مقامهایی از آمریکا، اوکراین، ناتو و چند کشور اروپایی قرار است یکشنبه دوم آذر در سوئیس دیدار و درباره جزییات طرح دولت دونالد ترامپ، رییس جمهوری آمریکا، برای صلح در اوکراین بیشتر گفتوگو کنند.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، اول آذر گفت ضربالاجلی که برای کییف تعیین شده، ممکن است پس از مذاکرات ژنو به تعویق بیفتد.
رییسجمهوری آمریکا ۳۰ آبان با صراحت از اوکراین خواست ظرف یک هفته طرح او را بپذیرد؛ طرحی که از اوکراین میخواهد از بخشی از خاکش صرفنظر کند، محدودیتهایی بر ارتش خود بپذیرد و از برنامه پیوستن به ناتو دست بردارد.
استارمر نشست ژنو را فرصتی برای آمریکا، اوکراین و مشاوران امنیت ملی کشورهای اروپایی جهت بررسی بخشهای مهمی از جزییات طرح صلح خواند.
ترامپ اول آذر اعلام کرد طرح صلحی که به اوکراین برای خاتمه دادن به جنگ با روسیه ارائه کرده، «پیشنهاد نهایی» نیست.
ساعاتی پیش از اظهارات ترامپ، رهبران کشورهای اروپایی نیز در بیانیهای مشترک اعلام کردند طرح ۲۸ بندی آمریکا برای برقراری صلح در اوکراین «پایهای» است که نیاز به «بررسیهای بیشتر» دارد.
فارس یکشنبه دوم آذر گزارش داد مصرف مازوت در روز ۲۳ آبان به بیش از ۲۱ میلیون لیتر در روز رسید. طول نفتکشهایی که چنین حجمی از مازوت را جابهجا میکنند به ۱۴ کیلومتر میرسد.
سال گذشته بهدلیل کمبود گاز، رکورد مصرف مازوت در ایران شکسته شد.
به گفته فارس، نیروگاه همدان، نکا مازندران و اراک، بیشترین مصرف مازوت در کشور را دارند.
عباس علیآبادی، وزیر نیرو، حدود ۱۰ روز پیش گفته بود در کل کشور ۱۴ نیروگاه مازوتسوز وجود دارد که اگر «هوا خیلی سرد شود و گاز کم بیاید» دولت برای تامین برق، مازوتسوزی خواهد کرد.
او بدون اشاره به تاثیر این سوخت بر آلودگی هوا و سلامتی شهروندان، گفت: «ما علاقهمند به سوزاندن مازوت نیستیم زیرا هم نیروگاهها آسیب میبینند و هم مازوت کالای گرانی است. دلمان میخواهد آن را به کالا تبدیل کنیم، اما در صورت کمبود گاز، مجبور به سوزاندن مازوت میشویم.»
مقامهای دولت مسعود پزشکیان بارها وعده توقف مازوتسوزی در نیروگاههای ایران و جایگزینی آن با سوخت پاک را مطرح کردهاند.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، آبان ۱۴۰۳ در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت میتوان برای مدت محدودی، «خاموشی منظم» را جایگزین «تولید سم» برای عموم شهروندان کرد.
این سخنان اندکی پس از خاموشیهای تابستان همان سال و همزمان با آغاز قطعی گاز برای شهروندان مطرح شد.
در آن مقطع زمانی، خبرگزاریهای رسمی جمهوری اسلامی اعلام کردند به دستور پزشکیان، مازوتسوزی در سه نیروگاه اراک، کرج و اصفهان متوقف میشود.
با وجود وعده توقف مازوتسوزی، این موضوع ادامه یافت. در برخی مناطق، شدت آلودگی هوا به حدی بود که اهالی آن مناطق دست به اعتراضات خیابانی زدند. در اراک، اعتراضات تا اواخر سال ۱۴۰۳ ادامه داشت.
با گذشت سه ماه از انتشار خبر دستور توقف مازوت سوزی، بهمن ۱۴۰۳، سمیه رفیعی، سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی، اعلام کرد تمامی نیروگاههای حرارتی کشور به مازوتسوزی روی آوردهاند.
