهاتی با فضای جنگ ۱۲روزه متفاوت است؛ زیرا در آن مقطع مردم تصور میکردند حملات «هدفمند و محدود» است و خطر برای مناطق غیرنظامی کمتر. او افزوده است: «امروز بسیاری احساس میکنند چیزی برای از دست دادن ندارند و حتی منتظرند جنگ هرچه زودتر آغاز شود، چون هر روز تأخیر به معنای کشتهها و بازداشتهای بیشتر است.»
این شهروندان گفتهاند قطع ارتباطات، از کار افتادن تلفنها و اینترنت در روزهای نخست اعتراضات، بر ترس عمومی افزوده است. به گفته آنان، نیروهای حکومتی میتوانند شهروندان را متوقف کنند، تلفنها را بگردند، وارد خانهها شوند و بازداشت کنند؛ وضعیتی که احساس ناامنی را تشدید کرده است.
اورشلیمپست همچنین به مشکلات اقتصادی گسترده اشاره میکند. به گفته مصاحبهشوندگان، بسیاری از کسبوکارها تعطیل شدهاند، درآمدها قطع شده و «خشم بیپایان» در میان مردم با دیدن تصاویر و روایتها از کشتهها، مجروحان و شکنجهها در حال افزایش است.
در تهران نیز شهروندی به نام «هالی رضا» به N12 گفته است بسیاری «منتظر فرود آمدن ضربه» هستند و در عین حال نسبت به پیامدهای جنگ، از جمله قطع برق و اینترنت و سوءاستفاده تبلیغاتی حکومت از درگیری، نگرانی دارند. او افزوده است با وجود ترسها، بخش بزرگی از اطرافیانش از اقدام خارجی علیه حکومت حمایت میکنند و به آزادی ایران امیدوارند.
در بخش دیگری از گزارش، «علیرضا مشهدی» از ترس دائمی بازداشت شبانه سخن گفته و تاکید کرده است اطرافیانش منتظر پایان قدرت سرکوباند. او گفته است بسیاری از ایرانیان چشمانتظار کمک خارجی هستند و از احتمال تحقق وعدههای حمایت نگراناند.
اورشلیمپست در جمعبندی مینویسد روایتهای شهروندان ایرانی نشان میدهد که با تشدید تهدیدهای نظامی، جامعهای گرفتار ترس، ناامیدی و خشم شکل گرفته است؛ جامعهای که همزمان میان امید به پایان سرکوب و نگرانی از هزینههای یک درگیری گسترده در نوسان است.
به گفته چهار منبع حاضر در این نشست که با اکسیوس گفتوگو کردهاند، خالد بن سلمان تاکید کرده است عقبنشینی آمریکا پس از هفتهها تهدید نظامی، پیام ضعف ارسال میکند و میتواند به تقویت موقعیت حکومت ایران منجر شود. این موضعگیری، به نوشته اکسیوس، چرخشی معنادار نسبت به مواضع علنی اخیر عربستان است که بر پرهیز از تشدید تنش و یافتن راهحل دیپلماتیک تاکید داشت.
اکسیوس مینویسد این تغییر لحن، همچنین با هشدارهایی که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، سه هفته پیش در تماس با ترامپ درباره خطر جنگ منطقهای مطرح کرده بود، در تضاد قرار دارد؛ هشداری که یکی از عوامل تعویق حمله احتمالی آمریکا به ایران عنوان شده بود.
بر اساس این گزارش، خالد بن سلمان که برادر ولیعهد و از نزدیکترین افراد به اوست، در شرایطی به واشینگتن سفر کرده که منطقه خود را برای اقدام نظامی احتمالی آمریکا و پاسخی که تهران آن را «بیسابقه» توصیف کرده، آماده میکند. در همین حال، ترامپ دستور تقویت گسترده حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس را صادر کرده، هرچند مقامهای کاخ سفید میگویند هنوز تصمیم نهایی گرفته نشده و گزینه دیپلماسی روی میز است.
