در حالی که مسئولان جمهوری اسلامی از عدالت آموزشی و فرصت برابر دانشآموزان صحبت میکنند، پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند ثبتنام در برخی مدارس به پرداخت مبالغ سنگین و شبهاجباری گره خورده و خانوادهها را به تعلیق ثبتنام فرزاندانشان و ترک تحصیل آنها کشانده است.
ایراناینترنشنال از مخاطبان خود درباره دریافت شهریههای اجباری هنگام ثبتنام دانشآموزان پرسید.
مخاطبان در پاسخ با ارسال پیامهای صوتی، تصویری و متنی گزارش دادند که در مدارس دولتی، پرداختهایی با عنوان «کمک» عملا شرط ثبتنام شده و مدیران، خانوادهها را برای پرداخت وجه تحت فشار میگذارند.
یکی از شهروندان در پیامی به ایراناینترنشنال گفت: «پسرم با معدل ۱۹/۸۱ در همه آزمونهای مدارس تیزهوشان قبول شده اما من توان پرداخت ۲۰۰ میلیون تومان شهریه را ندارم.»
او در ادامه گفت: «رژیم جمهوری اسلامی حتی مدرسه و سواد را هم از ما گرفته است.»
همزمان، خانوادههای دارای دانشآموز در مدارس خاص نیز از مطالبه مبالغ سنگین خبر دادند؛ روندی که به سرگردانی والدین، بدهکار شدن خانوادهها و به خطر افتادن تداوم تحصیل انجامیده است.
پدر یکی از دانشآموزان با ارسال پیامی به ایراناینترنشنال، با بیان اینکه پس از جنگ ۱۲ روزه بیکار شده است، نوشت: «مدارس دولتی تا پول نگیرند ثبتنام نمیکنند. پول شهریه را ندارم، برای همین هنوز بچهام را ثبتنام نکردهاند. این زندگی نیست ....»
شهروندی در پیامی دیگر با مضمون مشابه نوشت ثبتنام در برخی مدارس دولتی به پرداخت پول منوط شده و خانواده بهدلیل تنگنای مالی قادر به تکمیل فرایند نیست.
یک شهروند نیز از باقیماندن بدهی ۲۳ میلیون تومانیِ سال گذشتهاش به مدرسه فرزندش خبر داد و نوشت در شرایط کنونی امکان پرداخت ندارد.
او اضافه کرد: «با این شرایط معیشت مگر میشود پول پرداخت؟ مگر داریم که بدهیم؟»
یکی از شهروندان نیز در ویدیویی گفت: «فرزندم با معدل ۱۹/۲۶ در مدرسه استعدادهای درخشان درس میخواند. دولت باید از دانشآموزان نخبه حمایت کند اما به جای آن ۱۴ میلیون تومان شهریه از ما خواستهاند.»
او تاکید کرد که در چنین شرایطی، مهاجرت نخبگان از کشور قابل پیشبینی است.
اعضای یک خانواده با بیان اینکه به پنج یا شش مدرسه دولتی در آبادان و خرمشهر مراجعه کردهاند، از مطالبه مبالغ ورودی برای دبیرستان و نیز هزینههای متعدد برای پیشدبستانی خبر دادند.
مخاطب فرستنده این پیام نوشت: «برای دبیرستان میگفتند باید ۱۵ میلیون تومان بدهید، یکیشان گفت ۳۵ میلیون تومان. برای پیشدبستانی گفتند بروید یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان فرم بگیرید. بعد از آن ورودی هشت میلیون تومان .... فقط دو میلیون و ۳۰۰ هزار تومان هم لوازمالتحریر خواستند.»
یک شهروند در پیامی به ایراناینترنشنال گفت: «پیشدبستانی اجباری نیست اما موقع ثبتنام پسرم که میخواهد به کلاس اول برود، گفتند باید حتما یک ماه با پرداخت هزینه به پیشدبستانی هم برود.»
او ادامه داد: «مدیر مدرسه طلبکارانه گفت کافی است پول را بدهید و بعد حتی اگر فرزندتان فقط یک جلسه هم بیاید کافی است.»
یکی از شهروندان خبر داد که مدیران مدارس با تاکید بر «غیرالزامی» بودن پرداختها، مبالغی را تحت عنوان «کمک برای بهبود خدمات» دریافت کرده و ثبتنام را به آن گره زدهاند.
