پارلمان اروپا در نشستی ویژه، وضعیت زنان و دختران افغانستان و پیامدهای زلزله در شرق این کشور را بررسی کرد. یکی از نمایندگان اروپایی، زن بودن در افغانستان تحت حاکمیت طالبان را «کابوس هولناک» خواند.
نمایندگان پارلمان اروپا سهشنبه ۱۵ مهر گفتند که زنان به علت جنسیت خود از دریافت خدمات بهداشتی و امدادی در مناطق زلزلهزده محروم ماندهاند.
هانا نیومن، از حزب سبزها در پارلمان اروپا، گفت: «افغانستان تنها کشوری است که زنان نمیتوانند در آن کار کنند، درس بخوانند یا سخن بگویند. این ربطی به فرهنگ و امور داخلی ندارد بلکه آپارتاید جنسیتی و کابوسی هولناک است.»
او افزود: «جهان وعده داده بود افغانستان را فراموش نکند اما امروز در برابر رنج زنان افغان سکوت کرده است.»
نمایندگان پارلمان اروپا گفتند که طالبان آپارتاید جنسیتی را در افغانستان حاکم کرده و کشورها باید آن را به عنوان «جنایت علیه بشریت» به رسمیت بشناسند.
فعالان حقوق بشر تلاش دارند آپارتاید جنسیتی مانند آپارتاید نژادی که افراد به علت نژاد خود از خدمات محروم شده و مورد تبعیض گسترده قرار میگیرند، در قوانین بینالمللی به رسمیت شناخته شده و جرمانگاری شود.
دولتهایی که متهم به جنایت علیه بشریت میشوند، مورد تعقیب قضایی قرار میگیرند و به عنوان یک عضو عادی در جامعه بینالملل پذیرفته نمیشوند.
شورای حقوق بشر اروپا ۱۴ مهر قطعنامه ایجاد سازوکاری برای نظارت بر وضعیت حقوق بشر و مستند کردن موارد نقض آن در افغانستان را تصویب کرد. با تشکیل این مکانیسم، برخورد طالبان با زنان و دیگر افراد مورد تبعیض، زیر ذرهبین دولتهای جهان میرود.
تبعیض حتی علیه قربانیان زلزله
نمایندگان پارلمان اروپا گفتند تبعیضهای جنسیتی به زنان در مناطق زلزلهزده آسیب رسانده است زیرا دسترسی آنان به خدمات محدود شده است.
به گفته این نمایندگان، طالبان اجازه نمیدهند امدادگران مرد که اکثریت کارکنان سازمانهای امدادرسان را تشکیل میدهند، به زنان آسیبدیده رسیدگی کنند.
یک نماینده حزب مردم اروپا گفت که وضعیت زنان در افغانستان به خودی خود دشوار بوده و زلزله اخیر باعث بدتر شدن اوضاع آنان شده است.
نماینده حزب محافظهکاران در پارلمان اروپا نیز با اشاره به زلزله ویرانگر کنر گفت: «هزاران خانواده بیسرپناه ماندهاند و ممنوعیت کار زنان در عملیات امدادرسانی تنها نوک کوه یخ ستم طالبان است.»
چند نماینده دیگر تاکید کردند که طالبان با این سیاستها، یک نسل از زنان و دختران را قربانی کرده و عمدا مانع دسترسی آنان به کمکهای حیاتی شدهاند.
انتقاد از گفتوگو با طالبان
شماری از نمایندگان پارلمان اروپا در بخش دیگری از نشست خود، از تماسها و گفتوگوهای اخیر برخی کشورهای اروپایی با طالبان به تندی انتقاد کردند.
نیومن گفت: «سیاستمداران اروپایی نباید پنهانی به کابل سفر کنند. هرگونه رابطه با طالبان باید متوقف و هر نوع همدستی با این رژیم افشا شود.»
او با اشاره به قطع اینترنت بهدست طالبان افزود: «این گروه با این اقدام عامدانه خود، میلیونها نفر را در تاریکی مطلق دیجیتال فرو برده است.»
