منابع دفاعی اسرائیل به روزنامه یدیعوت آحرونوت گفتند هیچ نشانه اطلاعاتی مبنی بر آمادهسازی جمهوری اسلامی برای حمله به اسرائیل وجود ندارد. این منابع تاکید کردند اسرائیل در حال حاضر قصد حمله پیشدستانه به ایران را ندارد اما «اشتباه محاسباتی» ممکن است هر دو کشور را به جنگ بکشاند.
به گفته مقامات، جمهوری اسلامی در حال بازسازی سامانههای پدافند هوایی آسیبدیده در درگیریهای اخیر است و تلاش میکند برای این منظور از چین، روسیه و احتمالا کره شمالی کمک بگیرد. تهران همچنین به دنبال احیای تولید موشکهای بالستیک است، هرچند روند آن کند پیش میرود. کارشناسان اسرائیلی میگویند بخش کلیدی این برنامه، یعنی دسترسی به دستگاههای صنعتی ویژه موسوم به «میکسرهای سیارهای» برای تولید سوخت جامد موشکهای دوربرد، همچنان در اختیار ایران نیست.
نگرانی اصلی اسرائیل به ذخیره حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده در سطح ۶۰ درصد مربوط میشود که همچنان در اختیار ایران است. این میزان، در تئوری، میتواند برای ساخت یک سلاح ابتدایی استفاده شود، اما مقامات اسرائیلی تاکید میکنند هیچ نشانهای از آغاز چنین پروژهای وجود ندارد.
یدیعوت آحرونوت در گزارش خود نوشت اظهارات اخیر آویگدور لیبرمن، وزیر دفاع پیشین، مبنی بر اینکه جمهوری اسلامی آماده برای حمله میشود، هشدارآفرین است. به نوشته این روزنامه، مقامات اسرائیلی نگراناند تهران چنین سخنانی را نشانهای از برنامه اسرائیل برای حمله قریبالوقوع تعبیر کند و همین امر جمهوری اسلامی را به اقدام پیشدستانه سوق دهد.
این روزنامه نوشت که استراتژیستهای اسرائیلی این وضعیت را «محاسبه اشتباه» مینامند؛ افزایش ناخواسته تنشها که بیشتر از لفاظیهای سیاسی ناشی میشود تا سیاست عملی.
لیبرمن که از مخالفان بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به شمار میرود، شنبه ۱۲ مهر در حساب ایکس خود نوشت اسرائیل جمهوری اسلامی را مانند «حیوانی زخمی» رها کرد و این خطرناکترین وضعیت ممکن است.
او از فعالیت عوامل وابسته به جمهوری اسلامی در زمینه خرید فناوری و تجهیزات پهپادی و موشکی، رزمایشهای نظامی در غرب و شرق ایران و اعدام چندین شهروند به اتهام جاسوسی برای اسرائیل و انتساب این اتهام به دهها تن دیگر بهعنوان بخشی از فعالیتهای نگرانکننده دو ماه اخیر تهران نام برد.
لیبرمن همچنین به گزارشهای اخیر از آزمایش موشکی در تهران استناد کرد و گزارش رسانههای غربی درباره بازسازی سایتهای هستهای و حفاری، ساخت تونل و فعالیتهای تازه در سایت نطنز را از دیگر عوامل نگرانکننده برشمرد.
به گفته وزیر دفاع پیشین اسرائیل، این موارد در کنار فعالسازی مکانیسم ماشه، واقعیتهایی آشکار و برگرفته از «اطلاعات علنی» محسوب میشوند و باید اسرائیل را به این نتیجه برسانند که «ایرانیها نه دنبال جایزه نوبل صلح، که خواهان انتقام هستند».
لیبرمن پیشتر نیز دور بعدی رویارویی اسرائیل با جمهوری اسلامی را اجتنابناپذیر خوانده و هشدار داده بود درگیری با جمهوری اسلامی پایان نیافته و کسانی که چنین تصوری دارند، در اشتباه هستند.
اسرائیل ۲۳ خرداد با آغاز کارزاری بیسابقه، تاسیسات هستهای و نظامی در ایران را هدف حملات هوایی قرار داد که به جنگ ۱۲ روزه مشهور شد.
در آن زمان اسرائیل اعلام کرد هدف از این عملیات، جلوگیری از پیشرفت برنامههای تسلیحاتی جمهوری اسلامی و مقابله با طرح تهران برای نابودی اسرائیل است.
