رسانه‌های لبنان: در حمله پهپادی اسرائیل به جنوب کشور یک نفر کشته شد

ایزدی، فرمانده شاخه فلسطین نیروی قدس سپاه در حمله‌ اسرائیل در قم کشته شد.

بر اساس گزارش ارتش اسرائیل، یحیی سنوار در یک نامه سوریه را پایگاهی ضروری و ماندن حکومت اسد در قدرت را ضروری خوانده و نوشته بود: «سوریه برای ما به‌عنوان یک پایگاه پناه و فضایی برای ساخت و استقرار ضروری است».

او افزوده بود: «از طریق حکومت اسد می‌توانیم در برنامه مقاومت محور قدس شرکت کنیم.»

در این اسناد همچنین صورتجلسه‌ای از دیداری بین ایزدی، مقامات حماس و حزب‌الله کشف شده که جزئیات برنامه آن‌ها برای از سرگیری روابط بین گروه‌های تروریستی و رژیم سوریه و همچنین کاهش واکنش عمومی نسبت به همکاری آینده بین آن‌ها را نشان می‌دهد.

بر اساس این اسناد، یک دیدار بین بشار اسد و گروه‌های مختلف فلسطینی نیز ترتیب داده شد تا توجه‌ها از حماس کاهش یابد.

• 

  وزیر دفاع اسرائیل: ما اسماعیل هنیه را در تهران از بین بردیم

اسماعیل هنیه در این دیدار از سوریه خواسته بود تا زندانیان فلسطینی را که در اختیار حکومت پیشین اسد بودند آزاد کند و گفته بود که این اقدام «به کاهش اعتراضات عمومی» نسبت به از سرگیری روابط بین رژیم و حماس کمک خواهد کرد.

در نامه‌ای جداگانه که ارتش اسرائیل پیدا کرد، یک روحانی نزدیک به رهبری حماس، اعتراض برخی گروه‌های عربی به تجدید روابط حماس با حکومت سوریه را مورد انتقاد قرار داده است.

او نوشت: «از حماس انتظار دارند علیه ایران در عراق، علیه بشار اسد و حکومتش در سوریه، و علیه حوثی‌ها اقدام کند. حماس نباید هیچ رابطه دوستانه یا همکاری با این‌ها برقرار کند… این یک انحطاط راهبردی است که اگر پذیرفته شود، فقط به سقوط حماس ختم خواهد شد.»

۱۸ آذر سال گذشته و ۱۱ روز پس از آغاز حملات گروه‌های مسلح مخالف، سرانجام دولت بشار اسد سقوط کرد.

اسناد ارتباط حماس با ایزدی

اواخر خرداد نیز، ارتش اسرائیل اعلام کرد که در تونل زیر بیمارستان اروپایی در خان یونس، محل کشته شدن محمد سنوار، اسناد ارتباط سعید ایزدی، فرمانده کشته شده سپاه قدس در امور فلسطین، با رهبری شاخه نظامی حماس کشف شده است.

100%

ارتش اسرائیل اعلام کرد که بر اساس این اسناد، ایزدی تقریبا ۲۱ میلیون دلار سلاح به حماس منتقل کرده و قصد داشته ۲۵ میلیون دلار دیگر نیز منتقل کند.

پیش از آن یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، از کشته‌شدن ایزدی در حمله اسرائیل به آپارتمانی در قم خبر داد و تاکید کرد که او در تامین مالی و تسلیحاتی حماس برای حمله هفتم اکتبر نقشی موثر داشته است.

ایزدی که با نام «حاج رمضان» نیز شناخته می‌شد، مسئولیت هدایت شاخه فلسطین نیروی قدس سپاه پاسداران در لبنان را بر عهده داشت.

• 

  مرگ یک فرمانده کلیدی سپاه در حمله اسرائیل؛ محمدسعید ایزدی که بود و چرا هدف قرار گرفت؟

او نقشی محوری در هماهنگی با گروه‌هایی مانند حماس و جهاد اسلامی ایفا می‌کرد و رابط اصلی جمهوری اسلامی با این گروه‌ها در غزه، کرانه باختری، اردن و دیگر مناطق بود.