پایگاه خبری تجارتنیوز مرداد امسال گزارش داد برخلاف وعدههای پیشین مقامهای جمهوری اسلامی، مازوتسوزی به گزینه «رسمی و مورد اتکا» برای حکومت در مدیریت بحران انرژی تبدیل شده و این روند حتی سال گذشته نیز در جریان بوده است.
در بیانیه وزارت بهداشت ایران که یکشنبه دوم آذر منتشر شد، آمده است: «درصد موارد مثبت آنفلوانزا از هفته دوم آبانماه تاکنون رشد چشمگیری داشته و اگرچه همه گروههای سنی درگیرند، اما کودکان و نوجوانان بیشترین سهم ابتلا را به خود اختصاص دادهاند.»
این بیانیه افزود تب بالا شایعترین علامت مراجعه کودکان به مراکز درمانی عنوان شده و در موارد معدودی که تب بهموقع کنترل نمیشود، احتمال بروز تشنج وجود دارد.
مدیریت بیماریهای واگیردار وزارت بهداشت هم یکشنبه گفت شیوع آنفلوانزا از مرز هشدار رد شده است.
اول آذر، علیرضا رئیسی، معاون وزیر بهداشت، اعلام کرد افزایش ابتلا به آنفلوانزا در استانهای کشور مشهود است و به عنوان نمونه، حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد افرادی که در استان قم به دلیل مشکلات تنفسی به مراکز درمانی مراجعه کردند، مبتلا ذه آنفلوانزا تشخیص داده شدند.
با وجود شیوع آنفولانزا در ایران هنوز آمار رسمی درباره مرگومیر احتمالی بر اثر این بیماری منتشر نشده است.
وزارت بهداشت از مردم خواسته با رعایت اصول بهداشتی، از سرعت انتقال بیماری در جامعه بکاهند.
«همدستی آنفلوانزا و آلودگی هوا»
همزمان روزنامه شرق چاپ تهران در گزارشی با عنوان «در محاصره دود و ویروس»، از «همدستی ویروس آنفلوانزا و آلودگی هوا» در سراسر ایران خبر داد و نوشت که این بحران موجب تعطیلیها در ۳۶ شهر شده است.
آمیتیس رمضانی، استاد دانشگاه در بیماریهای عفونی و رییس انجمن متخصصین عفونی کشور به شرق گفت که ابتلا به ویروس آنفلوانزا در اواخر آذرماه به اوج خود میرسد.
او افزود: «امسال هم سیکل ابتلا در جریان است و از نظر زمانی در حال حاضر در بدترین زمان ممکن هستیم که ریسک ابتلا در بالاترین حد خود قرار دارد.»
این پزشک هشدار داد که وضعیت آلودگی هوا در شهرهای ایران خود میتواند عامل بروز بیماریهای تنفسی دیگری همچون برونشیت مزمن و آسم شود.
بهزاد اشجعی، کارشناس آلودگی هوا نیز به «همپوشانی دوباره یک ویروس و آلودگی هوا در کشور» اشاره کرد و گفت: «ما دقیقا در دوران کرونا همین تجربه را داشتیم؛ همپوشانی ویروس کرونا و آلودگی هوا که سبب میشد شرایط برای سلامتی مردم بدتر شود.»
پیشتر یک مقام وزارت بهداشت، شیوع دوباره ویروس کرونا در ایران را نیز تایید کرد.
قباد مرادی، رییس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت، ۲۸ آبان گفت سهم ویروس کرونا در عفونتهای تنفسی فعلی حدود دو درصد است.
او با این حال هشدار داد اگرچه سهم کرونا پایین است، رصد مداوم آن و سایر علل ادامه دارد.
عملکرد جمهوری اسلامی در مقابله با شیوع کرونا در سالهای گذشته بارها مورد انتقاد مردم و کارشناسان و فعالان قرار گرفت.
تاخیر در ورود و توزیع واکسن کرونا در ایران به دلیل اظهارات علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در منع کردن واردات واکسنهای بریتانیایی و آمریکایی کرونا اتفاق افتاد.
او ۱۹ دی ۱۳۹۹ در یک سخنرانی ویدیویی گفت: «اگر آمریکا و کارخانه فایزر میتوانند واکسن درست کنند، خودشان مصرف کنند که این همه کشته نداشته باشند.»
این سخنان در حالی بیان شد که آمریکا و کشورهای اروپا برنامه واکسیناسیون را برای همه شهروندان خود آغاز کرده بودند.
