اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در موضعی کاملا متفاوت نسبت به سخنگوی دولت پزشکیان، انتقال پیام از واشینگتن به تهران با میانجیگری عمان و آغاز فرایند مذاکرات را تکذیب کرد.
بقایی دوشنبه ۱۲ آبان در نشستی خبری گفت برخی اظهارنظرها در این زمینه دقیق نبوده و در جریان سفر مجید تختروانچی، معاون سیاسی وزارت خارجه، به مسقط، هیچ پیام رسمی از طرف واشینگتن به تهران منتقل نشده است.
او افزود: «اینکه واسطههای مختلف برای نزدیک کردن نظرها به تلاش خود ادامه دهند و پیغام و پسغامهایی را رد و بدل کنند امری رایج و متداول است، اما این به هیچ عنوان به معنای شروع فرایند مذاکراتی نبوده است.»
این در حالی است که فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت پزشکیان، ۱۱ آبان بدون اشاره به نام هیچ کشوری، رسیدن پیام از طرف آمریکایی را تایید کرد و گفت درباره جزییات پیامها «در فرصت مناسب» توضیح خواهد داد.
پایگاه خبری بغداد الیوم ۹ آبان به نقل از منابع دیپلماتیک در تهران نوشت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در پیامی به عمان، اراده خود را برای دستیابی به توافقی جدید با جمهوری اسلامی ابراز و تاکید کرده تمایل دارد مذاکرات هستهای از سر گرفته شود.
عمان در سال جاری میلادی میانجی پنج دور مذاکرات ایران و آمریکا پیش از جنگ ۱۲ روزه بود.
بقایی سخنان لاریجانی درباره توان ساخت بمب اتم در دو هفته را تکذیب نکرد
بقایی در ادامه نشست خبری خود، سخنان محمدجواد لاریجانی، مدیر پژوهشگاه دانشهای بنیادی، درباره توان حکومت ایران برای ساخت بمب اتمی در دو هفته را تکذیب نکرد.
سخنگوی وزارت خارجه گفت اظهارنظر افراد «آزاد است» و «صاحبنظران و کارشناسان» ممکن است برداشتهای خود درباره موضوعات از جمله برنامه هستهای را بیان کنند که «به هیچعنوان بازتابدهنده موضع رسمی جمهوری اسلامی نیست».
لاریجانی ۱۱ آبان گفته بود جمهوری اسلامی نظریه جدیدی در جهان مطرح کرده که بر اساس آن، کشوری که میتواند «در کمتر از دو هفته بمب اتم داشته باشد، قاطعانه بمب نمیخواهد».
پیشتر در ۳۱ شهریور، ۷۰ نماینده مجلس در نامهای به روسای قوا و شورای عالی امنیت ملی خواستار آن شدند که با تغییر فتوای پیشین علی خامنهای و برای ایجاد «بازدارندگی»، جمهوری اسلامی اقدام به ساخت و نگهداری بمب اتمی کند.
از ابتدای سال ۱۴۰۳، اظهارنظر مقامهای جمهوری اسلامی درباره ضرورت حرکت بهسوی ساخت سلاح هستهای روندی افزایشی داشته است.
کشورهای غربی از جمله آمریکا همواره حکومت ایران را به تلاش برای دستیابی به سلاح اتمی متهم کردهاند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، پیشتر هشدار داده بود میزان ذخایر اورانیوم غنیشده ایران میتواند برای ساخت حدود ۱۰ بمب اتمی کافی باشد.
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در نشست خبری خود، در مورد نحوه همکاری تهران با آژانس گفت: «تکلیف کاملا روشن است؛ ما همچنان عضو معاهده منع اشاعه هستیم و به موافقتنامه پادمان متعهدیم.»
بقایی افزود بازرسیهای آژانس بر اساس «شیوهنامه و رویههای قانونی» انجام میشود و روند بازرسی از برخی تاسیسات هستهای مانند نیروگاه بوشهر و رآکتور تحقیقاتی تهران در حال انجام است.
عراقچی در مصاحبه با شبکه الجزیره که مشروح آن دوشنبه ۱۲ آبان منتشر شد، اعلام کرد جمهوری اسلامی برای «مذاکرات عادلانه و از موضع برابر و براساس قاعده برد-برد و منافع متقابل» کاملا آماده است.
او افزود: «از نظر من توافق در موضوع هستهای کاملا امکانپذیر است و هیچ لکنتی وجود ندارد... موضع مذاکره هم فقط هستهای است.»
