آتشنشانان موفق شدند آتشسوزی مهیبی را که در یک مجتمع مسکونی در هنگکنگ روی داد، کنترل کنند. این آتشسوزی دستکم ۵۵ کشته و نزدیک به ۳۰۰ مفقود بر جای گذاشته است. تعداد کشتهها پیشتر ۴۴ نفر اعلام شده بود.
مقامات هنگکنگ پنجشنبه ششم آذر اعلام کردند آتش در چهار بلوک از هفت بلوک آسیبدیده خاموش شده و وضعیت در سایر بلوکها نیز تحت کنترل است.
این آتشسوزی پنجم آذر در مجتمع «وانگ فوک کورت» در شمال هنگکنگ رخ داد؛ مجموعهای با هشت برج ۳۱ طبقه و حدود دو هزار واحد مسکونی.
آتشسوزی از بعدازظهر تا شب ادامه یافت و به هفت بلوک از هشت بلوک مجموعه سرایت کرد.
داربستهای بامبویی
تعدادی از بلوکها داربست بامبو داشتند و ساکنان در شبکههای اجتماعی نوشته بودند واحدهایشان از حدود یک سال پیش در حال بازسازی بوده است.
هنگکنگ از معدود مناطقی است که در آن همچنان از داربست بامبو در ساختوساز استفاده میشود اما دولت از ماه مارس طرحی را برای کاهش آن و جایگزینی ۵۰ درصد داربستهای پروژههای دولتی با داربستهای فلزی آغاز کرده است.
پلیس هنگکنگ اعلام کرد علت آتشسوزی میتواند «سهلانگاری شدید» شرکت ساختمانی باشد که از مواد ناامن استفاده کرده است.
تلاش دشوار امدادگران
در این مجتمع، متشکل از ۲۰۰۰ آپارتمان، بیش از چهار هزار و ۶۰۰ نفر زندگی میکردند.
مجتمع در منطقهای اقتصادی قرار دارد که با کمبود مزمن مسکن مقرونبهصرفه مواجه است.
نیروهای امداد با وجود گرمای شدید و دود غلیظ، بیش از یک روز تلاش کردند تا به ساکنانی برسند که تصور میشد در طبقات بالای مجتمع مسکونی گرفتار شدهاند.
پنجشنبه، ماموران پلیس شرکت نگهداری ساختمان مسئول این مجتمع را بازرسی و اسناد آن را ضبط کردند.
ایلین چونگ، از مقامات پلیس، گفت: «ما دلایلی داریم که نشان میدهد مسئولان این شرکت بهشدت سهلانگاری کردهاند که این سهلانگاری، منجر به این حادثه شد، باعث گسترش کنترلنشده آتش شد و تلفات عمدهای به بار آورد.»
بازداشت سه نفر
چونگ افزود که پلیس دو مدیر و یک مشاور مهندسی شرکت را به اتهام «قتل شبهعمد در پی آتشسوزی» بازداشت کرده است.
تصاویر ویدیویی از محل حادثه نشان داد که شعلهها از دستکم دو برج ۳۲ طبقه که با توری سبز و داربستهای بامبو پوشانده شده بودند، زبانه میکشد.
رسانهها گزارش دادند که این مجتمع به مدت یک سال تحت نوسازی بوده و هزینه آن ۳۳۰ میلیون دلار هنگکنگ (۴۲ میلیون دلار آمریکا) بوده است و هر واحد بین ۱۶۰ تا ۱۸۰ هزار دلار هنگکنگ مشارکت داشته است.
اداره مبارزه با فساد هنگکنگ اعلام کرد تحقیقات در مورد سوءاستفاده مالی مرتبط با نوسازی را آغاز کرده است.
گزارش این موسسه مستقر در واشینگتن به قلم یک هیات از فرماندهان بلندپایه پیشین ارتش ایالات متحده نوشته شده که تابستان به اسرائیل سفر کردند و در آنجا به ارزیابی عملیات طلوع شیران پرداختند.