اکسیوس به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داده است که در حال حاضر هیچ مذاکره مستقیم و جدیای میان واشینگتن و تهران جریان ندارد و ایران تمایلی به پذیرش شروط حداکثری آمریکا نشان نمیدهد. یک مقام حوزه خلیج فارس نیز گفته است اختلاف اصلی بر سر نوع توافق است و فعلاً نشانهای از نزدیکشدن دیدگاهها دیده نمیشود.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که خالد بن سلمان روز پنجشنبه در کاخ سفید با مارکو روبیو، پیت هگست، استیو ویتکاف و رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا دیدار کرده و محور اصلی گفتوگوها احتمال حمله آمریکا به ایران بوده است.
با این حال، به نوشته اکسیوس، موضع علنی ریاض همچنان محتاطانه باقی مانده است. ولیعهد عربستان در تماس اخیر خود با رییس دولت جمهوری اسلامی ایران گفته بود عربستان اجازه استفاده از حریم هواییاش برای حمله به ایران را نخواهد داد و مقامهای سعودی نیز بر احترام به حاکمیت ایران و ترجیح راهحل دیپلماتیک تاکید کردهاند.
اکسیوس در عین حال گزارش میدهد که خالد بن سلمان در دیدار غیرعلنی دیگری با کارشناسان اندیشکدهها و نمایندگان سازمانهای یهودی، صریحتر سخن گفته و تاکید کرده است اگر آمریکا پس از هفتهها تهدید دست به اقدام نزند، این امر تنها به جسورتر شدن جمهوری اسلامی منجر خواهد شد. او در عین حال گفته است که پس از دیدارهایش در واشینگتن، همچنان تصویر روشنی از راهبرد نهایی دولت ترامپ در قبال ایران ندارد.
در جمعبندی، اکسیوس مینویسد منطقه در وضعیتی «دوگانه» قرار گرفته است: حمله آمریکا به ایران میتواند پیامدهای خطرناکی بههمراه داشته باشد، اما خودداری از آن نیز ممکن است به تقویت جایگاه جمهوری اسلامی بینجامد؛ معادلهای که به نظر میرسد در محاسبات جدید ریاض وزن بیشتری یافته است.
این در حالی است که یک منبع مطلع به ایراناینترنشنال گفته است علی لاریجانی تهدید کرده در صورت حمله آمریکا، سفارتهای آمریکا در عربستان، قطر و امارات هدف قرار میگیرند.
در ادامه تشدید تنشهای منطقهای، یک منبع مطلع در دولت مسعود پزشکیان به ایراناینترنشنال گفت لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، هفته گذشته با مقامهای کشورهای منطقه از جمله عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی تماس گرفته و هشدار داده است در صورت حمله آمریکا به ایران، تهران سفارتخانههای ایالات متحده در این کشورها را هدف قرار خواهد داد.
پنجشنبه ۹ بهمن نیویورکتایمز گزارش داد که رییسجمهوری ایالات متحده، در روزهای اخیر با مجموعهای گستردهتر از گزینههای نظامی علیه حکومت ایران روبهرو شده است؛ گزینههایی که فراتر از طرحهایی است که او چند هفته پیش و در بحبوحه اعتراضات سراسری در ایران بررسی میکرد.
به گفته چند مقام آمریکایی، این سناریوها از وارد آوردن آسیب بیشتر به تاسیسات هستهای و موشکی ایران تا تضعیف یا حتی کنار زدن رهبر جمهوری اسلامی را دربر میگیرد.
به گفته فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، این رزمایش قرار است از روز یکشنبه ۱۱ بهمن آغاز شود. سنتکام تاکید کرده است که انتظار دارد سپاه پاسداران این تمرین نظامی را «به شکلی ایمن و حرفهای» انجام دهد و از ایجاد خطرهای غیرضروری برای آزادی کشتیرانی و تردد دریایی بینالمللی پرهیز کند.
در بیانیه سنتکام آمده است که تنگه هرمز یک گذرگاه بینالمللی و یکی از مهمترین شریانهای تجارت جهانی به شمار میرود و نقش اساسی در رونق اقتصادی منطقه دارد. بر اساس این بیانیه، بهطور متوسط روزانه حدود ۱۰۰ کشتی تجاری از این آبراه باریک عبور میکنند.