ایزدی فرماندهی «یگان ۳۹۰۰» را عهده‌دار بود؛ واحدی مشترک متشکل از نیروهای حزب‌الله و شاخه فلسطینی سپاه قدس که به‌گفته منابع اسرائیلی، ماموریت آن پشتیبانی از عملیات علیه منافع اسرائیل در سراسر جهان از طریق تامین مالی، آموزش نظامی و ارسال تسلیحات به گروه‌های فلسطینی بود.

بر اساس این بیانیه که جمعه ۳۰ آبان منتشر شد، در مجموع ۱۵ نفر از نیروهای حماس در دو نقطه مجزا در شرق رفح که هم‌اکنون تحت کنترل ارتش اسرائیل است، از تونل‌ها خارج شده بودند.

به گفته ارتش اسرائیل، نیروی هوایی این کشور با استناد به اطلاعات میدانی نیروهای پیاده‌نظام، شش تن از آنها را هدف قرار داد و از پا درآورد.

وب‌سایت تایمز اسرائیل نیز از تسلیم شدن پنج تن از نیروهای حماس پس از خروج از تونل خبر داد و نوشت آنها برای بازجویی به اسرائیل منتقل شدند و در اختیار سازمان امنیت داخلی (شین‌بت) قرار گرفتند.

۱۱ آبان، رسانه‌های اسرائیلی گزارش دادند حماس از طریق میانجی‌ها خواستار خروج امن اعضای خود از تونل‌های زیرزمینی منطقه رفح شده است.

در همان زمان، بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی اسرائیل، تاکید کرد خروج نیروهای حماس از تونل‌های منطقه از راه‌های مسالمت‌آمیز ممکن نخواهد بود.

اسرائيل و حماس پیش‌تر با اجرای مرحله نخست طرح آتش‌بس ۲۰ ماده‌ای دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، موافقت کردند، اما سرنوشت مراحل بعدی آن همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

• 

  اکسیوس: دولت ترامپ از بحران تونل‌های رفح برای طراحی الگوی خلع سلاح حماس استفاده می‌کند

عملیات شناسایی نیروهای حماس در منطقه ادامه دارد

ارتش اسرائیل در ادامه بیانیه خود اعلام کرد عملیات جست‌وجو برای شناسایی و بازداشت سایر نیروهای حماس که از تونل‌ها خارج شده‌اند، از زمین و هوا ادامه دارد.

طبق برآورد منابع نظامی اسرائیلی، هنوز ده‌ها عضو حماس در تونل‌های منطقه رفح، در بخش اسرائیلی «خط زرد»، پنهان شده‌اند.

آمریکا در هفته‌های گذشته از اسرائیل خواسته بود به این افراد اجازه دهد به مناطق تحت کنترل حماس در داخل غزه بازگردند.

«خط زرد» مرز عملیاتی تعیین‌شده از سوی ارتش اسرائیل است که از شمال غزه تا شرق رفح امتداد دارد. این خط محدوده مناطق تحت کنترل اسرائیل را مشخص می‌کند و عبور غیرنظامیان فلسطینی از آن ممنوع است.

تایمز اسرائیل در ادامه نوشت ارتش این کشور در هفته‌های اخیر عملیاتی «متمرکز» را در رفح تدارک دیده تا «مسیرهای زیرزمینی باقی‌مانده در این منطقه را نابود کند و نیروهای حماس مستقر در آن‌ها را از میان بردارد».

به گفته ارتش اسرائیل، در جریان عملیات هفته گذشته نیز سه تا چهار عضو حماس که از تونل‌های همین منطقه بیرون آمده بودند، هدف قرار گرفتند و کشته شدند.

۲۵ آبان ایال زمیر، رییس ستاد ارتش اسرائیل، بر ضرورت نابودی حماس و تخریب تونل‌های این گروه تاکید کرد و گفت ارتش اسرائیل باید در صورت نیاز برای تصرف مناطق بیشتری در غزه، فراتر از خطوط آتش‌بس کنونی، آماده باشد.

روزنامه اورشلیم‌پست پنج‌شنبه ۲۹ آبان به نقل از مقام‌های دفاعی اسرائیل گزارش داد نگرانی‌ها درباره احتمال ازسرگیری شلیک راکت از غزه و واکنش اسرائیل در جبهه شمالی افزایش یافته است.