در مقابل، حکومت ایران بیش از ۵۰۰ موشک بالستیک و هزار و ۱۰۰ پهپاد انتحاری به سوی اسرائیل شلیک کرد.
وزیر دفاع پیشین اسرائیل بار دیگر نسبت به تکرار این درگیری هشدار داد و گفت درباره این موضوع، مساله نه «اگر»، بلکه «چه زمانی» است.
لیبرمن با انتقاد از رویکرد نتانیاهو افزود دولت اسرائیل در حمله هفتم اکتبر حماس «غافلگیر شد» و نباید اجازه داد چنین وضعیتی دوباره تکرار شود.
در هفتههای گذشته شماری از رسانههای غربی گزارش دادند تنشهای عمیق و راهبردی میان اسرائیل و جمهوری اسلامی همچنان حلنشده باقی مانده و خطر از سرگیری درگیریها در حال افزایش است.
نفیسی شنبه ۱۲ مهر در کنفرانس علمی جراحی پیشرفته سینه هشدار داد با ادامه روند فعلی ابتلا به سرطان پستان در ایران، تا سال ۱۴۰۹ تعداد مبتلایان دوبرابر خواهد شد.
او نحوه رسیدگی به بیماران پس از تشخیص سرطان را عاملی تعیین کننده در روند درمان دانست و گفت: «سرطان سینه بهعنوان شایعترین سرطان در میان زنان، بهطور خاموش رشد میکند.»
نفیسی همچنین به پیشرفتهای اخیر در درمان سرطان پستان اشاره کرد و افزود: «امروزه با استفاده از دستگاههای نوین میتوان تومورهای سرطانی را کوچک و سپس بیماران را برای شیمیدرمانی و سایر مراحل درمان آماده کرد.»
این همایش همزمان با ماه اکتبر که ماه جهانی آگاهیبخشی درباره سرطان پستان است، برگزار شد.
میانگین سن ابتلا به سرطان پستان در ایران رو به کاهش گذاشته و نرخ رشد سالانه این بیماری نیز بهطور چشمگیری در حال افزایش است.
میانگین سن ابتلا در ایران حدود ۱۰ سال کمتر از کشورهای غربی و پنج تا هفت سال بیشتر از کشورهای آفریقایی است.
حدود یکپنجم بیماران ایرانی زیر ۴۰ سال سن دارند، در حالی که این رقم در کشورهای غربی تنها چهار تا پنج درصد است.
شایعترین بازه سنی ابتلا به سرطان پستان در ایران بین ۴۵ تا ۵۵ سال است، در حالی که در بسیاری از کشورهای دیگر، بیشترین موارد ابتلا در گروه سنی ۵۵ تا ۶۵ سال گزارش شده است.
زنان با سابقه ابتلا به سرطان پستان از ۳۰ سالگی و سایر زنان از ۴۰ سالگی باید تستهای دورهای غربالگری این بیماری را انجام دهند.
نقش استرس و تغذیه نامناسب در ابتلا به سرطان پستان
رییس انجمن بیماریهای سینه در ادامه اظهارات خود گفت در ایران تنها ۱۵ درصد مبتلایان سابقه خانوادگی یا ژنتیکی دارند و ۸۵ درصد دیگر به علت سبک زندگی در معرض خطر هستند.
نفیسی «تغذیه نامناسب و مصرف فستفود، کمتحرکی، تاخیر در فرزندآوری، دوری از غذای خانگی، استرس و شرایط محیطی نامساعد» را از مهمترین عوامل بروز سرطان پستان در زنان برشمرد.
او تاکید کرد: «سرطان سینه تنها مختص بانوان نیست؛ برخی آقایان نیز با مشکل بزرگی سینه مواجه هستند که نیاز به بررسی تخصصی دارد.»
مهرماه ۱۴۰۳، رامین صرامیفروشانی، رییس پژوهشکده سرطان معتمد جهاد دانشگاهی، اعلام کرد شایعترین سرطان در میان زنان سرطان پستان است و سالانه بیش از ۱۶ هزار زن در ایران به این بیماری مبتلا میشوند.