یک نماینده دیگر پارلمان اروپا نیز تاکید کرد که این پارلمان باید صریحا بگوید «در هیچ شرایطی» با رژیم طالبان ملاقات نخواهیم کرد؛ «نه در اتریش و نه در هیچ جای دیگر».
یکی دیگر از اعضای پارلمان اروپا هم با اشاره به وضعیت وخیم انسانی در افغانستان گفت: «اکنون همه سکوت کردهاند. کشورهای اروپایی از اسلامگرایان میترسند و این سکوت، بزدلانه است.»
نماینده حزب مردم در پارلمان اروپا نیز از سکوت جهانیان در برابر اقدامات طالبان انتقاد کرد و گفت: «چرا علیه این گروه راهپیمایی نمیشود؟ چرا اقدام عملی در برابر آنان انجام نمیشود؟ نباید روی یک میز با طالبان بنشینیم و مذاکره کنیم.»
از سوی دیگر آلمان در دفاع از تعامل با طالبان گفته است که روابط با این گروه «تنها به مسائل فنی و کنسولی» محدود است و آن را به رسمیت نمیشناسد.
این کشور همچنان از کارنامه طالبان در نشستهای شورای امنیت و شورای حقوق بشر انتقاد کرده است.
با این حال، منتقدان میگویند «هر نوع تعامل با طالبان» به عادینمایی این گروه کمک میکند.
طالبان نیز امیدوارند موضوعاتی چون اخراج مهاجران، سطح همکاری این گروه را با کشورهای غربی افزایش دهد.
توقف اخراج مهاجران
برخی نمایندگان پارلمان اروپا هشدار دادند که ادامه اخراج پناهجویان افغان در شرایط کنونی «نقض آشکار حقوق بشر» است.
این نمایندگان از کشورهای عضو اتحادیه اروپا خواستند تا روند اخراج پناهجویان افغان را فورا متوقف کرده و در عوض، از زنان و دخترانی که در معرض خطر قرار دارند، حمایت ویژه کنند.
پارلمان اروپا قرار است پنجشنبه هفته جاری قطعنامهای را درباره وضعیت افغانستان به رای بگذارد.
او سهشنبه ۱۵ مهر در بیانیهای تشکیل این سازوکار را گام مهم دیگری در جهت «تحقق عدالت برای جرائم بینالمللی و موارد نقض حقوق بینالملل» دانست که طی دهههای گذشته در افغانستان رخ دادهاند.
در این بیانیه آمده است: «ایجاد سازوکار جدید نقطه عطف مهمی در مسیر جستوجوی حقیقت، عدالت و پاسخگویی در قبال مردم افغانستان به شمار میرود.»
بنت افزود: «با گردآوری، مستندسازی، حفظ و تحلیل شواهد مربوط به جرائم و موارد جدی نقض [حقوق بشر]، و همچنین تهیه پروندههای قضایی برای تسهیل پیگردهای آتی، شورای حقوق بشر گامی قاطع در جهت تضمین پاسخگویی عاملان جرائم جدی بینالمللی برداشته است.»
شورای حقوق بشر سازمان ملل ۱۴ مهر به اتفاق آرا تشکیل سازوکاری مستقل را برای تحقیق درباره موارد نقض حقوق بشر گذشته و جاری در افغانستان تصویب کرد.
سازمان دیدهبان حقوق بشر ۱۴ مهر این تصمیم را «سرنوشتساز» خواند و در بیانیهای نوشت این قطعنامه به طالبان و دیگر عاملان جرائم جدی در افغانستان هشدار میدهد که روند «گردآوری و آمادهسازی شواهد» آغاز شده است تا آنان روزی در برابر عدالت قرار گیرند.
سازوکار جدید مکمل اقدامات دیوان کیفری بینالمللی است
گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر افغانستان در ادامه بیانیه خود، ایجاد سازوکار جدید را مکمل فعالیتهای دیوان کیفری بینالمللی دانست و گفت: «تحقق پاسخگویی، بخشی اساسی از روند ساخت آیندهای مبتنی بر عدالت، برابری و حاکمیت قانون برای افغانستان است.»