مخاطب دیگری نوشت یک مدرسه سمپاد، برخلاف انتظار رایگان بودن، از خانوادهها ۵۰ میلیون تومان شهریه گرفته است.
یکی از شهروندان هم در پیامی گفت: «پسرم به مدرسه دولتی میرود. خردادماه، پیش از دریافت کارنامه، گفتند باید برای سال جدید و گرفتن کارنامه نفری دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان پرداخت کنیم. این مبلغ اجباری بود و در صورت نپرداختن، ثبتنام سال جدید انجام نمیشد و کارنامه را هم نمیدادند.»
او اضافه کرد: «هزینه روپوش حدود یک میلیون تومان شد و بابت سرویس مدرسه هم ۱۳ میلیون تومان پرداخت کردیم. در طول سال نیز هزینههای دیگری دریافت میشود. هنوز کتابها را ندادهاند و دفترهایی که باید بخریم بهصورت سیمی آماده شده که همین سیمیکردن بیش از یک میلیون تومان هزینه دارد.»
افزایش شهریه دانشگاهها
مخاطبان ایراناینترنشنال همچنین گفتهاند افزایش هزینهها محدود به مدارس نیست و برخی دانشگاهها نیز با جهش شهریههای ثابت و متغیر، ثبتنام ترم جدید را دشوار کردهاند.
بر پایه پیامهای دریافتی، نتیجه این وضعیت، تعویق ثبتنام، انصراف اجباری و چشمانداز ترکتحصیل بهویژه برای خانوادههای کمدرآمد است.
یک دانشجوی ترم پنج مدیریت در دانشگاه پیامنور اعلام کرد شهریه متغیر در نیمسال اول ۱۴۰۴–۱۴۰۵ حدود ۱۰۰ درصد افزایش یافته و امکان ثبتنام را برای او مختل کرده است.
او به ایراناینترنشنال توضیح داد: «ترمهای قبل برای ۱۹ واحد سه میلیون و ۲۰۰ هزار تومان پرداخت میکردم ولی الان برای ۲۰ واحد هفت میلیون تومان میخواهند. ما در این وضع اقتصادی امکان پرداخت چنین مبلغی را نداریم.»
یکی از مخاطبان از مشهد نیز نوشت شهریه متغیر دانشگاه آزاد در این شهر حداقل ۷۰ درصد نسبت به ترم قبل افزایش یافته است.
شهروندی نیز در پاسخ خود با اشاره به تابستان سال جاری نوشت در فاصله سه ماه منتهی به ترم مهر، شهریه دانشگاهها بهطور محسوسی افزایش یافته است.
او نوشت: «شهریه دانشگاهها برای ترم مهرماه سر به فلک کشیده است.»
در روزهای گذشته نیز گزارشهایی درباره افزایش شهریه در دانشگاههای آزاد و بهشتی منتشر شد.
۱۳ شهریور، سمیرا راهی، روزنامهنگار، در گفتوگو با ایراناینترنشنال گفت: «افزایش چندبرابری شهریههای دانشگاه در تمامی رشتهها شوک روانی و مالی به دانشجویان وارد کرده و میتواند منجر به انصراف از ادامه تحصیل شود.»
همزمانی جهش شهریه در مدارس و دانشگاهها و افزایشهای اعلامی در تعرفههای جدید فنیوحرفهای نشان میدهد آموزش عالی و مهارتآموزی در ایران بیش از پیش در مسیر کالایی شدن حرکت میکند.
روزنامه اعتماد شنبه ۱۵ شهریور در گزارشی درباره تاثیر قطع برق بر زندگی مردم، به تاثیرات مخرب خاموشی بر برخی از بیماریهای خاص، تخریب تجهیزات پزشکی و تاثیرات مخرب نوسان ولتاژ برق حین عملهای جراحی پرداخت.
اعتماد به نقل از بیماران پروانهای نوشت گرما و تعریق ناشی از قطع برق، زخمها را به تاولهای تازه تبدیل کرده و برنامه تعویض پانسمان از «دو روز یکبار» به «روزانه و حتی دو بار در روز» رسیده است.
بر اساس این گزارش، مجتبی، جوان ۲۵ ساله ساکن یزد، برای کاهش سوزش ناچار به خرید پنکه شارژی شده و گفته است در روزهای قطع برق، هم دوش گرفتن و هم تعویض پرهزینه پانسمانها چند برابر شده است.