فرماندهی مرکزی آمریکا در عین حال اعلام کرده است که نیروهای ایالات متحده حق ایران را برای فعالیت «حرفهای» در آبها و حریم هوایی بینالمللی به رسمیت میشناسند، اما هشدار داده هرگونه رفتار ناایمن یا غیرحرفهای در نزدیکی نیروهای آمریکایی، شرکای منطقهای یا کشتیهای تجاری میتواند خطر برخورد، تشدید تنش و بیثباتی را افزایش دهد.
سنتکام تصریح کرده است که امنیت نیروها، شناورها و هواگردهای آمریکا در خاورمیانه را تضمین خواهد کرد و اقداماتی را که «ناایمن» تلقی میشوند تحمل نخواهد کرد. از جمله این اقدامات، پرواز بر فراز شناورهای نظامی آمریکا در جریان عملیات پروازی، پروازهای کمارتفاع یا مسلحانه بر فراز تجهیزات نظامی آمریکا در شرایطی که نیتها مشخص نیست، نزدیکشدن قایقهای تندرو با مسیر برخورد به شناورهای نظامی آمریکا و یا نشانهگرفتن سلاحها به سمت نیروهای آمریکایی عنوان شده است.
در پایان این بیانیه، ارتش ایالات متحده تاکید کرده است که آموزشدیدهترین و قدرتمندترین نیروی نظامی جهان را در اختیار دارد و همچنان با بالاترین سطح حرفهایگری و پایبندی به هنجارهای بینالمللی به فعالیت خود ادامه خواهد داد. سنتکام افزوده است که انتظار دارد سپاه پاسداران نیز به همین استانداردها پایبند باشد.
این بیانیه در حالی منتشر شده است که تنش بین ایالات متحده و جمهوری اسلامی در روزهای اخیر بالا گرفته و گمانهزنیها در مورد احتمال حملات نظامی آمریکا علیه اهداف مختلف در ایران همچنان ادامه دارد.
پیش از این یک منبع غربی که در جریان نشستهای هماهنگی میان مقامهای آمریکایی و اسرائیلی قرار دارد، به ایراناینترنشنال گفت که در محافل تصمیمگیری در واشینگتن و اورشلیم، اقدام نظامی علیه ایران «عملا قطعی» تلقی میشود و اختلاف اصلی تنها بر سر زمان آغاز عملیات است.
به گفته این منبع که بهدلیل حساسیت موضوع و نداشتن اجازه نخواست نامش فاش شود، اکنون پرسش اصلی در جلسات این نیست که آیا حمله انجام میشود یا نه، بلکه این است که چه زمانی پنجره مناسب عملیاتی و سیاسی فراهم خواهد شد؛ پنجرهای که ممکن است طی چند روز آینده باز شود یا در بازهای چند هفتهای شکل بگیرد.
رییسجمهوری آمریکا، جمعه ۱۰ بهمن بار دیگر اعلام کرد: «ناوگان عظیمی از نیروهای دریایی آمریکا بهسوی ایران در حال حرکت است و این ناوگان بزرگتر از ناوگانی است که برای ونزوئلا فرستاده شده بود.»
در ادامه تشدید تنشهای منطقهای، یک منبع مطلع در دولت مسعود پزشکیان به ایراناینترنشنال گفت لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، هفته گذشته با مقامهای کشورهای منطقه از جمله عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی تماس گرفته و هشدار داده است در صورت حمله آمریکا به ایران، تهران سفارتخانههای ایالات متحده در این کشورها را هدف قرار خواهد داد.
پیش از این علی شمخانی، نماینده علی خامنهای در شورای عالی دفاع، اعلام کرده بود هر اقدام «خصمانهای» با پاسخ قاطع مواجه میشود. او تاکید کرده بود که پاسخ متناسب ایران میتواند شامل «هدف قرار دادن عمق اسرائیل» باشد و افزود دامنه رویارویی صرفاً به جغرافیای دریا محدود نخواهد ماند و تهران برای «سناریوهای گسترده و پیشرفتهتر» آمادگی کامل دارد.
در خبری دیگر، یک منبع غربی که در جریان نشستهای هماهنگی میان مقامهای آمریکایی و اسرائیلی قرار دارد، به ایراناینترنشنال گفت که در محافل تصمیمگیری در واشینگتن و اورشلیم، اقدام نظامی علیه ایران «عملا قطعی» تلقی میشود و اختلاف اصلی تنها بر سر زمان آغاز عملیات است.