بنت در عین حال تاکید کرد این سازوکار بهتنهایی قادر به پاسخگویی به همه ابعاد بحران افغانستان نیست و بر همین اساس، اتخاذ رویکردی جامع ضرورت دارد؛ رویکردی که «ابتکارات عدالت کیفری را با تلاشهای گستردهتر برای احیای حقوق زنان و دختران، افزایش کمکهای بشردوستانه و حمایت از جامعه مدنی افغانستان، بهویژه مدافعان زن حقوق بشر، در هم پیوند دهد».
او خاطرنشان کرد مشارکت «ایمن و معنادار» مردم افغانستان، بهخصوص زنان و جوانان، باید محور تمام گفتوگوها و تصمیمهایی قرار گیرد که آینده این کشور را رقم میزند.
پیشتر در ۱۷ تیر، دیوان کیفری بینالمللی حکم بازداشت دو مقام ارشد طالبان را به اتهام آزار و سرکوب نظاممند زنان و دختران در افغانستان صادر کرد.
طبق بیانیه این نهاد، هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان و عبدالحکیم حقانی، رییس دستگاه قضایی این گروه، به «جنایت علیه بشریت» متهم هستند.
مرداد ۱۴۰۰، طالبان با تصرف کابل، پایتخت افغانستان، پس از دو دهه بار دیگر قدرت را در این کشور به دست گرفت.
از آن زمان تاکنون، موارد گستردهای از نقض حقوق بشر در افغانستان گزارش شده است که تازهترین آن، تصمیم اخیر طالبان برای قطع دسترسی به اینترنت در این کشور بود.
افغانستاناینترنشنال هشتم مهر به نقل از منابع آگاه امنیتی گزارش داد رهبر طالبان با مشورت جمهوری اسلامی و روسیه تصمیم به قطع اینترنت افغانستان گرفته است.
هفتم مهر اینترنت و خدمات مخابراتی در افغانستان بهطور کامل قطع شد اما با گذشت حدود یک شبانهروز از این اتفاق، طالبان تاکنون هیچ توضیحی در این زمینه ارائه نکرده است.
بر اساس گزارشهای رسیده، افغانستان برای جلوگیری از نظارت جهانی و با هدف محدود کردن دسترسی آنلاین کشورهای غربی به افغانستان، با مشورت تهران و مسکو اینترنت را قطع کرده است.
منابع آگاه به افغانستاناینترنشنال گفتند رهبر طالبان بر این باور است که افغانستان تحت «اشغال هوایی و دیجیتالی» آمریکا قرار دارد.
آنها تاکید کردند آخوندزاده میخواهد همانند مناطق کوهستانی و قبیلهای وزیرستان در شمالغربی پاکستان، افغانستان هم در «تاریکی اطلاعاتی و خارج از دسترس جهان» قرار بگیرد.
وزیرستان سالها یکی از مراکز فعالیت گروههای شبهنظامی از جمله طالبان پاکستان (TTP) و شبکه حقانی بوده است.
به همین دلیل، این منطقه بارها هدف عملیات ارتش پاکستان و حملات پهپادی آمریکا قرار گرفته است.
رسانههای پاکستان سهشنبه هشتم مهر گزارش دادند پس از قطع کامل اینترنت و خدمات مخابراتی در افغانستان، گذرگاه تورخم از سوی مقامهای پاکستانی بسته شده است.
یکی از مقامهای محلی در ایالت خیبر پختونخوا به رسانههای پاکستانی گفت قطع اینترنت باعث اختلال در کارهای اداری در سمت افغانستان شده و در نتیجه گذرگاه تورخم برای مدتی بسته میماند.
او افزود: «مقامهای افغان نمیتوانستند به شکل عادی کار کنند و به همین دلیل مرز بسته شد.»
رسانههای پاکستانی همچنین گزارش دادند چند مسافر پس از ورود به افغانستان بهدلیل از کار افتادن سیستمهای مرزی از سوی طالبان به خاک پاکستان بازگردانده شدند.
وبسایت نتبلاکس که اختلالهای اینترنتی در جهان را رصد میکند، هفتم مهر اعلام کرد سطح دسترسی به اینترنت در افغانستان به پایینترین حد ممکن رسیده و عملا به حدود صفر سقوط کرده است.
