مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفت طرحی محکم برای بازگشایی تنگه هرمز روی میز است و واشینگتن پیش از بررسی «گزینههای دیگر»، به دیپلماسی با تهران فرصت کامل خواهد داد؛ همزمان، وزارت خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرد هنوز نمیتوان از توافق قریبالوقوع برای پایان جنگ سهماهه سخن گفت.
روبیو در دهلینو به خبرنگاران گفت آمریکا پیش از بررسی «گزینههای دیگر»، به دیپلماسی فرصت کامل خواهد داد.
این اظهارات پس از آن مطرح شد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، سوم خرداد اعلام کرد به نمایندگانش گفته است برای رسیدن به توافق با تهران عجله نکنند.
روبیو گفت: «طرح نسبتا محکمی روی میز وجود دارد؛ از جمله درباره توانایی آنها برای بازگشایی تنگه هرمز، باز نگه داشتن آن و ورود به مذاکراتی واقعی، جدی و زماندار درباره موضوع هستهای. امیدواریم بتوانیم آن را به نتیجه برسانیم.»
تهران: مذاکرات فعلا درباره پایان جنگ است، نه پرونده هستهای
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، چهارم خرداد گفت تهران در حال مذاکره برای پایان جنگ است و در حال حاضر گفتوگویی درباره مسائل هستهای انجام نمیشود.
او افزود چارچوبی کلی حاصل شده، اما هنوز نمیتوان گفت توافق میان جمهوری اسلامی و آمریکا قریبالوقوع است.
بقایی همچنین گفت یادداشت تفاهم احتمالی، جزییات مشخصی درباره نحوه مدیریت تنگه هرمز ندارد و تاکید کرد این آبراه به کشورهای ساحلی تعلق دارد.
ترامپ یک روز پیشتر در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشته بود محاصره دریایی کشتیهای ایرانی در تنگه هرمز «تا زمان دستیابی، تایید و امضای توافق، بهطور کامل برقرار خواهد ماند».
او همچنین نوشت: «هر دو طرف باید وقت کافی بگذارند و کار را درست انجام دهند.»
همزمان، قیمت نفت چهارم خرداد حدود پنج درصد کاهش یافت و به پایینترین سطح دو هفته گذشته رسید، زیرا امیدها نسبت به نزدیکتر شدن تهران و واشینگتن به توافق صلح افزایش یافته است.
اختلافها همچنان پابرجاست
ترامپ دوم خرداد از احتمال توافق قریبالوقوع سخن گفته و اعلام کرده بود واشینگتن و تهران «تا حد زیادی» درباره یادداشت تفاهم مربوط به توافق صلحی که به بازگشایی تنگه هرمز منجر میشود، مذاکره کردهاند.
بقایی چهارم خرداد گفت جمهوری اسلامی برای عبور از تنگه هرمز عوارض دریافت نخواهد کرد، اما افزود «طبیعی است خدماتی که ارائه میشود، هزینه داشته باشد».
پیش از آغاز جنگ، حدود یکپنجم صادرات جهانی نفت و گاز طبیعی مایع از تنگه هرمز عبور میکرد.
با این حال، دو طرف همچنان بر سر چند موضوع حساس اختلاف دارند؛ از جمله برنامه هستهای جمهوری اسلامی، جنگ اسرائیل و حزبالله در لبنان و درخواست تهران برای لغو تحریمها و آزادسازی دهها میلیارد دلار درآمد نفتی بلوکهشده در بانکهای خارجی.
اختلاف بر سر اورانیوم غنیشده
یک مقام ارشد دولت ترامپ که نامش فاش نشده، به خبرگزاری رویترز گفت جمهوری اسلامی «در اصل» با بازگشایی تنگه هرمز در ازای لغو محاصره دریایی آمریکا و همچنین کنار گذاشتن ذخایر اورانیوم با غنای بالا موافقت کرده است.
به گفته این مقام، واشینگتن معتقد است مجتبی خامنهای، رهبر زیرزمینی جمهوری اسلامی، چارچوب کلی این توافق را تایید کرده است.
او همچنین گزارشها را درباره مخالفت تهران با کنار گذاشتن ذخایر اورانیوم غنیشده رد کرد و گفت: «مساله بر سر چگونگی انجام آن است.»
یک مقام ارشد دیگر دولت آمریکا سوم خرداد گفت چارچوب پیشنهادی، ۶۰ روز به مذاکرهکنندگان فرصت میدهد تا به توافق نهایی برسند.