عادل صحبتزاده در سلمانآباد اردبیل نیز گفت حتی با کولر روشن گرما آزاردهنده است و با قطعیهای دو تا چهار ساعته، خارش و تاولها بیشتر شده است.
حمیدرضا هاشمی گلپایگانی، مدیرعامل خانه ایبی، پنجشنبه ششم شهریور در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا با بیان اینکه گرما موجب سوزش پوست، تعریق شدید و افزایش خطر عفونتهای ثانویه در کودکان پروانهای شده است، گفت قطع برق اغلب به قطع آب هم منجر میشود و این مسئله روند استحمام و شستوشوی زخمها را مختل میکند.
معلولان و تجهیزات خانگی
اعتماد در بخش دیگری از گزارش خود نوشت برای افراد دارای ضایعه نخاعی، خاموشی فقط تاریکی نیست و به معنای از کار افتادن آسانسور، قطع اکسیژن و توقف کار تجهیزاتی است که از زخم بستر جلوگیری میکنند.
پویا، شهروند ساکن روستایی در حوالی ارومیه که نگران سوختن تشک برقی بهدلیل نوسان برق است، به این روزنامه گفت: «اگر این تشک برود، زخم بستر میگیرم.»
در خانه او قطع برق، یعنی قطع آب؛ چون پمپ چاه هم بیبرق میشود.
سحر، یک شهروند دارای ضایعه نخاعی، از تعریق سرد و کلافگی در خاموشیهای چندساعته گفت و از تجربه روزهایی صحبت کرد که از ظهر تا عصر را بدون کولر و جریان هوا گذرانده است.
اتاق عمل در تلاطم ناپایداری برق
نوسان ولتاژ حتی در برخی بیمارستانهای دارای ژنراتور نیز ابزار حساس را از کار انداخته است.
در شیراز، عمل ۱۰ تا ۱۵ دقیقهای چشم یک بیمار بهدلیل سوختن مکرر لامپ میکروسکوپ در اثر نوسان، به حدود ۹۰ دقیقه کشیده و به چشم راست بیمار آسیب زده است.
به روایت تیم فنی حاضر، «استیبلایزر» میتواند جلوی آسیب را بگیرد اما بسیاری از مراکز هنوز برای چنین شرایطی آماده نشدهاند و برنامه نگهداشت تجهیزات متناسب با «دوره نوسانها» بهروزرسانی نشده است.
در روزهای اخیر، شمار زیادی از مخاطبان ایراناینترنشنال از قطع مکرر برق و آب در سراسر کشور گفته و این وضعیت را نتیجه ضعف مدیریت جمهوری اسلامی دانستند.
یک شهروند از مشهد با ارسال ویدیویی به ایراناینترنشنال، گفت مادرش طی عمل جراحی چشم، با قطع برق در بیمارستان مواجه شده است.
این اتفاق نگرانیهای جدی درباره سلامت بیماران در مراکز درمانی را به همراه داشته است.
یکی از مخاطبان ایراناینترنشنال نیز گفت قطع چهار ساعته برق، انتقال مادرش، بیمار تنفسی ساکن طبقه نهم به بیمارستان را ناممکن کرد زیرا اورژانس اعلام کرده بدون آسانسور قادر به رسیدن به طبقه نهم نیست.
مرگهای دومینووار
گزارش اعتماد به مرگ پنج نفر به واسطه قطع برق در چند ماه اخیر پرداخت و نوشت یک بیمار در بیمارستانی در شیراز با آسیب چشمی روبهرو شده است.
بهنوشته اعتماد، در یکی از روستاهای استان گلستان، قطع طولانی و بازگشت ناگهانی برق با جرقه، خانهای را منفجر کرد و دو کودک جان باختند.
در استان فارس، دو جوان ۱۶ و ۱۸ ساله برای فرار از گرما به خودروی روشنِ داخل پارکینگ پناه بردند و دچار خفگی شدند.
همزمان، حبس شدن در آسانسور بههنگام قطع برق و خاموشیها جهشی بیسابقه داشته است.
این رخداد در اصفهان در یک بازه یکماهه، ۲۸۴ درصد افزایش یافت. در یاسوج ۲۰ مورد همزمان با قطعی برق گزارش شد و در خرمآباد این نوع حوادث از ابتدای سال تاکنون در مقایسه با مدت مشابه سال قبل چهار برابر شده است.