دیماه سال گذشته نیز علیرضا زالی، رییس دانشگاه علوم پزشکی «بهشتی»، با بیان اینکه از هر هشت زن ایرانی یک یا دو نفر در معرض ابتلا به سرطان پستان هستند، گفت: «بسیاری از مبتلایان زمانی به مراکز درمانی مراجعه میکنند که بیماری در وضعیت پیشرفته است.»
بر اساس آخرین آمارها، سالانه حدود ۱۴ تا ۱۵ هزار زن در ایران به این سرطان مبتلا میشوند. سالانه حدود چهار هزار زن نیز در اثر سرطان سینه جان خود را از دست میدهند.
از قهوهخانههای سنتیِ محل گفتوگو و مذاکره تا کافههای زنجیرهای و تخصصیِ امروز که همزمان «محل کار»، «استودیو تولید محتوا» و «نماد سبک زندگی» شدهاند، میتوان خطی پیوسته اما پرپیچوخم را دنبال کرد. خطی که به ما نشان میدهد چگونه مصرف نوشیدنیها به زبان مشترک تمایز اجتماعی، هویت نسلها و اقتصاد توجه بدل شده است.
از فضای گفتوگو تا حوزه عمومی
در روایت تاریخی، قهوهخانه محل گعده، نقل، بازی و حتی چانهزنیهای تجاری بود. این فضاها، به تعبیر یورگن هابرماس، جامعهشناس، فیلسوف و نظریهپرداز اجتماعی، نوعی «حوزه عمومی» محلی میساختند. جایی که افراد از طبقات اجتماعی متفاوت، میتوانستند درباره امور سیاسی و اجتماعی گفتوگو کنند.
با ورود قهوه به اروپا و جایگزینی کافه بهجای میخانه برای اهل قلم و دانشگاه، «عقلانیت گفتوگویی» و پرهیز از مستی، قهوه را به نماد فرهیختگی تبدیل کرد اما فراگیری مصرف، این سرمایه نمادین را بهتدریج فرسوده ساخت: قهوه از نشانه تمایز به «سوخت» کارگران و کارمندان بدل شد: کافئین برای بیدار ماندن و نظم کارخانهای.
از منظر بوردیویی (پییر بوردیو، جامعهشناس و مردمشناس فرانسوی)، نوشیدنیها حامل «سرمایه نمادین» و «ذائقه»اند.
در قرن بیستم، کافه رفتن به بخشی از سبک زندگی غربی تبدیل شد و شرکتهای زنجیرهای این ذائقه را بستهبندی و استاندارد کردند.
لوگو، موسیقی، بو و چیدمان، تجربهای یکدست ساخت که مصرفکننده در هر شهر جهان بتواند همان حس را دریافت کند.
در آغاز قرن ۲۱، با ظهور «اقتصاد خلاق» و «کارِ بیمکان»، کافه بار دیگر منزلت یافت: جایی میان خانه و محل کار که رِی اُلدنبرگ، جامعهشناس شهری آمریکایی، آن را «سومین مکان» مینامد: نه خانه و نه اداره اما محل شریان شبکههای اجتماعی و ارتباطات شغلی.
استارباکس و مشابههایش «بودن در کافه» را به خود یک هویت تبدیل کردند و لیوان کاغذی و نام روی آن، نشانهای از تعلق به جهانی بودن و تحرک طبقاتی شد.
در ایران، کافهها در دهههای اخیر بر بستری خاص رشد کردند: ممنوعیت الکل، کمبود فضاهای عمومیِ کمهزینه و نیاز نسلهای جوان به «حریم نیمهعمومی» برای معاشرت.
کافهها بخشی از خلأ «تفریح حلال» را پر کردند و همزمان میدان تمرین فردیت شدند: انتخاب دانه، روش دمآوری، ابزار مخصوص و حتی واژگان تخصصی، به مصرفکننده امکان تمایز داد و این تمایز نهفقط اقتصادی که فرهنگی است: «دانستن» و «سفارش دادن درست» به قیمت و مکان ترجیح داده میشود.
افزون بر این، کافهها برای بسیاری از زنان و اقلیتها در سبک زندگی، فضایی امنتر نسبت به خیابان یا میخانه فرضیاند؛ جایی که امکان «دیدن و دیده شدن» با کمترین برچسب فراهم است؛ هرچند کنترل اجتماعی و نگاههای هنجارساز همچنان حضور دارند.