در حال حاضر علاوه بر خدمات اینترنتی، دسترسی به تماسهای داخلی نیز در سراسر افغانستان قطع شده است.
سازمان ملل: قطع اینترنت افغانستان را بیش از پیش آسیبپذیر میکند
سازمان ملل متحد هشتم مهر در پی قطع اینترنت و خدمات تلفن همراه در افغانستان، خواستار دریافت مجوزی ویژه از طالبان برای استفاده از اینترنت و شبکههای ارتباطی شد.
ایندریکا راتواته، هماهنگکننده امور بشردوستانه سازمان ملل در افغانستان، گفت این قطعی بر فعالیتهای روزمره و ارائه کمکهای حیاتی تاثیر گذاشته است.
او افزود این موضوع کشوری را که هماکنون بحرانهای متعددی دارد، بیش از پیش آسیبپذیر کرده است.
راتواته با تاکید بر اینکه هیچ توجیهی برای اعمال چنین اختلالی وجود ندارد، گفت پیامد آن مستقیما بر زندگی مردم افغانستان خواهد بود.
به گفته او، سازمان ملل در زمینه ارتباطات در وضعیتی «بسیار وخیم» قرار گرفته است، چرا که خطوط تلفن ثابت این نهاد نیز از کار افتادهاند.
افغانستان پس از دههها جنگ یکی از فقیرترین کشورهای جهان به شمار میرود و با بحران انسانی طولانیمدت روبهروست که بر اثر خشکسالی شدید، زمینلرزه اخیر و بازگرداندن میلیونها مهاجر افغان از سوی پاکستان و ایران تشدید شده است.
پیش از این در ۲۹ شهریور، بیش از ۱۰۰ نهاد مدنی، جنبش اعتراضی و سازمان حقوق بشری، در بیانیهای مشترک، تصمیم طالبان برای قطع اینترنت فیبر نوری را «نقض حقوق بشر» خواندند.
این نهادها تاکید کردند طالبان با این اقدام تلاش میکند «جنایات، سرکوبها و تبعیض سیستماتیک» خود را از دید مردم پنهان کند.
اختلال در نظام بانکی، شبکههای تلویزیونی، فرودگاهها و سیستم ارتباطی طالبان
هماهنگکننده امور بشردوستانه سازمان ملل در افغانستان در ادامه اظهارات خود گفت: «در حال مذاکره با دولت [طالبان] هستیم تا مجوزی برای برقراری ارتباطات حیاتی دریافت کنیم... ما سعی کردهایم با مقامهای مسئول تماس بگیریم، اما حتی خود آنها هم برای برقراری ارتباط با یکدیگر با مشکل روبهرو هستند.»
راتواته اضافه کرد سازمان ملل وارد حالت «تداوم حداقلی فعالیتهای ضروری» شده، اکنون با استفاده از رادیو ارتباط برقرار میکند و فعالیتهایش را کاهش داده است. همچنین این نهاد در تماس با ارائهدهندگان خدمات ماهوارهای است تا پهنای باند بیشتری فراهم شود.
به گفته او، سازمان ملل هیچ توضیح رسمی درباره علت این قطعی دریافت نکرده است و منابع غیررسمی احتمال میدهند این شرایط «کوتاهمدت باشد».
این مقام سازمان ملل هشدار داد قطع اینترنت و ارتباطات مخابراتی، نظام بانکی و مالی را نیز تحت تاثیر قرار داده و پروازهای بینالمللی را لغو کرده است.
بر اساس گزارشها، گروههای واتساپ، نهادهای اطلاعرسانی و سیستمهای ارتباطی حکومت طالبان از کار افتادهاند.
علاوه بر این، دوربینهای امنیتی، شبکههای تلویزیونی، فرودگاهها و برخی خدمات دیگر نیز مختل شدهاند.
پیشتر روزنامههای واشینگتنپست و نیویورکتایمز گزارش داده بودند سخنگوهای طالبان نیز از دسترس خارج شدهاند و پیامهایی که برای آنها ارسال شده، به مقصد نرسیده است.