ژنرال چارلز والد، معاون پیشین فرماندهی اروپای ارتش آمریکا، سپهبد رابرت اشلی، مدیر پیشین آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا، و دریابد مارک فاکس، معاون پیشین فرماندهی مرکزی آمریکا، در این هیات حضور داشتند.
والد، چهارشنبه پنجم آذر در یک نشست خبری درباره این گزارش گفت: «ما با این باور از اسرائیل بازگشتیم که در عملیات طلوع شیران، اسرائیل قابلیتهای اطلاعاتی و نظامیای از خود نشان داد که از هر یک از متحدان آمریکا در جهان فراتر میرود.»
او افزود که این عملیات صرفا برتری عملیاتی نبود و «اسرائیل به دستاوردهای راهبردی بزرگی دست یافت که نهتنها منافع خودش، بلکه منافع ملی آمریکا را نیز پیش برد».
گزارش موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا، تاکید میکند عملیات اسرائیل یک تهدید موجودیتی علیه این کشور را با آسیب زدن شدید به برنامههای هستهای و موشکی ایران از میان برداشت.
بر اساس این گزارش، روند اجرای این عملیات از «۳۰ سال پیش» در جریان و در حال آمادهسازی بوده است؛ از همان زمانی که جمهوری اسلامی در سه محور اصلی برنامه هستهای، توان موشکهای بالستیک و شبکه نیابتی خود، در مسیر اقدام برای «نابودی اسرائیل» قدم برداشت.
چشمگیرترین عملیات نظامی
ژنرال والد درباره عملیات طلوع شیران گفت: «این عملیات احتمالا چشمگیرترین عملیات نظامی است که تاکنون دیدهام یا در آن حضور داشتهام.»
بر اساس گزارش موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا، عملیات طلوع شیران در حمله «قطعسر» در مرحله اولیه خود حدود ۳۰ تن از رهبران ارشد نیروهای نظامی، فرماندهان سپاه پاسداران و عوامل هستهای جمهوری اسلامی را از میان برد و باعث ایجاد «آشفتگی جدی در فرماندهی و کنترل رژیم» شد.
حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران، محمد باقری، رییس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی و امیرعلی حاجیزاده، فرمانده هوافضای سپاه پاسداران، جزو کشتهشدگان حمله آغازین اسرائیل بودند.
این موسسه تاکید کرد که «حلقه آتش» سپاه پاسداران، یعنی شبکه نیروهای مسلح نیابتی تحت رهبری حزبالله و حماس پیش از عملیات اسرائیل علیه جمهوری اسلامی بهشدت تضعیف شده بود و این ضعف موجب جلوگیری از یک پاسخ هماهنگ در دفاع از جمهوری اسلامی شد.
«نقش حیاتی» اف-۳۵ها و دلایل عملیات
این ارزیابی همچنین به «نقش حیاتی» جنگندههای اف-۳۵ اسرائیل اشاره دارد که به نوشته موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا، خلبانان اسرائیلی آنها را «برای نخستین بار در یک ماموریت حمله عمیق» در «حالت وحشی» بهکار بردند.
سپهبد اشلی در این زمینه گفت: «اف-۳۵ برای [اسرائیلیها] غیرقابل جایگزین شد. آنها هیچ عملیاتی را بدون استفاده از اف-۳۵ انجام نمیدهند، از جمله حملات در آینده.»
دلایل حمله
یکی از نکات مهم گزارش موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا، ذکر دلایلی است که اسرائیل را مجاب به انجام عملیات خود کرد.
طبق این گزارش، تصمیم به حمله بر اساس اطلاعاتی اتخاذ شد که نشان میداد جمهوری اسلامی در حال آمادهسازی یک حمله پیشدستانه گسترده است.
در این گزارش آمده است: «اطلاعات اسرائیل نشان داد که مقامات ایرانی، در حال بحث درباره شلیک ۷۰۰ تا هزار موشک بالستیک در یک حمله پیشدستانه علیه اسرائیل بودند. نگرانی واقعی وجود داشت که صدها موشک ممکن است بر پایگاههای اسرائیل فرود آیند، باندها را خراب کنند، جنگندهها را نابود کنند و عملا نیروی هوایی اسرائیل را از کار بیندازند.»