کار در کافه: رهایی یا خودانضباطی؟
کافههای امروز ایران فقط محل گفتوگو و قرار نیستند. آنها «دفتر سیّار» بسیاری از فریلنسرها، دانشجویان و کارکنان دورکار شدهاند.
برق، اینترنت و صدای محیطیِ قابل پیشبینی، کافه را به محیطی ظاهرا رها از کنترل بوروکراتیک بدل میکند اما این رهایی با نوعی «خودانضباطی» همراه است: هر لیوان قهوه، خریدِ زمان و میز است؛ هر ساعت نشستن، فشار نانوشتهای برای بهرهوری میآورد.
در این معنا، کافه یک «کارخانه نرم» است که در آن کنترل از بیرون به درون منتقل شده: انگیزش، برنامهریزی شخصی و برندینگ فردی. لپتاپ باز و فنجان کنارش، نه فقط ابزار کار که صحنه نمایش حرفهگرایی است.
در فقدان احزاب قدرتمند و فضاهای رسمی مشارکت، کافهها گاه به زیستجهانهای کوچک مقاومت بدل میشوند: گفتوگوهای بیسر و صدای سیاسی، شبکهسازیهای مدنی یا حتی انتخاب منوهایی که با ذائقه غالب رسمی فاصله دارد.
این مقاومتها آشکارا سیاسی نیستند اما «زیستسیاست سبک زندگی» را پی میگیرند: حق انتخاب، بدن سالم، زیبایی، موسیقی و زمانِ خودمختار.
همین جاست که اثر ممنوعیت الکل هم دیده میشود: بازار کافه رونق میگیرد و تنوع نوشیدنیها (از اسپشیالتی تا ماچا) افزایش مییابد؛ چون رقابت بر سر «تمایز بیخطر» شکل میگیرد. تمایزی که فروش را بالا میبرد و همزمان حس مشارکت در جهان مدرن را تغذیه میکند.
خطر پیروی کورکورانه از ترند
اما مسأله اصلی، همانطور که اشاره شد، «دنبالهروی بیچونوچرای ترندها»ست. وضعیتی که در آن الگوریتمها ذائقه را میسازند نه برعکس.
در چنین نظمی، مصرف ماچا یا قهوه تخصصی، گاهی بیش از آنکه انتخابی آگاهانه باشد، پاسخ به پاداشهای فوریِ لایک و دیدهشدن است.
این چرخه میتواند به «مصرف نمایشی» و «اضطرابِ عقبماندن» دامن بزند: هر هفته ابزار تازه، هر ماه مزه تازه، هر فصل دکور تازه اما معنا و پیوند اجتماعیِ پایدار کمتر.
در برابر این جریان، راهحل نه «انکار کافه» که «سواد مصرف» است: آگاهی از تاریخ و حقوق کارِ زنجیرههای جهانی، اثرات زیست محیطی و نسبت بدن با کافئین؛ و البته بازاندیشی در اینکه چرا و چگونه از کافه بهعنوان فضای عمومی استفاده میکنیم.
ماچا و اقتصاد توجه؛ یک نوشیدنی «سبز» که میفروشد
ظهور ماچا در ایران را باید در منطق «اقتصاد توجه» و «زیباییشناسی پلتفرمها» فهمید.
ماچا در اصل چایِ ساییدهای است که قرنها در آیینهای بودایی برای هوشیاری، تمرکز و مدیتیشن بهکار میرفت اما در چرخه امروزِ «جستوجوی الگوهای شرقی»، ترکیبی از ذهنآگاهی، سمزدایی و مینیمالیسم است به یک نشانه سبک زندگی تبدیل شده است.
جذابیتش فقط طعم نیست؛ آیین آمادهسازی با چاسِن، رنگ سبز «فتوژنیک» و قصه معنوی پشت آن، تمام مؤلفههای لازم برای اقتصادِ توجه را دارد.
در همین منطق، کافهها (در ایران نیز بهواسطه نبود الکل و نیاز به «سومین مکان») ماچا را کنار قهوه تخصصی میچینند تا هویتِ سالمزیستِ جهانی را بستهبندی کنند: نوشیدنی بهانه است، «اجرا»ی تعلق و تمایز مهم است. از لیوان شفاف و میز چوبی تا هشتگهای سلامتی.
