خبرگزاری تسنیم در گزارشی به نقل از مقامات محلی نوشت خلیج گرگان واقع در شمال ایران در آستانه یک «نقطه عطف حیاتی» قرار گرفته و بهدلیل بیعملی و تعلل طولانیمدت دستگاههای اجرایی، به نفسهای آخر افتاده و تنها سه تا پنج سال فرصت برای نجات آن باقی است.
عبدالله آقاعلیخانی، مدیرکل بازرسی استان گلستان، دوشنبه ۱۲ آبان در مصاحبه با تسنیم گفت: «بر اساس مصوبات استانی و همچنین مصوبات ستاد ملی احیای تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست، باید اقداماتی برای نجات خلیج گرگان انجام میشد که برخی از آنها مانند لایروبی کانال آبرسان اجرایی شده و برخی از آنها هنوز عملیاتی نشده است.»
او افزود: «مداخلات مصوبشده در ستاد ملی تالاب احصا شده و برخی از آنها مانند مقوله پمپاژ، رعایت حق و تصفیهخانه در شهرهای ساحلی هنوز اجرایی نشده است.»
آقاعلیخانی تاکید کرد برخی از دستگاهها در سطوح ملی نسبت به زمانبندی تعیینشده برای اجرای مداخلات عقبتر هستند و در این زمینه «قصور» دیده میشود.
عبدالجلال ایری، نماینده کردکوی، ترکمن، بندرگز و گمیشان، در مصاحبه با تسنیم گفت قرار بود در قالب ردیف بودجه سال آینده و همچنین از محل تکمیل منابع مالی، مبلغ هزار میلیارد تومان برای نجات خلیج گرگان تخصیص داده شود.
به گفته این نماینده مجلس، مصوبات و الزامات قانونی متعددی برای نجات خلیج گرگان وجود دارد و هر دستگاهی که این مصوبات را اجرا نکرده باشد، باید پاسخگو باشد.
زنگ خطر برای خلیج گرگان
این نخستین بار نیست که نسبت به وضعیت بحرانی خلیج گرگان هشدار داده میشود.
دی ۱۴۰۳، علیاصغر طهماسبی، استاندار گلستان، گفت: «خلیج گرگان در حال نابودی است و با خشک شدن آن، ریزگردها وارد استان میشود.»
او «لایروبی در تمام سال» را برای نجات خلیج گرگان ضروری دانست و در عین حال اضافه کرد استان گلستان فاقد دستگاه لایروب برای اجرای این عملیات است.
خرداد ۱۴۰۲ نیز علیمحمد زنگانه، استاندار پیشین گلستان، وضعیت این پهنه آبی را «بسیار جدی» توصیف کرد و هشدار داد در صورت خشک شدن آن، محیط زیست و سلامت مردم در معرض تهدیدی بزرگ قرار خواهند گرفت.
به گفته او، با خشک شدن خلیج گرگان ۶۰ هزار هکتار کانون ریزگرد نمکی ایجاد خواهد شد.
مرداد ۱۴۰۲، مجتبی ذوالجودی، معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست، گفت: «کاهش تراز آب دریای خزر موجب پسروی آب در خلیج گرگان و تالاب گمیشان شده و خسارات زیست محیطی و اقتصادی-اجتماعی به همراه داشته است.»
او پیامدهای این بحران را «خشک شدن تالابها، تخریب اکوسیستمها و افزایش آلودگیها» دانست.
در سالهای گذشته، کارشناسان و نهادهای محیطزیستی بارها درباره خطر خشک شدن تالابهای ایران هشدار دادهاند.
مهرماه امسال، خبرگزاری فارس گزارش داد ۹ تالاب بامدژ، حوض سلطان، دریاچه نمک، شیمبار، بختگان، گاوخونی، مهارلو، میانگران و هامون، در پایان سال آبی گذشته خشک شدند.
بقایی دوشنبه ۱۲ آبان در نشستی خبری گفت برخی اظهارنظرها در این زمینه دقیق نبوده و در جریان سفر مجید تختروانچی، معاون سیاسی وزارت خارجه، به مسقط، هیچ پیام رسمی از طرف واشینگتن به تهران منتقل نشده است.
او افزود: «اینکه واسطههای مختلف برای نزدیک کردن نظرها به تلاش خود ادامه دهند و پیغام و پسغامهایی را رد و بدل کنند امری رایج و متداول است، اما این به هیچ عنوان به معنای شروع فرایند مذاکراتی نبوده است.»
این در حالی است که فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت پزشکیان، ۱۱ آبان بدون اشاره به نام هیچ کشوری، رسیدن پیام از طرف آمریکایی را تایید کرد و گفت درباره جزییات پیامها «در فرصت مناسب» توضیح خواهد داد.
پایگاه خبری بغداد الیوم ۹ آبان به نقل از منابع دیپلماتیک در تهران نوشت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در پیامی به عمان، اراده خود را برای دستیابی به توافقی جدید با جمهوری اسلامی ابراز و تاکید کرده تمایل دارد مذاکرات هستهای از سر گرفته شود.
عمان در سال جاری میلادی میانجی پنج دور مذاکرات ایران و آمریکا پیش از جنگ ۱۲ روزه بود.
بقایی سخنان لاریجانی درباره توان ساخت بمب اتم در دو هفته را تکذیب نکرد
بقایی در ادامه نشست خبری خود، سخنان محمدجواد لاریجانی، مدیر پژوهشگاه دانشهای بنیادی، درباره توان حکومت ایران برای ساخت بمب اتمی در دو هفته را تکذیب نکرد.