اورشلیمپست یکشنبه دوم آذر در یادداشتی شرایط برای اسرائیل را «دوگانه» توصیف کرد و نوشت: «به نظر میرسد ما در دو دنیای متفاوت بر اساس دو جهانبینی متفاوت با دو نتیجهگیری متناقض زندگی میکنیم.»
به نوشته این روزنامه، اسرائیل در تمام جبههها پیروز شده زیرا با حمایت آمریکا توانسته جمهوری اسلامی، حزبالله لبنان، حماس و حوثیهای یمن را در هم بکوبد و به این ترتیب به جهان ثابت کرده که میتواند بر منطقه تسلط یابد.
اورشلیمپست اشاره کرد که اسرائیل سیاستهای دفاعی خود را برای اولویت دادن به تهاجم علیه همه تهدیدها تنظیم کرده است.
این روزنامه به قطعنامه پیشنهادی آمریکا در شورای امنیت اشاره کرد.
به گفته مایک والتز، نماینده ایالات متحده در شورای امنیت، این سند تشکیل نیرویی تحت عنوان «نیروی بینالمللی ثبات» را در نظر گرفته است و این نیرو ائتلافی از نیروهای حافظ صلح، از جمله از کشورهای با اکثریت مسلمان مانند اندونزی و جمهوری آذربایجان است تا تحت یک فرماندهی واحد در غزه مستقر شود، بر روند خلع سلاح نظارت کند، از غیرنظامیان حفاظت کند و انتقال کمکها را از طریق مسیرهای امن همراهی میسر سازد.
اورشلیمپست با اشاره به ادامه سیاست شهرکسازی، احتمال عادیسازی روابط عربستان سعودی و اسرائیل با حمایت آمریکا و پیوستن احتمالی ریاض به «توافق ابراهیم»، اضافه کرد که آمریکا «در حال تشدید تحریمها علیه ایران است و احتمالا امسال بار دیگر در هر گونه حمله به تأسیسات هستهای و موشکی هنوز خطرناک ایران، در کنار اسرائیل قرار خواهد گرفت».
بر اساس این یادداشت، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در مقیاسی گسترده در حال ارائه تسلیحات مجدد به اسرائیل برای رویاروییهای احتمالی آینده است.
این روزنامه همچنین «دیپلماسی عملگرایانه» و «اسرائیلدوستانه» ترامپ را یکی از عوامل کلیدی در آزادی گروگانهای زنده اسرائیلی در دست حماس دانست.
«شاید وضعیت استراتژیک اسرائیل چندان امیدوارکننده نباشد»
اورشلیمپست بهرغم این موضوعات نوشت: «شاید وضعیت استراتژیک اسرائیل چندان امیدوارکننده نباشد» و در این مورد به «بازگشت اسلام رادیکال» شامل جمهوری اسلامی، حزبالله، حماس، جهاد اسلامی و ترکیه و قطر اشاره کرد.
این روزنامه افزود که جهان برای جلوگیری از بازسازی توان هستهای جمهوری اسلامی، تجدید تسلیحات حزبالله یا اعمال مجدد کنترل حماس در غزه، «کار چندانی انجام نمیدهد».
بر اساس این تحلیل، مرزهای اسرائیل همچنان نفوذپذیرند و پهپادهای ساخت جمهوری اسلامی به طور کامل در آنها نفوذ میکنند.
اورشلیمپست اضافه کرد که فعالیتهای تروریستی در اورشلیم و یهودا و سامره در حال افزایش است و تعداد زیادی از فلسطینیهایی که به تازگی از زندانهای اسرائیل آزاد شدهاند، به آن دامن میزنند.
این روزنامه در مورد سیاستهای ترامپ نوشت که او فکر میکند میتواند با چانهزنی در کنار معاملات کلان تجاری، منطقه را تغییر شکل دهد، «صلح در زمان ما برای اولین بار طی سه هزار سال» را اعلام کند و اسرائیل را در این فرآیند گرفتار کند.
بینالمللی کردن درگیری در غزه از جانب ترامپ با استقرار نیروهای آمریکایی در اسرائیل و دعوت از نیروهای مصری و ترکیه به غزه، از سوی اورشلیمپست، «ناراحتکننده» توصیف شده است.