این اطلاعات اسرائیل، همراه با نشانههای هشداردهندهای بود مبنی بر این که جمهوری اسلامی در حال تسریع پژوهش درباره سلاح هستهای است و بهسمت یک برنامه «قابل آزمایش و قابل بهکارگیری» حرکت میکند.
بسیاری از کارشناسان و سیاستمداران پیش از جنگ ۱۲ روزه هشدار داده بودند تهران به اندازه کافی اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارد که برای ساخت دستکم ۱۰ بمب هستهای کافی باشد.
این شرایط موجب شد که به نوشته موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا، اسرائیل برنامه اولیه خود را برای «یک حمله محدود جراحیگونه» رها و یک «کارزار جامع» را انتخاب کند.
بر اساس این گزارش، از این پس در ارتش اسرائیل، از رتبه سرهنگ دوم به بالا، تنها گوشیهای آیفون برای ارتباطات رسمی مجاز خواهند بود.
هدف این اقدام، «کاهش خطر نفوذ و تقویت امنیت دستگاههای مورد استفاده فرماندهان» اعلام شده است.
در ماههای اخیر، گزارشهای مختلفی از تلاش جمهوری اسلامی و هکرهای وابسته به آن برای نفوذ در دستگاههای نظامی و امنیتی اسرائیل منتشر شده است.
به عنوان نمونه، اول آذر، شبکه کان اسرائیل گزارش داد گروه هکری «حنظله»، وابسته به جمهوری اسلامی، اطلاعات شخصی ۱۰ نفر از کسانی را منتشر کرد که گفته میشود «مهندسان و کارکنان ارشد صنایع دفاعی اسرائیل» هستند.
یک ماه قبل از آن و در ۳۰ مهر، آژانس ملی فضای سایبری اسرائیل از شناسایی موجی از حملات سایبری علیه شرکتهای اسرائیلی فعال در حوزه خدمات فناوری اطلاعات خبر داد و اعلام کرد احتمال میرود این حملات با جمهوری اسلامی در ارتباط باشد.
بیشتر این حملات موجب اختلال عملیاتی نشدند اما در برخی موارد نشت داده رخ داده است.
تلاش برای سادهتر شدن کنترلهای امنیتی
طبق گزارش رادیو ارتش، یکسانسازی سیستمعاملها در سطوح فرماندهی به سادهتر شدن کنترلهای امنیتی و بهروزرسانیها کمک میکند.
هنوز جزییاتی درباره زمان اجرای سیاست جدید ارتش اسرائیل درباره گوشیهای افسران خود یا استثناهای احتمالی اعلام نشده و مشخص نیست آیا این دستور شامل تلفنهای شخصی مورد استفاده در امور کاری نیز خواهد شد یا نه.
مقامهای امنیتی اسرائیل مدتهاست هشدار میدهند که نیروهای متخاصم از شبکههای اجتماعی و پیامرسانها برای نفوذ به تلفنهای نیروهای ارتش و ردیابی تحرکات نظامی استفاده میکنند.
پیشتر اعلام شده بود که حماس از طریق واتساپ تلاش کرده تا از نیروهای مستقر در مرز غزه اطلاعات جمعآوری کند.
عملیات موسوم به «ترفند عاطفی»
اطلاعات نظامی اسرائیل همچنین چندین عملیات موسوم به «ترفند عاطفی» را شناسایی کرده است؛ اقداماتی که طی آن «عوامل دشمن» با هویتهای جعلی در شبکههای اجتماعی، نیروهای ارتش را به نصب بدافزار ترغیب میکردند تا به اطلاعات تماس، تصاویر و دادههای موقعیت لحظهای دسترسی یابند.
به نوشته اورشلیمپست، این تصمیم جدید در ادامه تلاشهای ارتش برای تقویت «انضباط دیجیتال» اتخاذ شده است.
ارتش اسرائیل در سالهای اخیر تمرینها و سناریوهایی مشابه روشهای منتسب به حزبالله اجرا کرده تا آگاهی نیروهایش را درباره ابزارهای مهندسی اجتماعی بالا ببرد.
