مقامهای آمریکایی بر این باورند که اکنون زمان افزایش فشار بر جمهوری اسلامی است و اعمال دوباره تحریمهای سازمان ملل باید زمینه را «برای یک راهحل دیپلماتیک»، فراهم کند.
روزنامه واشینگتنپست پنجشنبه ۱۰ مهر گزارش داد فشارهای بینالمللی بر جمهوری اسلامی افزایش یافته و نگرانیها از احتمال حملات تازه اسرائیل به ایران شدت گرفته است.
به نوشته این روزنامه، یک مقام آمریکایی اعلام کرده که واشینگتن برای آغاز هرگونه مذاکرات جدید با ایران چهار شرط سختگیرانه تعیین کرده است؛ شامل انجام گفتوگوهای مستقیم و «جدی»، توقف کامل غنیسازی اورانیوم، محدودیت بر برنامه موشکی و پایان حمایت از گروههای نیابتی.
جمهوری اسلامی پیشتر این شروط را غیرقابل قبول دانسته است.
خبرگزاری دولتی ایرنا چهارشنبه با اشاره به واکنشهای احتمالی جمهوری اسلامی در مقابل بازگشت تحریمهای سازمان ملل نوشت: «مجموع اظهار نظرها نشان میدهد که تهران فعلا راه چاره را در اتخاذ رویکرد صبر استراتژیک تا تغییر روش از سوی غرب یا تغییر زمین بازی در نتیجه برخی تحولات میبیند.»
این رسانه اضافه کرد: «طبیعتا ریسک این رویکرد با توجه به بهانهجوییهای اسرائیل و تلاش بیوقفه آمریکا برای تطمیع تلآویو، اندک نخواهد بود اما تهران بازی در زمین مطالبههای حداکثری تیم ترامپ را هم بیپایان و هم بیاثر در تامین منافع ملی خود میداند.»
یک مقام اروپایی به واشینگتنپست گفت بازگرداندن تحریمهای جمهوری اسلامی «گزینه مطلوب» نبود و تلاشها برای جلوگیری از تشدید تنش ادامه دارد.
او افزود: «درِ دیپلماسی هنوز باز است و ما به راهحل نظامی برای بحران هستهای باور نداریم.»
یک مقام ارشد عرب نزدیک به دولت ترامپ نیز در مصاحبه با این رسانه هشدار داد که منطقه امروز توان تحمل جنگ دیگری میان جمهوری اسلامی و اسرائیل یا درگیریهای مشابه دو سال گذشته را ندارد و هزینه چنین درگیریای بسیار بالا خواهد بود.
او تاکید کرد تنها گزینه ممکن، کاهش تنش است.
این مقام عرب، وضعیت تضعیفشده ایران از جمله کاهش ارزش ریال را دلیل کافی برای احتیاط و اجتناب از درگیری نظامی بیشتر خواند.
واشینگتنپست نوشت که بسیاری در منطقه نگرانند که هرگونه اقدام نظامی تازه علیه جمهوری اسلامی میتواند موجی از بیثباتی منطقهای - مشابه آنچه پس از سقوط حکومت صدام حسین در عراق رخ داد - به راه اندازد.
مقام عرب در پایان تاکید کرد: «دیپلماسی باید راه پیش رو باشد.»
وزیران خارجه گروه هفت و نماینده عالی اتحادیه اروپا چهارشنبه در بیانیهای مشترک، ضمن استقبال از بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی، تاکید کردند همه اعضای سازمان ملل موظفاند بهسرعت تحریمهای بازگرداندهشده را اجرا و بهطور کامل رعایت کنند.
در بخشی از این بیانیه آمده است که جمهوری اسلامی باید بدون تاخیر با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری کامل داشته باشد، بازرسیها را از سر گیرد و موجودی مواد هستهای خود بهویژه اورانیوم با غنای بالا را شفافسازی کند.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، در نشست غیررسمی سران کشورهای اروپایی در کپنهاگ دانمارک نسبت به تهدیدات فزاینده روسیه در این قاره هشدار داد و خواستار اقدامی «سریع و موثر» در این رابطه شد.
زلنسکی پنجشنبه ۱۰ مهر گفت: «اگر روسها جرات کنند پهپادهایی علیه لهستان به کار گیرند یا حریم هوایی کشورهای شمال اروپا را نقض کنند، معنایش این است که چنین اقدامی میتواند در هر مکانی رخ دهد. ما به پاسخی سریع و موثر نیاز داریم.»
او تاکید کرد اروپا باید از نیروهای دفاعی برخوردار باشد که «بدانند چگونه با پهپادها مقابله کنند».