تلاش شهروندان افغان برای برقراری ارتباط با سیمکارت ایرانی
در برخی استانهای مرزی، تعدادی از مردم برای برقراری تماس و دسترسی به اینترنت به سمت مرزها رفتهاند.
برخی از بازرگانان برای پیگیری امور تجاری و برخی دیگر برای تماس با خانوادههایشان ناچار به انجام این کار شدهاند.
افغانستاناینترنشنال هشتم مهر به نقل از ساکنان استانهای مرزی هرات، نیمروز و بدخشان که توانستهاند با استفاده از سیمکارتهای ایرانی و تاجیکی با خانوادههایشان تماس بگیرند، نوشت بیشتر مردم افغانستان تا شامگاه هفتم مهر نمیدانستند چه اتفاقی افتاده است.
از ساعت پنج عصر هفتم مهر تمام خدمات مخابراتی از جمله تماسهای تلفنی عادی از دسترس خارج شد.
افرادی که موفق به تماس با افغانستاناینترنشنال شدهاند، میگویند در حال حاضر هیچ وسیلهای برای ارتباط مردم در داخل کشور فعال نیست و مردم در وضعیت بیخبری و سردرگمی به سر میبرند.
شماری از تاجران و صاحبان کسبوکار گفتند برای انجام امور تجاریشان مجبور شدهاند به مرز اسلامقلعه بروند و از طریق اینترنت ایران کارهای خود را پیگیری کنند.
منابعی در وزارت مخابرات طالبان پیشتر به افغانستاناینترنشنال گفته بودند قطع فیبر نوری به دستور مستقیم رهبر طالبان انجام شده است.
نتبلاکس دوشنبه هفتم مهرماه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت افغانستان اکنون با قطع کامل اینترنت روبهروست.
طبق این گزارش، همزمان مقامهای طالبان در حال اجرای «اقدامات اخلاقی» هستند، چندین شبکه بهصورت مرحلهای قطع شدهاند و خدمات تلفنی نیز در حال حاضر دچار اختلال است.
دادههای نتبلاکس نشان میدهد میزان اتصال اینترنت که در روزهای گذشته حدود ۹۵ تا ۱۰۰ درصد بود، بهطور ناگهانی فرو ریخته و اکنون تنها یک درصد ثبت شده است؛ رقمی که در عمل به معنای قطع کامل ارتباط افغانستان با شبکه جهانی اینترنت است.
در حال حاضر علاوه بر خدمات اینترنتی دسترسی به تماسهای داخلی نیز در سراسر افغانستان قطع شده است.
پیش از این و در ۲۹ شهریور، بیش از ۱۰۰ نهاد مدنی، جنبش اعتراضی و سازمان حقوق بشری، در بیانیهای مشترک، تصمیم طالبان را برای قطع اینترنت فیبر نوری، «نقض حقوق بشر» خواندند.
این نهادها تاکید کردند طالبان با این اقدام تلاش میکند «جنایات، سرکوبها و تبعیض سیستماتیک» خود را از دید مردم پنهان کند.
اکثر وبسایتهای حکومت طالبان از دسترس خارج شد
به دنبال قطع سراسری اینترنت، وبسایت شماری از وزارتخانههای طالبان و بانک مرکزی افغانستان از دسترس خارج شده است.
بررسی افغانستاناینترنشنال نشان میدهد در حال حاضر تنها سایت اینترنتی وزارت خارجه طالبان در دسترس است و به نظر میرسد که این وزارتخانه، به اینترنت از منبع خارجی دسترسی دارد.
بر اساس بررسیهای افغانستاناینترنشنال، رسانههای آنلاین و بیشتر شبکههای تلویزیونی افغانستان در پی قطع سراسری اینترنت و خدمات مخابراتی از دسترس خارج شدهاند.
شبکههای طلوع، لمر، طلوعنیوز، شمشاد، تمدن و شماری از شبکههای محلی در ولایتهای مختلف پیش از این از طریق اینترنت برنامههای خود را بهشکل آنلاین پخش میکردند اما اکنون دسترسی به اکثر آنها متوقف شده است.
