رویترز گزارش داد که مقامات ارشد دولت آمریکا در نشستی در حاشیه گردهمایی سالانه سازمان ملل متحد از دیگر کشورها خواستند به یک کارزار جهانی با هدف محدود کردن قوانین مربوط به پناهندگی و لغو برخی رویههای کنونی بپردازند.
مقامهای آمریکایی در نشستی که پنجشنبه سوم مهر برگزار شد، گفتند که مهاجران اقتصادی و گروههای جنایتکاری که در پی سود بردن از مهاجرت غیرقانونی هستند، از نظام کنونی پناهندگی در دنیا سوءاستفاده میکنند.
بنابر پیشنهادهای کریستوفر لاندو، از معاونان وزارت امور خارجه دولت ایالات متحده، مهاجران باید در نخستین کشوری که به آن وارد میشوند درخواست پناهندگی دهند، نه در کشوری که خودشان میخواهند.
او افزود: «پناهندگی باید موقت باشد و کشور میزبان باید تصمیم بگیرد چه زمانی شرایط در کشور مبداء برای بازگشت فرد پناهنده به وطنش به اندازه کافی بهبود یافته است.»
چنانچه تغییرات مدنظر دولت آمریکا در سطح جهانی پذیرفته شوند، چارچوب مهاجرت بشردوستانه پس از جنگ جهانی دوم بهکل دگرگون خواهد شد.

در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل، وزیر خارجه عربستان سعودی اعلام کرد کشورهای عربی و اسلامی درباره پیامدهای خطرناک هرگونه اقدام اسرائیل برای الحاق کرانه باختری به دونالد ترامپ هشدار دادهاند و رئیسجمهوری آمریکا «بهخوبی این خطرات را درک کرده است».
این موضوع در شرایطی مطرح میشود که تنشها بر سر جنگ غزه وارد دومین سال خود شده و فشارهای بینالمللی برای یافتن راهحل صلح افزایش یافته است.
ترامپ روز سهشنبه در نیویورک با رهبران و مقاماتی از عربستان سعودی، امارات، قطر، مصر، اردن، ترکیه، اندونزی و پاکستان دیدار کرد. محور این گفتوگوها جنگ غزه و آینده روابط اسرائیل و فلسطین بود.
او روز پنجشنبه در جمع خبرنگاران در کاخ سفید گفت: «اجازه نخواهم داد اسرائیل کرانه باختری را الحاق کند.»
این موضع پس از آن مطرح شد که ایتمار بنگویر، وزیر امنیت داخلی اسرائیل، اعلام کرده قصد دارد کابینه اسرائیل را به اعمال حاکمیت بر کرانه باختری ترغیب کند؛ اقدامی که به معنای الحاق عملی سرزمینی است که در جنگ ۱۹۶۷ از اعراب تصرف شد.
شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان سعودی، در سخنانی در سازمان ملل تاکید کرد: «کشورهای عرب و مسلمان بهروشنی به رئیسجمهوری [آمریکا] توضیح دادند که الحاق هر بخشی از کرانه باختری نه تنها صلح احتمالی در غزه بلکه هرگونه صلح پایدار را تهدید میکند. من مطمئنم که ترامپ موضع ما را فهمیده و میداند الحاق چه خطراتی دارد.»
او همچنین گفت پایان دادن به جنگ غزه پیششرطی برای پیشبرد موضوع تشکیل کشور فلسطین است.
همزمان، دولت ترامپ طرحی ۲۱ مادهای برای صلح خاورمیانه به رهبران عرب و مسلمان ارائه داده است که بنا بر گفته استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، شامل موضوع غزه نیز میشود، هرچند جزئیات آن هنوز منتشر نشده است.
ترامپ قرار است روز دوشنبه در واشینگتن با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دیدار کند.
از سوی دیگر، مجمع عمومی سازمان ملل در سپتامبر با اکثریت قاطع یک بیانیه هفتصفحهای را تصویب کرد که راهحل دو کشوری و پایان جنگ غزه را پیگیری میکند؛ بیانیهای که ریشه در کنفرانس بینالمللی ماه ژوئیه به میزبانی عربستان سعودی و فرانسه داشت، اما با تحریم آمریکا و اسرائیل مواجه شد.
جنگ غزه در پی حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل آغاز شد؛ حملهای که به کشته شدن ۱۲۰۰ نفر، عمدتاً غیرنظامی، و گروگانگیری بیش از ۲۵۰ نفر انجامید.
در مقابل، حملات اسرائیل به غزه تاکنون به گفته مقامات بهداشتی محلی بیش از ۶۵ هزار کشته بر جای گذاشته است.
در چنین شرایطی، همزمانی طرح ۲۱ مادهای آمریکا و بیانیه سازمان ملل – به گفته وزیر خارجه عربستان سعودی – «مکمل یکدیگر» تلقی میشود و میتواند چشماندازی برای باز شدن مسیر دیپلماسی در یکی از پیچیدهترین بحرانهای خاورمیانه فراهم آورد.

سخنگوی دبیرکل سازمان ملل در گفتوگو با ایراناینترنشنال گفت که سازمان ملل همچنان از راهحل دو کشوری در بحران اسرائیل و فلسطین حمایت میکند و در مورد ایران نیز هنوز دیپلماسی را تنها مسیر قابل اتکا میداند.
پنجشنبه ۳ مهر، استفان دوجاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل، در گفتوگویی اختصاصی با خبرنگار ایراناینترنشنال در نیویورک در پاسخ به پرسشی درباره ایران و با توجه به رد هرگونه مذاکره با آمریکا از طرف رهبر جمهوری اسلامی گفت: «ما بهشدت نگران هر رویدادی هستیم که بتواند به آغاز یک درگیری دیگر در منطقه منجر شود و ثبات شکننده خاورمیانه را تهدید کند.»