رییسجمهوری اوکراین بار دیگر از آمادگی کشورش برای مشارکت در کارزار مقابله با تهدیدات پهپادی روسیه خبر داد.
زلنسکی هشتم مهر نیز گفته بود هیاتی را برای انتقال تجربیات اوکراین در حوزه مقابله با پهپادها راهی دانمارک کرده است.
در روزهای اخیر، نقض حریم هوایی برخی کشورهای اروپایی، از جمله دانمارک و آلمان، از سوی پهپادهای ناشناس به نگرانیهای امنیتی دامن زده است.
نگرانیها از «جنگ ترکیبی» روسیه علیه اروپا
مته فردریکسن، نخستوزیر دانمارک، ۱۰ مهر در سخنانی در نشست کپنهاگ هشدار داد اروپا اکنون با «جنگی ترکیبی» روبهرو است.
دونالد توسک، نخستوزیر لهستان، نیز در این نشست تاکید کرد غرب درگیر یک «نوع جدید از جنگ» با روسیه است.
او از ادامه تهدیدات روسیه در منطقه بالتیک خبر داد و افزود: «پیامی از ورشو دریافت کردم؛ ما هماکنون یک حادثه تازه نزدیک بندر شچچین داریم... در منطقه ما، یعنی دریای بالتیک، هر هفته و تقریبا هر روز با رویدادهای جدیدی روبهرو هستیم.»
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، در نشست کپنهاگ خواستار روشن شدن ابعاد حوادث پهپادی در دانمارک شد و بر لزوم تداوم فشارهای اقتصادی بر مسکو تاکید کرد.
مکرون ادامه داد: «ناوگان در سایه روسیه بخش مهمی از شیوه تجاری این کشور را تشکیل میدهد و بنابراین اعمال فشار بر آن اهمیت دارد.»
روابط روسیه و اکثر کشورهای عضو اتحادیه اروپا پس از آغاز جنگ اوکراین به سردی گراییده است.
در روزهای اخیر، اقدام روسیه در نقض حریم هوایی جناح شرقی ناتو، از جمله بر فراز لهستان و استونی، با واکنشهای شدید مقامات این کشورها و متحدانشان مواجه شده است.
رهبران اتحادیه اروپا ۹ مهر حمایت اصولی خود را از طرح استفاده از داراییهای مسدودشده روسیه برای تامین یک وام ۱۴۰ میلیارد یورویی به اوکراین اعلام کردند، اما تصمیمگیری نهایی به سه هفته دیگر موکول شد تا ابعاد حقوقی این طرح مورد بررسی قرار گیرد.
ویکتور اوربان، نخستوزیر مجارستان، ۱۰ مهر در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، پیشنهادهای مطرحشده علیه روسیه در نشست کپنهاگ را «جنگطلبانه» خواند.
او در این پیام نوشت: «آنها میخواهند منابع مالی اتحادیه اروپا را در اختیار اوکراین بگذارند و با انواع ترفندهای حقوقی روند عضویت این کشور را شتاب دهند. همچنین قصد دارند ارسال تسلیحات [به اوکراین] را پشتیبانی مالی کنند.»
اوربان که از متحدان ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، به شمار میرود، تاکید کرد «قاطعانه» به موضع مجارستان در قبال مناقشه اوکراین پایبند خواهد بود.
پلیس بریتانیا اعلام کرد شمار کشتهشدگان در حمله با چاقو و یورش با خودرو در نزدیکی یک کنیسه در منچستر، به دو نفر افزایش یافته است و سه نفر دیگر نیز در وضعیت وخیم قرار دارند.
طبق بیانیه پلیس، مظنونی که هدف تیراندازی قرار گرفته، احتمالا کشته شده است. با این حال پلیس اعلام کرد «به دلیل مسائل ایمنی مربوط به اقلام مشکوک همراه او» نمیتواند مرگ مظنون را تایید کند.
تصاویر ضبطشده از صحنه نشان میدهد که یک افسر پلیس به مردم حاضر در محل فریاد میزند تا منطقه را ترک کنند، زیرا مظنون «بمب دارد». او فریاد میزند: «بقیه عقب بروید. اگر درگیر نیستید، عقب بروید و دور شوید. او بمب دارد، دور شوید.»
بر اساس گزارشها، یک تیم خنثیسازی بمب به محل اعزام شد.
پس از این حمله، پلیس گروه بزرگی از مردان یهودی سالخورده – برخی گریان و بسیاری در شوک – را از کنیسه دور کرد. شماری لباس سفید بر تن داشتند و برخی دیگر با کتوشلوار و کلاه یهودی دیده شدند.