با این حال، شبکههای زیر کنترل طالبان مانند تلویزیون ملی افغانستان، ملینیوز، معارف و ملیاسپورت همچنان به پخش آنلاین خود ادامه میدهند.
قطع گسترده خدمات مخابراتی و اینترنت در افغانستان ناشی از تصمیم اداره تنظیم خدمات مخابراتی (اترا) و وزارت مخابرات تحت امر طالبان است.
منابع آگاه به افغانستاناینترنشنال گفته بودند به شرکتهای بزرگ عرضهکننده خدمات اینترنت و مخابرات، از جمله روشن، اتصالات، افغانبیسیم و افغانتلیکام، دستور داده شده است تمام فعالیتهای فیبر نوری خود را متوقف کنند.
منابع فنی نیز به افغانستاناینترنشنال گفتهاند با قطع زیرساختهای فیبر نوری در افغانستان، دکلهای مخابراتی در سراسر کشور از کار افتاده و افغانستان عملا از شبکه جهانی ارتباطات جدا شده است.
برخی منابع نیز گفتهاند شبکههای مخابراتی ممکن است دوباره وصل شوند اما اینترنت پرسرعت و خدمات فیبر نوری به دستور رهبر طالبان کاملا قطع شده است.
امیری که از دسامبر ۲۰۲۴ در افغانستان در بازداشت بود، با میانجیگری قطر آزاد شد.
یک منبع رسمی به خبرگزاری رویترز گفت که او عصر یکشنبه ششم مهر به دوحه پرواز کرد تا از آنجا عازم امریکا شود.
پیش از آن، آدام بولر، نماینده ویژه دونالد ترامپ رییسجمهور آمریکا در امور گروگانها، در یک سفر اعلام نشده به کابل سفر و با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان دیدار کرد.
سفر بولر یک هفته پس از آن انجام شد که ترامپ از طالبان خواست پایگاه هوایی بگرام را به ایالات متحده بازگرداند و تهدید کرد که در غیر این صورت «اتفاقات بدی» برای افغانستان رخ خواهد داد.
طالبان درباره امیری و علت زندانی شدن او اطلاعاتی منتشر نکرده است. پیش از این مقامات آمریکایی نیز درباره موجودیت امیری در زندان طالبان حرفی نزده بودند و مشخص نیست که چه تعداد از شهروندان دیگر آمریکا در بند طالبان هستند.
وزیر خارجه طالبان در بیانیهای که یکشنبه منتشر شد، ابراز امیدواری کرد که آزادی این شهروند آمریکا «گامی مثبت در راستای پیشرفت در روابط دو طرف» باشد.
رویترز به نقل از منبع آگاه خود گزارش داد که امیری پنجمین گروگانی است که در سال جاری میلادی با میانجیگری قطر از بند طالبان آزاد شد.
یک زوج بریتانیایی که در ماه جاری میلادی پس از هشت ماه بازداشت آزاد شدند، از جمله این گروگانها بودند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، با تایید این خبر در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: «میخواهم از قطر برای کمک به آزادی او تشکر کنم. رییسجمهور بهصراحت گفته است که ما تا بازگشت همه آمریکاییهایی که به ناحق در خارج بازداشت شدهاند به خانه، دست از تلاش برنمیداریم.»
پایگاه بگرام که ترامپ خواستار بازگرداندن آن به آمریکا شده، پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به ایالات متحده از سوی نیروهای آمریکایی مورد استفاده قرار گرفت.
این پایگاه در میان تاسیساتی بود که طالبان پس از خروج نیروهای آمریکایی در سال ۲۰۲۱ و سرنگونی دولت تحت حمایت آمریکا در کابل، تصرف کرد.
خبرگزاری فرانسه پنجشنبه سوم مهر گزارش داد از ابتدای سال جاری میلادی، حدود دو میلیون و ۶۰۰ هزار شهروند افغانستانی به این کشور بازگشتهاند که شمار زیادی از آنها دههها در خارج از کشور زندگی کرده بودند و برخی نیز برای نخستین بار قدم به خاک افغانستان گذاشتهاند.