روزنامه نیویورکتایمز پنجشنبه ششم آذر اعلام کرد متن این دستورالعمل را که ۲۱ نوامبر (شش روز قبل) در یک تلگراف دیپلماتیک از سوی مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، صادر شده، دیده است.
طبق این دستور، سفارتخانههای آمریکا موظف شدهاند «بهطور منظم نگرانیهای ایالات متحده درباره جرایم خشونتآمیز مرتبط با افراد دارای پیشینه مهاجرتی» را با دولتهای میزبان مطرح و بررسی کنند که آیا سیاستها در این کشورها «بیش از حد به نفع مهاجران و علیه جمعیت محلی» تعریف شده است یا خیر.
خبرگزاری رویترز سوم مهر گزارش داد که مقامات ارشد دولت آمریکا در نشستی در حاشیه گردهمایی سالانه سازمان ملل متحد از دیگر کشورها خواستند به یک کارزار جهانی با هدف محدود کردن قوانین مربوط به پناهندگی و لغو برخی رویههای کنونی بپردازند.
هدف: اعمال فشار برای سختگیری مهاجرتی
در سند مشاهده شده از سوی نیویورکتایمز آمده است که دیپلماتها باید گزارشهایی درباره جرایم مرتبط با مهاجران و نحوه برخورد دولتهای میزبان با این موضوع برای وزارت خارجه ارسال کنند.
همچنین تاکید شده است که این موارد «عوامل گسترده بر هم زننده نظم اجتماعی و امنیت عمومی» هستند.
بر اساس متن تلگراف، هدف نهایی این فشار دیپلماتیک، «جلب حمایت دولتهای میزبان و بازیگران کلیدی برای اصلاح سیاستهای مرتبط با جرم مهاجران، دفاع از حاکمیت ملی و تضمین امنیت جوامع محلی» عنوان شده است.
ترامپ: مهاجرت تهدیدی برای تمدن غرب است
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، همراه مشاوران و متحدانش بارها مهاجرت گسترده را «تهدیدی برای تمدن غرب» خوانده است.
او در سخنرانی اخیر خود در سازمان ملل نیز از «دستور کار مهاجرتطلب جهانی» انتقاد کرد.
جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، نیز پیشتر گفته بود: «نمیتوان آمریکا یا اروپا را با ورود میلیونها مهاجر غیرقانونی بازسازی کرد.»
روبیو که خود فرزند والدینی کوبایی است، در سالهای اخیر مواضع سختگیرانهتری درباره مهاجرت اتخاذ کرده و اکنون پیشبرنده سیاستهای تهاجمی دولت ترامپ در موضوع مهاجرت است.
تمرکز بر کاهش پذیرش پناهندگان
وزارت خارجه آمریکا همزمان سیاست جدید دولت ترامپ برای کاهش شدید سهمیه پناهندگان را اجرا میکند.
طبق گزارش نیویورکتایمز، بخش زیادی از سهمیه هفت هزار و ۵۰۰ نفری امسال برای «آفریکانرهای سفیدپوست» در آفریقای جنوبی اختصاص یافته است؛ گروهی که طبق دادههای رسمی با «آزار سیستماتیک» مواجه نیستند.
وزارت خارجه آمریکا هفته گذشته در بیانیهای رسمی اعلام کرد: «مهاجرت گسترده تهدیدی وجودی برای تمدن غرب است و ثبات متحدان کلیدی آمریکا را تضعیف میکند.»
سفارتخانهها موظف به گزارشدهی درباره سیاستهای اروپا
سند مشاهده شده به سفارتخانههای آمریکا دستور میدهد تحلیل کنند که دولتهای اروپایی چگونه با موضوعات مهاجرت برخورد میکنند، چه سیاستهایی وضع کردهاند و آیا این سیاستها بهزعم دولت آمریکا «بیش از حد به نفع مهاجران» است یا نه.
در این دستورالعمل ۱۲ نکته کلیدی برای گفتوگو با دولتها مشخص شده و سه مورد نیز به طور خاص برای کشورهای اروپایی افزوده شده است.