در تبریز نیز مرگ یک شهروند هنگام حادثه آسانسور گزارش شد اما آتشنشانی علت را «نقص فنی و غیراستاندارد بودن آسانسور» اعلام کرد.
روایتها و ارقام این گزارش نشان میدهد قطع و نوسان برق از سطح اختلال روزمره عبور کرده و به بحران سلامت عمومی رسیده است. بحرانی که از اتاق عمل تا خانه بیمارانِ وابسته به تجهیزات برقی و از آسانسورهای بیبرق تا کسبوکارهای خُرد، «جان و معیشت» را همزمان تهدید میکند.
دستکم پنج مرگ گزارششده، آسیبهای جراحی و افزایش جهشی حوادث آسانسور هشدار میدهند که هر خاموشی میتواند زنجیرهای از خطر را فعال کند.
علی قاسمزاده، شنبه ۱۵ شهریور در گفتوگو با خبرگزاری ایرنا، خبر داد که «به احترام کنشگران محیط زیست و افرادی که دغدغه زایندهرود را دارند»، محل برگزاری برنامه جشن از بستر رودخانه به سنگفرشهای پارک مجاور منتقل خواهد شد.
شهردار اصفهان با بیان اینکه هدف از برگزاری کنسرت در محدوده زایندهرود، از ابتدا «مطالبه احیای آن» بوده است، گفت ابراز نگرانی دوستداران محیط زیست مبنی بر اینکه «اجرای جشن بر بستر رودخانه، خشکی زایندهرود را عادیسازی میکند»، قابل درک است.
در فراخوان این جشن ابتدا بستر خشک زایندهرود به عنوان مکان برگزاری در نظر گرفته شده بود و این تغییر مکان در پی واکنشهای منفی فعالان محیط زیست و نگرانیهای عمومی از آسیب به بستر رودخانه صورت گرفته است.
این جشن با عنوان «شادمانه بزرگ اصفهان»، قرار است ۱۵ شهریور با حضور داریوش فرضیایی (عموپورنگ) و حامد همایون، ۱۶ شهریور با اجرای محمد علیزاده و گروه هزار دف، ۱۷ شهریور با حضور مصطفی راغب، حسن ریوندی و گروه هزار دف و ۱۸ شهریور با اجراهای محمداصفهانی و گروه هزاردف برگزار شود.
۱۴ شهریور و پس از انتشار تصاویری در شبکههای اجتماعی از نصب داربست و گذاشتن صندلی در بستر خشک زایندهرود اصفهان، در مجاورت سیوسهپل و با هدف برگزاری کنسرت و برنامههای تفریحی، شورای هماهنگی تشکلهای مردمنهاد منابع طبیعی و محیط زیست استان اصفهان این اقدام را محکوم کرد.
این شورا با انتشار نامهای، این اقدام را «به معنای عادیسازی وضعیت بحرانی خشکی زایندهرود» دانست و نسبت به پیامدهای آن هشدار داد: «هرگونه دخل و تصرف در بستر زایندهرود تحت هر عنوان، غیرمنطقی و غیرقابل قبول است و میتواند پیامدهای زیستمحیطی و اجتماعی جبرانناپذیری به دنبال داشته باشد.»
انتشار تصاویر نصب تجهیزات جشن خیابانی بر بستر زایندهرود با واکنشهای گستردهای از سوی کاربران شبکههای اجتماعی نیز روبهرو شد.
برخی کاربران به همزمانی برگزاری این جشنها با ماه شهریور و سالگرد اعتراضات ۱۴۰۱ اشاره کردند و برخی دیگر یادآور شلیک گلولههای ساچمهای به چشم معترضان و کشاورزانی شدند که آذرماه ۱۴۰۰ به بیآبی زایندهرود اعتراض کرده بودند.
حسین آخانی، استاد دانشگاه تهران، در گفتوگو با خبرآنلاین گفت: «مگر خشکاندن زایندهرود کار کوچکی است؟ اصلا باید جشن بگیرند و از همه دنیا مهمان دعوت کنند.»
مقامهای جمهوری اسلامی در روزهای اخیر بارها بر برگزاری مراسم هنری برای «افزایش نشاط» مردم و همچنین افزایش «وحدت و وفاق» تاکید کردهاند.
این در حالی است که جمهوری اسلامی پیشتر با برنامههای هنری خیابانی همچون فستیوال کوچه در بوشهر برخورد کرده است.