این روزنامه خواستار تلاش اسرائیل برای جلوگیری از این موضوع شد و افزود: «بدتر از همه، پس از دو سال نبرد قهرمانانه اسرائیل علیه حماس، و با وجود نبردهای سخت پیش رو علیه حماس در کرانه باختری، ترامپ انتظار دارد اسرائیل، استقرار مجدد کشور فلسطین را به عنوان یک مسیر احتمالی برای صلح در آینده بپذیرد.»
این روزنامه در بخش دیگری از تحلیل خود نوشت ترامپ به رغم سخنرانی فوقالعادهاش در طرفداری از اسرائیل در کنست در ماه گذشته، چشم خود را از جمله بر «یهودستیزی» که در جناح«ماگا» (عظمت را دوباره به آمریکا بازگردانیم) در حزب جمهوریخواه رو به رشد است، میبندد.
اورشلیمپست در پایان خواستار آن شد که اسرائیل با «هوشیاری و احتیاط از این دوران تیره بگذرد».
بقایی یکشنبه دوم آذر در یک نشست خبری درباره این نامه گفت: «در اینجا مسئله میانجی و میانجیگری مطرح نیست.»
او افزود: «این نامه در ارتباط با مسائل دوجانبه و موضوع حج بوده است».
پیشتر خبرگزاری رویترز اعلام کرد پزشکیان در نامهای به بن سلمان از او خواسته تا دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا را در سفر به واشینگتن برای احیای مذاکرات هستهای متقاعد کند.
این خبرگزاری ۲۹ آبان به نقل از دو منبع آگاه نوشت پزشکیان در نامه خود اعلام کرده جمهوری اسلامی «دنبال رویارویی نیست»، خواهان همکاری منطقهای عمیقتر است و «در صورت تضمین حقوق خود» همچنان «برای حل اختلاف هستهای از مسیر دیپلماسی» آمادگی دارد.
مذاکرات جمهوری اسلامی با آمریکا پس از جنگ دوازده روزه و هدف قرار گرفتن تاسیسات اتمی ایران از سوی آمریکا و اسرائیل متوقف شد و در این مدت مکانیسم ماشه نیز فعال شد.
انتقاد دوباره جمهوری اسلامی از آژانس
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی همچنین در بخش دیگری از اظهاراتش گفت: «ما عضو آژانس بینالمللی انرژی اتمی هستیم و نیازی به میانجی نداریم.»
او افزود: «در رابطه با مشکلات همکاری ما با آژانس انرژی اتمی، اسرائیل و آمریکا که به ما حمله کردند باید پاسخگو باشند و آژانس دائما از همکاری نکردن ما ننالد.»
بقایی ادامه داد تهران از مدیران آژانس میخواهد به مسئولیتهای حرفهای و فنی خود پایبند باشند و اخلال در روند همکاری ایران با آژانس به عهده اسرائیل، آمریکا و سه کشور اروپایی است.
او اضافه کرد توافق قاهره عملا قابلیت اجرا ندارد و فاقد اعتبار است.
۱۸ شهریور، عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی و رافائل گروسی، مدیرکل آژانس در قاهره بر سر سازوکاری تازه برای ادامه همکاریها میان دو طرف به توافق رسیده بودند.
اما پس از آن که شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی ۲۹ آبان قطعنامه پیشنهادی آمریکا، فرانسه، بریتانیا و آلمان درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی را به تصویب رساند، عراقچی اعلام کرد که توافق قاهره «کشته شده» است.
بقایی در زمینه اقدام بعدی جمهوری اسلامی در زمینه پرونده هستهای گفت: «تصمیمگیری در مورد موضوع هستهای در سطح کلان کشور انجام میشود و هر زمانی که تصمیمی اتخاذ شود در مورد جزئیات آن اطلاع رسانی میکنیم.»
پایگاه خبری بلومبرگ ۲۴ آبان نوشت پس از جنگ اخیر، «ابهام هستهای» جمهوری اسلامی افزایش یافته است، زیرا تهران ماههاست اجازه بازرسی از تاسیسات خود را نمیدهد.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی ۲۱ آبان در گزارشی محرمانه اعلام کرد از زمان جنگ، امکان راستیآزمایی ذخایر اورانیوم با غنای نزدیک به سطح تسلیحاتی حکومت ایران را از دست داده است.