به گفته این منبع که بهدلیل حساسیت موضوع و نداشتن اجازه نخواست نامش فاش شود، اکنون پرسش اصلی در جلسات این نیست که آیا حمله انجام میشود یا نه، بلکه این است که چه زمانی پنجره مناسب عملیاتی و سیاسی فراهم خواهد شد؛ پنجرهای که ممکن است طی چند روز آینده باز شود یا در بازهای چند هفتهای شکل بگیرد.
در تحولی دیگر، کاظم جلالی، سفیر جمهوری اسلامی در روسیه، از دیدار ولادیمیر پوتین با لاریجانی در کاخ کرملین خبر داد و گفت محور اصلی گفتوگوها «گسترش روابط دوجانبه، بهویژه روابط اقتصادی» و همچنین «مسائل مهم منطقهای و بینالمللی» بوده است. به گزارش کرملین، این دیدار در مسکو انجام شده و جلالی یادآور شد که لاریجانی پیشتر نیز پیام علی خامنهای را به پوتین منتقل کرده بود. پیش از این نیز رییسجمهوری روسیه از انتقال پیام اسرائیل به تهران خبر داده بود.
در داخل ایران، لحن تهدیدآمیز مقامهای حکومتی ادامه دارد. کامران غضنفری، نماینده مجلس، به سایت دیدهبان ایران گفت در صورت هرگونه تعرض آمریکا، «تمام پایگاههای آمریکا در کشورهای اطراف» هدف قرار خواهد گرفت و آمریکاییها «تلفات و خسارات سنگینی» متحمل خواهند شد.
پیش از این در واکنش به قرار گرفتن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی اتحادیه اروپا نیز لاریجانی ارتش کشورهای مشارکتکننده در این تصمیم را «تروریستی» خواند و هشدار داد عواقب این اقدام متوجه همان کشورها خواهد بود.
در همین حال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، جمعه دهم بهمن در نشست خبری مشترک با هاکان فیدان در استانبول اعلام کرد جمهوری اسلامی «همانطور که آماده مذاکرات است، آماده جنگ هم هست» و افزود سطح آمادگی تهران حتی نسبت به پیش از جنگ ۱۲روزه نیز افزایش یافته است.
پنجشنبه ۹ بهمن نیویورکتایمز گزارش داد که رییسجمهوری ایالات متحده، در روزهای اخیر با مجموعهای گستردهتر از گزینههای نظامی علیه حکومت ایران روبهرو شده است؛ گزینههایی که فراتر از طرحهایی است که او چند هفته پیش و در بحبوحه اعتراضات سراسری در ایران بررسی میکرد.
به گفته چند مقام آمریکایی، این سناریوها از وارد آوردن آسیب بیشتر به تاسیسات هستهای و موشکی ایران تا تضعیف یا حتی کنار زدن رهبر جمهوری اسلامی را دربر میگیرد.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال حاکی است که این فشارها در برخی موارد با احضار رسمی به ساختمانهای نهادهای امنیتی همراه بوده و منابع آگاه گفتهاند دامنه تهدیدها علاوه بر فعالان مدنی و حقوق بشری، شماری از کنشگران سیاسی را نیز شامل میشود.
این اطلاعات حاکی است که فعالان حقوق بشر در شهرهایی از جمله تهران، کرج، اصفهان، شیراز و رشت، از سوی ماموران وزارت اطلاعات تهدید شدهاند و به آنها گفته شده در صورت هرگونه ارتباط با خانوادههای کشتهشدگان یا انتشار اطلاعات درباره آنها، بازداشت شده و با احکام سنگین قضایی روبهرو خواهند شد.
منابع آگاه به ایراناینترنشنال گفتند این فشارها در چارچوب موجی گستردهتر از سرکوب در سراسر ایران اعمال میشود؛ موجی که همزمان خیابان، دانشگاه، رسانه و شبکههای مدنی را هدف گرفته است.
تهدید مستقیم؛ از برچسب «تروریسم» تا تهدید به مرگ
یکی از فعالان حقوق بشر ساکن تهران که طی تماسی از سوی وزارت اطلاعات تهدید شده، به ایراناینترنشنال گفت ماموری امنیتی به او اعلام کرده که انتشار هرگونه اطلاعات در صفحات شخصیاش «بهمنزله همکاری با گروههای تروریستی» تلقی میشود.