منابع ارتش اسرائیل می‌گویند فشار آمریکا در حال حاضر مانع واکنش سخت‌تر این کشور به نقض‌های آتش‌بس از سوی حماس و حزب‌الله شده است.

به گفته منابع فرماندهی جنوب، شاخه نظامی حماس از زمان اجرای آتش‌بس دوباره در حال جمع‌آوری اطلاعات، جذب نیرو و آموزش است و دنبال فرصت‌هایی برای انجام یک حمله غافلگیرکننده محدود علیه واحدهای ارتش در داخل مناطق فلسطینی می‌گردد؛ اقدامی که نقض آشکار توافق آتش‌بس محسوب می‌شود.

• 

  مقام حزب‌الله لبنان: تا زمانی که ایران به ما کمک می‌کند، به این رابطه ادامه می‌دهیم

وب‌سایت نشنال‌اینترست چهارشنبه در گزارشی نوشت: «تحولات اخیر در امتداد مرز اسرائیل و لبنان بیش‌ از پیش نشان می‌دهد که احتمال یک رویارویی بزرگ میان اسرائیل و حزب‌الله وجود دارد.»

اوشلیم‌پست می‌گوید فرماندهی جنوب، به‌ویژه سرتیپ یانیو آسور و فرماندهان تیپ‌ها، خواهان رویکرد تهاجمی‌تر در برابر فعالیت‌های نظامی حماس در نوار غزه هستند.

در جبهه شمالی، مقام‌های نظامی می‌گویند حزب‌الله با تشویق و تامین مالی جمهوری اسلامی در حال بازسازی زیرساخت‌های نظامی، انتقال سلاح به جنوب و دره بقاع، جذب نیرو و افزایش تمرین‌های نظامی برای دور جدید درگیری با اسرائیل است.

به گفته این منابع، حزب‌الله آشکارا مفاد آتش‌بس را نقض می‌کند و برخلاف تعهدات، به‌جای خلع سلاح، توان نظامی خود را تقویت کرده است.

ارتش اسرائیل طی هفته‌های اخیر چندین مرکز و عناصر مرتبط با این روند را هدف قرار داده است.

در همین حال، فرمانده جبهه شمالی تمایل دارد واکنش بسیار سخت‌تری به نقض‌های آتش‌بس حزب‌الله نشان دهد اما واشینگتن فعلا دست اسرائیل را بسته است.

بازدید بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، از جنوب سوریه همراه با وزیر دفاع، وزیر خارجه و رییس شین‌بت نیز با هدف انتقال پیام روشنی به آمریکا و احمد الشرع، رییس‌جمهوری موقت سوریه، انجام شد: اسرائیل حاضر نیست از «کمربند امنیتی» خود در بلندی‌های جولان عقب‌نشینی کند.

• 

  نتانیاهو: محور تروریسم جمهوری اسلامی را مهار کردیم و دست‌مان همچنان باز است

این موضع‌گیری پس از آن انجام شد که الشرع گفت در ازای خروج ارتش اسرائیل از جولان، آماده عادی‌سازی روابط با این کشور است.

مقام‌های امنیتی اسرائیل می‌گویند تحولات اخیر در روابط کاخ سفید و دمشق با میانجی‌گری ترکیه، باعث تغییر نگاه آن‌ها به دولت سوریه نشده است.

به گفته آن‌ها، «گذشته جهادی» الشرع با لغو جایزه آمریکا از سر او پاک نمی‌شود و او «حتی کنترل کامل کشور خود را نیز در دست ندارد».

این سازمان پنج‌شنبه ۲۹ آبان خواستار اقدام فوری بین‌المللی برای پاسخگو کردن مقام‌های اسرائیلی و جلوگیری از تداوم نقض حقوق بشر شد.

بر اساس گزارش ۱۰۵ صفحه‌ای دیده‌بان حقوق بشر با عنوان «تمام رویاهایم نابود شده‌اند»، حدود ۳۲ هزار نفر از ساکنان اردوگاه‌های جنین، طولکرم و نور شمس در جریان عملیات «دیوار آهنین» اسرائیل در ماه‌های ژانویه و فوریه به‌اجبار از خانه‌های خود رانده شدند.