وزیر خارجه جمهوری اسلامی در پاسخ به پرسش خبرنگار الجزیره درباره شروط چهارگانه آمریکا مبنی بر مذاکره مستقیم، توقف کامل غنیسازی، محدودسازی برنامه موشکی و قطع حمایتها از گروههای نیابتی در منطقه، آنها را «غیرعاقلانه و غیرعادلانه» خواند.
در روزهای گذشته گزارشهایی در برخی رسانههای خارجی مبنی بر پیام واشینگتن به تهران برای از سرگیری مذاکرات منتشر شده است.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت مسعود پزشکیان، ۱۱ آبان بدون اشاره به نام هیچ کشوری تایید کرد وزارت خارجه جمهوری اسلامی پیامهایی را درباره مذاکرات دریافت کرده است.
عراقچی در مصاحبه با الجزیره با اشاره به شروط مذاکره گفت: «غنیسازی صفر امکان ندارد... چیزی که آنها در جنگ به دست نیاوردند، در مذاکره هم نمیتوانند به دست بیاورند... ما در مورد توان موشکی خودمان با هیچکس مذاکره نمیکنیم؛ هیچ انسان عاقلی خودش را خلع سلاح نمیکند.»
ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی زیر آوار مدفون است
وزیر خارجه جمهوری اسلامی در پاسخ به پرسشی درباره محل نگهداری ذخایر اورانیوم با غنای ۶۰ درصد گفت: «آنها در همان جایی هستند که قبل از حمله قرار داشتند. از قبل جنگ ما به آنها دست نزدهایم.»
او اضافه کرد: «بیشتر آنها یا بهتر است بگوییم تقریبا همه آنها زیر آوار هستند و ما قصدی برای خارج کردن آنها از زیر آوار نداریم تا زمانی که شرایطش مهیا شود.»
جمهوری اسلامی بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا در اختیار دارد که پس از حملات آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه، گمانهزنیهای مختلفی در خصوص سرنوشت آنها مطرح شده است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ۲۷ مهر اعلام کرد جمهوری اسلامی عمده ذخایر اورانیوم غنیشده خود را در تاسیسات هستهای اصفهان، فردو و نطنز نگهداری میکند که بازرسان آژانس اجازه دسترسی به آنها را ندارند.
او بعدتر و در هفتم آبان هشدار داد بازرسان آژانس در اطراف محلهای نگهداری ذخایر اورانیوم شاهد تحرکاتی بودهاند.
عراقچی در مصاحبه با الجزیره گفت هنوز مشخص نیست از مجموع ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده، چه میزان سالم مانده و چه مقدار از بین رفته است، زیرا تا زمانی که ذخایر از زیر آوار بیرون کشیده نشوند، امکان ارزیابی وجود ندارد.
عراقچی همچنین میزان خسارات حمله آمریکا به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی را «زیاد» خواند و افزود ساختمانها، تجهیزات و ماشینآلات در جریان این حملات از بین رفتند.
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی پیشتر هشدار داده بود در صورت تصمیم جمهوری اسلامی برای نظامیسازی برنامه هستهای خود، میزان ذخایر اورانیوم غنیشده ایران میتواند برای ساخت حدود ۱۰ بمب اتمی کافی باشد.
ترامپ در مصاحبه با شبکه سیبیاس که شامگاه یکشنبه ۱۱ آبان منتشر شد، در پاسخ به این پرسش که آیا ایالات متحده قصد دارد با ونزوئلا وارد جنگ شود، گفت: «بعید میدانم. فکر نمیکنم.»
اما وقتی از او پرسیده شد آیا روزهای ریاستجمهوری مادورو به پایان نزدیک شده، پاسخ داد: «میتوانم بگویم بله، فکر میکنم همینطور است، بله.»
این اظهارات ترامپ همزمان است با حضور واحدهای نظامی آمریکا در کارائیب و انجام چندین حمله علیه شناورهای مظنون به قاچاق مواد مخدر که تاکنون به کشته شدن دهها نفر انجامیده است.
مادورو که در آمریکا به اتهام قاچاق مواد مخدر تحت تعقیب قرار دارد، واشینگتن را متهم کرده که از موضوع مواد مخدر بهعنوان «بهانهای برای تغییر رژیم» در کاراکاس و تصاحب نفت ونزوئلا استفاده میکند.
در هفتههای اخیر بیش از ۱۵ حمله آمریکا به قایقها در کارائیب و اقیانوس آرام دستکم ۶۵ کشته برجا گذاشته است. تازهترین مورد، ۱۰ آبان رخ داد و با انتقاد دولتهای منطقه روبهرو شد.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، ۱۱ آبان اعلام کرد ارتش این کشور در حمله به یک کشتی قاچاقچیان مواد مخدر در دریای کارائیب، سه نفر از سرنشینان آن را کشت.
