شاهزاده رضا پهلوی، در گفتوگویی با مجله تایم با تاکید بر اینکه هر توافقی با جمهوری اسلامی شکست خواهد خورد، گفت تازهترین توافق با این رژیم از نظر اخلاقی غلط و از نظر راهبردی گمراهکننده است و نتیجه معکوس خواهد داد.
او تاکید کرد: «هر توافقی با این رژیم در نهایت شکست خواهد خورد. هرگز نمیتوان به آن اعتماد کرد. این رژیم همچنان از جهان باجخواهد خواست، ایرانیان شجاع و بیگناه را سرکوب خواهد کرد و ترور و بیثباتی را در منطقه و در سطح بینالمللی، از جمله در خیابانهای بریتانیا، گسترش خواهد داد.»
شاهزاده رضا پهلوی هرگونه توافق با جمهوری اسلامی را از نظر اخلاقی «غلط» خواند و گفت: «جامعه بینالمللی باید از مبارزه مردم ایران برای آزادی حمایت کند. آنها را در مرکز هر مذاکره و در سیاست خود در قبال ایران قرار دهد. توافق با رژیمی که در دی ماه طی دو روز ۴۰ هزار معترض را کشت، از نظر اخلاقی غلط و از نظر راهبردی گمراهکننده است. نتیجه معکوس خواهد داد.»
او افزود: «اما بگذارید روشن بگویم: با حمایت بینالمللی یا بدون آن، این رژیم سقوط خواهد کرد. مردم ایران خود را از استبداد آزاد خواهند کرد.»
«ناسازگار با جهان آزاد»
بهنوشته مجله تایم، برای شاهزاده رضا پهلوی، ناکامی در وارد کردن ضربه نهایی تازهترین فصل از یک اشتباه چند دههای غرب است: برخورد با جمهوری اسلامی بهعنوان رژیمی که شاید بتوان رفتار آن را نرمتر کرد، نه بهعنوان یک موجودیت اساسا تمامیتخواه.
بهگفته شاهزاده رضا پهلوی، «هسته مشکل خود رژیم است و ماهیت آن. هیچ راهی وجود ندارد که این رژیم، با ذهنیتی که دارد، بتواند با جهان، بهویژه جهان آزاد، کنار بیاید. این رژیم بهسادگی ناسازگار است در حالی که ایران کشوری توسعهیافته و تحصیلکرده است که با جهان آزاد تناسب دارد.»
او با تاکید بر بدبینی خود نسبت به توافق جدید احتمالی با جمهوری اسلامی گفت مشخص نیست این توافق تا چه اندازه کامل است و دوام خواهد آورد و از آن مهمتر روشن نیست که در این میان چه بر سر مردم ایران میآید.
«باید تغییر رژیم رخ دهد»
شاهزاده رضا پهلوی در گفتوگو با مجله تایم گفت حملات آمریکا و اسرائیل از سوی مردم بهعنوان یک مداخله انسانی، تقریبا همچون اقدامی آزادیبخش، و نه یک تهاجم خارجی دیده شد.
او افزود: « تغییر رژیم تنها پاسخ ممکن است. هیچ راهی وجود ندارد که این رژیم بتواند با جهان، بهویژه جهان آزاد، آنگونه که میشناسیم، کنار بیاید.»
با این حال، بهنوشته تایم به نظر میرسد پنجره فرصت در حال بسته شدن است یا در برخی موارد حتی بسته شده است. ترامپ اهمیت تغییر رژیم را کمرنگ کرده و گفته است پهلوی گزینهای جدی نیست، هرچند «آدم خوبی» است. در مقابل، ترامپ تلویحا گفته است محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شور ای اسلامی، چهرهای «بسیار معقول» و «بسیار محکم» است که میتواند شریک قابلقبولی برای ایالات متحده باشد.
شاهزاده رضا پهلوی درباره قالیباف به تایم گفت: «او فرمانده سابق سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود. به اندازه نفر بعدی در این سیستم دستش به خون آلوده است. نمیتوان ناگهان او را زیبا جلوه داد. مثل این است که روی خوک رژ لب بزنید.»
شاهزاده رضا پهلوی افزود: «آنچه از رییسجمهوری ترامپ و رهبر هر کشور دیگری که از بیرون به ایران نگاه میکند انتظار دارم این است که بدانند این ما هستیم که باید تعیین کنیم رهبر بعدی ایران چه کسی باشد. این به مردم ایران بستگی دارد. آمریکا بهعنوان یک دموکراسی غربی همیشه طرفدار این بوده که مردم تصمیم بگیرند. بگذارید صندوق رأی، آینده را تعیین کند.»
او با تاکید بر اینکه حتی بدون حمایت ترامپ، تغییر رژیم در ایران ممکن است، گفت این تغییر از سوی مردم ایران خواهد آمد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