به گفته این سازمان، این افراد اجازه بازگشت به محل زندگی خود را ندارند و صدها خانه نیز در این عملیات تخریب شده است.

ملینا انصاری، پژوهشگر دیده‌بان حقوق بشر و از تهیه‌کنندگان این گزارش، ۲۸ آبان در مصاحبه با خبرگزاری رویترز گفت: «۱۰ ماه پس از آوارگی، هیچ‌یک از خانواده‌ها نتوانسته‌اند به خانه‌های خود بازگردند.»

• 

  رییس ستاد ارتش اسرائیل: حملات شهرک‌نشینان را تحمل نخواهیم کرد

در سوی دیگر، ارتش اسرائیل ۲۸ آبان در بیانیه‌ای اعلام کرد هدف از تخریب زیرساخت‌های غیرنظامی در منطقه، جلوگیری از بهره‌برداری گروه‌های مسلح از آن‌ها بوده است.

با این حال، در این بیانیه زمانی برای بازگشت ساکنان به خانه‌هایشان مشخص نشده است.

رویترز در همین رابطه نوشت بر اساس کنوانسیون‌های ژنو، جابه‌جایی غیرنظامیان از «سرزمین‌های اشغالی» ممنوع است؛ مگر به‌طور موقت و در موارد استثنایی که دلایل فوری نظامی یا حفظ امنیت آن‌ها ایجاب کند.

اسرائیل بارها جمهوری اسلامی را به تلاش برای قاچاق سلاح به کرانه باختری متهم کرده و می‌گوید حکومت ایران در پی آن است تا این منطقه را به کانونی برای تهدید امنیت اسرائیل تبدیل کند.

وب‌سایت واشینگتن فری‌بیکن ۲۰ آبان گزارش داد از زمان آغاز آتش‌بس میان اسرائیل و حماس با میانجی‌گری دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، جمهوری اسلامی تلاش‌های خود را برای قاچاق تسلیحات پیشرفته به گروه‌های مسلح در کرانه باختری تشدید کرده است.

• 

  هشدار آمریکا: طرح الحاق کرانه باختری برنامه صلح ترامپ برای غزه را به خطر می‌اندازد

جزییات عملیات «دیوار آهنین»

دیده‌بان حقوق بشر در ادامه گزارش خود تاکید کرد مقام‌های ارشد اسرائیلی دخیل در عملیات «دیوار آهنین» باید به اتهام ارتکاب «جنایات جنگی» و «جنایت علیه بشریت» تحت پیگرد قرار گیرند.

به گزارش این سازمان، نیروهای اسرائیلی در جریان این عملیات، به منازل مردم یورش بردند، به تخریب وسایل شخصی آن‌ها دست زدند و از طریق بلندگوهای نصب‌شده بر پهپادها دستور تخلیه خانه‌ها را صادر کردند.

ساکنان اردوگاه‌ها گزارش دادند هنگام فرار از منطقه، بولدوزرها در حال تخریب خانه‌ها بودند و ارتش اسرائیل هیچ‌گونه پناهگاه یا کمکی در اختیار آن‌ها قرار نداد؛ به‌ گونه‌ای ‌که خانواده‌ها ناچار شدند در خانه بستگان یا در مساجد، مدارس و مراکز خیریه پناه بگیرند.

به گفته دیده‌بان حقوق بشر، مقام‌های اسرائیلی در پاسخ مکتوب خود تاکید کرده‌اند هدف عملیات، «عناصر تروریستی» بوده است؛ با این حال، هیچ توضیحی درباره اخراج گسترده ساکنان یا ممانعت از بازگشت آنان ارائه نکرده‌اند.

این سازمان برای تهیه گزارش خود با ۳۱ آواره فلسطینی مصاحبه کرد و همچنین تصاویر ماهواره‌ای، دستورهای صادرشده برای تخریب سازه‌ها و ویدیوهای راستی‌آزمایی‌شده را مورد بررسی قرار داد.