خطر اما وقتی است که این گرایش به «اورینتالیسمِ سبک» و دنبالهروی الگوریتمی تقلیل یابد و مزهها و ابزارها مدام عوض شوند، بیآنکه پیوند اجتماعیِ پایداری شکل بگیرد.
راهِ بهتر، نه انکار کافه یا ماچا، بلکه «سواد مصرف» است: درک ریشههای آیینی و مسیر تجاریسازی، سنجش نفع واقعی برای بدن و استفاده از کافه بهعنوان زیرساخت گفتوگو و مشارکت. جایی که نوشیدنی، چه ماچا چه قهوه، آینه انتخابِ آگاهانه باشد نه صرفا ویترین یک ترند گذرا.
کافه و قهوهخانه در ایران آینهای از شهریّت معاصرند: تلاقی تمایز و برابری، نمایش و خلوت، کار و تفریح، محلی بودن و جهانی شدن.
قهوه و ماچا به خودی خود نه خوباند و نه بد. آنچه اهمیت دارد منطق اجتماعیِ پنهان پشت شیوههای مصرف آنهاست. اگر این فضاها به تقویت گفتوگو، کاهش طردشدگی و افزایش حقِ مالکیت شهروندان بر زمان و بدنشان کمک کنند، آنگاه از سطح «ترند» فراتر میروند و به زیرساخت نرم جامعه مدنی بدل میشوند.
و اگر صرفا به ویترینهای الگوریتمی برای مصرف نمایشی تقلیل یابند، همانقدر که پرزرقوبرق هستند، شکننده هم خواهند بود.
انتخاب با ماست که کافه را چگونه «زندگی» کنیم.
فلاحتی، شنبه ۱۲ مهر تصریح کرد اکنون خشک شدن کامل تالاب هشیلان نیز دور از انتظار نیست.
او اضافه کرد: «کرمانشاه زمانی به سرزمین سرابها معروف بود اما اکنون با کاهش قابل توجه بارشها و شرایط خشکسالی چندین ساله حاکم بر استان، اکثر منابع آبی را از دست دادهایم و وضعیت مناسبی ندارند.»
به گفته او، اگرچه انسداد چاههای غیرمجاز در حاشیه سراب نیلوفر انجام شده، اما بهدلیل برداشت بیرویه از منابع آبی اطراف سراب طی سالهای اخیر، سطح آب زیرزمینی در این منطقه کاهش یافته و در نتیجه آن، سراب نیلوفر کامل خشک شده است.
سال ۱۴۰۲، مقامات محیط زیست استان، خشک شدن این دریاچه را پیشبینی کرده بودند.
در سالهای ۱۳۷۸ و ۱۳۹۴ نیز سراب نیلوفر خشک شده بود.
در پی افزایش بیرویه بهرهبرداری از منابع آب زیرزمینی در ایران و طرحهای آبی، حقابه بسیاری از تالابها و دریاچههای کشور کاهش یافته و در نتیجه، این منابع طبیعی برای حفظ کیفیت محیط زیست، خشک شده یا در آستانه خشک شدن قرار دارند.
۹ تالاب بامدژ، حوض سلطان، دریاچه نمک، شیمبار، بختگان، گاوخونی، مهارلو، میانگران و هامون، در پایان سال آبی گذشته خشک شدند.
دریاچه ارومیه که فعالان محیط زیست بارها نسبت به خشک شدن قریبالوقوع آن هشدار دادهاند، از مهمترین مواردی است که خشک شدن آن میتواند تبعات اجتماعی وسیعی ایجاد کند.
سوم شهریور، خبرآنلاین اعلام کرد دریاچه ارومیه که زمانی یکی از بزرگترین دریاچههای شور دنیا بود، تنها حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب آب شور در سطحی نزدیک به ۲۰۰ کیلومتر مربع دارد که عمق آن به کمتر از نیممتر رسیده است.
این رسانه از قول کارشناسان نوشت دریاچه ارومیه «عملا مرده» و تنها چند روز تا تبخیر کامل آن باقی مانده است.
دوم خرداد، عیسی کلانتری، رییس پیشین سازمان حفاظت محیط زیست ایران، با بیان اینکه «مردم تبریز باید به مرور این شهر را تخلیه کنند» نسبت به پیامدهای اجتماعی و اقتصادی خشک شدن دریاچه ارومیه هشدار داد و گفت گرد و غبار نمکی ناشی از خشک شدن این دریاچه «تا ۴۰۰ کیلومتر» خواهد رفت.