ویدیویی که در شبکههای اجتماعی منتشر و توسط رویترز تایید شده، نشان میدهد پلیس در محوطه کنیسه به یک مرد شلیک میکند؛ در حالی که مرد دیگری با کلاه یهودی سنتی غرق در خون روی زمین افتاده بود.
در پی حملهای ترکیبی با خودرو و چاقو در خارج از یک کنیسه در شهر منچستر، سه نفر کشته و شماری دیگر زخمی شدند. گمان میرود عامل حمله نیز در این حادثه به دست پلیس کشته شده باشد. این حمله، پنجشنبه ۱۰ مهر همزمان با مراسم مذهبی «یوم کیپور» یهودیان رخ داد.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، اعلام کرد از حمله به این کنیسه در منچستر «بهتزده شده است».
او اضافه کرد: «نیروها و تجهیزات پلیس بیشتری در کنیسههای سراسر کشور مستقر شدهاند و ما هر کاری انجام خواهیم داد تا جامعه یهودی خود را در امنیت نگه داریم.»
استارمر در پی وقوع این حادثه، نشست سران اروپا در کپنهاگ دانمارک را ترک کرد.
پلیس بریتانیا اعلام کرد ماموران پس از دریافت گزارش شاهدی مبنی بر یورش یک خودرو به سوی عابران و زخمی شدن یک مرد با چاقو، به محل حادثه در کنیسه «هیتون پارک هبرو کنگرگیشن» در منطقه کرامپسال در شمال منچستر اعزام شدند.
خبرگزاری رویترز گزارش داد نیروهای مسلح پلیس به سوی فرد مظنون تیراندازی کردند و او را هدف گلوله قرار دادند.
پلیس منچستر در بیانیهای در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «پزشکان اورژانس به محل رسیدند و در حال مداوای چهار نفر از مردم هستند که بر اثر برخورد خودرو و همچنین جراحات ناشی از چاقو آسیب دیدهاند.»
سرویس آمبولانس شمال غرب بریتانیا نیز از اعزام نیروهای خود به محل حادثه خبر داد و اعلام کرد: «ما در حال ارزیابی وضعیت و همکاری با دیگر نیروهای امدادی هستیم.»
بر اساس آخرین گزارشها، در این حادثه سه نفر جان باختند. همچنین گمان میرود افزون بر این دو نفر، مظنون نیز در تیراندازی نیروهای پلیس کشته شده باشد.
سفارت اسرائیل در لندن با انتشار بیانیهای حمله به کنیسه منچستر را «نفرتانگیز و عمیقا تکاندهنده» خواند و آن را محکوم کرد.
اندی برنهام، شهردار منچستر نیز این رویداد را «جدی» توصیف کرد و از مردم خواست به محل حادثه نزدیک نشوند.
او افزود: «این یک حادثه جدی است اما پلیس منچستر بسیار سریع وارد عمل شد و میتوانم این اطمینان را بدهم که خطر فوری برطرف شده است.»
یوم کیپور مقدسترین روز در تقویم یهودی است که هر سال در دهم ماه عبری «تشری» برگزار میشود. یهودیان در یوم کیپور روزه میگیرند و در کنیسهها به دعا و طلب آمرزش میپردازند.
گزارشها حاکی از آن است که پس از تهاجم هفتم اکتبر حماس و آغاز جنگ غزه، شمار حملات یهودستیزانه در نقاط مختلف جهان افزایش یافته است.
در یکی از آخرین گزارشها در این رابطه، سازمان یهودی-آمریکایی «بِنای بِریت»، شهریورماه هشدار داد رویدادهای یهودستیزانه در دانشگاههای اروپایی، از جمله در بریتانیا، پس از واقعه هفتم اکتبر رشد چشمگیری داشته است.
سازمان اتحاد علیه ایران هستهای مردادماه گزارش داد جمهوری اسلامی شبکهای از مراکز نفوذ در اروپا و آمریکای شمالی دارد که در ظاهر در حال انجام «فعالیتهای مشروع» هستند اما در عمل به گسترش یهودستیزی، افراطگرایی اسلامگرایانه و جذب نیرو برای اقدامات تروریستی میپردازند.
پیشتر در اردیبهشتماه، رابرت جنریک، وزیر دادگستری در دولت سایه بریتانیا، خواستار اقدام قاطع لندن برای از بین بردن شبکه وابسته به علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی و پایان دادن به یهودستیزی مورد حمایت حکومت ایران در بریتانیا شد.