• 

  یک اسرائیلی در حمله با چاقو در کرانه باختری کشته شد و سه نفر زخمی شدند

افزایش حملات در کرانه باختری پس از واقعه هفتم اکتبر

بر اساس گزارش دیده‌بان حقوق بشر، از زمان حمله هفتم اکتبر حماس، نیروهای اسرائیلی نزدیک به هزار فلسطینی را در کرانه باختری کشته‌اند، بازداشت‌های بدون محاکمه را گسترش داده‌اند، خانه‌های بسیاری را ویران کرده‌اند و روند شهرک‌سازی را سرعت بخشیده‌اند.

در همین حال، «خشونت شهرک‌نشینان» و موارد «شکنجه بازداشت‌شدگان» نیز افزایش چشمگیری یافته است.

سازمان ملل پیش‌تر گزارش داد خشونت شهرک‌نشینان اسرائیلی در ماه اکتبر به بالاترین سطح خود از سال ۲۰۰۶ رسید و آن‌ها دست‌کم ۲۶۴ حمله علیه فلسطینی‌ها انجام دادند.

اکثریت جامعه جهانی تمام شهرک‌های اسرائیلی را بر اساس قوانین بین‌المللی «غیرقانونی» می‌دانند اما اسرائیل این تفسیر را رد کرده و تاکید دارد کرانه باختری «منطقه‌ای مورد مناقشه» است، نه «سرزمینی اشغالی».

نشانه‌های تشدید تنش پس از آتش‌بس غزه
با پایدار ماندن آتش‌بس در غزه، تحلیلگران معتقدند احتمال رویارویی نظامی میان اسرائیل و حزب‌الله بیشتر شده است. اسرائیل از زمان پایان جنگ ۲۰۲۴، حملات هوایی—از جمله ترور فرماندهان و حمله به مواضع حزب‌الله—را در جنوب لبنان افزایش داده و این حملات اکنون شتاب بیشتری گرفته است؛ اقدامی که بسیاری آن را مقدمه یک عملیات گسترده‌تر می‌دانند. در این تحلیل‌ها تاکید می‌شود در صورتی که دولت لبنان نتواند حزب‌الله را خلع‌سلاح کند، اسرائیل ممکن است خود وارد عمل شود.

فشارهای آمریکا و باز شدن درِ مذاکره با اسرائیل
آتش‌بس اخیر فضای جدیدی برای دیپلماسی ایجاد کرده است. دونالد ترامپ در سخنرانی خود در کنست، از تلاش‌های لبنان برای خلع‌سلاح حزب‌الله تمجید کرد و پس از آن، ژوزف عون، رئیس‌جمهوری لبنان، آشکارا خواستار مذاکره با اسرائیل شد—موضعی بی‌سابقه در سیاست لبنان. چندی بعد، فرستاده ویژه آمریکا، تام باراک، نیز همین موضع را تقویت کرد و هشدار داد که ادامه مسلح‌بودن حزب‌الله می‌تواند به حمله اسرائیل منجر شود. او لبنان را «دولت شکست‌خورده» خواند و تاکید کرد خلع‌سلاح حزب‌الله باید سریع‌تر انجام شود.

مقاومت حزب‌الله و توقف برنامه دولت لبنان
به‌دنبال تصویب طرح خلع‌سلاح حزب‌الله در اوت گذشته و مامور شدن ارتش برای تهیه برنامه اجرایی تا پایان ۲۰۲۵، روند کار عملاً متوقف شده است. حزب‌الله و نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان، فوراً تلاش کردند پیشبرد این طرح و هرگونه مذاکره مستقیم با اسرائیل را سد کنند. علاوه بر مخالفت حزب‌الله، کندی تصمیم‌گیری سیاسی و نبود ضرب‌الاجل روشن در برنامه ارتش نیز روند را به تاخیر انداخته است. هرچند ارتش برخی مواضع گروه را در جنوب لیتانی برچیده، حزب‌الله خلع‌سلاح کامل را در سراسر لبنان رد می‌کند.

جدل بر سر شکل مذاکرات با اسرائیل
مذاکرات احتمالی میان لبنان و اسرائیل محل اختلاف است. بطور سنتی گفت‌وگوها غیرمستقیم و با میانجی‌گری آمریکا و سازمان ملل انجام می‌شود، اما دولت ترامپ اکنون خواستار گفت‌وگوهای مستقیم است تا نفوذ حزب‌الله به حداقل برسد. گزینه دیگر ادامه سازوکار آتش‌بس نوامبر ۲۰۲۴ است که لبنان را به خلع‌سلاح گروه‌های مسلح متعهد می‌کند و اسرائیل را از عملیات تهاجمی بازمی‌دارد. حزب‌الله ترجیح می‌دهد مذاکرات غیرمستقیم ادامه یابد تا زمان لازم برای بازسازی و حفظ نفوذ خود را داشته باشد.