وضعیت تالابها و دریاچههای کشوری در شرایطی قرار گرفته که مقامات محلی استان گیلان، پربارشترین استان کشور نیز نسبت به خشک شدن تالاب انزلی هشدار دادهاند.
هادی حقشناس، استاندار گیلان، ششم شهریور گفت: «اگر چارهای برای وضعیت تالاب انزلی اندیشیده نشود، این زیستبوم بینالمللی در خاموشی کامل قرار میگیرد.»
سلمان اسحاقی، سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، شنبه ۱۲ مهر با انتقاد از تعلل بانک مرکزی در تامین ارز دارو، آن را ناشی از «عدم درک درست نسبت به سلامت کشور» دانست و گفت: «بانک مرکزی فکر میکند این ارز هم مانند تخصیص ارز به کالاهایی چون موبایل، ماشین و مواردی از این دست است.»
او با هشدار نسبت به بروز «فجایع انسانی» در صورت عدم تامین به موقع واکسن و دارو تصریح کرد: «بانک مرکزی مدعی است که به دلیل تحریمها برای تامین ارز با مشکل مواجه است. بانک مرکزی فقط توضیح دهد در ماههای اخیر چقدر ارز برای غذای سگ و گربه و مواردی از این دست تخصیص داده و تامین کرده است؟»
ششم مهرماه، مهدی پیرصالحی، رییس سازمان غذا و دارو، با بیان اینکه «مکانیسم ماشه حتما بر روند تامین دارو و صنعت داروسازی تاثیر خواهد داشت»، گفت: «نمیتوان توقع داشت که کشور تحریم باشد اما داروهای خاص به طور کامل تامین شود. شرکتهای وارداتی تحت تاثیر تحریمها نمیتوانند ارز را منتقل کنند.»
استفاده تبلیغاتی از تحریم، با قربانی کردن سلامت شهروندان
در سالهای اخیر، پس از هر دور تشدید تحریمها علیه جمهوریاسلامی، بازار دارو در کشور دچار تنش شده است.
جمهوری اسلامی همواره گفته است که تحریمها علت این تنشهاست اما منابع خارجی با جدیت این موضوع را رد کردهاند.
برای نمونه، سال ۱۳۹۸، در پی خروج ایالات متحده از برجام، بازار دارو در کشور دچار تنش شد. در آن زمان حسن روحانی، رییسجمهوری وقت و مقامات دولتی، تحریمها را عامل فشار بر مردم و تنش در بازار دارو معرفی کردند.
با این حال برایان هوک، نماینده ویژه وزارت خارجه آمریکا در امور ایران، در پیامی صراحتا هرگونه تحریم در بخش دارو و درمان را تکذیب و اعلام کرد: «ایالات متحده تمامی خدمات مرتبط با دارو و خدمات و تجهیزات درمانی برای مردم ایران را از شمول تحریمها معاف کرده است. طبق قوانین ایالات متحده یک مجوز کلی برای صدور تجهیزات پزشکی از ایالات متحده برای مردم ایران وجود دارد.»
پیش از مکانیسم ماشه
روند خبرها درباره بازار دارو پس از فعال شدن مکانیسم ماشه در سال ۱۴۰۴، مشابه سال ۱۳۹۸ پس از خروج آمریکا از برجام است. در آن زمان نیز بازار دارو دچار تنش شد و پس از آن، مقامات دولتی، تحریمها را عامل کمبود و افزایش قیمت دارو معرفی کردند.
محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، آذر ۱۴۰۳، زمانی که هنوز حتی بحث فعال شدن مکانیسم ماشه مطرح نبود، از حذف ارز ترجیحی دارو و تجهیزات پزشکی خبر داد و گفت دارو قرار است با ارز نیمایی وارد شود.
پس از این اظهارات و از دی ۱۴۰۳، شرکتهای دارویی محصولات خود را تا پنج برابر گران کردند.
سازمان تامین اجتماعی، بهمن ۱۴۰۳ از افزایش قیمت بیش از ۴۰۰ قلم از داروهای تحت پوشش این سازمان خبر داد.
حذف ارز دولتی دارو و تجهیزات پزشکی در لایحه بودجه سال ۱۴۰۴، از فروردین ماه اثرات خود را آشکار کرد.