هانس-یاکوب شیندلر، هماهنگکننده پیشین کمیته سازمان ملل برای نظارت بر گروههای شبهنظامی، در مصاحبه با این خبرگزاری هشدار داد: «خطر آنکه داعش خراسان افغانهای تازهوارد را بهعنوان منبع بالقوه برای جذب نیرو در نظر بگیرد، بالاست.»
او افزود داعش خراسان از مرداد ۱۴۰۰ به جذب نیرو از میان اعضای ناراضی طالبان و نیز افغانهایی مشغول است که در ساختار حکومت جدید جایی ندارند.
یک منبع دیپلماتیک اروپایی نیز به خبرگزاری فرانسه گفت: «ما میدانیم که برخی افغانها نه از سر اعتقاد، بلکه بهدلیل "ضرورت اقتصادی" به گروههای تروریستی میپیوندند.»
مرداد ۱۴۰۰، طالبان با تصرف کابل، پایتخت افغانستان، پس از دو دهه بار دیگر قدرت را در این کشور به دست گرفت. از آن زمان، شرایط امنیتی در این کشور تا حد زیادی بهبود یافته است. با این حال، داعش خراسان که در شرق افغانستان حضور دارد، همچنان با انجام حملات پراکنده تهدیدی مستمر علیه حاکمیت طالبان و ثبات منطقه محسوب میشود.
جمهوری اسلامی در ماههای گذشته سیاستهای ضد مهاجرتی خود را علیه شهروندان افغانستانی تشدید و شمار زیادی از آنان را از ایران اخراج کرده است.
سازمان عفو بینالملل تیرماه از حکومت ایران خواست روند اخراج شهروندان افغانستانی را فورا متوقف کند.
مهاجران اخراجی، فقر و سایه داعش
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل برآورد کرده است تا پایان سال ۲۰۲۵، احتمالا تا چهار میلیون شهروند افغانستانی به این کشور باز خواهند گشت.
ایندریکا راتواته، هماهنگکننده امور بشردوستانه سازمان ملل در افغانستان، اعلام کرد این افراد «با چالشهای گستردهای از جمله فقدان شغل، مسکن و دسترسی به خدمات ابتدایی مواجه خواهند شد».
او افزود: «ممکن است این افراد در برابر راهبردهای منفی برای بقا، از جمله سوءاستفاده از سوی گروههای مسلح، آسیبپذیر شوند.»
طبق گزارش بانک جهانی، نزدیک به نیمی از جمعیت ۴۸ میلیونی افغانستان زیر خط فقر زندگی میکنند و حدود یکچهارم از جوانان ۱۵ تا ۲۹ ساله بیکار هستند.
سازمان ملل پیشتر در گزارش ماه ژوئیه خود هشدار داد: «بستر مناسبی برای فعالیت گروههای مختلف تروریستی فراهم شده که تهدیدی جدی برای امنیت آسیای مرکزی و دیگر کشورها به شمار میرود».
بر اساس این گزارش، خطرناکترین تهدید از سوی داعش است؛ گروهی با حدود دو هزار جنگجو که در سالهای اخیر حملاتی را در روسیه، ایران و پاکستان سازماندهی کرده است.
آمینه خان، عضو موسسه مطالعات استراتژیک در اسلامآباد، گفت افغانهایی که دههها زندگی خود را در خارج سپری کردهاند، هنگام بازگشت به کشور «به چشم بیگانه» نگریسته میشوند.
او اضافه کرد شماری از آنان بهدلیل از دست دادن کسبوکار و داراییهایشان دلخور و کینهجو هستند و همین امر آنها را به «طعمهای ایدهآل برای گروههای تروریستی فراملی فعال در منطقه» بدل میکند.
جمهوری اسلامی بهویژه پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، اتهام «همکاری و جاسوسی» برای موساد را متوجه برخی شهروندان خارجی، بهخصوص مهاجران افغانستانی کرده است.
این رویکرد در عمل بهعنوان ابزاری برای مشروعیتبخشی و توجیه سیاستهای ضد مهاجرتی حکومت به کار گرفته شده است.