بازسازی نظامی حزب‌الله با وجود ضربات سنگین
با وجود ضربه‌های جدی ناشی از جنگ با اسرائیل—از جمله از دست رفتن فرماندهان باسابقه، کاهش تجهیزات استراتژیک، اختلال مسیرهای تدارکاتی سوریه و کاهش حمایت مالی حکومت ایران—گزارش‌هایی نشان می‌دهد حزب‌الله در حال بازسازی نیرو و توان موشکی است. منابع اسرائیلی و آمریکایی ادعا می‌کنند این گروه به سرعت نسبت به سرعت ارتش لبنان در برچیدن مواضعش نیرو جذب می‌کند و تسلیحات خریدار می‌کند. حزب‌الله همچنین ساختار فرماندهی خود را در قالب واحدهای کوچک‌تر و خودمختار تغییر داده و تمرکز خود را بر جنگ‌افزار سبک، موشک‌های ضدتانک و پهپادهای تولید داخل گذاشته است.

• 

  رییس‌جمهوری لبنان: «به لاریجانی گفتم من مسئول شیعیان لبنان هستم نه شما»؛ ایران: صحت ندارد

ایدئولوژی به جای برتری نظامی
در شرایطی که توان نظامی حزب‌الله به‌شدت آسیب دیده، رهبران گروه تلاش کرده‌اند با تقویت گفتمان «جهاد»، «مقاومت» و «وظیفه الهی»، خلأ قدرت خود را جبران کنند. نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله، در سخنرانی‌های اخیر کمتر به تهدیدهای بزرگ‌نمایانه علیه اسرائیل پرداخته و بیشتر بر «تحمل» و «ایستادگی» تاکید کرده است. هم‌زمان، گزارش‌هایی درباره احیای شبکه تونل‌ها و بازگشت به تاکتیک‌های جنگ نامنظم منتشر شده است.

فشار اقتصادی و تلاش برای بقا
حزب‌الله تحت فشار مالی قرار دارد؛ از ضربه به مؤسسات مالی‌اش گرفته تا کاهش منابع ایرانی. با این حال، همچنان از مسیرهای غیررسمی و سوریه تامین مالی می‌شود و بخش بزرگی از منابع خود را به عملیات نظامی و حمایت از خانواده‌های کشته‌شدگان اختصاص داده است. فعالیت‌های پهپادی و تامین قطعات از طریق شرکت‌های پوششی خارجی نیز ادامه دارد.

احتمال اقدام یک‌جانبه اسرائیل
در حالی که آمریکا در تلاش است دولت لبنان را به سمت گفت‌وگو با اسرائیل و خلع‌سلاح حزب‌الله سوق دهد، حزب‌الله اخیراً در نامه‌ای علنی اعلام کرده است که «هیچ دولتی در لبنان انحصار سلاح نخواهد داشت» و هرگونه مذاکره مستقیم با اسرائیل را رد کرده است. به دنبال این موضع‌گیری، اسرائیل حملات خود را افزایش داد و چندین روستا را تخلیه کرد. سفارت آمریکا نیز اعلام کرد که «اجازه نخواهد داد حزب‌الله همچنان تهدیدی برای لبنان باقی بماند».

فرصت تاریخی یا آغاز یک جنگ جدید؟
لبنان اکنون در نقطه حساسی قرار دارد. آتش‌بس غزه و تلاش‌ها برای کاهش تنش در منطقه، فرصتی بی‌سابقه برای اعمال حاکمیت دولت و خلع‌سلاح حزب‌الله فراهم کرده است. اما اگر دولت لبنان نتواند با جدول زمانی واضح و تصمیم‌گیری قاطع پیش برود، احتمالاً اسرائیل خود وارد عمل خواهد شد—موضوعی که می‌تواند لبنان را وارد دور جدیدی از درگیری و بی‌ثباتی کند.