منابع ایرانی نیز به رویترز گفتهاند در مراحل بعدی میتوان «فرمولهای عملی» برای حل اختلاف درباره ذخایر اورانیوم با غنای بالا پیدا کرد؛ از جمله رقیقسازی این مواد تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی.
آتشبسی شکننده
جمهوری اسلامی سالهاست اتهامهای آمریکا و اسرائیل را درباره تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای رد کرده و تاکید دارد غنیسازی اورانیوم برای اهداف غیرنظامی، حق تهران است؛ هرچند سطح غنیسازی در ایران بسیار فراتر از میزان مورد نیاز برای تولید برق است.
رویترز نوشت ترامپ که محبوبیتش تحت تاثیر افزایش قیمت انرژی در آمریکا کاهش یافته و همزمان با فشارهایی در کنگره برای محدود کردن اختیارات جنگی روبهروست، بارها از احتمال توافق برای پایان جنگی سخن گفته که آمریکا و اسرائیل از ۹ اسفند ۱۴۰۴ علیه جمهوری اسلامی آغاز کردند.
از ۱۹ فروردین، آتشبسی شکننده برقرار مانده است.
ترامپ سوم خرداد در واکنش به منتقدان سیاستش درباره ایران نوشت: «اگر با ایران توافق کنم، توافقی خوب و درست خواهد بود ...؛ پس به بازندههایی گوش ندهید که درباره چیزی انتقاد میکنند که از آن سر در نمیآورند.»
هر توافقی که به تقویت آتشبس کنونی منجر شود، میتواند به بازارها آرامش بدهد، اما بحران جهانی انرژی را فورا پایان نخواهد داد. بحرانی که قیمت سوخت، کود و مواد غذایی را افزایش داده است.
بر اساس پژوهشی که از سوی انجمن علوم اعصاب آمریکا منتشر شد، مغز انسان بهطور مداوم اطلاعاتی مانند تصاویر، صداها و فضاهای آشنا را با پیامدهای بعدی آنها پیوند میدهد.
این فرآیند که «یادگیری تداعیگر» نام دارد، به افراد کمک میکند بر پایه تجربههای قبلی، سریعتر تصمیم بگیرند و از خطر دوری کنند.
با این حال، پژوهشگران میگویند این سیستم در همه افراد به یک شکل عمل نمیکند.
این تحقیق توضیح میدهد که چگونه سازوکارهای طبیعی یادگیری در مغز، در بعضی افراد بهجای کمک به تصمیمگیری بهتر، به تداوم انتخابهای نامطلوب منجر میشود.
نقش نشانهها در تصمیمگیری نادرست
به گفته جوزپه دی پلگرینو، سرپرست این مطالعه از دانشگاه بولونیا، افراد از نظر میزان اتکا به نشانههای محیطی برای تصمیمگیری تفاوت چشمگیری با یکدیگر دارند.
برخی افراد هنگام تصمیمگیری بهشدت به تصاویر و صداهای اطراف خود وابستهاند، در حالی که گروهی دیگر انعطافپذیری بیشتری دارند و کمتر تحت تاثیر این محرکها قرار میگیرند.
به گفته پژوهشگران، مشکل زمانی بروز میکند که معنای این نشانهها دستخوش تغییر میشود.
برای نمونه، اگر یک محیط یا صدای آشنا که پیشتر با پاداش همراه بوده، بهتدریج به پیامدهای پرخطر یا نامطلوب منجر شود، مغز همه افراد نمیتواند این تغییر را بهدرستی ثبت کند.
در افرادی که حساسیت بالایی به نشانهها دارند، مغز در «بهروزرسانی» این آموختهها ناتوان میماند و همچنان بر اساس الگوهای قدیمی واکنش نشان میدهد.
در نتیجه این افراد، حتی پس از تجربه شکست یا زیان، همان انتخابهای قبلی را تکرار میکنند.
پیوند نشانهها با اعتیاد و اضطراب
در این شرایط، نشانههای محیطی بهجای آنکه راهنمایی مفید باشند، به عامل اصلی هدایت رفتار تبدیل میشوند و ترک عادتهای زیانبار را دشوارتر میکنند.
این یافتهها میتواند به درک بهتر الگوهای رفتاری در اعتیاد، اختلالات وسواسی و اضطراب کمک کند.
تیم تحقیقاتی قصد دارد این نوع الگوی یادگیری را در میان افراد دارای اختلالات بالینی مورد بررسی قرار دهد.
هدف آنها یافتن پاسخ روشنتری برای این پرسش است که آیا حساسیت بیش از حد به نشانههای محیطی میتواند یکی از دلایل اصلی تداوم الگوی تصمیمگیریهای پرخطر در این گروهها باشد.