به گفته این شهروند، مامور امنیتی همچنین تاکید کرده حتی ابراز نگرانی درباره وضعیت بازداشتشدگان و زخمیهای اعتراضات نیز میتواند با «برخوردی سخت و عبرتآموز» مواجه شود.
این فعال حقوق بشر افزود ماموران امنیتی بهصراحت هشدار دادهاند حتی نوشتن مطالب کوتاه در شبکههای اجتماعی، استفاده از هشتگها یا انتشار محتوایی که از نظر نهادهای امنیتی «حمایت از معترضان» یا «همراهی با کسانی که خواهان مداخله نظامی کشورهای خارجی در ایران هستند» تلقی شود، میتواند مصداق جرم باشد.
به گفته او، مامور تماسگیرنده تاکید کرده طرح موضوعاتی مانند «کشتار»، «قتلعام» یا هر اشارهای که بهزعم آنها فضای اعتراضی را تشدید کند و به خشم عمومی منجر شود، با برخورد «سخت» امنیتی و قضایی مواجه خواهد شد.
یکی از فعالان مدنی ساکن کرج نیز به ایراناینترنشنال گفت پس از احضار به ساختمان یکی از نهادهای امنیتی این شهر، بهطور مستقیم تهدید به مرگ شده است.
به گفته او، ماموران امنیتی هشدار دادهاند که در صورت کوچکترین ارتباط یا رفتوآمد با خانوادههای جانباختگان، این اقدام «تلاش برای اقدام علیه امنیت کشور» تلقی شده و با مجازات سنگین روبهرو خواهد شد.
این فعال مدنی افزود پس از اعتراض به این تهدیدها، مامور امنیتی با لحنی صریح گفته است: «یا از طریق دستگاه قضایی و نهادهای امنیتی با تو برخورد میکنیم، یا در یک حادثه در خیابان، کوچه یا زیر یک پل خلوت کشته میشوی و اگر محارب شناخته نشوی، جنازهات مثل بقیه جنازههایی در این مدت دیدی به خانوادهات تحویل داده میشود.»
اغلب این فعالان همچنین گفتهاند که در هفتههای گذشته و در شرایط دسترسی محدود به اینترنت، حتی با کوچکترین فعالیتی در زمینه اطلاعرسانی از وضعیت بازداشتشدگان و زخمیها، یا ابراز ناراحتی و نوشتن از مشاهدات عینی خود از رنج خانوادههای داغدار، با تماس، احضار یا تهدید تلفنی از سوی نهادهای اطلاعاتی و امنیتی جمهوری اسلامی روبهرو شدهاند.
فشار بر زندانیان، خانوادهها و دیگر حلقههای اطلاعرسانی
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، همزمان با افزایش فشار بر کنشگران مدنی و حقوق بشری، بسیاری از زندانیان سیاسی در شهرهایی از جمله تهران و کرج نیز با محدودیت تماس مواجه شدهاند.
به گفته منابع آگاه، برخی از این زندانیان تهدید شدهاند که در صورت انتشار نامه یا بیانیه و افشای اسامی بازداشتشدگانی که بهتازگی وارد زندانها شدهاند، با برخورد شدیدتر و محدودیتهای بیشتری در ایام حبس روبهرو خواهند شد.
با وجود این تهدیدها، شماری از زندانیان سیاسی طی این مدت اقدام به انتشار نامهها و بیانیههایی کردهاند، اما منابع آگاه گفتهاند برخی از آنها ظرف چند روز با تهدید و بازجویی دوباره مواجه شده و به آنها اعلام شده در صورت ادامه این روند، «پرونده تازهای» برایشان گشوده خواهد شد.
یکی دیگر از فعالان مدنی به ایراناینترنشنال گفت دستکم پنج تن از فعالان مدنی و روزنامهنگاران بهدلیل فعالیت مدنی و اطلاعرسانی درباره سرکوب خشونتبار معترضان در هفتههای اخیر احضار یا بازداشت شدهاند و برخی از آنها در این مدت هیچ تماسی با خانوادههای خود نداشتهاند.