رضا صالحیامیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، ۱۴ شهریور در واکنش به اعتراض فعالان میراث فرهنگی نسبت به برگزاری کنسرت در اماکن تاریخی و آثار باستانی گفت: «این دغدغهها بیجهت ایجاد میشود و تقاضا میکنم از اظهارنظرهای غیرکارشناسی پرهیز شود.»
او هدف از برگزاری این کنسرتها را «معرفی جذابیتهای ایران به نسل جوان» عنوان کرد و افزود: «در این رویدادها تمام نظامهای مراقبتی و حفاظتی رعایت میشود.»
نادره رضایی، معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز با انتشار ویدیویی در رابطه با لغو کنسرت خیابانی همایون شجریان، خواننده، ضمن عذرخواهی از مردم، ابراز امیدواری کرد که «همه نهادها در آینده همراهی کنند».
او با بیان اینکه «مهم نیست [کنسرت] با چه کسی و در کجا برگزار شود»، گفت: «متاسفانه در این مورد با هم باختیم.»
در حالی که مقامهای جمهوری اسلامی از «نشاط اجتماعی» سخن میگویند، در عمل صحنه موسیقی همچنان تبعیضآمیز است و با وجود نبود منع صریح قانونی، تکخوانی زنان در ایران عملا ممنوع و همخوانیشان محدود است؛ نتیجه اینکه «نشاط عمومی» به امتیازی مردانه فروکاسته شده است.
وبسایت گورو فوکس (GruruFocus) که به تحلیل وضعیت شرکتهای بزرگ شهرت دارد، جمعه ۱۴ شهریور در یادداشتی خبر داد گروه مخابراتی امتیان (MTNOY) در ایران با بنبست نقدینگی روبهرو شده است.
بر اساس این گزارش، پس از سالها تلاش برای خروج از ایران، رالف موپیتا، مدیرعامل امتیان، سهام این شرکت در ایرانسل را «دارایی منجمد» (بلوکه شده) توصیف کرده است؛ اشارهای به تأثیر تحریمهای آمریکا که هرگونه جابهجایی پول به داخل یا خارج ایران را مسدود کرده است.
اکنون امتیان دیگر هیچ کنترلی بر عملیات ایرانسل ندارد.
امتیان که با بنیاد مستضعفان، زیر نظر علی خامنهای در ایران شریک است، سال ۱۳۹۵ بهدنبال سیاست جدید این شرکت برای خروج از خاورمیانه، اعلام کرد از بازار ایران خارج خواهد شد.
آذر سال ۱۳۹۵، برخی خبرگزاریها به نقل از منابع آگاه نوشتند که امتیان حدود ۴۳۰ میلیون دلار بازپرداخت وام و سودهای انباشته شده آن در ایران در سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۵ را از کشور خارج کرده است.
اگرچه امتیان در حال همکاری با هیات منصفه فدرال وزارت دادگستری آمریکا در تحقیقات مربوط به فعالیتهای گذشتهاش در افغانستان و ایران است و تاکنون نیز هیچ شکایتی علیه آن ثبت نشده است اما همچنان به داراییهای خود در ایران دسترسی ندارد.
با آغاز کار دونالد ترامپ برای دور دوم به عنوان رییسجمهوری آمریکا و سختگیری مجدد در تحریمهای جمهوری اسلامی، به نظر میرسد این شرکت برای دسترسی به داراییهایش مسیر دشوارتری در پیش رو دارد.
سال ۱۴۰۰، همزمان با آغاز دوره ریاستجمهوری جو بایدن و گشوده شدن پنجره فرصت برای احیای برجام، امتیان در صورتهای مالی سالانه خود اعلام کرد ۲۰۴ میلیون دلار، عمدتا مربوط به بازپرداخت وام و سود نقدی در ایران دارد.
با این حال خبری درباره نقل و انتقال این پول منتشر نشد.
شرکت امتیان در ایران مالک سهام اقلیت شرکت ایرانسل است؛ شرکتی که ۵۱ درصد سهام آن در اختیار شرکت گسترش الکترونیک سینا قرار دارد. این شرکت یکی از شرکتهای اقماری «بنیاد مستضعفان» است که زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی فعالیت میکند.
بر اساس صورت مالی سال ۱۳۹۵ بنیاد مستضعفان، ایرانسل بالاترین سوددهی را در بین شرکتهای این بنیاد داشته.
ایرانسل از سهامداران اصلی تاکسی اینترنتی اسنپ نیز بهشمار میرود.