سخنگوی وزارت خارجه گفت اظهارنظر افراد «آزاد است» و «صاحبنظران و کارشناسان» ممکن است برداشتهای خود درباره موضوعات از جمله برنامه هستهای را بیان کنند که «به هیچعنوان بازتابدهنده موضع رسمی جمهوری اسلامی نیست».
لاریجانی ۱۱ آبان گفته بود جمهوری اسلامی نظریه جدیدی در جهان مطرح کرده که بر اساس آن، کشوری که میتواند «در کمتر از دو هفته بمب اتم داشته باشد، قاطعانه بمب نمیخواهد».
پیشتر در ۳۱ شهریور، ۷۰ نماینده مجلس در نامهای به روسای قوا و شورای عالی امنیت ملی خواستار آن شدند که با تغییر فتوای پیشین علی خامنهای و برای ایجاد «بازدارندگی»، جمهوری اسلامی اقدام به ساخت و نگهداری بمب اتمی کند.
از ابتدای سال ۱۴۰۳، اظهارنظر مقامهای جمهوری اسلامی درباره ضرورت حرکت بهسوی ساخت سلاح هستهای روندی افزایشی داشته است.
کشورهای غربی از جمله آمریکا همواره حکومت ایران را به تلاش برای دستیابی به سلاح اتمی متهم کردهاند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، پیشتر هشدار داده بود میزان ذخایر اورانیوم غنیشده ایران میتواند برای ساخت حدود ۱۰ بمب اتمی کافی باشد.
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در نشست خبری خود، در مورد نحوه همکاری تهران با آژانس گفت: «تکلیف کاملا روشن است؛ ما همچنان عضو معاهده منع اشاعه هستیم و به موافقتنامه پادمان متعهدیم.»
بقایی افزود بازرسیهای آژانس بر اساس «شیوهنامه و رویههای قانونی» انجام میشود و روند بازرسی از برخی تاسیسات هستهای مانند نیروگاه بوشهر و رآکتور تحقیقاتی تهران در حال انجام است.
عراقچی در مصاحبه با شبکه الجزیره که مشروح آن دوشنبه ۱۲ آبان منتشر شد، اعلام کرد جمهوری اسلامی برای «مذاکرات عادلانه و از موضع برابر و براساس قاعده برد-برد و منافع متقابل» کاملا آماده است.
او افزود: «از نظر من توافق در موضوع هستهای کاملا امکانپذیر است و هیچ لکنتی وجود ندارد... موضع مذاکره هم فقط هستهای است.»
وزیر خارجه جمهوری اسلامی در پاسخ به پرسش خبرنگار الجزیره درباره شروط چهارگانه آمریکا مبنی بر مذاکره مستقیم، توقف کامل غنیسازی، محدودسازی برنامه موشکی و قطع حمایتها از گروههای نیابتی در منطقه، آنها را «غیرعاقلانه و غیرعادلانه» خواند.
در روزهای گذشته گزارشهایی در برخی رسانههای خارجی مبنی بر پیام واشینگتن به تهران برای از سرگیری مذاکرات منتشر شده است.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت مسعود پزشکیان، ۱۱ آبان بدون اشاره به نام هیچ کشوری تایید کرد وزارت خارجه جمهوری اسلامی پیامهایی را درباره مذاکرات دریافت کرده است.
عراقچی در مصاحبه با الجزیره با اشاره به شروط مذاکره گفت: «غنیسازی صفر امکان ندارد... چیزی که آنها در جنگ به دست نیاوردند، در مذاکره هم نمیتوانند به دست بیاورند... ما در مورد توان موشکی خودمان با هیچکس مذاکره نمیکنیم؛ هیچ انسان عاقلی خودش را خلع سلاح نمیکند.»
ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی زیر آوار مدفون است
وزیر خارجه جمهوری اسلامی در پاسخ به پرسشی درباره محل نگهداری ذخایر اورانیوم با غنای ۶۰ درصد گفت: «آنها در همان جایی هستند که قبل از حمله قرار داشتند. از قبل جنگ ما به آنها دست نزدهایم.»
او اضافه کرد: «بیشتر آنها یا بهتر است بگوییم تقریبا همه آنها زیر آوار هستند و ما قصدی برای خارج کردن آنها از زیر آوار نداریم تا زمانی که شرایطش مهیا شود.»
جمهوری اسلامی بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا در اختیار دارد که پس از حملات آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه، گمانهزنیهای مختلفی در خصوص سرنوشت آنها مطرح شده است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ۲۷ مهر اعلام کرد جمهوری اسلامی عمده ذخایر اورانیوم غنیشده خود را در تاسیسات هستهای اصفهان، فردو و نطنز نگهداری میکند که بازرسان آژانس اجازه دسترسی به آنها را ندارند.
او بعدتر و در هفتم آبان هشدار داد بازرسان آژانس در اطراف محلهای نگهداری ذخایر اورانیوم شاهد تحرکاتی بودهاند.
عراقچی در مصاحبه با الجزیره گفت هنوز مشخص نیست از مجموع ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده، چه میزان سالم مانده و چه مقدار از بین رفته است، زیرا تا زمانی که ذخایر از زیر آوار بیرون کشیده نشوند، امکان ارزیابی وجود ندارد.
عراقچی همچنین میزان خسارات حمله آمریکا به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی را «زیاد» خواند و افزود ساختمانها، تجهیزات و ماشینآلات در جریان این حملات از بین رفتند.
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی پیشتر هشدار داده بود در صورت تصمیم جمهوری اسلامی برای نظامیسازی برنامه هستهای خود، میزان ذخایر اورانیوم غنیشده ایران میتواند برای ساخت حدود ۱۰ بمب اتمی کافی باشد.