او تاکید کرد خانوادهها نیز تهدید شدهاند که در صورت اطلاعرسانی درباره بازداشت عزیزانشان، برای دیگر اعضای خانواده پروندهسازی خواهد شد و مسیر رسیدگی قضایی بهگونهای تغییر میکند که بازداشتشدگان با احکام سنگین و طولانیمدت مواجه شوند.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال همچنین نشان میدهد در هفتههای گذشته، علاوه بر شهروندان معترض، گروههای مختلفی از شهروندان از جمله خانوادههای دادخواه، روزنامهنگاران، اعضای کادر درمان، دانشجویان و دیگر فعالان اجتماعی، با تهدید، احضار و بازداشت مواجه شدهاند.
در برخی موارد، خانوادهها از محل نگهداری و وضعیت عزیزانشان بیاطلاع ماندهاند و نسبت به صدور احکام سنگین ابراز نگرانی کردهاند.
فعالان حقوق بشر گفتهاند این الگوی فشار و ارعاب، از تهدید فعالان تا ترساندن خانوادهها و محدودسازی زندانیان، سابقهای طولانی دارد و هدف آن قطع زنجیره اطلاعرسانی درباره قربانیان سرکوب است.
به گفته آنها، اطلاعرسانی عمومی در بسیاری از پروندهها تنها عاملی بوده که توانسته هزینه سرکوب را بالا ببرد و خطر ناپدیدسازی، اعترافگیری اجباری و صدور احکام سنگین را دشوارتر کند.
فعالان حقوق بشر همچنین تاکید کردهاند حکومت از یکسو با تهدید و ارعاب، هر مسیر اطلاعرسانی و حتی تحقیق مستقل درباره کشتهشدگان، زخمیها و بازداشتشدگان را میبندد و از سوی دیگر، مقامهای رسمی میگویند «هر کس مدرکی از سرکوب دارد ارائه کند».
به باور این فعالان، این تناقض در عمل به معنای مطالبه «مدرک» در شرایطی است که کانالهای ثبت، جمعآوری و انتقال دادهها خود هدف سرکوب قرار گرفتهاند.
در هفتههای گذشته نیز شماری از مخاطبان ایراناینترنشنال در پیامهایی گزارش دادند ماموران حکومت با استقرار در خیابانهای پرتردد برخی شهرها، تلفنهای همراه شهروندان را بازرسی کردهاند.
به گفته این منابع، در مواردی که در گوشی افراد عکسها و ویدیوهای مرتبط با اعتراضات یا مدارکی مانند تصاویر تیراندازی مستقیم ماموران به معترضان و عکس جانباختگان پیدا شده، شماری از شهروندان بازداشت شدهاند.
این منابع افزودند در برخی موارد نیز ماموران پس از ثبت مشخصات هویتی افراد، محتوای تلفنهای همراه آنان را حذف کردهاند.
برخی از مخاطبان گفتهاند این اقدامات بهویژه در روزهایی که اینترنت بهطور کامل قطع یا بهشدت محدود بود تکرار شده است.
یک شهروند در این خصوص گفت: «فکر میکنم هدفشان این بود که قبل از وصلشدن دوباره اینترنت، تا جایی که میتوانند اسناد را پاک کنند؛ تا بعداً مردم نتوانند تصاویر و مدارک را بفرستند و افکار عمومی و نهادهای بینالمللی از ابعاد سرکوب و خشونت حکومتی باخبر شوند. میدانستند چه جنایتی کردهاند و خواستند آن را پنهان کنند.»
در هفتههای اخیر، از علی خامنهای تا غلامحسین محسنیاژهای و دیگر مقامهای ارشد جمهوری اسلامی، بارها با ادبیات تهدیدآمیز به معترضان، فعالان مدنی و رسانهها هشدار دادهاند؛ همزمان، گزارشهای متعدد از تداوم فشارهای امنیتی و قضایی در شهرهای مختلف ایران حکایت دارد.
ابراز نگرانی از بازداشت گسترده مدافعان حقوق بشر
سازمان حقوق بشری فرانت لاین دیفندرز، شامگاه جمعه ۱۰ بهمن با انتشار بیانیهای اعلام کرد از بازداشت گسترده مدافعان حقوق بشر در ایران، از جمله وکلای حقوق بشر، روزنامهنگاران، پزشکان و کادر درمانِ رسیدگیکننده به معترضان زخمی و همچنین کنشگران حوزه فناوری و حقوق دیجیتال «عمیقا نگران» است.