یکی از این موارد میگوید: «ما دولت شما را تشویق میکنیم از شهروندان خود در برابر پیامدهای اجتماعی منفی مهاجرت گسترده، از جمله جابهجایی جمعیتی، تعرض جنسی و فروپاشی نظم عمومی، محافظت کند.»
مورد دیگری میگوید: «ما درباره تهدید گرایشهای افراطی اسلامی در میان برخی جوامع مهاجر هشدار میدهیم که موجب افزایش موارد یهودستیزی و ضدیت با مسیحیت در مناطق مهاجرنشین شده است.»
در سند هیچ دادهای برای تایید این روایتها وجود ندارد، اما گفته شده که «اطلاعات لازم موجود است».
همپوشانی با گفتمان راست افراطی اروپا
بر اساس گزارش نیویورکتایمز، بخشهایی از این تلگراف شباهت زیادی به ادبیات احزاب راست افراطی در اروپا دارد که دولتهای اتحادیه اروپا را به «پنهانکاری درباره جرایم مهاجران» متهم میکنند.
دولت ترامپ به تازگی از دیپلماتهایش خواسته در گزارش سالانه حقوق بشر موارد «سانسور دولتهای اروپایی علیه سخنان راستگرایان» را نیز اضافه کنند.
یک مقام وزارت خارجه آمریکا گفت این تلگراف ابتدا برای کشورهایی ارسال شده که «تمدن غربی مشترک» با آمریکا دارند؛ از جمله کشورهای اروپایی، کانادا و اقیانوسیه.
به گفته او، دستورالعملهای مشابه بهزودی برای سفارتخانههای آمریکا در آمریکای لاتین و سایر مناطق نیز صادر خواهد شد.
این مقام افزود که ترامپ «مهاجرت نیروی کار با مهارت بالا» را همچنان مطلوب میداند اما تمرکز دولت او بر جلوگیری از مهاجرت انبوه و جمعی است.
واکنش اخوانالمسلمین: دستور ترامپ خطرناک و بیپایه است
اخوانالمسلمین چهارشنبه در بیانیهای که «میدل ایستآی» آن را منتشر کرد، اظهارات ترامپ درباره رفتارهای تروریستی این گروه را «فاقد مدرک» دانست و گفت این دستور «بیارتباط با واقعیت» است. این گروه هشدار داد که فرمان اجرایی ترامپ «سابقهای خطرناک» ایجاد میکند و میتواند به سرکوب، مجازات جمعی و تحریمهای گستردهتر علیه هواداران و وابستگان آن بینجامد.
این سازمان مدعی شد که فشار خارجی بر دولت آمریکا ــ بهویژه از سوی اسرائیل و امارات متحده عربی ــ عامل اصلی صدور این دستور بوده است.
فرمان ترامپ: تمرکز بر شاخههای مصر، اردن و لبنان
فرمان اجرایی که روز دوشنبه توسط ترامپ امضا شد، وزارت خارجه آمریکا را موظف میکند شاخههای اخوان در مصر، اردن و لبنان را برای قرار گرفتن در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی بررسی کند. در متن فرمان آمده است که این شاخهها «در اقدامات خشونتآمیز و عملیات بیثباتکننده مشارکت دارند یا از آنها حمایت میکنند.»
چند روز پیش از آن نیز فرماندار تگزاس، گرگ ابوت، اخوانالمسلمین و شورای روابط اسلامیـآمریکایی (CAIR) را «سازمان تروریستی خارجی» و «سازمان جنایتکار فراملی» معرفی کرده بود؛ اقدامی که قدرت اجرای قوانین سختگیرانهتر علیه این نهادها و ممنوعیت مالکیت زمین در تگزاس را فراهم میکند.
پسزمینه گستردهتر
سناتور تد کروز نیز پیشتر طرحی را برای تروریستی اعلام شدن رسمی اخوانالمسلمین ارائه کرده بود؛ اقدامی که میتواند این گروه را از نظر مالی بهشدت تضعیف کند. اخوانالمسلمین پیش از این در کشورهایی مانند مصر، عربستان سعودی و امارات بهعنوان سازمان تروریستی ثبت شده است.