سخنگوی دبیرکل سازمان ملل با تاکید بر اینکه «هنوز برای دیپلماسی فرصت وجود دارد» گفت: «از نظر ما، جمهوری اسلامی ایران، ایالات متحده و کشورهای اروپایی باید از این فرصت—چه چند روز، چه چند ساعت—برای یافتن راهحل دیپلماتیک در موضوع هستهای استفاده کنند.»
دوجاریک در پاسخ به پرسشی دیگر، در واکنش به عدم صدور ویزا برای محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی، گفت: «مایه تاسف است که به آقای عباس اجازه ورود به نیویورک داده نشد. حضور ایشان میتوانست در مسیر گفتوگوها مؤثر باشد.»
او در ادامه افزود که نشست امسال مجمع عمومی سازمان ملل بیش از هر زمان دیگری بر تحقق راهحل دو کشوری متمرکز است و باید از فرصتهای باقیمانده برای رسیدن به صلح پایدار استفاده کرد.
سخنگوی دبیرکل سازمان ملل با تاکید بر بحران انسانی در غزه، گفت: «واقعیات دردناک جاری را نباید نادیده گرفت. غیرنظامیان همچنان در حال کشته شدن هستند، کمبود شدید غذا و دارو وجود دارد، و بسیاری از فلسطینیها در بازداشت بهسر میبرند و البته گروگانها نیز همچنان در اسارت هستند. دبیرکل بارها خواهان پایان فوری خشونت و برقراری آتشبس شده است.»
در بخش دیگری از این گفتوگو، دوجاریک درباره اظهارات اخیر محمود عباس مبنی بر اینکه «حماس در آینده جایی در غزه نخواهد داشت» گفت: «ایجاد دولت واحد و قانونی در سراسر سرزمین فلسطین، از جمله غزه و کرانه باختری، یک پیشنیاز کلیدی برای صلح است. همچنین، شهرکسازیهای اسرائیل باید متوقف شوند؛ این شهرکسازیها بهتدریج امکان تحقق راهحل دو کشوری را از بین میبرند.»
او افزود: «راهحل تککشوری نه برای فلسطینیها پذیرفتنی است، نه با منافع اسرائیلیها همخوانی دارد. تنها گزینه عملی، راهحل دو کشوری بر پایه قطعنامههای شورای امنیت است.»
دوجاریک اضافه کرد که قبل از هر چیز ابتدا جنگ باید در غزه خاتمه پیدا کند و آتشبس برقرار شود و تشکیلات خودگردان به عنوان دولت واحد، زمام امور را به دست گیرد.
آسوشیتدپرس با تحلیل تصاویر ماهوارهای میگوید جمهوری اسلامی هفته گذشته احتمالا آزمایش موشکی اعلامنشدهای در یک پایگاه فضایی در سمنان انجام داده است. تهران این پرتاب را هنوز تایید نکرده است.
گفتوگو با اردوان روزبه، خبرنگار ایراناینترنشنال و فرزین ندیمی، پژوهشگر امور دفاعی
رویترز گزارش داد در هفتههای اخیر چند پیام از تهران به واشینگتن منتقل شده، اما پاسخی دریافت نشده است. با این حال، استیو ویتکاف گفت در حال گفتوگو با تهران هستیم اما جمهوری اسلامی ادعای تمایل آمریکا به دیپلماسی را فریب خواند.
گزارش آرش اعلایی، خبرنگار ایراناینترنشنال
یک دیپلمات به ایران اینترنشنال گفت: «فردا، جمعه ساعت ۳ بعد از ظهر به وقت نیویورک (۲۲:۳۰ به وقت تهران) شورای امنیت در مورد مکانیزم ماشه تشکیل جلسه خواهد داد.»
به گفته این دیپلمات قرار است در این جلسه رای گیری بر روی پیش نویس اصلاح شده روسیه و چین برای تمدید برجام برگزار شود.
این قطعنامه به صورت فنی اعتبار قطعنامه ۲۲۳۱ را برای مدت شش ماه دیگر تمدید میکند.
در متن این پیشنویس که از سوی روسیه و چین ارائه شده، با یادآوری قطعنامه ۲۲۳۱ مصوب سال ۲۰۱۵ و اهمیت یافتن راهحل دیپلماتیک برای مسائل مربوط به برجام، تاکید شده است که اختصاص زمان بیشتر برای ادامه مذاکرات ضروری است.
همچنین از توافق اخیر میان جمهوری اسلامی ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی استقبال شده است.
بر اساس مفاد این سند، قطعنامه ۲۲۳۱ تا تاریخ ۱۸ آوریل ۲۰۲۶، یعنی ده سال پس از روز پذیرش برجام، تمدید خواهد شد و در صورت لزوم امکان تمدید مجدد نیز وجود دارد.
در بند دیگر این پیشنویس، ادامه تعامل میان ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی تشویق شده است.
این متن همچنین از تمامی طرفهای اولیه برجام خواسته است که فورا مذاکرات درباره اجرای کامل قطعنامه ۲۲۳۱ و مفاد توافق هستهای را از سر بگیرند.
به این ترتیب، پیشنویس جدید آخرین تلاش برای باز نگه داشتن مسیر دیپلماسی و جلوگیری از فعال شدن مکانیزم بازگشت تحریمها در شورای امنیت تلقی میشود.