این سازمان تاکید کرد در سه هفته گذشته و همزمان با قطع و اختلال شدید اینترنت، مستندسازی و گزارشدهی نقضهای حقوق بشری از جمله کشتار و بازداشتهای گسترده عملا ناممکن شده و افرادی که در داخل کشور فعالیت میکنند با تهدیدهای جدی علیه جان و امنیت خود روبهرو هستند.
فرانت لاین دیفندرز بهطور خاص نسبت به بازداشت افسون علیمرادیان و وفا صالحی، دو فعال اهل نهاوند در استان همدان و همچنین محمدهادی جعفرپور، وکیل دادگستری و عضو کانون وکلای فارس در شیراز، ابراز نگرانی کرد و نوشت این بازداشتها بخشی از الگوی تشدیدشونده سرکوب کنشگران جامعه مدنی و وکلای مستقل در ایران است.
این نهاد حقوق بشری خواستار آزادی فوری این افراد، اعلام محل نگهداری و تضمین سلامت جسمی و روانی آنان شد و از مقامهای جمهوری اسلامی خواست به «جرمانگاری و آزار قضایی» مدافعان حقوق بشر پایان دهند و بازداشتشدگان اخیر از جمله شیما گوشه و سیدمهدی کریمی فارسی، دو وکیل دادگستری را آزاد کنند.
فرانت لاین دیفندرز همزمان از جامعه جهانی خواست از همه سازوکارهای موجود برای حمایت و حفاظت از مدافعان حقوق بشر استفاده کند.
در این مدت، شماری از نهادهای بینالمللی حقوق بشری و کشورها مختلف، برخوردهای امنیتی و سرکوب اعتراضات در ایران را محکوم کردهاند؛ با این حال، فعالان مدنی و حقوق بشری معتقدند این واکنشها عمدتا در سطح نمادین باقی مانده و بازدارندگی موثری ایجاد نکرده است.
به باور آنها، با تداوم این وضعیت و کافینبودن اقدامهای عملی در سطح بینالمللی، جان شهروندان معترض، فعالان مدنی، سیاسی و حقوق بشری، روزنامهنگاران، دانشجویان و زندانیان سیاسی بیش از پیش در معرض خطر قرار میگیرد.
به گفته این منبع که بهدلیل حساسیت موضوع و نداشتن اجازه نخواست نامش فاش شود، اکنون پرسش اصلی در جلسات این نیست که آیا حمله انجام میشود یا نه، بلکه این است که چه زمانی پنجره مناسب عملیاتی و سیاسی فراهم خواهد شد؛ پنجرهای که ممکن است طی چند روز آینده باز شود یا در بازهای چند هفتهای شکل بگیرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، جمعه ۱۰ بهمن بار دیگر اعلام کرد: «ناوگان عظیمی از نیروهای دریایی آمریکا بهسوی ایران در حال حرکت است و این ناوگان بزرگتر از ناوگانی است که برای ونزوئلا فرستاده شده بود.»
او افزود: «امیدواریم که با ایران به یک توافق برسیم. اگر به توافق برسیم، خوب است. اگر به توافق نرسیم، خواهیم دید چه میشود. اما شرایط هیجانانگیز خواهد بود.»
با این حال، این منبع غربی در گفتوگو با ایراناینترنشنال تاکید کرد که برخلاف دورههای قبل، منطق مطرحشده در این مرحله، دیگر بر «رسیدن به توافقی جدید با جمهوری اسلامی» استوار نیست.
همزمان با افزایش احتمال حمله آمریکا به ایران، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در سفر به ترکیه اعلام کرد تهران «هرگز» بر سر برنامه موشکی خود مذاکره نمیکند. برنامه موشکی حکومت ایران از موارد مورد نظر رییسجمهوری آمریکا برای مذاکره با تهران است.
عراقچی جمعه ۱۰ بهمن در نشست خبری مشترک با هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، در استانبول گفت «توانمندیهای دفاعی و قدرت موشکی» جمهوری اسلامی «ارکان صیانت از امنیت ملی» هستند و «به هیچ وجه موضوع مذاکره یا مصالحه نخواهند بود».