به گفته هگست، این عملیات به دستور ترامپ و در آبهای بینالمللی انجام شد و هدف آن، شناوری بود که مواد مخدر حمل میکرد و در مسیر قاچاق قرار داشت.
او افزود در جریان این عملیات هیچ نیروی آمریکایی آسیب ندید.
تنها چند روز پیش نیز وزارت جنگ از حمله به یک قایق وابسته به شبکه مواد مخدر «ترن د آراگوا» در دریای کارائیب خبر داد که طی آن شش نفر کشته شدند.
روزنامه والاستریت ژورنال هشتم آبان به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد دولت ترامپ اهدافی را برای حمله در ونزوئلا شناسایی کرده که شامل تاسیسات نظامی مورد استفاده برای قاچاق مواد مخدر است.
در مقابل، مادورو در نامههایی جداگانه به رهبران روسیه، چین و ایران خواستار ارسال تجهیزات نظامی و کمکهای دفاعی این کشورها برای مقابله با «تهاجم قریبالوقوع آمریکا» شده است.
پیشتر دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، به خبرگزاری تاس گفت روسیه خواهان آن است که وضعیت میان ونزوئلا و آمریکا در مسیر صلح باقی بماند و هیچ درگیری تازهای در منطقه ایجاد نشود.
ترامپ در مصاحبه با برنامه «۶۰ دقیقه» شبکه سیبیاس و همچنین در گفتوگو با خبرنگاران در هواپیمای ریاستجمهوری ایرفورس وان تاکید کرد تنها مشتریان آمریکایی باید به تراشههای سطحبالای «بلکول» انویدیا که اکنون باارزشترین شرکت جهان از نظر ارزش بازار است، دسترسی داشته باشند.
او به سیبیاس گفت: «ما اجازه نمیدهیم هیچکس جز ایالات متحده پیشرفتهترین تراشهها را داشته باشد.»
ترامپ در پرواز بازگشت از فلوریدا به واشینگتن نیز با تکرار همین موضع افزود: «ما تراشه بلکول را به دیگران نمیدهیم.»
با این اظهارنظرها ترامپ ممکن است محدودیتهای سختگیرانهتری برای صادرات تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی آمریکا اعمال کند؛ محدودیتهایی که دسترسی چین و شاید دیگر کشورهای جهان را به پیشرفتهترین نیمههادیها قطع خواهد کرد.
دولت ترامپ در ماه ژوئیه طرح تازهای در حوزه هوش مصنوعی منتشر کرد که هدفش تسهیل مقررات زیستمحیطی و گسترش چشمگیر صادرات هوش مصنوعی به متحدان آمریکا بود تا برتری واشینگتن در این فناوری حیاتی نسبت به پکن حفظ شود.
شرکت انویدیا چند روز پیش اعلام کرد بیش از ۲۶۰ هزار تراشه بلکول را در اختیار کره جنوبی و برخی از بزرگترین شرکتهای این کشور از جمله «سامسونگ الکترونیکس» قرار خواهد داد.
در دو ماه گذشته پرسشهایی درباره اینکه آیا ترامپ اجازه صادرات نسخه ضعیفتر تراشههای بلکول به چین را میدهد یا نه، مطرح بوده است؛ چرا که او در آن زمان گفته بود ممکن است چنین اقدامی را مجاز بداند.
ترامپ در ادامه مصاحبه خود با سیبیاس گفت فروش پیشرفتهترین تراشههای بلکول به شرکتهای چینی مجاز نخواهد بود، اما احتمال دسترسی چین به نسخه ضعیفتر این تراشه را رد نکرد.
او افزود: «ما اجازه میدهیم آنها با انویدیا کار کنند، اما نه در زمینه پیشرفتهترین تراشهها.»
احتمال فروش هر نوع نسخهای از تراشه بلکول به شرکتهای چینی با انتقاد تند سیاستمداران ضدچین در واشینگتن روبهرو شده است، زیرا آنها بیم دارند این فناوری توان نظامی چین را بهشدت افزایش دهد و توسعه هوش مصنوعی در این کشور را شتاب بخشد.
تراشههای حافظه با پهنای باند بالا که به اختصار اچبیام نامیده میشوند، برای توسعه ابزارهای هوش مصنوعی ضروری هستند.
در دولت جو بایدن صادرات این تراشهها به چین ممنوع شده بود.
آمریکا که زنجیره تامین جهانی تراشههای هوش مصنوعی را تحت سلطه خود دارد، طی سالهای اخیر کوشیده صادرات تراشه و فناوریهای حساس به چین را محدود کند تا مانع از مدرنسازی نظامی این کشور شود.