او از آمادگی حکومت ایران برای حضور در مذاکراتی «عادلانه و منصفانه» خبر داد و در عین حال افزود «گفتوگو در سایه تهدید از نظر ما مذاکره محسوب نمیشود» و جمهوری اسلامی در «مذاکرهای که نتایج آن پیش از آغاز دیکته شده باشد»، مشارکت نخواهد کرد.
عراقچی ادامه داد: «اگرچه تجربههای گذشته گویای فقدان صداقت و حسن نیت آمریکا در مذاکرات بوده، اما تهران همچنان آماده بازگشت به میز مذاکرات هستهای است.»
به گفته وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، هنوز برنامهای برای دیدار و مذاکره با مقامات ایالات متحده در نظر گرفته نشده است.
آمریکا پیشتر با تکرار شروط سهگانه خود تاکید کرده بود جمهوری اسلامی باید برنامه هستهای و غنیسازی اورانیوم را بهطور کامل کنار بگذارد، نیروهای نیابتی خود را منحل کند و محدود شدن برنامه موشکیاش را بپذیرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، هشتم بهمن هشدار داد اگر جمهوری اسلامی حاضر به مذاکره و دستیابی به توافق نباشد، حمله بعدی به ایران «بسیار بدتر» از عملیات «چکش نیمهشب» در جنگ ۱۲ روزه خواهد بود.
به گفته این منبع غربی که با ایراناینترنشنال گفتوگو میکرد، در ارزیابیهای اخیر هدف اصلی وارد کردن ضربهای تعیینکننده برای تضعیف حداکثری و در نهایت فروپاشی ساختار حاکمیت در ایران عنوان شده است؛ سناریویی که به گفته او با آنچه ایران تاکنون تجربه کرده از نظر مقیاس و شدت قابل مقایسه نیست.
این منبع عملیات پیش رو را «بیسابقه» خواند و گفت: «این بار با حملهای روبهرو خواهیم بود که نمونهاش پیش از این وجود نداشته و دیده نشده است.»
به گفته این منبع، در گفتوگوهای مشترک آمریکا و اسرائیل این جمعبندی نیز مطرح شده که شرایط کنونی برای اقدام، متفاوت از گذشته است.
او گفت: «تصمیمگیران معتقدند وضعیت فعلی یک فرصت تکرارنشدنی ایجاد کرده و به همین دلیل، سطح آمادگی برای پذیرش ریسک، در قیاس با جنگ ۱۲ روزه، به شکل محسوسی افزایش یافته است.
این منبع افزود در جنگ ۱۲ روزه، هم واشینگتن و هم تلآویو از ورود به ریسکهای بزرگتر پرهیز کردند، اما اکنون نگاه غالب این است که باید از موقعیت موجود استفاده کرد.
این منبع همچنین گفت نقش اسرائیل میتواند ابعاد سناریو پیش رو را تغییر دهد. به گفته او، در صورت ورود مستقیم اسرائیل دامنه عملیات گستردهتر خواهد شد و در آن صورت، جنگ ۱۲ روزه در مقایسه با طرحهایی که اکنون روی میز قرار دارد، «بسیار کوچک» به نظر خواهد رسید.
او تاکید کرد که برنامهریزیهایی برای مشارکت مستقیم اسرائیل در حمله به جمهوری اسلامی انجام گرفته است.
بهگفته این منبع اسرائیل اکنون در وضعیت آمادهباش کامل قرار دارد و یکی از سناریوهای مورد نظر، استفاده از یک «جرقه» برای آغاز مرحله جدید است؛ از جمله لحظهای که جمهوری اسلامی حتی تلاش کند نخستین موشک را به سمت اسرائیل شلیک کند.
این منبع مطلع غربی افزود چنین اقدامی میتواند بهانه لازم برای شروع مرحلهای بسیار گستردهتر و ویرانگرتر از درگیری را فراهم کند.
او در پایان گفتوگو با ایراناینترنشنال تاکید کرد: «تصمیم گرفته شده است. این اتفاق خواهد افتاد. تنها مساله، زمان آن است.»
